Chương 1: Đưa ra mục tiêu nghiên cứu và cấu trúc chi tiết của luận văn Chương 2: Trình bày các khái niệm cơ bản về CPĐT, các vấn đề chính trong CPĐT như quá trình hình thành, xu hướng phát triển CPĐT ở VN và trên TG. Khái quát chung về Khung Kiến trúc CPĐT ở VN và các yêu cầu cũng như vấn đề khi áp dụng vào thực tiễn. Chương 3: Trình bày các khái niệm cơ bản về quy trình nghiệp vụ, các vấn đề chính trong quản lý quy trình nghiệp vụ, đưa ra đánh giá về mô hình hóa quy trình nghiệp vụ và đề xuất việc sử dụng BPM trong CPĐT ở Việt Nam. Bên cạnh những vấn đề chính trong quản lý nghiệp vụ hiện tại ở các cơ quan nhà nước, trong chương này, chúng ta cũng đề cập đến tính khả thi của việc chuẩn hóa thông qua mô hình cũng như các bước quản lý, thực thi được đề xuất.
Chương 4: Trình bày khảo sát một số quy trình nghiệp vụ thực tế tại các cơ quan Nhà Nước. Áp dụng Bonita BPMN 2.0 để mô hình hóa các quy trình đồng thời cũng đưa ra các quan điểm dẫn chứng để chứng minh cho tính khả thi của việc chuẩn hóa và việc tích hợp các dịch vụ web vào hệ thống Chính phủ điện tử ở Việt Nam hiện thời. Chương 5: Đưa ra kết quả và mục tiêu nghiên cứu tiếp theo của luận văn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 Chương 2: Các vấn đề về Chính phủ điện tử và sự hình thành Khung Kiến trúc chính phủ điện tử ở Việt Nam 2.1 Tổng quan về Chính phủ điện tử A.
Tổng quan Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, ngoài việc phát triển xây dựng hệ thống internet để đảm bảo truy cập, khai thác thông tin hàng ngày của người dân thì yêu cầu đòi hỏi về giao dịch trực tuyến thông qua hạ tầng công nghệ thông tin của chính phủ như đăng kí nộp thuế thu nhập cá nhân, kê khai hồ sơ, gửi công văn hay đăng ký tạm trú tạm vắng và cung cấp, hướng dẫn các thủ tục hành chính. Chính những lý do này đã giải thích cho tầm quan trọng và các lợi ích của việc xây dựng một “Chính Phủ Điện Tử”. Một hướng giải quyết và khắc phục cách làm việc trên giấy tờ thủ công như hiện nay. Nó cũng giúp cho quốc gia có thể cải cách trong phần lớn các công việc đang chồng chéo nhau.
Theo định nghĩa của Ngân hàng thế giới World Bank (2) : “Chính phủ điện tử là việc các cơ quan của Chính phủ sử dụng một cách có hệ thống Công nghệ thông tin - viễn thông để thực hiện các dịch vụ hành chính công với công dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Nhờ đó, giao dịch của các cơ quan Chính phủ với công dân và các tổ chức sẽ được cải thiện, nâng cao chất lượng. Lợi ích thu được sẽ là giảm thiểu tham nhũng, tăng cường tính công khai, sự tiện lợi, góp phần vào sự tăng trưởng và giảm chi phí”. Như vậy chính phủ điện tử là việc ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông, cung cấp dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp và tạo ra sự công khai minh bạch.
Mục tiêu chung của Chính phủ điện tử đó là chuyển đổi dần hoạt động từ cơ chế quản lý xin cho sang phục vụ người dân, doanh nghiệp nhằm tăng cường năng lực quản lý, nâng cao hiệu quả điều hành nhà nước của chính phủ, mang lại thuận lợi cho người dân đồng thời cũng tăng cường sự công khai minh bạch, giảm chi tiêu chính phủ với các mục tiêu cụ thể: Nâng cao năng lực quản lý điều hành của Chính phủ và các cơ quan chính quyền các cấp (trao đổi văn bản điện tử, thu thập thông tin chính xác và kịp thời ra quyết định, giao ban điện tử …vv) Cung cấp cho người dân và doanh nghiệp các dịch vụ công, tạo điều kiện cho nguời dân dễ dàng truy nhập ở khắp mọi nơi Người dân có thể tham gia xây dựng chính sách, đóng góp vào quá trình xây dựng luật pháp, quá trình điều hành của Chính phủ một cách tích cực. Giảm được chi phí cho bộ máy Chính phủ Thực hiện một chính phủ hiện đại, hiệu quả và minh bạch Với các mục tiêu đã được đề ra, Chính phủ điện tử sẽ tạo ra phong cách lãnh đạo mới, phương thức mới, cung cấp dịch vụ cho người dân và nâng cao được năng lực quản lý điều hành đất nước. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 Chính vì những lý do này mà trong thời gian qua, các nước trên Thế giới đều cố gắng đầu tư xây dựng CPĐT và Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ. Chúng ta đã xác định CPĐT là một yêu cầu cấp thiết, nó là một phần quan trọng trong tiến trình cải cách nền hành chính quốc gia.
Tuy nhiên những khó khăn, trở ngại trong quá trình xây dựng CPĐT tại Việt Nam còn rất nhiều: Bất cập từ các dự án CNTT - Cơ sở hạ tầng CNTT – Truyền thông còn yếu kém. Trình độ nhận thức và kỹ năng của cán bộ viên chức bị hạn chế. Quy trình nghiệp vụ chưa ổn định (đang trong quá trình cải cách). Các giai đoạn phát triển Chính phủ điện tử Phát triển CPĐT là quá trình lâu dài, liên tục, qua các giai đoạn khác nhau.
Việc phân chia các giai đoạn phát triển CPĐT nhằm xác định mức độ phát triển CPĐT của mỗi cơ quan, cũng như làm cơ sở xác định lộ trình, kế hoạch triển khai CPĐT đúng hướng, phù hợp với điều kiện, nhu cầu thực tế. Các tổ chức khác nhau có cách phân chia các giai đoạn phát triển CPĐT của riêng mình, trong đó nổi bật là cách phân chia của Gartner (một công ty tư vấn, nghiên cứu hàng đầu thế giới về CNTT), bao gồm các giai đoạn sau: Giai đoạn 1: Hiện diện (Presence) Sự phát triển CPĐT giai đoạn này được đặc trưng bởi sự hiện diện các cơ quan chính phủ trên mạng Internet, mục đích chính là cung cấp các thông tin cơ bản về các cơ quan chính phủ như chức năng, nhiệm vụ, địa chỉ liên hệ, thời gian làm việc và có thể cung cấp thêm các văn bản liên quan đến xã hội. Giai đoạn 2: Tương tác (Interaction) Trong giai đoạn này, các trang thông tin điện tử của các cơ quan Chính phủ cung cấp các chức năng tìm kiếm cơ bản, cho phép tải về các biểu mẫu điện tử, các đường liên kết với các trang thông tin điện tử liên quan, cũng như địa chỉ thư điện tử của các cơ quan, cán bộ chính phủ. Giai đoạn 3: Giao dịch (Transaction) Trong giai đoạn này, các trang thông tin điện tử của các cơ quan Chính phủ cho phép thực hiện hoàn chỉnh các dịch vụ, bao gồm việc nộp hồ sơ, xử lý hồ sơ, trả phí dịch vụ trực tuyến.
Giai đoạn 4: Chuyển đổi (Transformation) Giai đoạn này là mục tiêu dài hạn của các cơ quan Chính phủ. Ngoài việc thực hiện các chức năng trong giai đoạn 3, CPĐT giai đoạn này cung cấp cho người dân một điểm truy cập duy nhất tới các cơ quan chính phủ để thực hiện mọi giao dịch, các hoạt động của cơ quan Chính phủ là minh bạch với người dân. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Tình hình phát triển CPĐT trên Thế giới Từ những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước, hầu hết các nước công nghiệp phát triển hàng đầu trên thế giới đều đã tiến hành triển khai chương trình xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, nhằm đáp ứng một cách tốt nhất nhu cầu ngày một tăng của xã hội, nâng cao năng lực và khả năng thích ứng, đồng thời giảm bớt chí phí hoạt động của Chính phủ. Trong bối cảnh hoạt động quản lý điều hành dựa trên giấy tờ truyền thống của Chính phủ đã dần tỏ ra không bắt kịp với nhịp độ phát triển xã hội, bằng việc tận dụng một cách tối đa ưu thế của công nghệ thông tin và truyền thông, Chính phủ điện tử đóng góp mạnh mẽ vào quá trình cải cách Chính phủ theo hướng trong sạch, hiệu quả và toàn diện trên khắp toàn bộ hệ thống tổ chức các cơ quan nhà nước.
Điều này phù hợp với mục tiêu cải cách hoạt động quản lý điều hành của Chính phủ theo hướng lấy người dân làm trọng tâm, từ quản lý sang phục vụ người dân và doanh nghiệp. Báo cáo đánh giá về hiện trạng phát triển Chính phủ điện tử do Liên Hợp quốc (3) công bố có chỉ ra mức độ phát triển CPĐT dựa trên ba nền tảng chính đó là: mức độ trực tuyến, hạ tầng viễn thông và nguồn nhân lực. Tuy nhiên, việc cùng lúc đẩy mạnh phát triển cả ba yếu tố này là không khả thi với khá nhiều nước do đòi hỏi đầu tư có tính dài hạn. Chính phủ các nước, đặc biệt là những nước phát triển, luôn phải chịu một sức ép từ xã hội về cách thức sử dụng ngân sách sao cho có hiệu quả, vừa đáp ứng các nhu cầu xã hội và phát triển kinh tế, trong khi vẫn phải lưu ý thực hiện các biện pháp giảm thuế, cung cấp thông tin đầy đủ và minh bạch, và tăng cường hệ thống phúc lợi xã hội.
Chính vì vậy, tới năm 2010 phần lớn chính phủ các nước vẫn tập trung vào nâng cao khả năng cung cấp thông tin trực tuyến hoặc qua thiết bị di động thay vì đầu tư vào các dịch vụ có tính tương tác mức độ cao. Các trang thông tin chính phủ có chức năng diễn đàn trao đổi hoặc trao đổi thông tin với các mạng xã hội còn hạn chế. Hầu hết chính phủ các nước vẫn chưa thực sự tích hợp hoàn toàn các hệ thống giao tiếp (front-office) và hệ thống nghiệp vụ (back-office). Vấn đề thiếu hụt nguồn nhân lực về CNTT cũng vẫn còn nóng bỏng, đặc biệt là tại những nước đang và chậm phát triển.
Sự cải thiện vững chắc trong chỉ số phát triển CPĐT toàn cầu phản ánh tình hình chung là các nước đều có cải thiện trong việc cung cấp dịch vụ trực tuyến đáp ứng nhu cầu của người dân. Tuy nhiên, dù có tiến bộ nhưng vẫn còn tồn tại khoảng cách giữa các nước phát triển và các nước đang phát triển, nhất là ở khu vực Châu Phi. Khu vực này có chỉ số phát triển CPĐT trung bình bằng 30% so với Bắc Mỹ và 50% so với mức trung bình thế giới. Khoảng cách số được thể hiện trong việc thiếu cơ sở hạ tầng điện tử - hạn chế việc sử dụng thông tin và sáng tạo tri thức.