Luận văn thạc sĩ sự trỗi dậy của trung quốc trong nền kinh tế toàn cầu và hệ quả đến các quốc gia asean 6

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu sự trỗi dậy của trung quốc trong nền kinh tế toàn cầu và hệ quả đến các quốc gia asean 6, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Huỳnh Thái Huy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính–Ngân Hàng
• Đề tài: Sự Trỗi Dậy Của Trung Quốc Trong Nền Kinh Tế Toàn Cầu Và Hệ Quả Đến Các Quốc Gia ASEAN-6
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: GIỚI THIỆU
• 2. PHẦN 2: KHUNG LÝ THUYẾT
• 2.1. Sự đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh: Vai trò của liên kết thƣơng mại
• 2.2. Các lý thuyết liên quan
• 2.3. Các nghiên cứu thực nghiệm liên quan
• 3. PHẦN 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phƣơng pháp vectơ tự hồi quy toàn cầu GVAR
• 3.2. Phương pháp GVAR
• 3.3. Lý do áp dụng phương pháp GVAR
• 3.4. Lý thuyết mô hình GVAR
• 3.4.1. Mô hình VARX* giản đơn
• 3.4.2. Ví dụ biến nội địa và nước ngoài
• 3.4.3. Xây dựng ma trận tỷ trọng thương mại
• 3.5. Giải quyết mô hình GVAR
• 3.6. Phương pháp PPs (Persistence profiles)
• 3.7. Phân tích phản ứng đẩy
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ
• 4.1. Cơ sở dữ liệu và chi tiết các biến trong mô hình
• 4.2. Kết quả ma trận tỷ trọng thƣơng mại
• 4.3. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 4.4. Lựa chọn độ trễ cho mô hình VARX*
• 4.5. Kiểm định tƣơng quan chuỗi phần dƣ
• 4.6. Quan hệ đồng liên kết, Persistence Profiles (PPs)
• 4.7. Kiểm định ngoại sinh yếu
• 4.8. Kiểm định điểm gãy cấu trúc
• 4.9. Truyền dẫn cú sốc trong thời kỳ trỗi dậy của Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động kinh tế của Trung Quốc đến ASEAN 6

Trung Quốc đã trở thành một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới, và sự trỗi dậy của quốc gia này đã có những tác động sâu sắc đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là đối với các quốc gia ASEAN-6. Sự gia tăng liên kết thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN-6 không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra những thách thức mới cho các quốc gia trong khu vực. Theo báo cáo của WTO (2017), tỷ lệ đóng góp thương mại của Trung Quốc vào tổng thương mại toàn cầu đã tăng từ 2,3% năm 1993 lên 12,3% năm 2015. Điều này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu.

1.1. Tác động kinh tế của Trung Quốc đến ASEAN 6

Sự gia tăng thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN-6 đã tạo ra nhiều cơ hội cho các quốc gia trong khu vực. Kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN đã đạt 368 tỷ USD vào năm 2016, chiếm 16,5% tổng giá trị thương mại hàng hóa khu vực. Điều này cho thấy sự phụ thuộc ngày càng tăng của ASEAN vào nền kinh tế Trung Quốc.

1.2. Đầu tư trực tiếp từ Trung Quốc vào ASEAN 6

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Trung Quốc vào ASEAN đã đạt 9,7 tỷ USD vào năm 2016, đưa Trung Quốc trở thành nguồn cung FDI lớn thứ tư cho khu vực. Sự gia tăng đầu tư này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân trong khu vực.

II. Vấn đề và thách thức trong quan hệ kinh tế ASEAN 6 và Trung Quốc

Mặc dù có nhiều cơ hội từ sự hợp tác kinh tế với Trung Quốc, ASEAN-6 cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự phụ thuộc vào nền kinh tế Trung Quốc có thể dẫn đến những rủi ro lớn, đặc biệt là trong bối cảnh biến động kinh tế toàn cầu. Các quốc gia ASEAN-6 cần phải tìm cách giảm thiểu rủi ro này và xây dựng các chiến lược phát triển bền vững.

2.1. Rủi ro từ sự phụ thuộc vào Trung Quốc

Sự phụ thuộc vào nền kinh tế Trung Quốc có thể dẫn đến những rủi ro lớn cho ASEAN-6, đặc biệt là trong bối cảnh các cú sốc kinh tế từ Trung Quốc. Các quốc gia trong khu vực cần phải đa dạng hóa các đối tác thương mại để giảm thiểu rủi ro này.

2.2. Cạnh tranh kinh tế trong khu vực

Sự gia tăng cạnh tranh từ Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp trong ASEAN-6. Các quốc gia cần phải nâng cao năng lực cạnh tranh của mình để có thể tồn tại và phát triển trong bối cảnh này.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của Trung Quốc đến ASEAN 6

Để đánh giá tác động của Trung Quốc đến ASEAN-6, nhiều nghiên cứu đã sử dụng các mô hình kinh tế vĩ mô như mô hình GVAR. Mô hình này cho phép phân tích các cú sốc GDP từ Trung Quốc và Mỹ, từ đó đánh giá tác động đến các nền kinh tế ASEAN-6. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về cơ chế truyền dẫn chu kỳ kinh doanh quốc tế.

3.1. Mô hình GVAR trong nghiên cứu

Mô hình GVAR cho phép phân tích tác động của các cú sốc kinh tế từ các quốc gia lớn đến các nền kinh tế nhỏ hơn. Nghiên cứu này sẽ sử dụng mô hình GVAR để đánh giá tác động của cú sốc GDP từ Trung Quốc đến ASEAN-6.

3.2. Dữ liệu và phương pháp phân tích

Nghiên cứu sẽ sử dụng dữ liệu từ 20 quốc gia trong giai đoạn từ quý III/2000 đến quý I/2017. Các biến số sẽ được xây dựng dựa trên tỷ trọng thương mại tại các mốc thời gian khác nhau để nắm bắt các thay đổi trong cấu trúc thương mại toàn cầu.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của Trung Quốc đến ASEAN 6

Kết quả nghiên cứu cho thấy tác động dài hạn của cú sốc GDP Trung Quốc lên GDP ASEAN-6 (ngoại trừ Thái Lan) năm 2016 mạnh hơn so với cú sốc năm 2000. Điều này cho thấy sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc đối với các nền kinh tế trong khu vực. Đồng thời, tác động của cú sốc GDP Mỹ năm 2008 lên GDP ASEAN-6 (ngoại trừ Indonesia) thấp hơn so với năm 2000.

4.1. Tác động dài hạn của cú sốc GDP Trung Quốc

Nghiên cứu chỉ ra rằng cú sốc GDP từ Trung Quốc có tác động mạnh mẽ đến các nền kinh tế ASEAN-6, cho thấy sự phụ thuộc ngày càng tăng của khu vực vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này.

4.2. So sánh tác động giữa Trung Quốc và Mỹ

Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy tác động của cú sốc GDP Mỹ đã giảm sút so với trước đây, điều này phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc thương mại toàn cầu và vai trò của các nền kinh tế lớn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quan hệ ASEAN 6 và Trung Quốc

Quan hệ kinh tế giữa ASEAN-6 và Trung Quốc đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa. Tuy nhiên, các quốc gia trong khu vực cần phải có những chiến lược hợp tác bền vững để tận dụng tối đa lợi ích từ sự trỗi dậy của Trung Quốc, đồng thời giảm thiểu các rủi ro tiềm ẩn.

5.1. Triển vọng hợp tác kinh tế trong tương lai

Sự gia tăng hợp tác kinh tế giữa ASEAN-6 và Trung Quốc có thể mang lại nhiều cơ hội cho cả hai bên. Các quốc gia cần phải tìm kiếm các lĩnh vực hợp tác mới để phát triển bền vững.

5.2. Chiến lược giảm thiểu rủi ro

Để giảm thiểu rủi ro từ sự phụ thuộc vào Trung Quốc, các quốc gia ASEAN-6 cần phải đa dạng hóa các đối tác thương mại và đầu tư, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong ba thập kỷ qua, sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc đã làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế toàn cầu, đặc biệt ảnh hưởng đến các quốc gia trong khu vực ASEAN-6 gồm Indonesia, Việt Nam, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan. Từ năm 1993 đến 2015, đóng góp thương mại của Trung Quốc vào thương mại thế giới tăng từ 2,3% lên 12,3%, đồng thời kim ngạch thương mại song phương giữa Trung Quốc và ASEAN-6 đạt 368 tỷ USD năm 2016, chiếm 16,5% tổng giá trị thương mại hàng hóa khu vực. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá tác động của sự trỗi dậy kinh tế Trung Quốc đến chu kỳ kinh doanh quốc tế và truyền dẫn các cú sốc GDP đến các quốc gia ASEAN-6 trong giai đoạn 2000–2017. Nghiên cứu sử dụng mô hình vectơ tự hồi quy toàn cầu (GVAR) với ba thiết lập tỷ trọng thương mại nhằm phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc thương mại toàn cầu. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về cơ chế truyền dẫn chu kỳ kinh doanh quốc tế, giúp các nhà hoạch định chính sách tại Việt Nam và khu vực ASEAN đưa ra các dự báo và chính sách vĩ mô phù hợp nhằm tăng cường khả năng ứng phó với các cú sốc kinh tế toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh quốc tế, trong đó liên kết thương mại được xem là nhân tố quyết định quan trọng ảnh hưởng đến sự đồng biến động của chu kỳ kinh doanh giữa các quốc gia. Các mô hình kinh tế mở như mô hình chu kỳ kinh doanh quốc tế thực (Backus et al., 1992; Kose & Yi, 2001) cho thấy mối quan hệ giữa liên kết thương mại và đồng bộ hóa phụ thuộc vào loại hình thương mại (nội ngành hay liên ngành) và bản chất cú sốc (cầu hay cung). Các nghiên cứu thực nghiệm gần đây (Marcus, 2011; Dées & Zorell, 2012; Antonakakis & Tondl, 2014) đều khẳng định rằng thương mại song phương chặt chẽ làm tăng mức độ đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh giữa các quốc gia. Ngoài ra, sự tương đồng trong cấu trúc sản xuất cũng góp phần làm tăng sự đồng bộ hóa chu kỳ kinh tế. Lý thuyết này được áp dụng để phân tích tác động của sự thay đổi cấu trúc thương mại do sự trỗi dậy của Trung Quốc lên các quốc gia ASEAN-6.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mô hình vectơ tự hồi quy toàn cầu (GVAR) để phân tích dữ liệu kinh tế vĩ mô của 20 quốc gia trong giai đoạn quý III/2000 đến quý I/2017. Mô hình GVAR cho phép kết hợp dữ liệu thời gian và bảng, đồng thời xử lý các mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia thông qua ma trận tỷ trọng thương mại được xây dựng từ kim ngạch thương mại song phương. Các biến số chính trong mô hình gồm GDP thực, lạm phát, tỷ giá hối đoái thực đa phương, giá cổ phiếu thực, lãi suất ngắn hạn, tỷ lệ thất nghiệp và giá dầu danh nghĩa. Phương pháp phân tích bao gồm kiểm định nghiệm đơn vị (ADF và WS), kiểm định đồng liên kết, phân tích Persistence Profiles (PPs) và phân tích phản ứng đẩy (GIRFs) để đánh giá tác động của các cú sốc GDP từ Trung Quốc và Mỹ đến các quốc gia ASEAN-6. Cỡ mẫu gồm 14 phương trình VARX* đại diện cho các quốc gia và khu vực, trong đó khu vực Euro được gộp từ 7 quốc gia. Việc lựa chọn mô hình GVAR nhằm khắc phục hiện tượng tham số quá mức trong các mô hình VAR truyền thống khi xử lý dữ liệu đa quốc gia.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng cường liên kết thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN-6: Tỷ trọng thương mại của Trung Quốc trong tổng thương mại ASEAN-6 tăng từ 6,1% năm 2000 lên 21,4% năm 2016, trong khi tỷ trọng thương mại của Mỹ giảm gần phân nửa trong cùng giai đoạn. Ví dụ, kim ngạch thương mại song phương giữa Trung Quốc và Việt Nam tăng đáng kể, phản ánh sự gia tăng vai trò của Trung Quốc trong khu vực.

2. Tác động dài hạn của cú sốc GDP Trung Quốc lên ASEAN-6 tăng mạnh: Phân tích mô hình GVAR cho thấy tác động của cú sốc GDP Trung Quốc năm 2016 lên GDP các quốc gia ASEAN-6 (ngoại trừ Thái Lan) mạnh hơn đáng kể so với năm 2000. Ví dụ, tác động này tăng gấp ba lần tại một số quốc gia như Malaysia và Singapore.

3. Tác động của cú sốc GDP Mỹ giảm: Tác động của cú sốc GDP Mỹ năm 2008 lên GDP ASEAN-6 (ngoại trừ Indonesia) thấp hơn so với năm 2000, cho thấy vai trò giảm sút của Mỹ trong ảnh hưởng kinh tế khu vực. Điều này giải thích phần nào sự phục hồi nhanh chóng của ASEAN sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008.

4. Đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh tăng: Mức độ đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh giữa Trung Quốc và các quốc gia ASEAN-6 tăng lên, làm cho các nền kinh tế trong khu vực nhạy cảm hơn với các cú sốc kinh tế xuất phát từ Trung Quốc. Ví dụ, hệ số tương quan GDP giữa Trung Quốc và các quốc gia ASEAN-6 đạt mức cao trên 0,9 trong giai đoạn nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các phát hiện trên là sự gia tăng mạnh mẽ trong liên kết thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN-6, thúc đẩy sự đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh khu vực. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này củng cố quan điểm rằng thương mại song phương chặt chẽ làm tăng mức độ truyền dẫn các cú sốc kinh tế quốc tế. Việc giảm tác động của cú sốc GDP Mỹ phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc thương mại toàn cầu và sự dịch chuyển trọng tâm kinh tế sang châu Á. Các biểu đồ phản ứng đẩy (GIRFs) minh họa rõ ràng sự khác biệt về mức độ và thời gian tác động của các cú sốc GDP từ Trung Quốc và Mỹ lên các quốc gia ASEAN-6. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc dự báo và xây dựng chính sách kinh tế vĩ mô nhằm tăng cường khả năng chống chịu của các nền kinh tế ASEAN trước các biến động toàn cầu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đa dạng hóa đối tác thương mại: Các quốc gia ASEAN-6 cần chủ động mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu nhằm giảm thiểu rủi ro phụ thuộc quá mức vào Trung Quốc, từ đó giảm thiểu tác động tiêu cực khi có cú sốc kinh tế từ đối tác lớn này. Thời gian thực hiện: 3-5 năm; Chủ thể: Bộ Công Thương và các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

2. Phát triển các chính sách ổn định kinh tế vĩ mô linh hoạt: Cần xây dựng các công cụ chính sách tài khóa và tiền tệ linh hoạt, có khả năng ứng phó nhanh với các cú sốc kinh tế quốc tế, đặc biệt là các cú sốc xuất phát từ Trung Quốc. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Ngân hàng Trung ương và Bộ Tài chính.

3. Tăng cường hợp tác khu vực ASEAN: Đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại và tài chính trong khối ASEAN nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp, giảm thiểu tác động tiêu cực từ các cú sốc bên ngoài. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Ban Thư ký ASEAN và các chính phủ thành viên.

4. Nâng cao năng lực dự báo và phân tích kinh tế: Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các mô hình kinh tế vĩ mô hiện đại như GVAR để theo dõi và dự báo kịp thời các biến động kinh tế toàn cầu, hỗ trợ ra quyết định chính sách hiệu quả. Thời gian thực hiện: 2-4 năm; Chủ thể: Các viện nghiên cứu kinh tế và cơ quan hoạch định chính sách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích sâu sắc về tác động của các cú sốc kinh tế toàn cầu, giúp xây dựng chính sách ổn định kinh tế hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế quốc tế và thương mại: Nghiên cứu cung cấp mô hình và kết quả thực nghiệm về đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh và vai trò của liên kết thương mại trong khu vực ASEAN.

3. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và đầu tư: Hiểu rõ tác động của sự trỗi dậy Trung Quốc giúp doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược kinh doanh, giảm thiểu rủi ro và tận dụng cơ hội thị trường.

4. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Thông tin về truyền dẫn cú sốc kinh tế giúp các tổ chức này đánh giá rủi ro tín dụng và đầu tư, từ đó quản lý danh mục hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chọn mô hình GVAR để phân tích tác động kinh tế toàn cầu?
   Mô hình GVAR cho phép kết hợp dữ liệu đa quốc gia và xử lý các mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau phức tạp, khắc phục hiện tượng tham số quá mức trong mô hình VAR truyền thống, từ đó cung cấp kết quả chính xác và toàn diện hơn.

2. Liên kết thương mại ảnh hưởng thế nào đến đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh?
   Liên kết thương mại chặt chẽ làm tăng mức độ đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh giữa các quốc gia, khiến các nền kinh tế dễ bị ảnh hưởng bởi các cú sốc kinh tế từ đối tác thương mại lớn.

3. Tác động của sự trỗi dậy Trung Quốc đến các quốc gia ASEAN-6 ra sao?
   Sự trỗi dậy của Trung Quốc làm tăng tác động của các cú sốc GDP Trung Quốc lên các quốc gia ASEAN-6, đồng thời làm tăng sự đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh trong khu vực, khiến các quốc gia này nhạy cảm hơn với biến động kinh tế Trung Quốc.

4. Vì sao tác động của cú sốc GDP Mỹ giảm trong giai đoạn nghiên cứu?
   Do sự thay đổi trong cấu trúc thương mại toàn cầu và sự dịch chuyển trọng tâm kinh tế sang châu Á, vai trò của Mỹ trong ảnh hưởng kinh tế khu vực ASEAN giảm, dẫn đến tác động của các cú sốc GDP Mỹ giảm theo.

5. Các quốc gia ASEAN-6 nên làm gì để giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc kinh tế toàn cầu?
   Các quốc gia nên đa dạng hóa đối tác thương mại, phát triển chính sách kinh tế linh hoạt, tăng cường hợp tác khu vực và nâng cao năng lực dự báo để giảm thiểu tác động tiêu cực và tận dụng cơ hội từ kinh tế toàn cầu.

Kết luận

• Sự trỗi dậy của Trung Quốc đã làm thay đổi cấu trúc thương mại toàn cầu, tăng cường liên kết thương mại với ASEAN-6 và làm tăng sự đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh khu vực.
• Tác động dài hạn của các cú sốc GDP Trung Quốc lên các quốc gia ASEAN-6 tăng mạnh trong giai đoạn 2000–2016, trong khi tác động của cú sốc GDP Mỹ giảm.
• Mô hình GVAR là công cụ hiệu quả để phân tích các mối quan hệ kinh tế đa quốc gia và đánh giá tác động của các cú sốc kinh tế toàn cầu.
• Kết quả nghiên cứu hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách xây dựng các chiến lược kinh tế vĩ mô phù hợp nhằm tăng cường khả năng chống chịu của các nền kinh tế ASEAN.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và phát triển các mô hình dự báo đa chiều nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro kinh tế toàn cầu.

Hành động ngay: Các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia kinh tế nên áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách, đồng thời tăng cường hợp tác khu vực nhằm ứng phó hiệu quả với các biến động kinh tế toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH HUỲNH THÁI HUY SỰ TRỖI DẬY CỦA TRUNG QUỐC TRONG NỀN KINH TẾ TOÀN CẦU VÀ HỆ QUẢ ĐẾN CÁC QUỐC GIA ASEAN-6 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH HUỲNH THÁI HUY SỰ TRỖI DẬY CỦA TRUNG QUỐC TRONG NỀN KINH TẾ TOÀN CẦU VÀ HỆ QUẢ ĐẾN CÁC QUỐC GIA ASEAN-6 Chuyên ngành: Tài chính–Ngân hàng Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢO TP.

Hồ Chí Minh – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bài luận văn thạc sĩ với chủ đề “Sự trỗi dậy của Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu và hệ quả đến các quốc gia ASEAN-6” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi theo sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung và tính trung thực của luận văn này. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2018 Huỳnh Thái Huy TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH TÓM TẮT PHẦN 1: GIỚI THIỆU .1 PHẦN 2: KHUNG LÝ THUYẾT.

Sự đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh: Vai trò của liên kết thƣơng mại. Các lý thuyết liên quan. Các nghiên cứu thực nghiệm liên quan. Sự trỗi dậy của Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu.

Vị thế hiện nay của Trung Quốc. Tác động của các cú sốc xuất phát từ Trung Quốc đến nền kinh tế toàn cầu .19 PHẦN 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phƣơng pháp vectơ tự hồi quy toàn cầu GVAR. Phương pháp GVAR. Lý do áp dụng phương pháp GVAR.

Lý thuyết mô hình GVAR .1 Mô hình VARX* giản đơn .2 Ví dụ biến nội địa và nước ngoài .3 Xây dựng ma trận tỷ trọng thương mại .26 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Giải quyết mô hình GVAR. Phương pháp PPs (Persistence profiles). Phân tích phản ứng đẩy .33 PHẦN 4: KẾT QUẢ.

Cơ sở dữ liệu và chi tiết các biến trong mô hình. Kết quả ma trận tỷ trọng thƣơng mại. Kiểm định nghiệm đơn vị. Lựa chọn độ trễ cho mô hình VARX*.

Kiểm định tƣơng quan chuỗi phần dƣ. Quan hệ đồng liên kết, Persistence Profiles (PPs). Kiểm định ngoại sinh yếu. Kiểm định điểm gãy cấu trúc.

Truyền dẫn cú sốc trong thời kỳ trỗi dậy của Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu .53 PHẦN 5: KẾT LUẬN .59 TÀI LIỆU THAM KHẢO .71 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Thuật ngữ (tên đầy đủ) Giải thích OLS (Ordinary Least Squares). Phương pháp bình phương nhỏ nhất FEM (Fixed effects model). Mô hình tác động cố định REM (Random effects model). Mô hình tác động ngẫu nhiên GMM (Generalized method of moments).

Phương pháp moment bậc cao VAR (Vector Autoregression). Mô hình vectơ tự hồi quy SVAR (Structure VAR). Mô hình cấu trúc VAR VECM (Vector Error-correction Model). Mô hình vectơ sai số hiệu chỉnh FAVAR (Factor-Augmented VAR).

Mô hình VAR tăng cường nhân tố GVAR (Global VAR). Mô hình VAR toàn cầu ASEAN (Association of Southeast Asian Nations). Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á WTO (The World Trade Organization). Tổ chức thương mại thế giới ACFTA (ASEAN–China Free Trade Area).

Khu vực thương mại tự do ASEAN– Trung Quốc IMF (International Monetary Fund). Quỹ Tiền tệ Quốc tế GDP (Gross Domestic Product). Tổng sản phẩm quốc nội PPP (Purchasing Power Parity). Ngang giá sức mua GDP–PPP.

GDP được tính theo ngang giá sức mua FDI (Foreign Direct Investment). Đầu tư trực tiếp nước ngoài TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Một số nghiên cứu thực nghiệm gần đây về quan hệ giữa liên kết thương mại và đồng bộ hóa chu kỳ kinh doanh. Đóng góp thương mại cho các quốc gia ASEAN-6 trong năm 2016 và 2000.

Một số nghiên cứu gần đây về hiệu ứng lan tỏa của các cú sốc xuất phát từ Trung Quốc đến các đối tác thương mại. Ma trận tương quan GDP giữa một số quốc gia giai đoạn 2000Q3– 2017Q1. Kim ngạch thương mại song phương giữa các quốc gia năm 2009 (đơn vị: USD). Tỷ trọng thương mại giữa các quốc gia.

Kim ngạch thương mại song phương năm 2009 (đơn vị: USD). Tỷ trọng thương mại giữa các quốc gia và khu vực. Các quốc gia và khu vực. Nguồn dữ liệu.

Thiết lập các biến số trong mô hình VARX*. Ma trận tỷ trọng thương mại. Kết quả lựa chọn độ trễ tối ưu. Kết quả tiêu chuẩn thông tin lựa chọn độ trễ tối ưu.

Thống kê F cho kiểm định tương quan chuỗi từ ước lượng mô hình VECMX*. Kết quả lựa chọn số quan hệ đồng liên kết. Kết quả thống kê Trace và giá trị tới hạn. Thống kê F cho kiểm định ngoại sinh yếu của các biến nước ngoài và giá dầu.

Kết quả kiểm định ổn định cấu trúc .52 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Tăng trưởng kinh tế thực và đóng góp GDP toàn cầu của Trung Quốc giai đoạn 1980–2017 (đơn vị: %). Kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu của Trung Quốc giai đoạn 1994–2016 (đơn vị: Tỷ USD). Đóng góp của Trung Quốc trong tổng thương mại ASEAN-6 giai đoạn 2000–2016.

PPs cho các vectơ đồng liên kết. GIRFs của cú sốc sụt giảm một phần trăm GDP Trung Quốc. GIRFs của cú sốc sụt giảm một sai số chuẩn GDP Trung Quốc. GIRFs của cú sốc sụt giảm một phần trăm GDP Mỹ.

GIRFs của cú sốc sụt giảm một sai số chuẩn GDP Mỹ.57 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TÓM TẮT Toàn cầu hóa cùng sự trỗi dậy của Trung Quốc trong ba thập kỷ qua đã làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế thế giới. Các thay đổi trong liên kết thương mại giữa Trung Quốc, Mỹ cùng các quốc gia ASEAN-6 ảnh hưởng cơ chế truyền dẫn chu kỳ kinh doanh quốc tế đến ASEAN-6. Để đánh giá tác động, tác giả sử dụng mô hình GVAR với ba thiết lập tỷ trọng thương mại nhằm nắm bắt các thay đổi trong liên kết thương mại thế giới. Các kết quả chỉ ra rằng tác động dài hạn của cú sốc GDP Trung Quốc lên GDP ASEAN-6 (ngoại trừ Thái Lan) năm 2016 mạnh hơn so với cú sốc năm 2000.

Đồng thời, tác động của cú sốc GDP Mỹ năm 2008 lên GDP ASEAN-6 (ngoại trừ Indonesia) thấp hơn so với năm 2000. Các phát hiện giúp giải thích vì sao các quốc gia khu vực ASEAN hồi phục nhanh chóng sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Từ khóa: Mô hình kinh tế vĩ mô; Toàn cầu; GVAR; Liên kết thương mại; Chu kỳ kinh doanh quốc tế. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 PHẦN 1: GIỚI THIỆU Những thập niên đã qua chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ của Trung Quốc trên nhiều lĩnh vực, đưa quốc gia này trở thành đầu tàu tăng trưởng kinh tế thế giới.

Với việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào tháng 11/2001, cùng sáng kiến thành lập Khu vực thương mại tự do ASEAN–Trung Quốc (ACFTA), ký kết vào tháng 11/2002 đã đánh dấu những bước tiến quan trọng của Trung Quốc trên con đường hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới cũng như nâng cao vai trò cùng sức ảnh hưởng của mình trong khu vực ASEAN. Xu thế toàn cầu hóa cùng quá trình gắn kết của các nền kinh tế trên thế giới tạo ra nhiều động lực kinh tế, thúc đẩy các mối liên kết thương mại giữa Trung Quốc và phần còn lại của thế giới. Minh chứng rõ nét là sự bùng nổ thương mại của Trung Quốc trong gần ba thập kỷ qua, khi đóng góp thương mại thế giới của Trung Quốc từ mức 2,3% trong năm 1993 tăng lên 12,3% vào năm 2015 (WTO, 2017). Bên cạnh đó, quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Trung Quốc và ASEAN cũng không ngừng phát triển.

Từ mức đóng góp thương mại chỉ 4,6% trong năm 2001, Trung Quốc nhanh chóng vươn lên trở thành đối tác thương mại lớn nhất, với kim ngạch thương mại song phương đạt 368 tỷ USD vào năm 2016, tương đương 16,5% tổng giá trị thương mại hàng hóa khu vực (ASEAN, 2017a). Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Trung Quốc sang ASEAN đạt 9,7 tỷ USD vào năm 2016, đưa Trung Quốc trở thành nguồn cung FDI lớn thứ tư (ASEAN, 2017b). Sự mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế giữa Trung Quốc và ASEAN trong nhiều năm qua có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong sự thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của mỗi bên (Aslam, 2012). Có thể thấy, tiến trình toàn cầu hóa cùng sự trỗi dậy của Trung Quốc và các nền kinh tế mới nổi khác đã làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế thế giới nói chung và ASEAN nói riêng.

Hệ quả là cơ chế truyền dẫn chu kỳ kinh doanh quốc tế đến ASEAN có thể đã thay đổi (Cesa-Bianchi & cộng sự, 2012; Waal & Eyden, 2016). TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Sự tăng cường liên kết thương mại với Trung Quốc thời gian qua làm các đối tác thương mại, đặc biệt là các quốc gia khu vực ASEAN nhạy cảm hơn với các cú sốc GDP xuất phát từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này (Inoue & cộng sự, 2015; Rafiq, 2016). Nhiều năm qua, đánh giá tác động của các cú sốc xuất phát từ Trung Quốc đến ASEAN đã trở thành chủ đề nghiên cứu được sự quan tâm đặc biệt của giới học thuật, và là mục tiêu quan trọng của các nhà hoạch định chính sách, nhất là khi: (1) nhiều loại thuế quan được cắt giảm hoặc xóa bỏ trong khuôn khổ chung Khu vực mậu dịch tự do ASEAN–Trung Quốc (ACFTA), thúc đẩy mối liên kết thương mại giữa hai bên phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới (Park & cộng sự, 2009; Paladini & Cheng, 2015); (2) nền kinh tế Trung Quốc đang trong quá trình tái cân bằng1, dự báo những biến động lớn trong tăng trưởng GDP thực của quốc gia này và hiệu ứng lan tỏa đến các đối tác thương mại chính (Zhang, 2016; Cashin & cộng sự, 2016). Tuy nhiên, theo hiểu biết của tác giả, chưa một nghiên cứu thực nghiệm nào tìm hiểu sự gia tăng vai trò của Trung Quốc tại Việt Nam trong bối cảnh cấu trúc thương mại thế giới thay đổi theo thời gian.