CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY HỘ KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Hiện nay có rất nhiều những đề tài nghiên cứu về công thẩm định cho vay nói chung và thẩm định hoạt động cho vay sản xuất kinh doanh khách hàng doanh nghiệp tại các NHTM, tiêu biểu như: - Lê Ngọc Loan (2017), Thẩm định cho vay hộ kinh doanh tại NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, chi nhánh Hà Tây. Luận văn đã hệ thống cơ sở lý luận về thẩm định cho vay hộ kinh doanh đồng thời phân tích đánh giá thực trạng công tác thẩm định cho vay hộ kinh doanh tại BIDV chi nhánh Hà Tây, đưa ra được những yếu kém còn tồn tại và nguyên nhân của những yếu kém. Tác giả cũng đề xuất giải pháp nhằm nâng cao công tác thẩm định cho vay hộ kinh doanh tại NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, chi nhánh Hà Tây.
- Nguyễn Thọ Thông (2017), Thẩm định cho vay tại NHTM – những yếu kém còn tồn tại, tập san nội bộ Học viện Ngân hàng số 12 năm 2017. Bài viết nghiên cứu một cách tổng quan về tình hình thực trạng công tác thẩm định cho vay tại các NHTM và rút ra những yếu kém chung trong công tác thẩm định hiện nay. Theo tác giả bài báo, sự thiếu minh bạch trong thông tin cùng năng lực kinh nghiệm của các cán bộ thẩm định, và áp lực chỉ tiêu doanh số là những nguyên nhân chính dẫn đến những hạn chế của công tác thẩm định và tình hình nợ xấu hiện nay ngày càng tăng. - Nguyễn Nhật Minh (2018), Thẩm định hoạt động cho vay bán lẻ – trường hợp tại NHTMCP Á Châu – Chi nhánh Hà Nội, luận văn thạc sỹ, Đại học Kinh tế Quốc Dân.
Luận văn đã hệ thống cơ sở lý luận về thẩm định cho vay bán lẻ đồng thời phân tích đánh giá thực trạng công tác thẩm định bán lẻ tại ngân hàng Á Châu chi 4 c nhánh Hà Nội, đưa ra được những yếu kém còn tồn tại và nguyên nhân của những yếu kém. Tác giả cũng đề xuất giải pháp nhằm nâng cao công tác thẩm định cho vay bán lẻ trong thời gian tới - Lê Ái Phương (2018), Hoàn thiện công tác thẩm định cho vay hộ kinh doanh tại NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, chi nhánh Hà Nội – Luận văn thạc sỹ Đại học Kinh tế Quốc Dân. Luận văn đã hệ thống cơ sở lý luận về thẩm định cho vay hộ kinh doanh đồng thời phân tích đánh giá thực trạng cho vay hộ kinh doanh tại BIDV chi nhánh Hà Nội, đưa ra được những yếu kém còn tồn tại và nguyên nhân của những yếu kém. Tác giả cũng đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác thẩm định cho vay hộ kinh doanh tại NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, chi nhánh Hà Nội.
- Lưu Phương Hoài An (2018), Thẩm định cho vay hộ kinh doanh tại NHTM – Những khó khăn và bất cập, tập san Tạp chí Ngân hàng số 14 năm 2018. Bài viết nghiên cứu một cách tổng quan về tình hình thực trạng công tác thẩm định cho vay hộ kinh doanh tại các NHTM và rút ra những yếu kém chung trong công tác thẩm định hiện nay. Theo tác giả bài báo, sự thiếu minh bạch trong thông tin cùng năng lực kinh nghiệm của các cán bộ thẩm định, và áp lực chỉ tiêu doanh số là những nguyên nhân chính dẫn đến những hạn chế của công tác thẩm định và tình hình nợ xấu hiện nay ngày càng tăng. - Lê Phương Dung (2018), Thẩm định hoạt động cho vay hộ kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam, luận văn thạc sỹ, Đại học Kinh tế Đại học Quốc Gia Hà Nội Luận văn đã hệ thống cơ sở lý luận về thẩm định cho vay hộ kinh doanh đồng thời phân tích đánh giá thực trạng công tác thẩm định hộ kinh doanh tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam, đưa ra được những yếu kém còn tồn tại và nguyên nhân của những yếu kém.
Tác giả cũng đề xuất giải pháp nhằm nâng cao công tác thẩm định hộ kinh doanh trong thời gian tới 5 c Kết luận: Trên đây là một số các công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến đề tài, ngoài ra, còn rất nhiều các nghiên cứu khác liên quan, tuy nhiên, sau khi tổng quan lại các đề tài nghiên cứu tác giả nhận thấy chưa có đề tài nào nghiên cứu về thẩm định tín dụng trong hoạt động cho vay hộ kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng trong giai đoạn 2017 -2019. Do hoạt động cho vay đặc thù mang nhiều rủi ro, và hộ kinh doanh vay vốn chịu những tác động khác nhau, thêm vào đó, mỗi Ngân hàng đều có những đặc điểm hoạt động riêng, do vậy, đề tài vẫn mang tính cấp thiết và mới mẻ, không bị trùng lặp với các công trình nghiên cứu trước đây. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Cho vay là hoạt động kinh doanh chủ yếu của ngân hàng thương mại để tạo ra lợi nhuận.
Doanh thu từ hoạt động cho vay mới bù đắp nổi chi phí tiền gửi, chi phí dự trử, chi phí kinh doanh và quản lý, chi phí vốn trôi nổi, chi phí thuế các loại và các chi phí rủi ro đầu tư. Kinh tế càng phát triển, hoạt động cho vay của các ngân hàng thương mại càng tăng nhanh và loại hình cho vay càng trơ nên vô cùng đa dạng ở hầu hết các nước phát triển hàng đầu thế giới, cho vay của các ngân hàng thương mại đã chuyển dần từ cho vay ngắn hạn sang cho vay dài hạn. khu vực cho vay ngắn hạn nhường chổ cho thị trương tài chính- tiền tệ cung ứng. ngược lại ở hầu hết các nước đang phát triển, cho vay ngắn hạn vẫn chiếm bộ phận lớn hơn cho vay dài hạn, xuất phát từ chỗ thiếu an toàn cho các khoản đầu tư dài hạn (trong đó có những tác nhân chủ yếu như tình hình tăng trưởng, lạm phát…) Theo Luật các tổ chức tín dụng đã được bổ sung, sữa đổi năm 2010 quy định cụ thể về hoạt động tín dụng và cấp tín dụng của TCTD như sau: “Hoạt động tín dụng là việc TCTD sử dụng nguồn vốn tự có, nguồn vốn huy động để cấp tín dụng.
Cấp tín dụng là việc tổ chức tín dụng thoả thuận để khách hàng sử dụng một khoản tiền với nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ khác”. 6 c Như vậy, tín dụng ngân hàng mang bản chất chung của quan hệ tín dụng, đó là quan hệ tin cậy lẫn nhau trong việc vay và cho vay giữa các ngân hàng, các TCTD với các pháp nhân và cá nhân, được thực hiện theo nguyên tắc hoàn trả và có lãi. Cho vay của ngân hàng thương mại, nói rộng ra là tín dụng ngân hàng thương mại, là một lĩnh vực phức tạp và thường xuyên cập nhật theo những biến chuyển của môi trường kinh tế. Để hiểu nó, chúng ta cần tìm hiểu những nét đặc trưng quan trọng của nó.
Hoạt động cho vay của NHTM là một hình thức cấp tín dụng, theo đó ngân hàng cho vay giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoản trả cả ngốc và lãi. Định nghĩa trên được các ngân hàng và tổ chức tín dụng khác áp dụng để làm tiền đề căn bản cho các hoạt động cho vay của mình. Các hình thức cho vay của ngân hàng thương mại Việc phân loại các hình thức tín dụng thường được dựa vào một số tiêu thức nhất định. Căn cứ đó ngân hàng thiết lập quy trình cho vay, nâng cao hiệu quả tín dụng và quản lý rủi ro tín dụng được tốt hơn.
* Căn cứ vào mục đích - Cho vay bất động sản: bao gồm các khoản cho vay xây dựng ngắn hạn và giải phóng mặt bằng cũng như các khoản cho vay dài hạn tài trợ cho việc mua đất canh tác, nhà, trung tâm thương mại và mua các tài sản nước ngoài. Đối với loại hình cho vay này, ngân hàng được bảo đảm bằng chính tài sản thực: đất đai, toà nhà và các công trình khác. - Cho vay đối với các tổ chức tài chính: bao gồm các khoản tín dụng dành cho ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty tài chính và các tổ chức tài chính khác. - Cho vay nông nghiệp: nhằm hỗ trợ nông dân trong hoạt động gieo trồng, thu hoạch và bảo quản sản phẩm.
- Cho vay công nghiệp và thương mại: giúp doanh nghiệp trang trải các chi phí như mua hàng, nhập kho, trả thuế, trả lương cho cán bộ công nhân viên. 7 c - Cho vay đối với các cá nhân: giúp tài trợ cho việc mua ô tô, nhà ở, trang thiết bị gia đình, vật liệu xây dựng để sửa chữa, hiện đại hóa nhà cửa hay trang trải các khoản viện phí và các chi phí cá nhân khác. - Cho vay khác: gồm các khoản cho vay không được xếp ở trên và các khoản cho vay kinh doanh chứng khoán. - Tài trợ thuê mua: ngân hàng mua thiết bị máy móc hay phương tiện và cho khách hàng thuê.
*Căn cứ vào kỳ hạn – Cho vay ngắn hạn: những khoản cho vay có kỳ hạn tối đa đến 12 tháng, được xác định phù hợp với chu kỳ sản xuất, kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng. – Cho vay trung, dài hạn: những khoản cho vay được xác định chủ yếu để đầu tư mua sắm tài sản cố định, đổi mới trang thiết bị, công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh, xây dựng các dự án có quy mô thu hồi vốn lớn. Loại cho vay này đang ngày càng được các ngân hàng chú trọng phát triển, một mặt chúng đáp ứng nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp, mặt khác chúng cũng phù hợp với khả năng vốn của các ngân hàng thương mại. Thời hạn cho vay trung hạn là từ 12 tháng đến 60 tháng, thời hạn cho vay dài hạn từ 60 tháng trở lên nhưng không quá thời hạn hoạt động còn lại theo quyết định thành lập hoặc giấy phép thành lập đối với pháp nhân và không quá 15 năm đối với cho vay các dự án đầu tư phục vụ đời sống.
*Căn cứ vào mức độ tín nhiệm đối với khách hàng - Tín dụng không bảo đảm: là loại tín dụng không có tài sản thế chấp, cầm cố hay bảo lãnh của người thứ ba, việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng.