BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN BIÊN LÃI RÒNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM Ngành: Tài chính - ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 TRƢƠNG NGUYỄN KHÁNH DUYÊN TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN BIÊN LÃI RÒNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM Ngành: Tài chính - ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 Họ và tên sinh viên : TRƢƠNG NGUYỄN KHÁNH DUYÊN Mã số sinh viên : 050607190098 Lớp sinh hoạt : HQ7-GE16 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS.
TRẦN VƢƠNG THỊNH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 i TÓM TẮT Khóa luận này tập trung nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến biên lãi ròng của Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Việt Nam trong giai đoạn từ 2009-2022, dựa trên số liệu thứ cấp của các NHTMCP Việt Nam đã niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán. Trong giai đoạn nghiên cứu dữ liệu đƣợc tác giả thu thập từ báo cáo tài chính đƣợc kiểm toán chấp thuận một các hợp lý và minh bạch trên các nguyên tắc trọng yếu đƣợc công bố của 27 NHTMCP Việt Nam. Trong bài nghiên cứu, tác giả đã tổng hợp các lý thuyết liên quan đến biên lãi ròng và đƣa ra lƣợc khảo các nghiên cứu liên quan trong nƣớc và quốc tế.
Các yếu tố đƣợc đƣa vào mô hình nghiên cứu gồm quy mô ngân hàng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản, tỷ lệ thanh khoản, tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi, chi phí hoạt động, rủi ro tín dụng, tỷ lệ lạm phát và tốc độ tăng trƣởng trong giai đoạn 2009-2022. Nghiên cứu đã phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến các NHTMCP Việt Nam bằng việc áp dụng ba mô hình hồi quy cho bộ dữ liệu theo phƣơng pháp bình phƣơng nhỏ nhất (Pooled OLS), mô hình tác động cố định (FEM), mô hình tác động ngẫu nhiên (REM), tiến hành kiểm định nhƣ F-test và Hausman để lựa chọn mô hình phù hợp đồng thời thực hiện một số kiểm định khác để kiểm tra xem mô hình đang mắc phải các khuyết tật nào và đƣa ra phƣơng pháp khắc phục hoàn thiện mô hình. Sau khi sử dụng bình phƣơng nhỏ nhất tổng quát khả thi (FGLS) để khắc phục hiện tƣợng phƣơng sai thay đổi và tự tƣơng quan của mô hình thì kết quả nghiên cứu thu đƣợc 6 biến có tác động đến biên lãi ròng trong đó 5 biến có tác động cùng chiều với NIM là quy mô ngân hàng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản, tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi, chi phí hoạt động và tỷ lệ lạm phát. Trong khi rủi ro tín dụng có tác động ngƣợc chiều với NIM.
Còn lại không thấy sự tác động đến NIM của hai biến tỷ lệ thanh khoản và tốc độ tăng trƣởng. Dựa trên kết quả phân tích, khóa luận cũng sẽ đề xuất một số khuyến nghị giúp cải thiện biên lãi ròng của các NHTMCP Việt Nam. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu cũng sẽ góp phần vào các tƣ liệu tham khảo cho các nghiên cứu sau. ii ABSTRACT The thesis focuses on studying “The determinants of net interest margin of Commercial Banks in Vietnam” in the period from 2009 to 2022, based on secondary data of Commercial Banks in Vietnam listed on the market stock.
During the research period, the author's data collected from the audited financial statements was reasonably and transparently approved on the published material principles of 27 commercial banks in Vietnam. In the thesis, the author synthesizes theories related to net interest margin and provides a brief overview of related domestic and international studies. Determinants included in the research model include bank size, equity to total assets ratio, liquidity ratio, loan-to-deposit ratio, operating costs, credit risk, inflation rate and growth rate in the period 2009-2022. The study analyzed the determinants affecting Commercial Banks in Vietnam by applying three regression models to the dataset according to the least squares method (Pooled OLS), fixed effects model (FEM), random effects model (REM), conduct tests such as F-test and Hausman to select a suitable model and perform some other tests to check which defects the model is suffering from and provide a supplementary method to complete the model.
After using the feasible generalized least squares (FGLS) to overcome the phenomenon of variance and autocorrelation of the model, the research results obtained 6 variables that have an impact on net profit margin, of which 5 variables that have a positive effect on NIM are bank size, equity to total assets ratio, loan to total deposit ratio, operating costs and inflation rate. While credit risk has a negative impact on NIM. The rest did not see the impact on NIM of the two variables liquidity ratio and growth rate. Based on the results of the analysis, the thesis will also propose some recommendations to help improve the net interest margin of Commercial Banks in Vietnam.
Besides, the research results will also contribute to the references for the following studies. iii LỜI CAM ĐOAN Em tên Trƣơng Nguyễn Khánh Duyên, em xin cam đoan đề tài “Các yếu tố ảnh hƣởng đến biên lãi ròng của Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Việt Nam” đây là công trình nghiên cứu của em thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của giảng viên hƣớng dẫn TS. Trần Vƣơng Thịnh. Khóa luận này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ trong khóa luận.
Em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với lời cam đoan này.HCM, ngày … tháng … năm 2023 Tác giả Trƣơng Nguyễn Khánh Duyên iv LỜI CẢM ƠN Sau một khoảng thời gian học tập và nỗ lực thực hiện bài làm, em đã hoàn thành xong đề tài “Các yếu tố ảnh hƣởng đến biên lãi ròng của Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Việt Nam”. Em xin gửi lời cảm ơn đến giảng viên hƣớng dẫn TS. Trần Vƣơng ww ww ww ww ww ww Thịnh đã dành thời gian hƣớng dẫn, giúp đỡ và nhận xét tận tình trong suốt quá trình em thực hiện khóa luận. Bên cạnh đó, em xin chân thành cảm ơn thầy cô trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM đã giảng dạy tận tình và cung cấp những kiến thức quý giá để em có nền tảng hoàn thành khóa luận.
Em xin chân thành cảm ơn đến gia đình, bạn bè đã luôn bên cạnh hỗ trợ và động viên em suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận. Trong quá trình thực hiện, em đã cố gắng tìm tòi và nghiên cứu cẩn thân, tuy nhiên do kiến thức và kinh nghiệm còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận đƣợc sự đóng góp từ thầy cô để khóa luận của em đƣợc đầy đủ và chỉnh chu hơn. Em xin chân thành cảm.
x MỤC LỤC TÓM TẮT. ii LỜI CAM ĐOAN .iii LỜI CẢM ƠN. iv MỤC LỤC. x DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.
xiv DANH MỤC CÁC BẢNG. xv DANH MỤC CÁC HÌNH. xv CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI. Lý do chọn đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp và dữ liệu nghiên cứu.
Phƣơng pháp nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu. Đóng góp của đề tài. Bố cục của đề tài.
4 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 6 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ BIÊN LÃI RÒNG VÀ KHẢO LƢỢC CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN. Biên lãi ròng của ngân hàng thƣơng mại. Khái niệm biên lãi ròng.
Đo lƣờng biên lãi ròng. Ý nghĩa của biên lãi ròng. Các yếu tố ảnh hƣởng đến biên lãi ròng của ngân hàng thƣơng mại. Các yếu tố vi mô.
Quy mô ngân hàng. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản. Tỷ lệ thanh khoản. Tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi.
Chi phí hoạt động. Rủi ro tín dụng. Các yếu tố vĩ mô. Tỷ lệ lạm phát.
Tốc độ tăng trƣởng kinh tế. Lƣợc khảo các nghiên cứu liên quan trƣớc đây. Các nghiên cứu trong nƣớc. Các nghiên cứu nƣớc ngoài.
Nhận xét chung về các nghiên cứu trƣớc đây. 18 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 25 CHƢƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Giới thiệu mô hình nghiên cứu.
Cơ sở đề xuất lựa chọn mô hình nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu. Giải thích các biến trong mô hình và giả thuyết nghiên cứu. Biến phụ thuộc.
Các biến độc lập vi mô. Quy mô ngân hàng (SIZE). Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (CAP). Tỷ lệ thanh khoản (LIQ).
Tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR). Chi phí hoạt động (OP). Rủi ro tín dụng (CR). Các biến độc lập vĩ mô.
Tỷ lệ lạm phát (INF). Tốc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP). Dữ liệu nghiên cứu. Trình tự thực hiện kinh tế lƣợng cho mô hình nghiên cứu.
34 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 39 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ. Thống kê mô tả. Phân tích hệ số tƣơng quan.
Kết quả hồi quy mô hình nghiên cứu. Mô hình Pooled OLS. Mô hình FEM. Mô hình REM.
Lựa chọn mô hình phù hợp. Kiểm định lựa chọn giữa hai mô hình Pooled Pooled OLS và FEM. Kiểm định lựa chọn giữa hai mô hình FEM và REM. Kiểm định các khuyết tật của mô hình đƣợc lựa chọn.
Kiểm định hiện tƣợng đa cộng tuyến. Kiểm định phƣơng sai sai số thay đổi. Kiểm định tự tƣơng quan. Khắc phục các khuyết tật của mô hình.
Thảo luận kết quả. Thảo luận về biến quy mô ngân hàng (SIZE). Thảo luận về biến tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (CAP). Thảo luận về biến tỷ lệ thanh khoản (LIQ).
Thảo luận về biến tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR). Thảo luận về biến chi phí hoạt động (OP). Thảo luận về biến rủi ro tín dụng (CR). Thảo luận về biến tỷ lệ lạm phát (INF).
Thảo luận về biến tốc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP). 59 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 61 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT. Kết quả nghiên cứu.
Đề xuất và kiến nghị .1 Đề xuất đối với các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. Đối với quy mô ngân hàng (SIZE). Đối với tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (CAP). Đối với tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) .