phần mở đầu, kết luận và dự ánnh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc chia thành ba chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về thẩm định dự án đầu tƣ bất động sản trong hoạt động cho vay tại các ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tƣ bất động sản trong hoạt động cho vay tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tƣ bất động sản trong hoạt động cho vay tại ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam. 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƢ BẤT ĐỘNG SẢN TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái quát chung về dự án đầu tƣ bất động sản 1. Khái niệm và phân loại của dự án đầu tư bất động sản 1.
Khái niệm về dự án đầu tư bất động sản Khái quát chung về dự án đầu tƣ Khái niệm về dự án đầu tƣ đƣợc xem xét dƣới nhiều góc độ khác nhau tùy thuộc vào vai trò và vị trí của đối tƣợng đang xem xét dự án. Xét về mặt nội dung, dự án đầu tƣ là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau đƣợc kế hoạch hóa nhằm đạt các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kết quả cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụng các nguồn lực xác định. Xét về mặt hình thức, dự án đầu tƣ là một tập hợp hồ sơ tài liệu đƣợc trình bày một cách hệ thống và chi tiết theo một kế hoạch để đạt đƣợc những kết quả và mục tiêu nhất định. Trong hoạt động của ngân hàng, dự án đầu tƣ là tập hợp những báo cáo, thẩm định và đề xuất của doanh nghiệp (chủ đầu tƣ, doanh nghiệp thực hiện dự án.) về những nội dung liên quan tới các hoạt động đầu tƣ của dự án nhằm cụ thể hóa kế hoạch đầu tƣ của doanh nghiệp- đây là tài liệu quan trọng phục vụ cho kế hoạch thu xếp các nguồn vốn tham gia vào dự án.
Nhƣ vậy một dự án đầu tƣ bao gồm 4 thành phần chính: mục tiêu của dự án, các hoạt động của dự án, nguồn lực để thực hiện dự án và các kết quả của dự án. Trong hoạt động của ngân hàng, dự án đầu tƣ là tập hợp những báo cáo, thẩm định và đề xuất của doanh nghiệp (chủ đầu tƣ, doanh nghiệp thực hiện dự án.) về những nội dung liên quan tới các hoạt động đầu tƣ của dự án nhằm cụ thể hóa kế hoạch đầu tƣ của doanh nghiệp- đây là tài liệu quan trọng phục vụ cho kế hoạch thu xếp các nguồn vốn tham gia vào dự án. 6 Dự án đầu tƣ bất động sản: là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tạo dựng tài sản là bất động sản mua, bán, khai thác và cho thuê, tiến hành hoạt động dịch vụ bất động sản, hoạt động đầu tƣ bất động sản nhằm mục đích sinh lời và đáp ứng lợi ích xã hội. Phân loại dự án đầu tư bất động sản Dựa trên mục đích sử dụng của các dự án đầu tƣ bất động sản, ngƣời tạm chia các loại dự án đầu tƣ bất động sản nhƣ sau: Dự án xây dựng văn phòng cho thuê Dự án xây dựng khu đô thị, khu chung cƣ, nhà ở Dự án trung tâm thƣơng mại Dự án khách sạn, nhà hàng Dự án xây dựng khu du lịch Dự án kết hợp cung cấp các loại hình dịch vụ trên 1.
Đặc điểm của các dự án bất động sản Xuất phát từ những đặc điểm của bất động sản và hoạt động kinh doanh bất động sản, các dự án đầu tƣ bất động sản cũng mang những đặc điểm chung nhƣ sau: Thứ nhất, giá trị của dự án bất động sản phụ thuộc rất nhiều vào địa điểm. Bất động sản có đặc điểm là không thể di dời đƣợc, gắn liền với những điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của từng vùng, từng khu vực. Do đó, bất động sản ở các vùng, các khu vực khác nhau sẽ có những đặc điểm và giá trị khách nhau về số lƣợng, kiểu cách, mẫu mã, chất lƣợng đến quy mô. Thứ hai, nhu cầu vốn của các dự án đầu tƣ bất động sản là rất lớn và nguồn vốn phải dài hạn.
Do vậy, các nhà đầu tƣ phải chuẩn bị một lƣợng vốn tƣơng đối lớn để tham gia đƣợc vào những dự án đầu tƣ bất động sản. Thứ ba, thời gian của các dự án đầu tƣ bất động sản thƣờng là khá dài. Do vậy lĩnh vực này đòi hỏi các nhà đầu tƣ phải có chiến lƣợc dài hạn. 7 Thứ tƣ, các dự án bất động sản phụ thuộc nhiều vào yếu tố tâm lý và thị hiếu của xã hội.
Vì vậy, các khu vực khác nhau sẽ có những đặc trƣng riêng về cung và cầu bất động sản. Bên cạnh đó do tính chất cố định của bất động sản nên những dự án bất động sản mang tính vùng và tính khu vực sâu sắc. Trên thực tế, các dự án đầu tƣ bất động sản thƣờng tập trung phát triển ở những khu đô thi, những khu vực tập trung về chính trị, văn hóa, các khu vực kinh tế phát triển., đó là những nơi có nhu cầu về xây dựng cơ sở hạ tầng cao hơn hẳn so với những khu vực khác. Thứ năm, tính khả thi của dự án bất động sản chịu sự chi phối mạnh mẽ của pháp luật và các chính sách liên quan nhƣ: luật kinh doanh bất động sản, các luật về đất đai, luật nhà ở, luật về đầu tƣ xây dựng, luật dân sự, luật về thƣơng mại, doanh nghiệp.
và một loạt hệ thống văn bản, các quy định, hƣớng dẫn dƣới luật có liên quan. Thứ sáu, dự án đầu tƣ bất động sản là một loại hình đầu tƣ hấp dẫn nhƣng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trong thời gian gần đây, đầu tƣ kinh doanh bất động sản là hình thức đầu tƣ thƣờng mang lại lợi nhuận cao hơn gấp nhiều lần so với việc đầu tƣ kinh doanh vào các dự án thuộc các ngành nghề khác. Đây là một trong những đặc điểm làm nên tính hấp dẫn của việc đầu tƣ kinh doanh vào lĩnh vực này so với các hình thức đầu tƣ khác.
Tuy nhiên lợi nhuận cao thƣờng đi liền với rủi ro cao- đây là một quy luật bất biến trong kinh tế. Rủi ro trong các dự án đầu tƣ bất động sản thể hiện ở chỗ: thời gian đầu tƣ dài do vậy dự án sẽ phải đối mặt với nhiều tình huống không thể lƣờng trƣớc về tình hình cung cầu của thị trƣờng, tìn hình kinh tế vĩ mô hay chính sách, luật pháp liên quan. Mặt khác việc thu lợi trong đầu tƣ kinh doanh bất động sản có độ trễ lớn, do đó, việc rút vốn nhanh chóng khỏi thị trƣờng là một điều tƣơng đối khó cho các nhà đầu tƣ. Để đầu tƣ vào một bất động sản cho đến lúc phát huy đƣợc, nói chung, nhà đầu tƣ cần phải có một thời gian và rủi ro có thể xảy đến trong trƣờng hợp nhà đầu tƣ không thể rút vốn kịp thời khỏi dự án khi không thấy tính khả thi.
Thẩm định dự án đầu tƣ bất động sản trong hoạt động cho vay tại các ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm, đặc điểm và sự cần thiết của việc thẩm định dự án đầu tư bất động sản 1. Khái niệm thẩm định dự án đầu tư bất động sản Xuất phát từ khái niệm chung về thẩm định dự án đầu tƣ, thẩm định dự án đầu tư bất động sản được hiểu là việc tiến hành nghiên cứu, phân tích, rà soát, kiểm tra lại một cách khách quan, khoa học và toàn diện tất cả các nội dung của dự án và các nội dung liên quan đến dự án để đánh giá mức độ khả thi và tính hiệu quả của dự án đầu tư bất động sản trước khi ra quyết định đầu tư (hoặc) tài trợ vốn cho dự án đầu tư bất động sản. Nhƣ vậy thẩm định dự án đầu tƣ bất động sản luôn phải đảm bảo tính khách quan nhƣ trong thẩm định dự án đầu tƣ các lĩnh vực khác.
Nguồn thông tin thu thập để thẩm định dự án phải khá đa dạng do phạm vi thẩm định dự án đầu tƣ bất động sản là rất rộng. Nội dung thẩm định bao gồm cả những yếu tố liên quan đến môi trƣờng bên trong và bên ngoài của dự án. Nghiên cứu, thẩm định một dự án bất động sản phải đặt trong bối cảnh và môi trƣờng chung của các dự án có liên quan. Ngoài ra, tùy theo quan điểm của ngƣời thẩm định mà việc thẩm định dự án đầu tƣ bất động sản đƣợc nhìn nhận dƣới những góc độ khác nhau và có những đặc điểm khác nhau, cụ thể nhƣ: quan điểm của chủ đầu tƣ dự án khác với quan điểm của ngân hàng- đơn vị sẽ cho vay hoặc tài trợ dự án.
Đặc điểm và sự cần thiết thẩm định dự án đầu tư bất động sản trong hoạt động cho vay tại các ngân hàng thương mại Đứng trên góc độ ngân hàng, thẩm định các dự án đầu tƣ nhằm giúp ngân hàng lựa chọn đƣợc các dự án đầu tƣ hiệu quả và có tính khả thi cao. Mục đích cuối cùng là để đảm bảo dự án có khả năng hoàn trả gốc và lãi cho ngân hàng đúng thời hạn. Xuất phát từ vai trò đó, việc thẩm định các dự án đầu tƣ nói chung cần phải đảm bảo tính khách quan, tính khoa học, tính toàn diện, tính chuẩn xác và tính kịp 9 thời. Với các dự án đầu tƣ cho vay vốn kinh doanh bất động sản nói riêng, xuất phát từ những đặc điểm riêng kể trên của các dự án đầu tƣ trong lĩnh vực này mà do đó yêu cầu, đặc điểm về công tác thẩm định đối với các dự án đầu tƣ bất động sản cũng có những nét riêng biệt, cụ thể nhƣ sau: Thứ nhất, xuất phát từ đặc điểm các dự án đầu tƣ bất động sản thƣờng đòi hỏi vốn một lƣợng vốn khá lớn.
Do vậy, một chủ đầu tƣ thƣờng không có đủ khả năng tài chính để đảm trách toàn bộ nhu cầu vốn của dự án, dẫn đến chủ đầu tƣ phải sử dụng đến nguồn vốn đi vay từ các ngân hàng và vốn chiếm dụng từ khách hàng.