Chương 1: Tổng quan về đề tài ghiên cứu Trình bày lý do chọn đề tài, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa nghiên cứu và bố cục của đề tài nghiên cứu. Chương 2: Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu Trình bày lý thuyết về sự tham gia của người dân; các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng; tổng kết các nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến sự tham gia của người dân trong xây dựng Phường văn minh đô thị tại Thành phố Cà Mau, trên cơ sở đó đề xuất mô hình nghiên cứu và các phương pháp nghiên cứu, phương pháp xử lý số liệu. Chương 3: Tổng quan về địa bàn nghiên cứu Trình bày tổng quan về địa bàn nghiên cứu; thực trạng về sự tham gia của người dân trong xây dựng Phường văn minh đô thị tại Thành phố Cà Mau. Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Trình bày kết quả nghiên cứu thu được từ việc kiểm định độ tin cậy của các thang đo các biến, phân tích nhân tố EFA, phân tích mô hình hồi qui và kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng phường văn minh đô thị và sự tương tác của chính quyền với người dân trên địa bàn Thành phố Cà Mau. Chương 5: Kết luận Trình bày kết luận và giới hạn nghiên cứu của đề tài. 123doc 8 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG 2.
Các khái niệm Sự tham gia của cộng đồng được biểu hiện qua việc chia sẻ trách nhiệm và quyền quyết định của người dân. Sự tham gia của người dân trong cộng đồng là nhân tố then chốt quyết định sự phát triển của cộng đồng, là cốt lõi của phương thức phát triển cộng đồng, được thể hiện qua một vài khái niệm sau: - Tham gia cộng đồng: Một quá trình người dân cùng tham gia các hoạt động có mục đích cùng đóng góp, quản trị, cùng thảo luận, quyết định, duy trì trật tự cộng đồng dưới nhiều hình thức khác nhau. - Bậc thang của sự tham gia: Các mức độ khác nhau của sư tham gia từ thấp đến cao căn cứ theo sự chủ động và quyền ra quyết định của cộng đồng. - Ra quyết định: Tiến trình đóng góp ý kiến và kết luận một vấn đề nào đó.
- Quyền quyết định của cộng đồng: Sự tham gia của cộng đồng ở mức độ cao, trong đó người dân chịu trách nhiệm về những hoạt động liên quan đến cuộc sống của họ. Tham gia là những sự việc khác nhau đối với những người khác nhau. Một vài định nghĩa về tham gia như sau: - Tham gia được xác định như một đóng góp tự nguyện của người dân vào một hoặc nhiều chương trình công cộng nhằm phát triển quốc gia, nhưng người dân không được mong đợi là sự góp phần vào hình thành chương trình hoặc phê phán nội dung các chương trình (Ủy ban Kinh tế Châu Mỹ La tinh, 1973) - Tham gia bao gồm sự can dự của người dân trong tiến trình ra quyết định, trong thực hiện chương trình, chia sẻ quyền lợi của các chương trình phát triển cũng như trong đánh giá những chương trình này (Cohen và Uphoff, 1977) - Sự tham gia của người dân chủ yếu là tạo mối quan hệ với kinh tế và chính trị trong diện rộng xã hội; nó không chỉ là sự can dự trong những hoạt động dự án, mà hơn nữa là tiến trình trong đó người dân nông thôn có khả năng tự tổ chức, 123doc 9 thông qua tổ chức của riêng họ, họ có khả năng xác định nhu cầu của mình, chia sẻ thiết kế, thực hiện và lượng giá hành động cùng tham gia (FAO,1982) - Sự tham gia của cộng đồng là một tiến trình chủ động qua đó người thụ hưởng hay nhóm thân chủ ảnh hưởng định hướng và sự thực hiện một dự án phát triển với quan điểm nâng cao chất lượng cuộc sống về thu nhập, tăng trưởng cá nhân, tự tin hoặc những giá trị khác mà họ mong ước (Paul, 1987) Theo Trương Văn Truyền (2007), sự tham gia có nghĩa là cùng thực hiện một hoạt động nào đó. Hàng ngày con người tham gia vào sự phát triển ở địa phương thông qua hoạt động sống của cá nhân và gia đình, các hoạt động sinh kế và trách nhiệm đối với cộng đồng.
Tuy nhiên, việc kiểm soát hoạt động và mức độ của sự tham gia luôn là sự lựa chọn của từng cá nhân. Gia tăng sự tham gia của cộng đồng là để bảo đảm cho hoạt động phát triển thực tế hơn; không bị thụ động do áp lực từ bên ngoài. Vì vậy, có thể huy động được nguồn lực và trách nhiệm của cộng đồng. Các hình thức tham gia Theo Lê Thị Mỹ Hiền (2006) và Trương Văn Truyền (2007) Tham gia của cộng đồng theo phương thức từ dưới lên (bottom – up), là một tiến trình mà tiến trình này chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố thuận lợi và cản ngại từ phía người dân cũng như từ nhân tố văn hoá, xã hội, nhân tố tổ chức, hoặc từ nhà tài trợ.
Vì vậy, đối với sự tham gia của người dân được thể hiện qua 07 hình thức sau: (1) Tham gia thụ động: Là người dân được báo về những gì sẽ hoặc đã xảy ra, do cơ quan hoặc người quản lý đơn phương thông báo mà không cần có sự lắng nghe đáp ứng, phản hồi của ngưòi dân. Thông tin chỉ được chia sẻ bởi những chuyên gia bên ngoài. (2) Tham gia bằng cách cung cấp thông tin: là người dân tham gia qua việc trả lời những câu hỏi do những nhà nghiên cứu đưa ra trong bản hỏi nghiên cứu, hoặc những hoạt động tương tự. Người dân không có cơ hội có ý kiến hoặc kiểm chứng tính chính xác của thông tin vì họ không được chia sẻ kết quả nghiên cứu.
(3) Tham gia qua tư vấn: Là người dân tham gia qua các buổi họp tư vấn, và người bên ngoài lắng nghe quan điểm của họ. Những chuyên gia từ bên ngoài xác 123doc 10 định vấn đề và giải pháp cho cộng đồng và có thể bổ sung bằng phản ánh của người dân. Tuy vậy, trong tiến trình tư vấn người dân không được chia sẻ bất kỳ việc ra quyết định nào, và những chuyên gia cũng không bắt buộc phải nghe toàn bộ quan điểm, ý kiến của người dân. (4) Tham gia vì những khích lệ vật chất: Là người dân tham gia bằng cách đóng góp tài nguyên, thí dụ sức lao động, ngược lại họ nhận được thực phẩm, tiền, và những khuyến khích vật chất khác.
Việc tham gia này rất phổ biến, và thường thì người dân không thể kéo dài hoạt động khi những nguồn khuyến khích vật chất này kết thúc. Tuy nhiên, ở hình thức này họ không tham dự vào tiến trình ra quyết định. (5) Tham gia chức năng: Là người dân tham gia bằng cách tổ chức nhóm nhằm đạt đến những mục tiêu dự định của dự án phát triển. Việc tham gia của họ thường không xảy ra ở giai đoạn đầu của chu trình dự án hoặc kế hoạch, mà thường là sau khi đã có những quyết định quan trọng về kế hoạch.
Những nhóm (thể chế) này có khuynh hướng phụ thuộc vào những người/ tổ chức/ tác nhân bên ngoài nhưng cũng có thể trở nên độc lập. (6) Tham gia tương tác: Là người dân tham gia bằng việc cùng phân tích, phát triển kế hoạch hành động, và thiết lập các cơ cấu mới hoặc tăng cường những cơ cấu/ thể chế đang có tại địa phương. Sự tham gia được xem như một quyền, không phải là phương tiện đạt được mục đích dự án. (7) Tự huy động: Là người dân tham gia bằng cách tự thiết kế những hoạt động, sáng kiến độc lập với những tổ chức bên ngoài để thay đổi, để phát triển cộng đồng của họ.
Họ chỉ liên hệ với những tổ chức bên ngoài để nhận ý kiến cố vấn về kỹ thuật và những tài nguyên từ bên ngoài mà họ cần, nhưng họ vẫn giữ sự kiểm soát việc sử dụng tài nguyên.1: Sự tham gia của người dân trong quá trình phát triển Hình thức Mô tả thành phần và hình thức tham gia 1. Tham gia bị Mọi người tham gia được cho biết cái gì sẽ xảy ra hoặc đã xảy ra. động Chỉ là sự thông tin một cách đơn phương của cơ quan hành chính hay cơ quan quản lý. 123doc 11 Hình thức Mô tả thành phần và hình thức tham gia 2.
Tham gia Mọi người tham gia bằng cách trả lời các bảng câu hỏi do các nhà bằng cách cung nghiên cứu đưa ra, sử dụng các phiếu điều tra hoặc các cách tiếp cận cấp thông tin tương tự 3. Tham gia Mọi người tham gia bằng cách tham vấn. nghững người bên ngoài bằng cách tham lắng nghe các quan điểm và xác định vấn đề, giải pháp, đồng thời vấn sửa đổi chúng theo phản ứng của mọi người. Tham gia do Mọi người tham gia bằng cách cung cấp nguồn lực.
Ví dụ lao động vật chất để được cấp lương thực hoặc khuyến khích vật chất. Tham gia Mọi người tham gia bằng cách xây dựng các nhóm nhằm thỏa mãn mang tính chất mục tiêu dự án liên quan đến sự phát triển hoặc thúc đẩy những tổ chức năng chức xã hội được khởi xướng từ bên ngoài. Những tổ chức này có khuynh hướng phụ thuộc vào những người khởi xướng và hướng dẫn từ bên ngoài, song có thể trở thành tự lập 6. Sự tham gia Mọi người tham gia vào phân tích để xây dựng kế hoạch hành động có tác động qua và thiết lập nên các tổ chức mới ở địa phương hoặc củng cố các tổ lại chức đã có từ trước.
Các nhóm này kiểm soát những quyết định của địa phương, do đó mọi người sẽ có những đóng góp của mình vào việc duy trì cấu hoặc mình 7. Tự vận động Mọi người tham gia bằng cách tự khởi xướng độc lập với các tổ chức ở bên ngoài để thay đổi các hệ thống. họ hình thành hợp đồng với các tổ chức bên ngoài để có được nguồn lực và cố vấn mà họ cần, nhưng vẫn duy trì sự duy trì sự kiểm soát cách sử dụng nguồn tài nguyên. Nguồn: Trương Văn Truyền, 2007 Đặng Kim Vui (2007) sự tham gia của người dân được xem xét qua bốn mức độ: Dân biết, Dân bàn, Dân làm, Dân kiểm tra, được hiểu như sau: - Dân biết: Những gì mà địa phương cần thống nhất, ưu tiên để giải quyết, phải làm và những gì mà Nhà nước, các tổ chức bên ngoài có thể hỗ trợ và giúp đỡ.