CHƯƠNG 1. Lập luận kinh tế 1. Tình hình thị trường nước ép trái cây Trong thời gian đại dịch Covid-19 đã diễn ra, tình hình tiêu thụ nước ép từ trái cây và rau quả đã tăng lên một cách mạnh mẽ và liên tục trên toàn cầu bởi vì những sản phẩm này có những lợi ích vô cùng tốt cho sức khỏe con người. Nước ép hoa quả là thức uống bổ dưỡng có thể cung cấp nhiều, đa dạng các vitamin và khoáng chất thiết yếu, và đồng thời cung cấp năng lượng, tăng cường hệ miễn dịch; giúp đẹp da, giữ dáng và ngăn ngừa nhiều bệnh lý về tiêu hóa, tim mạch, ung thư… Kết luận: Điều này cho thấy rằng người tiêu dùng trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã bắt đầu nhận thức được tầm quan trọng của nước ép trái cây đối với sức khỏe của họ.
Do đó, thị trường nước ép trái cây dự kiến sẽ là một thị trường có sức hút vô cùng lớn đối với các nhà đầu tư trong tương lai. a) Tình hình thị trường nước ép trái cây trên thế giới Hình 1. Doanh thu thị trường nước ép trái cây thế giới từ năm 2010 – 2023 [1] Theo Statista, trong mười năm qua kể từ năm 2010, có thể thấy rằng thị trường tiêu thụ nước ép trái cây (tính theo doanh thu xuất khẩu) trên thế giới đang có xu hướng tăng dần và liên tục. Nổi bật nhất vào năm 2019, doanh thu của giá trị xuất khẩu trên thế giới đạt đến giá trị cao nhất trong thập kỷ, đạt gần 66.500 nghìn triệu USD.
Thêm vào đó, các chuyên gia kinh tế có những dự đoán tích cực về thị trường sản xuất nước ép trái cây trong bốn năm tiếp theo, giá trị xuất khẩu sẽ tăng đều theo tốc độ tăng trưởng hàng năm kép (CAGR) là 3,45%/năm [1]. 1 b) Tình hình thị trường nước ép trái cây ở Việt Nam Hình 1. Tổng giá trị thị trường nước ép trái cây khu vực Đông Nam Á [2] Năm 2020, tổng giá trị của thị trường nước ép trái cây Việt Nam đang xếp thứ tư khu vực Đông Nam Á tương ứng với 450 triệu USD. Phân khúc chính của thị trường là nước trái cây và nước ép trái cây và sinh tố với 286 triệu USD năm 2020.
Số liệu nghiên cứu cho thấy mức tiêu thụ nước trái cây bình quân đầu người tại Việt Nam là 3,6 lít/người ở năm 2020. Doanh thu thị trường nước ép trái cây ở Việt Nam từ 2013 – 2026 [3] Theo Statista, ở Việt Nam, doanh thu trong phân khúc nước trái cây đạt 725,12 triệu USD vào năm 2022. Ngoài ra, thị trường được dự kiến là sẽ tăng trưởng hàng năm với tốc độ tăng trưởng hàng năm kép là 7,86% từ năm 2023 – 2026. Ngoài ra, thị trường nước ép bưởi đang có tốc độ tăng trưởng rất cao so với các thị trường nước trái cây khác (39,16 triệu USD ở năm 2014 tăng 2 gần gấp 5 lần so với dự đoán ở năm 2026).
Có thể thấy rằng, thị trường nước ép bưởi đang rất có tiềm năng do nhu cầu người tiêu dùng Việt Nam đang có xu hướng sử dụng các dòng nước ép citrus khác nhau thay vì các loại trái cây truyền thống như cam, chanh… 1. Xu hướng thị trường a) Bổ sung vitamin Xu hướng nổi lên trong vài năm gần đây là sử dụng các loại nước ép trái cây để bổ sung dưỡng chất các thành phần chức năng mang lại một số lợi ích sức khỏe cho người tiêu dùng (Omega-3, chất xơ, các hợp chất hoạt tính sinh học, vitamin và vi khuẩn probiotic). Tiêu thụ thực phẩm hữu cơ, có nguồn gốc tự nhiên và có lợi cho sức khỏe là tiêu chí lựa chọn sản phẩm đồ uống hàng đầu của hơn 86% người tiêu dùng Việt Nam theo thống kê của Vietnam Report. Theo khảo sát của công ty điều tra và nghiên cứu thị trường W&S về nhu yếu và thói quen sử dụng nước ép trái cây ở độ tuổi từ 16 đến 35 là 62%, sử dụng ≥ 1 lần/ngày khoảng 50%.
Lý do sử dụng nước ép của người tiêu dùng khảo sát ở thành phố Hồ Chi Minh b) Mua hàng online Đại dịch Covid – 19 đã khiến người tiêu dùng tiếp nhận các sàn thương mại điện tử cũng như các kênh mua hàng trực tuyến nhiều hơn. Trên 91% lượng người tiêu dùng tham gia khảo sát của Vietnam Report cho biết đã từng sử dụng kênh trực tuyến để mua sản phẩm thực phẩm – đồ uống kể từ khi đại dịch bùng phát. Do việc đóng cửa một số cửa hàng bán lẻ, các trang web thương mại điện tử chủ yếu được người tiêu dùng ưa thích hơn, điều này dẫn đến một phần trong tổng số người tiêu dùng hình thành thói quen sử dụng các kênh điện tử để mua các sản phẩm nhằm tích trữ nước ép trái cây và rau củ để tiêu thụ tại nhà [5]. c) Sử dụng các sản phẩm tiện lợi, nhanh Theo như một số nghiên cứu, sau khi đại dịch kết thúc thì người tiêu dùng đã phân bố lại thời gian làm việc của họ.
Hầu hết người tiêu dùng chỉ có 30% thời gian ở nhà và mất 70% họ dành 3 cho công việc ở ngoài đường. Chính vì vậy, họ sẽ ưu tiên chọn lựa các sản phẩm tiêu dùng nhanh, tiện lợi ở ngoài các cửa hàng, siêu thị nhiều hơn. Đây sẽ là xu hướng mới thay đổi ngành tiêu dùng nhanh nói chung và nhóm ngành hàng nước uống trái cây nói riêng [5]. Tình hình sản xuất nước ép bưởi ở Việt Nam Nước ép bưởi có rất nhiều lợi ích to lớn tới sức khỏe của con người.
Sản phẩm cung cấp cho người sử dụng các dưỡng chất như sau: vitamin C, các chất khoáng (kali, caicium, muối folate, sắt…), chất xơ và ít năng lượng. Ngoài ra, bưởi còn có các hợp chất khác có khả năng ngăn ngừa bệnh ung thư, tim mạch. Không những nước ép bưởi giúp người sử dụng ăn ngon, kích thích sự tiêu hóa mà còn có tác dụng lợi tiểu và tẩy chất độc, giúp lọc máu, thải các chất bẩn và độc tố ở thận và gan ra ngoài. Mặc dù nước ép bưởi là sản phẩm quen thuộc và tốt cho sức khỏe nhưng dòng sản phẩm này vẫn được chủ yếu được nhập khẩu từ nước ngoài.
Các nhãn hiệu nước ép trái cây của các công ty Việt Nam như Vinamilk, Tân Hiệp Phát, Vfresh… được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng và sử dụng. Tuy nhiên nước ép bưởi không phải là sản phẩm chủ lực của các công ty này. Thị trường vẫn có các dòng sản phẩm nước ép bưởi của Việt Nam nhưng không được phổ biến do quy mô sản xuất nhỏ, hoạt động marketing chưa tốt… nên sản phẩm chưa được nhiều người biết đến. Một số dòng sản phẩm nước ép bưởi sản xuất ở Việt Nam Hình 1.
Một số dòng sản phẩm nước ép bưởi nhập khẩu ở Việt Nam Ngoài ra, các cơ sở sản xuất nước ép bưởi của nước ta hầu hết sử dụng công nghệ bán cơ giới, trong đó dùng lao động thủ công để bóc vỏ thu lấy múi và đem ép để thu được dịch quả. Cũng 4 chính vì lý do đó, các cơ sở vừa và nhỏ cũng hạn chế đầu tư hệ thống thiết bị lớn, đồng nghĩa với việc họ phải sử dụng công nghệ truyền thống là bán cơ giới [6]. Nổi bật nhất, trong quy trình chế biến đồ uống từ trái bưởi, các nhà sản xuất thường gặp vấn đề là vị đắng của dịch quả thanh trùng sau khi vô lon hoặc chai. Các cơ sở sản xuất hầu hết chỉ mới dùng đường để làm át vị đắng, mặt trái việc sử dụng lượng đường cao trong thức uống là không có lợi đối với chế độ ăn uống của người tiêu dùng hiện nay.
Việc bổ sung đường để điều vị nước quả làm giảm thị hiếu và giá trị sử dụng của sản phẩm bởi vì người tiêu dùng hiện nay đã hạn chế việc tiêu thụ đường trong khẩu phần ăn và thức uống vì các lý do khác nhau như phòng bệnh tim mạch, chống béo phì. Nước ép bưởi khử đắng bằng phương pháp tạo phức với β – cyclodextrin là một sản phẩm tương đối mới trong thị trường Việt Nam, không những khắc phục được những nhược điểm trên của sản phẩm với chi phí thấp mà còn thu hút người tiêu dùng với những lợi ích sức khỏe của sản phẩm. Ngoài ra, sản phẩm nước ép bưởi là một trong các danh mục sản phẩm được chính phủ khuyến khích sản xuất và áp dụng các chính sách hỗ trợ. Tóm lại, nước ép bưởi là một sản phẩm giàu cơ hội để mở rộng, phát triển.
Do đó, việc xây dựng phân xưởng sản xuất nước ép bưởi là cần thiết và phù hợp với thị trường Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung. Lập luận kỹ thuật 1. Nguyên liệu và tình hình trồng trọt Giới thiệu - Tên khoa học của bưởi: Citrus Maxima (Burm.) Merr, Citrus Grandis (L. Bưởi Bưởi là giống cây trồng quan trọng ở Đông Nam Á.
Bưởi thuộc loại thân gỗ cây cao khoảng 5 đến 10m, thường có gai lớn (nhất là trồng bằng hạt), nhánh non có lông tơ. Rễ thường có một rễ 5 cái và những rễ nhánh. Lá bưởi thuộc lá đơn gồm có cuống lá, cánh lá và phiến lá. Lá lớn, có cành lá to, phiến lá hình xoan đến bầu dục, dạng trái tim, dài từ 12 đến 15cm, mặt dưới gân lá thường có lông.
Hoa bưởi lớn, mọc đơn hay chùm, cánh hoa màu trắng kem, có từ 20 – 25 nhị đực, bầu noãn có 11 – 16 ngăn, đường kính rộng từ 2,5 – 4cm, rất thơm, thường là hoa lưỡng tính [7]. Bưởi là cây ăn quả dễ trồng, quả có giá cao, dễ bảo quản và tiêu thụ. Là loại cây trồng có tuổi thọ cao, chu kỳ khai thác kinh doanh kéo dài hàng chục năm. Ở Việt Nam, bưởi đã trở thành một trong những cây chủ yếu được chọn để phát triển ở nhiều tỉnh phía Nam, trong đó nhiều nhất ở các tỉnh Vĩnh Long, Tiền Giang, Đồng Nai và Bình Dương [6].
Một số giống bưởi được trồng ở Việt Nam Giống bưởi Đặc tính thực vật học Được trồng khá tập trung ở huyện Bình Minh (Vĩnh Long) và khá nhiều ở các tỉnh Bưởi Năm Cần Thơ, Tiền Giang, Bến Tre… Hình lê đẹp, vỏ vàng khi chín, con tép tróc khỏi Roi vách múi và bó chặt nhau, nước quả khá, hương vị ngon, và đặc biệt không hạt [7]. Có nguồn gốc ở xã Phúc Trạch, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Được đánh giá là một trong những giống bưởi ngon nhất cả nước. Quả hình cầu, hơi dẹt, vỏ quả Bưởi Phúc có màu vàng, xanh.
Trọng lượng trung bình từ 1 - 1,2 kg/quả.