Luận văn thạc sĩ mối quan hệ giữa tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai của các thị trường mới nổi khu vực châu á thái bình dương

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu mối quan hệ giữa tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai của các thị trường mới nổi khu vực châu, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Hoàng Thị Kim Yến
• Người hướng dẫn: GS. Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Tỷ Giá Thực Và Cân Bằng Tài Khoản Vãng Lai Tại Châu Á
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Bố cục bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 2.1. Lý thuyết liên quan đến mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá thực
• 2.2. Lý thuyết về tài khoản vãng lai, tỷ giá thực, tổng sản phẩm quốc nội
• 2.2.1. Tài khoản vãng lai
• 2.2.2. Tỷ giá thực
• 2.2.3. Tổng sản phẩm quốc nội
• 2.3. Các nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá thực
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ TẢ DỮ LIỆU VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả dữ liệu và nguồn số liệu
• 3.2. Mô tả biến và nguồn số liệu
• 3.3. Các phương pháp nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu sự kiện
• 3.5. Mô hình hiệu chỉnh sai số vector (VECM)
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phân tích theo phương pháp nghiên cứu sự kiện
• 4.1.1. Sự đảo chiều thâm hụt của tài khoản vãng lai
• 4.1.2. Sự đảo chiều thặng dư của tài khoản vãng lai
• 4.1.3. Phân tích sự kiện ở cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008
• 4.1.4. Kiểm định t-statistic để đánh giá kiểm định kết quả nghiên cứu sự kiện
• 4.2. Phân tích theo mô hình VECM
• 4.2.1. Xác định một vector hiệu chỉnh sai số
• 4.2.2. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 4.2.3. Xác định độ trễ tối ưu
• 4.2.4. Kiểm định đồng liên kết theo phương pháp Johansen
• 4.2.5. Kiểm định sự tự tương quan của phần dư
• 4.2.6. Kiểm định tính ổn định của mô hình
• 4.2.7. Kiểm định tính dừng của phần dư
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT Ý KIẾN
• 5.1. Kết luận nội dung nghiên cứu
• 5.2. Đóng góp mới của đề tài
• 5.3. Hạn chế của đề tài và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai tại châu Á

Tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai là hai yếu tố quan trọng trong kinh tế học, đặc biệt là tại các thị trường mới nổi ở châu Á. Tỷ giá thực ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu, từ đó tác động đến cán cân tài khoản vãng lai. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa hai yếu tố này giúp các nhà hoạch định chính sách có những quyết định đúng đắn nhằm duy trì sự ổn định kinh tế.

1.1. Định nghĩa tỷ giá thực và tài khoản vãng lai

Tỷ giá thực là tỷ giá hối đoái danh nghĩa điều chỉnh theo mức giá cả giữa hai quốc gia. Tài khoản vãng lai là phần của cán cân thanh toán, phản ánh các giao dịch hàng hóa, dịch vụ và chuyển nhượng giữa một quốc gia và các quốc gia khác. Sự hiểu biết về định nghĩa này là cần thiết để phân tích mối quan hệ giữa chúng.

1.2. Tầm quan trọng của tỷ giá thực trong kinh tế châu Á

Tỷ giá thực đóng vai trò quan trọng trong việc xác định sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Khi tỷ giá thực tăng, hàng hóa xuất khẩu trở nên đắt hơn, dẫn đến giảm xuất khẩu và có thể làm gia tăng thâm hụt tài khoản vãng lai. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các nền kinh tế mới nổi tại châu Á, nơi mà xuất khẩu là động lực chính cho tăng trưởng.

II. Vấn đề thách thức trong cân bằng tài khoản vãng lai tại châu Á

Các quốc gia châu Á đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì cân bằng tài khoản vãng lai. Sự biến động của tỷ giá thực, lạm phát và các yếu tố bên ngoài như khủng hoảng tài chính toàn cầu có thể làm gia tăng thâm hụt tài khoản vãng lai. Việc phân tích các vấn đề này là cần thiết để tìm ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Nguyên nhân gây mất cân bằng tài khoản vãng lai

Mất cân bằng tài khoản vãng lai có thể do nhiều nguyên nhân, bao gồm lạm phát cao, tăng trưởng kinh tế chậm, và sự thay đổi trong chính sách tiền tệ. Những yếu tố này có thể làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu và gia tăng nhập khẩu, dẫn đến thâm hụt tài khoản vãng lai.

2.2. Tác động của khủng hoảng tài chính đến tài khoản vãng lai

Khủng hoảng tài chính có thể làm giảm dòng vốn đầu tư và xuất khẩu, dẫn đến thâm hụt tài khoản vãng lai. Các quốc gia châu Á đã trải qua nhiều cuộc khủng hoảng tài chính, và việc phân tích tác động của chúng là cần thiết để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa tỷ giá thực và tài khoản vãng lai.

III. Phương pháp điều chỉnh tỷ giá thực để cân bằng tài khoản vãng lai

Việc điều chỉnh tỷ giá thực là một trong những phương pháp hiệu quả để cải thiện tình trạng thâm hụt tài khoản vãng lai. Các chính sách tiền tệ linh hoạt có thể giúp điều chỉnh tỷ giá thực một cách nhanh chóng và hiệu quả, từ đó cải thiện cán cân tài khoản vãng lai.

3.1. Chính sách tỷ giá hối đoái linh hoạt

Chính sách tỷ giá hối đoái linh hoạt cho phép tỷ giá thực biến động theo thị trường, giúp điều chỉnh nhanh chóng các mất cân bằng trong tài khoản vãng lai. Điều này có thể giúp các quốc gia châu Á duy trì sự ổn định kinh tế trong bối cảnh biến động toàn cầu.

3.2. Tác động của chính sách tiền tệ đến tỷ giá thực

Chính sách tiền tệ có thể ảnh hưởng đến tỷ giá thực thông qua lãi suất và dòng vốn đầu tư. Khi lãi suất tăng, đồng nội tệ có thể tăng giá, làm giảm xuất khẩu và tăng nhập khẩu, dẫn đến thâm hụt tài khoản vãng lai. Việc điều chỉnh chính sách tiền tệ là cần thiết để duy trì sự cân bằng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tỷ giá thực và tài khoản vãng lai

Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy mối quan hệ giữa tỷ giá thực và tài khoản vãng lai là rất quan trọng. Các mô hình kinh tế cho thấy rằng việc điều chỉnh tỷ giá thực có thể giúp cải thiện tình trạng thâm hụt tài khoản vãng lai trong ngắn hạn và dài hạn.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các quốc gia châu Á

Nghiên cứu cho thấy rằng các quốc gia châu Á có thể cải thiện tài khoản vãng lai thông qua việc điều chỉnh tỷ giá thực. Các mô hình VECM cho thấy rằng sự thay đổi của tỷ giá thực có tác động tích cực đến cán cân tài khoản vãng lai trong dài hạn.

4.2. Ứng dụng chính sách điều chỉnh tỷ giá thực

Các quốc gia châu Á đã áp dụng nhiều chính sách điều chỉnh tỷ giá thực để cải thiện tài khoản vãng lai. Việc áp dụng các chính sách này đã giúp nhiều quốc gia duy trì sự ổn định kinh tế và tài chính trong bối cảnh toàn cầu.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về tỷ giá thực và tài khoản vãng lai

Kết luận cho thấy rằng tỷ giá thực và tài khoản vãng lai có mối quan hệ chặt chẽ. Việc điều chỉnh tỷ giá thực là cần thiết để duy trì sự cân bằng tài khoản vãng lai tại các quốc gia châu Á. Triển vọng tương lai cho thấy rằng các quốc gia cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh chính sách tiền tệ để đảm bảo sự ổn định kinh tế.

5.1. Tương lai của chính sách tỷ giá thực tại châu Á

Chính sách tỷ giá thực sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định tài chính tại các quốc gia châu Á. Các nhà hoạch định chính sách cần phải linh hoạt và nhạy bén trong việc điều chỉnh tỷ giá thực để ứng phó với các biến động kinh tế toàn cầu.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phân tích sâu hơn về mối quan hệ giữa tỷ giá thực và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác. Việc này sẽ giúp các nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình kinh tế tại châu Á.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, các thị trường mới nổi khu vực Châu Á Thái Bình Dương đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế thế giới. Từ năm 1985 đến 2015, 16 quốc gia trong khu vực này đã trải qua nhiều biến động kinh tế, đặc biệt là sự mất cân bằng tài khoản vãng lai, một chỉ số quan trọng phản ánh tình hình kinh tế đối ngoại và ảnh hưởng trực tiếp đến ổn định tài chính vĩ mô. Theo ước tính, sự mất cân bằng tài khoản vãng lai kéo dài có thể dẫn đến khủng hoảng tiền tệ và suy thoái kinh tế nghiêm trọng. Luận văn tập trung phân tích mối quan hệ giữa tỷ giá thực và cân bằng tài khoản vãng lai nhằm tìm ra cơ chế điều chỉnh hiệu quả, giúp các quốc gia duy trì sự ổn định kinh tế bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá tác động của tỷ giá thực đến sự điều chỉnh mất cân bằng tài khoản vãng lai, đồng thời phân tích vai trò của chế độ tỷ giá linh hoạt trong việc thúc đẩy sự điều chỉnh này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 16 thị trường mới nổi khu vực Châu Á Thái Bình Dương trong giai đoạn 1985-2015, với dữ liệu thu thập theo quý về tỷ giá hối đoái thực, số dư tài khoản vãng lai và tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách tỷ giá và quản lý kinh tế vĩ mô, góp phần ổn định tài chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực.

---

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: (1) Lý thuyết điều chỉnh tỷ giá thực (Real Exchange Rate - RER) và (2) Lý thuyết về tài khoản vãng lai (Current Account - CA). Theo đó, tỷ giá thực là tỷ giá hối đoái danh nghĩa điều chỉnh theo tỷ lệ giá cả giữa các quốc gia, ảnh hưởng trực tiếp đến cán cân thương mại và tài khoản vãng lai. Hiệu ứng đường cong chữ J mô tả hiện tượng cán cân thương mại có thể xấu đi trong ngắn hạn sau khi tỷ giá thực thay đổi, nhưng cải thiện trong dài hạn nhờ hiệu ứng giá cả và số lượng. Các khái niệm chuyên ngành như tỷ giá thực hiệu lực (REER), tổng sản phẩm quốc nội (GDP), và mô hình hiệu chỉnh sai số vector (VECM) cũng được áp dụng để phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến.

### Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp thu thập từ các tổ chức uy tín như IMF, OECD, và Bruegel, với mẫu gồm 16 quốc gia mới nổi khu vực Châu Á Thái Bình Dương trong giai đoạn 1985-2015, tổng cộng hơn 120 quý dữ liệu. Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích sự kiện (Event Study) để đánh giá tác động của các biến động tỷ giá thực trong các giai đoạn đảo chiều tài khoản vãng lai, đặc biệt là trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Bên cạnh đó, mô hình VECM được sử dụng để kiểm định mối quan hệ đồng liên kết và tốc độ điều chỉnh của tài khoản vãng lai đối với biến động tỷ giá thực, với việc xác định độ trễ tối ưu và kiểm định tính ổn định, tính dừng của chuỗi dữ liệu. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tiêu chí kinh tế và dữ liệu sẵn có, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

---

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Phát hiện 1:** Có 18 giai đoạn đảo chiều thâm hụt và 15 giai đoạn đảo chiều thặng dư tài khoản vãng lai được xác định trong 16 quốc gia, với thâm hụt trung bình là -4.57% GDP và thặng dư trung bình là 5.67% GDP tại thời điểm đảo chiều.

- **Phát hiện 2:** Tỷ giá thực giảm trung bình -15% trong 3 năm sau giai đoạn đảo chiều thâm hụt, đồng thời tỷ giá thực tăng trung bình 7% trong 3 năm sau giai đoạn đảo chiều thặng dư, phù hợp với lý thuyết hiệu ứng đường cong chữ J.

- **Phát hiện 3:** Các quốc gia có chế độ tỷ giá linh hoạt có sự điều chỉnh tài khoản vãng lai nhanh hơn và ít tổn thất về tăng trưởng GDP so với các quốc gia có chế độ tỷ giá cố định, đặc biệt trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008.

- **Phát hiện 4:** Mô hình VECM cho thấy mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa tỷ giá thực và tài khoản vãng lai với hệ số β âm, tốc độ điều chỉnh tài khoản vãng lai (αCA) dao động từ 0.195 đến 0.449 tùy quốc gia, phản ánh sự khác biệt trong khả năng điều chỉnh kinh tế.

### Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của tỷ giá thực trong việc điều chỉnh mất cân bằng tài khoản vãng lai, phù hợp với các nghiên cứu trước đây. Sự linh hoạt của tỷ giá hối đoái danh nghĩa tạo điều kiện cho tỷ giá thực biến động nhanh hơn, từ đó thúc đẩy sự điều chỉnh tài khoản vãng lai hiệu quả hơn. Các quốc gia theo chế độ tỷ giá cố định thường phải trải qua khủng hoảng tiền tệ để điều chỉnh, gây tổn thất lớn về sản lượng và việc làm. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường cong J thể hiện sự biến động của tài khoản vãng lai theo thời gian, và bảng so sánh tốc độ điều chỉnh giữa các quốc gia theo chế độ tỷ giá khác nhau. Kết quả này có ý nghĩa thực tiễn trong việc thiết kế chính sách tỷ giá và quản lý kinh tế vĩ mô nhằm duy trì ổn định tài chính và tăng trưởng bền vững.

---

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Tăng cường linh hoạt tỷ giá hối đoái:** Các quốc gia mới nổi nên áp dụng chế độ tỷ giá linh hoạt để tăng khả năng điều chỉnh tỷ giá thực, giúp cân bằng tài khoản vãng lai nhanh hơn và giảm thiểu rủi ro khủng hoảng tài chính.

- **Phát triển thị trường ngoại hối:** Xây dựng và hoàn thiện thị trường ngoại hối minh bạch, hiệu quả để hỗ trợ việc điều chỉnh tỷ giá thực một cách tự nhiên và bền vững.

- **Tăng cường dự trữ ngoại hối:** Duy trì mức dự trữ ngoại hối hợp lý nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của các cú sốc bên ngoài và hỗ trợ ổn định tỷ giá trong các giai đoạn biến động.

- **Chính sách tài khóa và tiền tệ phối hợp:** Kết hợp chính sách tài khóa và tiền tệ linh hoạt để hỗ trợ điều chỉnh tài khoản vãng lai, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và ổn định vĩ mô.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 3-5 năm tới, với sự phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước, ngân hàng trung ương và các tổ chức tài chính quốc tế.

---

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Nhà hoạch định chính sách kinh tế:** Để xây dựng và điều chỉnh chính sách tỷ giá, tài khóa phù hợp với mục tiêu ổn định tài chính và tăng trưởng kinh tế.

- **Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô:** Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực nghiệm về mối quan hệ giữa tỷ giá thực và tài khoản vãng lai trong các thị trường mới nổi.

- **Ngân hàng trung ương và tổ chức tài chính:** Hỗ trợ trong việc quản lý tỷ giá và dự trữ ngoại hối, đồng thời đánh giá rủi ro tài chính quốc gia.

- **Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng:** Là tài liệu tham khảo chuyên sâu về phương pháp nghiên cứu sự kiện và mô hình VECM trong phân tích kinh tế vĩ mô.

---

## Câu hỏi thường gặp

1. **Tỷ giá thực là gì và tại sao nó quan trọng?**  
Tỷ giá thực là tỷ giá hối đoái danh nghĩa điều chỉnh theo tỷ lệ giá cả giữa các quốc gia, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất nhập khẩu và cân bằng tài khoản vãng lai.

2. **Chế độ tỷ giá linh hoạt có lợi ích gì trong điều chỉnh tài khoản vãng lai?**  
Chế độ linh hoạt cho phép tỷ giá thực biến động nhanh hơn, giúp điều chỉnh mất cân bằng tài khoản vãng lai hiệu quả và giảm thiểu rủi ro khủng hoảng tài chính.

3. **Hiệu ứng đường cong chữ J mô tả điều gì?**  
Hiệu ứng này cho thấy cán cân thương mại có thể xấu đi trong ngắn hạn sau khi tỷ giá thực thay đổi, nhưng cải thiện trong dài hạn nhờ sự điều chỉnh về giá cả và số lượng hàng hóa.

4. **Mô hình VECM được sử dụng để làm gì trong nghiên cứu này?**  
Mô hình VECM giúp kiểm định mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa tỷ giá thực và tài khoản vãng lai, đồng thời xác định tốc độ điều chỉnh mất cân bằng trong ngắn hạn.

5. **Tại sao các quốc gia có chế độ tỷ giá cố định thường gặp khó khăn trong điều chỉnh tài khoản vãng lai?**  
Vì tỷ giá thực không linh hoạt, các quốc gia này thường phải trải qua khủng hoảng tiền tệ để điều chỉnh, gây tổn thất lớn về sản lượng và việc làm.

---

## Kết luận

- Tỷ giá thực đóng vai trò then chốt trong việc điều chỉnh và duy trì cân bằng tài khoản vãng lai ở các thị trường mới nổi khu vực Châu Á Thái Bình Dương.  
- Chế độ tỷ giá linh hoạt giúp tăng sự linh hoạt của tỷ giá thực, thúc đẩy sự điều chỉnh tài khoản vãng lai nhanh và ít tốn kém chi phí.  
- Phân tích sự kiện và mô hình VECM cho thấy mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa tỷ giá thực và tài khoản vãng lai, với tốc độ điều chỉnh khác nhau giữa các quốc gia.  
- Các chính sách tỷ giá nên hướng tới tăng cường linh hoạt và phát triển thị trường ngoại hối để hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô.  
- Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các nghiên cứu tiếp theo về đặc điểm kinh tế và chính sách tỷ giá phù hợp cho từng nhóm thị trường mới nổi.

Các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu nên áp dụng kết quả này để thiết kế chính sách tỷ giá hiệu quả, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và chiều sâu phân tích.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Luận văn nghiên cứu ảnh hƣởng của việc điều chỉnh tỷ giá thực tác động đến tài khoản vãng lai để cho tài khoản này luôn cân bằng ở các thị trƣờng kinh tế mới nổi. Trong nền kinh tế của các thị trƣờng mới nổi, việc tài khoản vãng lai đạt đƣợc trạng thái cân bằng là rất quan trọng quan trọng và từ đây giúp duy trì ổn định về tài chính và kinh tế vĩ mô cho các nƣớc này. Bằng chứng từ phân tích nghiên cứu sự kiện cho 16 nƣớc của các thị trƣờng mới nổi khu vực Châu Á Thái Bình Dƣơng trong giai đoạn 1985-2015 cho thấy việc điều chỉnh tỷ giá thực đã góp phần đáng kể cho việc giảm sự mất cân bằng tài khoản vãng lai. Việc lựa chọn chế độ tỷ giá thực linh hoạt cố đinh để điều chỉnh sự mất cân bằng tài khoản vãng lai dễ dàng và ít tốn kém chi phí hơn.

Ứng dụng mô hình hiệu chỉnh sai số vector VECM trong phân tích dữ liệu theo từng quý của tỷ giá hối đoái thực, số dƣ tài khoản vãng lai và tổng sản phẩm quốc nội đã hỗ trợ những phát hiện của nghiên cứu sự kiện trong ngắn hạn và dài hạn. Kết quả của ứng dụng mô hình cho thấy thay đổi của tỷ giá thực thật sự tác động đến sự điều chỉnh tài khoản vãng lai, cũng nhƣ mối quan hệ cân bằng trong dài hạn của tỷ giá thực và tài khoản vãng lai. Từ khóa: VECM, phân tích sự kiện, tỷ giá thực, tài khoản vãng lai, tổng sản phẩm quốc nội. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 CHƢƠNG 1.

GIỚI THIỆU CHUNG 1. Lý do chọn đề tài Sự mất cân bằng tài khoản vãng lai với quy mô lớn của các nƣớc trên toàn cầu thƣờng đƣợc xem là yếu tố góp phần quan trọng vào khủng hoảng tài chính thế giới và suy thoái kinh tế trong thời gian gần đây. Sự thiếu điều chỉnh tỷ giá đối với sự mất cân bằng này có một phần vai trò trách nhiệm. Cán cân vãng lai là chỉ số quan trọng phản ánh môi trƣờng kinh tế vĩ mô của một quốc gia, cụ thể là tình hình của khu vực kinh tế đối ngoại.

Với một nƣớc có tình trạng cán cân vãng lai thâm hụt lớn và kéo dài, những biến động của khu vực kinh tế đối ngoại sẽ tạo ra những tác động nhất định đối với khu vực tài chính tiền tệ. Theo kinh nghiệm quốc tế cũng nhƣ lý thuyết kinh tế, khi thâm hụt tài khoản vãng lai lớn và kéo dài mà không có các biện pháp cần thiết (nhƣ tăng lãi suất, cắt giảm chi tiêu chính phủ) thì nền kinh tế có thể sẽ gặp phải nguy cơ khủng hoảng tiền tệ. Thâm hụt tài khoản vãng lai không phải là một vấn đề mới, nghiên cứu của Edwards và Levy Yeyati (2003), đƣa ra kết quả rằng những nền kinh tế với tỷ giá cố định có khuynh hƣớng chịu bất ổn tăng trƣởng cao hơn, điều này hàm ý rằng các nền kinh tế với tỷ giá hối đoái linh hoạt thì sẽ có mức độ bất ổn tăng trƣởng thấp hơn. Tuy nhiên, khi những nƣớc có chế độ tỷ giá cố định tích lũy đƣợc lƣợng dự trữ ngoại hối lớn, có khả năng giảm bất ổn tăng trƣởng.

Obstfeld và Rogoff (2010) cung cấp một nghiên cứu gần đây cho thấy mối quan hệ giữa mất cân bằng và khủng hoảng tài chính thế giới, và lập luận rằng chúng có liên quan. García-Herrero và Koivu (2007) cho rằng tỷ giá danh nghĩa linh hoạt hơn sẽ giúp cho sự điều chỉnh cân bằng thƣơng mại. Các vấn đề liên quan đến thâm hụt tài khoản vãng lai có những hàm ý quan trọng đối với chính sách dài hạn có tính sống còn đối với quốc gia. Thâm hụt tài khoản vãng lai dai dẳng gây nhiều bất lợi cho nền kinh tế bởi liên quan đến việc chuyển giao tài sản ra bên ngoài và gánh nặng nợ áp đặt cho thế hệ tƣơng lai.

Ngoài ra, để cân bằng tài khoản vãng lãi thì tỷ giá hối đoái có thể TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 đóng vai trò nhƣ là một công cụ có hiệu lực khi có thể tác động tƣơng đối đến giá cả hàng hóa trong nƣớc và hàng hóa nƣớc ngoài. Trong khi đó, từ sau cuộc khủng khoảng 2008-2009, các nền kinh tế mới nổi đang có hoạt động tồi tệ nhất, tăng trƣởng chậm, thoái vốn …, và điều đáng lo ngại là tình trạng này có nguy cơ lan sang các nƣớc phát triển khác. Vì vậy, phân tích mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái, đặc biệt là tỷ giá hối đoái thực, tác động điều chỉnh tại các thị trƣờng mới nổi, cụ thể là các nƣớc thuộc khu vực Châu Á Thái Bình Dƣơng, có thể tìm kiếm đƣợc giải pháp cân bằng tài khoản vãng lai, góp phần vào tăng trƣởng kinh tế, ổn định tài chính thế giới. Đây chính là lý do để tác giả thực hiện đề tài “MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ THỰC VÀ CÂN BẰNG TÀI KHOẢN VÃNG LAI CỦA CÁC THỊ TRƢỜNG MỚI NỔI KHU VỰC CHÂU Á THÁI BÌNH DƢƠNG”.

Mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực nghiệm tác động của tỷ giá thực đến tài khoản vãng lai của các nƣớc có nền kinh tế thị trƣờng mới nổi khu vực Châu Á Thái Bình Dƣơng để cán cân tài khoản vãng lai của các nƣớc luôn cân bằng trong dài hạn và liên quan đến sự lựa chọn chế độ tỷ giá linh hoạt hay thả nổi để điều chỉnh sự mất cân bằng tài khoản vãng lai dễ dàng hơn. Cụ thể, bài nghiên cứu sẽ tập trung giải quyết hai câu hỏi quan trọng dƣới đây: - Đầu tiên, một tỷ giá thực có tác động đến sự điều chỉnh mất cân bằng của tài khoản vãng lai ? - Nếu thế, chế độ tỷ giá linh hoạt có làm tăng sự linh hoạt của tỷ giá thực và do đó thúc đẩy sự điều chỉnh tài khoản vãng lai dễ dàng hơn? TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đối tƣợng và phạm vị nghiên cứu - Đối tƣợng của đề tài tập trung chủ yếu vào mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái thực và sự cân bằng của tài khoản vãng lai, từ đó, duy trì ổn định về tài chính và kinh tế vĩ mô. - Phạm vi của đề tài giới hạn trong 16 nƣớc có nền kinh tế thị trƣờng mới nổi ở Châu Á Thái Bình Dƣơng trong khoảng thời gian từ năm 1985 đến 2015.

Phƣơng pháp nghiên cứu - Đề tài luận văn thuộc loại nghiên cứu thực nghiệm. Để nghiên cứu mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái thực, trƣớc hết tác giả sử dụng nghiên cứu sự kiện để đánh giá hành vi của tỷ giá thực trong từng phần của sự biến chuyển tài khoản vãng lai. Sau đó tác giả sử dụng mô hình hiệu chỉnh vector sai số (VECM) để kiểm tra vai trò linh hoạt của tỷ giá hối đoái thực trong sự điều chỉnh tài khoản vãng lai. Bố cục bài nghiên cứu Chƣơng 1: Giới thiệu chung.

Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu thực nghiệm. Chƣơng 3: Mô tả dữ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 4: Phân tích dữ liệu và các kết quả nghiên cứu Chƣơng 5: Kết luận và đề xuất ý kiến. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƢƠNG 2.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM 2. Lý thuyết liên quan đến mối quan hệ giữa tài khoản vãng lai và tỷ giá thực Khi chính phủ một quốc gia vì để thực hiện một chính sách để cải thiện tình trạng không tốt của cán cân tài khoản vãng lai của nƣớc mình họ đã thực hiện phá giá đồng nội tệ làm cho tỷ giá thực tăng. Tỷ giá thực tăng làm cho hàng hóa xuất khẩu trở nên rẻ hơn hàng hóa nhập khẩu trở nên mắc hơn lúc này xuất khẩu tăng nhập khẩu giảm dẫn đến cải thiện cán cân vãng lai. Thực tế thì không phải nhƣ mong muốn của chính phủ các nƣớc, chính sách này đã tác động ngƣợc làm cho cán cân tài khoản vãng lai bị sụt giảm và cần một khoảng thời gian sau chính sách này mới giúp phục hồi và cải thiện cán cân tài khoản vãng lai.

Đó là lý do xuất hiện hiệu ứng đƣờng cong chữ J. Có nhiều nguyên nhân làm cho việc giảm giá đồng nội tệ không có tác động tức thời lên cán cân thƣơng mại để tác động đến tài khoản vãng lai mà phải đợi một khoảng thời gian thì cán cân thƣơng mại cải thiện dễn đến tài khoản vãng lai cải thiện. Có hai hiệu ứng tác động lên cán cân thƣơng mại dẫn đến tài khoản vãng lai thay đổi khi thay đổi tỷ giá thực là hiệu ứng giá cả và hiệu ứng số lƣợng. Cả hai hiệu ứng này đều làm cản thiện cán cân thƣơng mại.

Trên thực tế số lƣợng hàng nhập khẩu xuất khẩu vẫn chƣa thể thay đổi ngay trong ngắn hạn vì các hợp đồng thƣơng mại xuất nhập khẩu đã đƣợc ký kết từ trƣớc với tỷ giá thực cũ không thể hủy bỏ đƣợc, và do thay đổi đột ngột nhà xuất khẩu chƣa thể chuẩn bị nguồn lực cho lƣợng hàng hóa xuất khẩu tăng đột biến và hàng sản xuất trong nƣớc không thể giảm giá ngay lập tức nên tại thời điểm này hàng nhập khẩu vẫn chiếm ứu thế. Dẫn đến cán cân thƣơng mại thâm hụt và tài khoản vãng lai vẫn bị thâm hụt. Trong dài hạn những hợp đồng xuất khẩu ký kết với tỷ giá mới lúc TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 này các nhà xuất khẩu chuẩn bị đủ nguồn lực cho việc tăng lƣợng hàng xuất khẩu, hàng sản xuất trong nƣớc cũng rẻ hơn dẫn đến xuất khẩu tăng nhập khẩu giảm cải thiện cán cân thƣơng mại và tài khoản vãng lai. Đƣờng cong J là một đƣờng mô tả hiện tƣợng cán cân vãng lai bị xấu đi trong ngắn hạn và chỉ cải thiện trong dài hạn.

Nguyên nhân xuất hiện đƣờng cong J là do trong ngắn hạn hiệu ứng giá cả có tính trội hơn hiệu ứng số lƣợng nên làm xấu đi cán cân thƣơng mại, ngƣợc lại trong dài hạn, hiệu ứng số lƣợng có tính trội hơn hiệu ứng giá cả làm cán cân thƣơng mại đƣợc cải thiện. and Clark, Andrew, 2009. Testing the J-Curve Hypothesis: Case studies from Around the World. Phản ứng của cán cân thƣơng mại theo hiệu ứng đƣờng cong J 2.

Lý thuyết về tài khoản vãng lai, tỷ giá thực, tổng sản phẩm quốc nội a) Tài khoản vãng lai Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD): Tài khoản vãng lai là số liệu tổng hợp về các giao dịch kinh tế của một nƣớc đối với các nƣớc trên thế giới, diễn ra giữa các cá thể cƣ trú và không cƣ trú.