Luận văn thạc sĩ productivity growth technological progress and efficiencychanges in vietnamese high tech industries

Nghiên cứu luận văn thạc sĩ về tăng trưởng năng suất, tiến bộ công nghệ và hiệu quả trong ngành công nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam.

• Tác giả: Dao Hoang Binh Thien
• Người hướng dẫn: Dr. Truong Dang Thuy
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Tăng Trưởng Năng Suất Và Tiến Bộ Công Nghệ Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ABSTRACT
• ACKNOWLEDGEMENT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. CHAPTER 1: Problem statement
• 1.1. Research objectives and hypotheses
• 1.2. Scope of study
• 1.3. Structure of thesis
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Total factor productivity (TFP)
• 2.2. Technical change or Technological progress (TP)
• 2.3. Scale economies and Scale change effects (SCE)
• 2.4. Approaches to measure and decompose TFP growth
• 2.4.1. Primal or dual approach with production, cost, or profit function
• 2.4.2. Stochastic and deterministic approaches
• 2.4.3. Parametric and non-parametric methods
• 2.4.4. A review of alternative Stochastic Production Frontier (SPF) models
• 2.4.4.1. Time-invariant models
• 2.4.4.2. Time-varying models
• 2.4.4.3. Exogenous inefficiency determinants
• 2.5. TFP growth decomposition
• 3. CHAPTER 3: OVERVIEW OF VIETNAMESE HIGH-TECHNOLOGY MANUFACTURING SECTOR
• 3.1. Overview of Vietnamese HT manufacturing sector
• 3.2. Hypotheses and testing
• 3.3. Variables in the frontier model
• 3.4. Determinants of Technical inefficiency
• 3.5. Data source and filter process
• 3.6. Maximum likelihood estimates
• 3.7. Results of hypothesis testing
• 3.8. Results of TFP decomposition
• 3.9. Limitations and future research
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES
• LIST OF APPENDICES
• Appendix 1. HT manufacturing industries in International and Vietnamese Standard Industrial Classification
• Appendix 2. Provinces and Cities of Vietnam divided by regions
• ABBREVIATIONS

Tóm tắt

I. Tổng quan về tăng trưởng năng suất và tiến bộ công nghệ tại Việt Nam

Tăng trưởng năng suất và tiến bộ công nghệ là hai yếu tố quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Trong những năm gần đây, Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể trong các ngành công nghiệp công nghệ cao. Điều này không chỉ giúp nâng cao giá trị gia tăng mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động. Theo báo cáo của Bộ Công Thương và Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO), giá trị xuất khẩu của các sản phẩm công nghệ cao đã tăng trưởng mạnh mẽ, cho thấy tiềm năng phát triển của ngành này.

1.1. Định nghĩa và vai trò của năng suất lao động

Năng suất lao động được định nghĩa là tỷ lệ giữa sản phẩm đầu ra và đầu vào trong quá trình sản xuất. Năng suất cao không chỉ giúp doanh nghiệp tăng lợi nhuận mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Theo nghiên cứu của Duong et al. (2014), năng suất lao động là yếu tố quyết định đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hóa.

1.2. Tiến bộ công nghệ và ảnh hưởng đến năng suất

Tiến bộ công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động. Các công nghệ mới giúp cải thiện quy trình sản xuất, giảm chi phí và tăng chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu của Sun & Kalirajan (2005) chỉ ra rằng sự đổi mới công nghệ là nguồn gốc chính của sự tăng trưởng năng suất trong các ngành công nghiệp công nghệ cao.

II. Thách thức trong việc tăng trưởng năng suất tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tăng trưởng năng suất. Các doanh nghiệp công nghệ cao thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ mới và nguồn nhân lực chất lượng cao. Hơn nữa, sự phụ thuộc vào các linh kiện nhập khẩu cũng làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế.

2.1. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng cao. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, nhiều doanh nghiệp công nghệ cao gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân viên có trình độ chuyên môn phù hợp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đổi mới và phát triển sản phẩm.

2.2. Sự phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu

Việc phụ thuộc vào công nghệ và linh kiện nhập khẩu làm giảm khả năng tự chủ của các doanh nghiệp Việt Nam. Nghiên cứu của MoIT & UNIDO (2011) cho thấy rằng hơn 70% linh kiện trong sản phẩm công nghệ cao của Việt Nam là nhập khẩu, điều này làm giảm giá trị gia tăng trong sản xuất.

III. Phương pháp cải cách công nghệ để nâng cao năng suất

Để nâng cao năng suất, Việt Nam cần thực hiện các cải cách công nghệ mạnh mẽ. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) để tạo ra sản phẩm mới và cải tiến quy trình sản xuất. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ 4.0 sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả.

3.1. Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển

Đầu tư vào R&D là cần thiết để phát triển công nghệ mới và cải tiến sản phẩm. Theo nghiên cứu của HWWA et al. (1996), các doanh nghiệp có đầu tư mạnh vào R&D thường có năng suất cao hơn và khả năng cạnh tranh tốt hơn trên thị trường quốc tế.

3.2. Áp dụng công nghệ 4.0 trong sản xuất

Công nghệ 4.0, bao gồm tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, có thể giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất. Việc áp dụng công nghệ này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó tăng trưởng năng suất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về năng suất

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc nâng cao năng suất. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đạt được sự phát triển bền vững. Các kết quả từ nghiên cứu của Dao Hoang Binh Thien (2015) cho thấy rằng năng suất của các doanh nghiệp công nghệ cao vẫn chưa đạt được mức tối ưu.

4.1. Kết quả từ nghiên cứu của Dao Hoang Binh Thien

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng năng suất của các doanh nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam chủ yếu phụ thuộc vào tiến bộ công nghệ và hiệu quả kỹ thuật. Tuy nhiên, sự khác biệt về hiệu quả giữa các vùng miền và loại hình sở hữu cũng cần được xem xét.

4.2. Ứng dụng các giải pháp cải cách

Các giải pháp cải cách như tăng cường đầu tư vào R&D và áp dụng công nghệ mới đã được chứng minh là hiệu quả trong việc nâng cao năng suất. Các doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm và áp dụng các công nghệ tiên tiến để cải thiện quy trình sản xuất.

V. Kết luận và tương lai của tăng trưởng năng suất tại Việt Nam

Tăng trưởng năng suất và tiến bộ công nghệ là yếu tố then chốt trong việc phát triển kinh tế Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu. Tương lai của ngành công nghệ cao tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng đổi mới và áp dụng công nghệ mới.

5.1. Tầm quan trọng của chính sách hỗ trợ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ để khuyến khích đầu tư vào công nghệ và R&D. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

5.2. Triển vọng phát triển bền vững

Triển vọng phát triển bền vững của ngành công nghệ cao tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các xu hướng công nghệ mới. Các doanh nghiệp cần chủ động đổi mới và cải tiến để không bị tụt lại phía sau trong cuộc cạnh tranh toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2000–2009, các sản phẩm công nghệ cao chiếm hơn 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng khoảng 593 triệu USD ngay trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế toàn cầu 2008–2009. Mặc dù tỷ trọng đóng góp của khu vực sản xuất công nghệ cao vào giá trị gia tăng toàn ngành công nghiệp chế biến chế tạo tăng từ mức 4,03% năm 2000 lên các mức cao hơn trong thập niên tiếp theo, phần lớn các doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn chủ yếu hoạt động dưới hình thức gia công và lắp ráp linh kiện nhập khẩu với hàm lượng nghiên cứu và phát triển (R&D) còn khiêm tốn.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là liệu sự bứt phá về sản lượng và xuất khẩu có thực sự phản ánh sự cải thiện vượt bậc về năng suất nội tại hay chỉ là kết quả của việc mở rộng tích lũy các yếu tố đầu vào. Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung vào ba nhiệm vụ then chốt: thứ nhất, đo lường tốc độ tăng trưởng năng suất tổng nhân tố (TFP) của các doanh nghiệp sản xuất công nghệ cao Việt Nam; thứ hai, phân rã tăng trưởng TFP thành ba thành phần độc lập gồm tiến bộ công nghệ (TP), thay đổi hiệu quả kỹ thuật (TEC) và hiệu ứng quy mô (SCE); thứ ba, nhận diện các yếu tố tác động đến sự phi hiệu quả kỹ thuật của doanh nghiệp.

Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi toàn quốc với chuỗi dữ liệu bảng kéo dài 13 năm (giai đoạn 2000–2012), bao phủ 5 phân ngành công nghệ cao trọng điểm tại 6 vùng kinh tế. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách khi lượng hóa chính xác các chỉ số hiệu quả kỹ thuật và tốc độ thay đổi công nghệ, từ đó cung cấp căn cứ thực nghiệm vững chắc để tái cấu trúc chính sách công nghiệp, hướng tới mục tiêu nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết tăng trưởng tân cổ điển khởi xướng bởi Solow (1957) kết hợp với các bước phát triển mở rộng về phân tích biên sản xuất ngẫu nhiên của Nishimizu và Page (1982), Kumbhakar và Lovell (2000), cùng Coelli và các cộng sự (2005). Luận văn sử dụng hàm sản xuất dạng Translog linh hoạt để mô hình hóa mối quan hệ phi tuyến giữa các yếu tố đầu vào và sản lượng đầu ra, khắc phục triệt để giả định hạn chế về độ co giãn thay thế bằng 1 của hàm Cobb-Douglas truyền thống.

Khung lý thuyết vận dụng 5 khái niệm chuyên ngành nền tảng:

• Năng suất tổng nhân tố (TFP): thước đo phản ánh hiệu quả tổng thể trong việc kết hợp toàn bộ các yếu tố đầu vào để tạo ra đầu ra.
• Tiến bộ công nghệ (TP): sự dịch chuyển tịnh tiến lên phía trên của đường biên sản xuất nhờ áp dụng tri thức kỹ thuật tiên tiến.
• Hiệu quả kỹ thuật (TE): khả năng của doanh nghiệp trong việc đạt được mức sản lượng tối đa từ một tập hợp các yếu tố đầu vào cho trước.
• Thay đổi hiệu quả kỹ thuật (TEC): tốc độ bắt kịp đường biên công nghệ của doanh nghiệp qua thời gian thông qua quá trình học hỏi kinh nghiệm.
• Hiệu ứng thay đổi quy mô (SCE): sự gia tăng năng suất thu được từ việc điều chỉnh quy mô hoạt động khi công nghệ thể hiện tính kinh tế theo quy mô.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ Điều tra Doanh nghiệp Việt Nam thường niên do Tổng cục Thống kê thực hiện trong suốt giai đoạn 2000–2012, kết hợp chỉ số giảm phát GDP deflator năm gốc 2010 từ cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Thế giới để điều chỉnh giá trị tiền tệ thực.

Từ tập dữ liệu ban đầu gồm khoảng 7.000 quan sát doanh nghiệp công nghệ cao, quy trình sàng lọc nghiêm ngặt đã loại bỏ 1.100 quan sát có giá trị âm hoặc bằng không ở các biến sản lượng và đầu vào, 60 quan sát sai lệch mã địa bàn tỉnh thành và 197 quan sát trùng lặp. Mẫu nghiên cứu cuối cùng là bộ dữ liệu bảng không cân bằng bao gồm 5.822 quan sát từ 2.403 doanh nghiệp thuộc 5 phân ngành: Dược phẩm (2.202 quan sát); Máy tính và thiết bị ngoại vi (201 quan sát); Radio, TV và thiết bị truyền thông (2.710 quan sát); Thiết bị y tế và dụng cụ chính xác (693 quan sát); Thiết bị bay và phương tiện liên quan.

Phương pháp phân tích trọng tâm là Phân tích biên ngẫu nhiên (SFA) thông qua kỹ thuật ước lượng hợp lý cực đại (Maximum Likelihood) trên phần mềm STATA 12. Nghiên cứu đồng thời so sánh và kiểm định 3 mô hình kinh tế lượng chuyên sâu: mô hình suy giảm hiệu quả theo thời gian của Battese và Coelli (1992), mô hình phi hiệu quả kỹ thuật chịu tác động ngoại sinh của Battese và Coelli (1995), và mô hình hiệu ứng phi hiệu quả phi trung tính của Huang và Liu (1994). Lý do lựa chọn phương pháp SFA bắt nguồn từ khả năng tách biệt rạch ròi giữa sai số ngẫu nhiên khách quan và sự phi hiệu quả kỹ thuật chủ quan, đồng thời không yêu cầu khắt khe về thông tin giá đầu vào vốn rất khó thu thập đầy đủ tại các thị trường mới nổi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả ước lượng hợp lý cực đại chỉ ra rằng tăng trưởng năng suất tổng nhân tố (TFP) không phải là động lực chủ đạo dẫn dắt sự gia tăng sản lượng của các doanh nghiệp sản xuất công nghệ cao Việt Nam. Sự tăng trưởng vượt bậc về giá trị sản lượng trong giai đoạn 2000–2012 chủ yếu bắt nguồn từ việc gia tăng tích lũy các yếu tố đầu vào vật chất, trong đó tốc độ tăng trưởng vốn và lao động đóng vai trò chi phối vượt trội.

Thứ hai, tốc độ tiến bộ công nghệ (TP) và sự thay đổi hiệu quả kỹ thuật (TEC) diễn biến tương đối trì trệ và ít có sự cải thiện mang tính đột phá qua thời gian. Đồ thị phân phối mật độ Kernel của chỉ số hiệu quả kỹ thuật (TE) qua 3 mô hình cho thấy phần lớn giá trị TE của các doanh nghiệp tập trung dày đặc quanh mức trung bình, phản ánh khả năng hấp thụ công nghệ mới và việc thu hẹp khoảng cách với đường biên sản xuất diễn ra chậm chạp.

Thứ ba, hiệu ứng thay đổi quy mô (SCE) đóng góp tích cực và có sự phân hóa sâu sắc giữa 5 phân ngành. Ngành sản xuất radio, TV và thiết bị truyền thông (chiếm tỷ trọng áp đảo với 2.710 quan sát) cùng ngành dược phẩm (2.202 quan sát) ghi nhận mức độ co giãn của sản lượng theo quy mô lớn hơn 1 (hiệu suất tăng theo quy mô - IRS), tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng quy mô thu được lợi ích kinh tế đáng kể.

Thứ tư, các yếu tố ngoại sinh tạo ra sự phân hóa rõ nét về mức độ phi hiệu quả kỹ thuật. Doanh nghiệp có quy mô lớn với vốn chủ sở hữu từ 100 tỷ đồng trở lên (1.087 quan sát) thể hiện hiệu quả kỹ thuật vượt trội hơn nhóm doanh nghiệp nhỏ có vốn dưới 20 tỷ đồng (3.631 quan sát). Đồng thời, các doanh nghiệp đặt trụ sở tại Vùng 1 thuộc Đồng bằng sông Hồng (1.981 quan sát) và Vùng 5 thuộc vùng Đông Nam Bộ (3.144 quan sát) đạt mức hiệu quả kỹ thuật cao hơn rõ rệt so với các khu vực miền núi và duyên hải.

Thảo luận kết quả

Thực trạng đóng góp khiêm tốn của TFP phản ánh chính xác bản chất hoạt động của các doanh nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Mặc dù các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với 1.316 quan sát mang lại giá trị xuất khẩu lớn, đa phần vẫn vận hành theo mô hình gia công phân đoạn cuối cùng để tận dụng chi phí nhân công cạnh tranh thay vì chuyển giao công nghệ lõi. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu thực nghiệm tại Hàn Quốc giai đoạn 1980–1994 và các phát hiện tại các nền kinh tế đang chuyển đổi, khi tăng trưởng công nghiệp ban đầu chủ yếu dựa vào thâm dụng vốn và lao động.

Các kiểm định tỷ số hợp lý (Likelihood-Ratio) với 8 giả thuyết thống kê đã bác bỏ dạng hàm Cobb-Douglas và khẳng định tính phù hợp vượt trội của hàm Translog. Điều này chứng minh rằng các tương tác bậc hai giữa vốn, lao động và yếu tố thời gian có ý nghĩa thống kê sâu sắc. Khi trình bày dữ liệu qua bảng phân rã TFP theo từng phân ngành và chuỗi biểu đồ biến thiên theo thời gian, sự chênh lệch rõ rệt về hiệu quả giữa các hình thức sở hữu doanh nghiệp nhà nước (201 quan sát), doanh nghiệp vốn nước ngoài và doanh nghiệp tư nhân đã phản ánh sự méo mó trong phân bổ nguồn lực thị trường và năng lực quản trị nội bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đẩy mạnh đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) gắn liền với mục tiêu chuyển giao công nghệ thực chất. Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Bộ Công Thương cần ban hành chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp lũy tiến dựa trên tỷ lệ trích lập quỹ R&D thực tế, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ chi tiêu cho R&D của các doanh nghiệp công nghệ cao đạt mức tối thiểu 1,5% doanh thu vào năm 2028.

Thứ hai, tối ưu hóa quy mô sản xuất và thúc đẩy liên kết cụm ngành công nghệ cao. Ban quản lý các Khu công nghệ cao tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cần tái cơ cấu tiêu chí xét duyệt dự án, tập trung thu hút các doanh nghiệp có quy mô vốn trên 100 tỷ đồng thuộc các phân ngành có hiệu suất tăng theo quy mô như thiết bị viễn thông và dược phẩm, nhằm tối đa hóa lợi thế kinh tế theo quy mô trong giai đoạn 2025–2030.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả kỹ thuật cho khối doanh nghiệp tư nhân trong nước và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì triển khai các chương trình tư vấn quản trị tinh gọn và hỗ trợ chuyển đổi số toàn diện, hướng tới mục tiêu thu hẹp khoảng cách hiệu quả kỹ thuật giữa doanh nghiệp nội địa và khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thêm 15% trong vòng 3 năm.

Thứ tư, hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực công nghệ cao tại các vùng kinh tế trọng điểm. Ủy ban nhân dân các tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng cần phối hợp với các cơ sở đào tạo đại học để đào tạo mới và chuẩn hóa kỹ năng chuyên môn cho 50.000 kỹ sư và kỹ thuật viên công nghệ cao đạt chuẩn quốc tế trước năm 2030.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Các nhà hoạch định chính sách công nghiệp tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương và các cơ quan quản lý vĩ mô. Nghiên cứu cung cấp khung bằng chứng định lượng chính xác về nguồn gốc tăng trưởng công nghiệp, hỗ trợ hoàn thiện chiến lược thu hút FDI thế hệ mới và xây dựng các gói chính sách khuyến khích khoa học công nghệ.

Nhóm 2: Lãnh đạo cấp cao và giám đốc vận hành tại các doanh nghiệp sản xuất công nghệ cao. Các dữ liệu về độ co giãn sản lượng, hiệu ứng quy mô và các yếu tố quyết định hiệu quả kỹ thuật giúp doanh nghiệp xác định đúng ngưỡng quy mô vốn tối ưu và tái cấu trúc quy trình phân bổ lao động.

Nhóm 3: Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế phát triển, Kinh tế học công nghiệp và Kinh tế lượng ứng dụng. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình làm sạch dữ liệu bảng không cân bằng và kỹ thuật ước lượng mô hình biên ngẫu nhiên chuyên sâu trên phần mềm STATA.

Nhóm 4: Các chuyên gia phân tích ngành tại các quỹ đầu tư mạo hiểm và tổ chức tài chính quốc tế. Các phát hiện thực nghiệm về đặc thù năng suất giữa 5 phân ngành công nghệ cao hỗ trợ việc thẩm định hiệu quả dự án và xây dựng danh mục đầu tư chính xác.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu lại ưu tiên lựa chọn dạng hàm Translog thay vì hàm sản xuất Cobb-Douglas truyền thống? Kiểm định tỷ số hợp lý (Likelihood-Ratio) trên bộ dữ liệu 5.822 quan sát đã bác bỏ giả thuyết về hàm Cobb-Douglas ở mức ý nghĩa 1%. Hàm Translog cho phép độ co giãn thay thế giữa vốn và lao động biến thiên linh hoạt, phản ánh chân thực bản chất công nghệ phức tạp của 5 phân ngành công nghệ cao.

2. Tăng trưởng TFP của các doanh nghiệp công nghệ cao Việt Nam giai đoạn 2000–2012 có đạt mức đột phá không? Thực nghiệm ước lượng cho thấy TFP không phải là nguồn đóng góp chủ yếu cho tăng trưởng đầu ra. Sự gia tăng sản lượng giai đoạn này chủ yếu được thúc đẩy bởi tích lũy các yếu tố đầu vào vật chất như vốn và lao động, trong khi tiến bộ công nghệ và cải thiện hiệu quả kỹ thuật thay đổi rất chậm.

3. Loại hình sở hữu nào đạt mức hiệu quả kỹ thuật vượt trội trong ngành công nghệ cao? Các doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài (chiếm 1.316 quan sát) và doanh nghiệp nhà nước (201 quan sát) có những đặc trưng kỹ thuật riêng biệt. Tuy nhiên, sự vượt trội về sản lượng của khối FDI chủ yếu nhờ ưu thế vốn và quy mô thiết bị, trong khi mức độ lan tỏa công nghệ sang khu vực tư nhân còn hạn chế.

4. Quy mô vốn tác động như thế nào đến mức độ phi hiệu quả kỹ thuật của doanh nghiệp? Theo tiêu chí phân loại tại Nghị định 56/2009/NĐ-CP, nhóm doanh nghiệp quy mô lớn (vốn từ 100 tỷ đồng trở lên) có mức độ phi hiệu quả kỹ thuật thấp hơn đáng kể so với nhóm doanh nghiệp nhỏ (vốn dưới 20 tỷ đồng), chứng minh lợi thế học hỏi kinh nghiệm và năng lực đầu tư thiết bị của các đơn vị lớn.

5. Việc phân rã TFP thành ba thành phần riêng biệt mang lại giá trị gì cho phân tích kinh tế? Phương pháp phân rã giúp tách bạch rõ ràng giữa tiến bộ công nghệ (dịch chuyển đường biên), thay đổi hiệu quả kỹ thuật (thu hẹp khoảng cách tới đường biên) và hiệu ứng quy mô. Điều này giúp các nhà quản lý tránh việc đánh đồng giữa mở rộng quy mô vật lý đơn thuần với năng lực sáng tạo công nghệ thực chất.

Kết luận

• Luận văn đã thực hiện phân tích định lượng toàn diện về năng suất và hiệu quả kỹ thuật của 2.403 doanh nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam qua 13 năm (2000–2012).
• Khẳng định nguồn động lực chính của tăng trưởng sản lượng xuất phát từ tích lũy vốn và lao động thay vì tăng trưởng nội tại của TFP.
• Lượng hóa chi tiết mức độ đóng góp của ba thành phần: tiến bộ công nghệ, hiệu quả kỹ thuật và hiệu ứng quy mô trên 5 phân ngành sản xuất.
• Xác định rõ vai trò then chốt của quy mô doanh nghiệp, địa bàn kinh tế trọng điểm và loại hình sở hữu đối với việc giảm thiểu phi hiệu quả kỹ thuật.
• Đóng góp cơ sở phương pháp luận vững chắc cho việc ứng dụng phân tích biên ngẫu nhiên SFA vào các bộ dữ liệu kinh tế lượng vi mô quy mô lớn.

Định hướng nghiên cứu tiếp theo trong giai đoạn tới cần mở rộng cập nhật chuỗi dữ liệu sau năm 2012, bổ sung biến số chi tiêu R&D cụ thể và ước lượng đồng thời hiệu quả phân bổ nguồn lực khi có đầy đủ dữ liệu giá đầu vào. Các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp cần nhanh chóng khai thác các hàm ý chính sách từ luận văn để chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng công nghệ cao từ chiều rộng sang chiều sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS PRODUCTIVITY GROWTH, TECHNOLOGICAL PROGRESS AND EFFICIENCY CHANGES IN VIETNAMESE HIGH-TECH INDUSTRIES BY DAO HOANG BINH THIEN MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, January 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS PRODUCTIVITY GROWTH, TECHNOLOGICAL PROGRESS AND EFFICIENCY CHANGES IN VIETNAMESE HIGH-TECH INDUSTRIES A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By DAO HOANG BINH THIEN Academic Supervisor: Dr. TRUONG DANG THUY HO CHI MINH CITY, January 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT Recently, Vietnamese high-tech industries have been receiving attention from both the government, foreign companies, as well as the private sector due to the notable figures of export values (Ministry of Trade and Industry [MoIT] & United Nations Industrial Development Organization [UNIDO], 2011). This thesis attempts to estimate the productivity growth of Vietnamese high-tech manufacturers and its sources of growth. Stochastic Production Frontier (SPF) approach is applied to the 2000-2012 panel dataset of Vietnamese high-tech manufactures, which are divided in 5 sub-industries.

Total Factor Productivity (TFP) is then measured and decomposed to three sources, namely Technological progress (TP), Technical efficiency changes (TEC), and Scale change effects (SCE). Three different technical inefficiency effects models are also applied to investigate the determinants of technical efficiency. The empirical results show considerable controversy in both signs and magnitudes of TFP and its components, TE and its determinants across models. However, in general, maximum likelihood estimates show that TFP is not the main source of output increase.

Furthermore, the productivity and efficiency of Vietnamese high-tech manufacturers are unlikely to change largely over time. Nevertheless, there are differences of technical inefficiency effects across regions, sub-industries, firm sizes, and type of ownerships. Keywords: Vietnam, High-tech, manufacturing, productivity, TFP, Technological progress, Technical efficiency, Scale change effects iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT I have taken efforts in this thesis. However, it would not have been completed without supports of many individuals and organizations.

I would like to express my appreciation to all of them. I would like to give special thanks to my academic supervisor, Dr. Truong Dang Thuy, whose comments and encouragement helped me to write this thesis. Furthermore, I would also like to acknowledge the Scientific Committee and the staff of Vietnam-Netherlands Programme for their guidance and support as well as for providing necessary information regarding the thesis.

Lastly, my thanks also go to my family and my classmates for their precious support which help me completing this thesis. iv TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS ABSTRACT. iv LIST OF FIGURES. viii LIST OF TABLES.

viii LIST OF APPENDICES. Research objectives and hypotheses. Scope of study. Structure of thesis.

Total factor productivity (TFP). Technical change or Technological progress (TP). Scale economies and Scale change effects (SCE). Approaches to measure and decompose TFP growth.

Primal or dual approach with production, cost, or profit function. Stochastic and deterministic approaches. Parametric and non-parametric methods. A review of alternative Stochastic Production Frontier (SPF) models.

15 v TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Time-invariant models. Time-varying models. Exogenous inefficiency determinants.

TFP growth decomposition. OVERVIEW OF VIETNAMESE HIGH-TECHNOLOGY MANUFACTURING SECTOR. Overview of Vietnamese HT manufacturing sector. Hypotheses and testing.

Variables in the frontier model. Determinants of Technical inefficiency. Data source and filter process. Maximum likelihood estimates.

Results of hypothesis testing. Results of TFP decomposition. 54 vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Limitations and future research.

64 vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 1: Value added of HT manufacturing industries of the world and selected regions during 1997–2012 (in billions of current dollars). 2 Figure 2: High-tech exports of Vietnam & other countries in Asia (1997-2012). 3 Figure 3: Production frontier, Technological progress, Technical efficiency, and optimal Scale of production. 10 Figure 4: Technical efficiency and Allocative efficiency.

12 Figure 5: World exports & value-added of HT manufacturing sector (2001-2012) 27 Figure 6: Exports of Vietnamese HT manufacturing sub-industries. 28 Figure 7: Proportions of HT firms operating in five sub-industries. 41 Figure 8: Percentage of HT firms divided by regions. 41 Figure 9: Number of firms of different sizes, during 2000-2012.

42 Figure 10: Change of HT WFOEs and SOEs during 2000-2012. 42 Figure 11: Kernel density of TE (3 models BC92, BC95, and HL94). 43 Figure 12: List of major obstacles chosen by Vietnamese manufacturing firms (in 2009). 50 LIST OF TABLES Table 1: Contribution of Vietnamese HT in value added of manufacturing sector during 2000–2012 (in percentage).

27 Table 2: Some main characteristics of three models. 33 Table 3: Criterion to divide HT firms into three kind of sizes. 36 Table 4: Definition and measurement of all variables in the study. 38 Table 5: Descriptive statistics of production function variables.

40 Table 6: Descriptive statistics of TI effects mean variables. 40 Table 7: Maximum Likelihood estimates of translog production frontier. 45 Table 8: Maximum Likelihood estimates of technical inefficiency effects model (Model BC95 and Model HL94). 46 Table 9: LR Tests of hypotheses.

48 Table 10: TFP & its decomposition in five HT sub-industries (model HL94). 49 Table 11: TFP change & its sources of change over time (model HL94). 51 Table 12: Growth rate of production inputs across HT sub-industries. 52 Table 13: Returns to scale across HT sub-industries during 2000-2012.

52 viii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF APPENDICES Appendix 1: HT manufacturing industries in International and Vietnamese Standard Industrial Classification. 64 Appendix 2: Provinces and Cities of Vietnam divided by regions. 65 ix TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABBREVIATIONS AE Allocative efficiency AEC Allocative efficiency change CRS Constant returns to scale DEA Data envelopment analysis DRS Decreasing returns to scale GSO General Statistics Office HT High-technology IRS Increasing returns to scale LR Likelihood-ratio LS Least Squares MFP Multi-factor Productivity ML Maximum likelihood MLDV Maximum Likelihood Dummy Variable OLS Ordinary Least Squares PIM Perpetual Inventory Method SCE Scale change effects SF Stochastic frontiers SFA Stochastic Frontier Analysis SOE State-owned enterprises SPF Stochastic Production Frontier TE Technical efficiency TEC Technical efficiency change TFP Total Factor Productivity TI Technical inefficiency TP Technological progress VEC Vietnam Enterprise Census VND Vietnam Dong WFOE Wholly foreign owned enterprises x TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Dao Hoang Binh Thien Master’s Thesis VNP19 - 2014 CHAPTER 1. Problem statement Since last decades of 20th century, the world has experienced the unexampled evolution of advanced technology-intensive manufacturing industries such as pharmaceuticals, computers, telecommunications, precision engineering, or aircraft.

Those high-technology (HT) industries have contributed considerably in promoting human beings’ health and longevity, extending the ability of communication, and improving the knowledge accessibility (Hamburg Institute for Economic Research [HWWA], Kiel Institute for World Economics [IfW] & National Research Council [NRC], 1996). Moreover, people are convinced that these HT industries will bring the bright future of remarkable economic growth, including high value-added, high wage employment. From the microeconomic perspective, HT firms are believed to spend a large amount in R&D and innovation, which can lead to inventing new products, gaining more market shares, using resources more productively, and creating positive social returns that benefit other sectors (HWWA et al. Figures of global value added of HT sector during recent years show clearly the promising trend of its growth, especially in the dynamic Asia region (see Figure 1).

1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Dao Hoang Binh Thien Master’s Thesis VNP19 - 2014 Figure 1: Value added of HT manufacturing industries of the world and selected regions during 1997–2012 (in billions of current dollars) 1,800 1,600 1,400 1,200 1,000 800 600 400 200 0 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 World North America European Union Asia Source: Appendix table 6-7 of Science and Engineering Indicators 2014 (National Science Board, 2014) The power of nations is also believed to not influenced by heavy industries like steels but the role is now played by HT manufacturing industries and knowledge- based services, which means that the national autonomy can be improved by developing these industries (HWWA et al. Indeed, the aging industrial economy has bowed out to give way to the promising knowledge-based and technology-intensive economy. Due to that importance, HT manufacturing industries are the target of industrial policies in many countries and regions, including Vietnam. HT manufacturing industries have been paid more attention in Vietnam recently with many high-tech FDI projects built up (MoIT & UNIDO, 2011), together with new Laws and Decisions approved to facilitate the science and technology activities.

Interestingly, even during the time of global crisis (2008-2009), this sector still had an increase of export values with about USD 593 million, while low-tech and medium-tech sectors experienced a reduction in exports (MoIT & UNIDO, 2011). Indeed, during the period 2000 to 2009, over half of total exports are HT products 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Dao Hoang Binh Thien Master’s Thesis VNP19 - 2014 (MoIT & UNIDO, 2011). Although Vietnamese HT manufactures account for only a small proportion of the world market share, its annual growth rate shows a potential of development for this sector (see Figure 2). Moreover, the government expects HT industries to play a key role in helping Vietnam economy develop and gain a higher position in the global value chain (Strategy on exports and imports for 2011-2020, with visions to 2030, 2011).

Figure 2: High-tech exports of Vietnam & other countries in Asia (1997-2012) 45% 40% 35% China 30% India Indonesia 25% Annual growth rate Japan 20% Malaysia Philippines 15% Singapore 10% South Korea Taiwan 5% Vietnam 0% Thailand -5% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% -5% -10% Proportion in World Market share (2012) Bubble indicates HT exports in 2012. Annual growth rate is the geometric average annual growth rate of exports during 1997-2012. Source: Appendix table 6-21 of Science and Engineering Indicators 2014 (National Science Board, 2014) It is obvious that the growth of Vietnamese HT manufacturing industries is remarkable and it seems to be consistent with expectations. However, most of HT firms in Vietnam are known to be operating as assembly lines rather than concentrating on R&D and inventing new products.

From another aspect, the large 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Dao Hoang Binh Thien Master’s Thesis VNP19 - 2014 proportion of imported components in HT products exported from Vietnam may affect considerably on the production of HT firms. Thus, the question is whether Vietnamese HT manufacturing industries perform as well as they look like or not. To answer it, productivity, which indicates how well the firms perform using given factor inputs, should be investigated carefully. Indeed, productivity is considered an important indicator of development, playing a key role to firms’ survival (Duong, Lai, Nguyen, Le, & Hua, 2014; National Science Board, 2014; Syverson, 2011).

More specifically, empirical researchers often estimate total factor productivity (TFP), a measures of firms’ overall productivity, in their analysis. Moreover, they do not stop at measuring TFP and its growth only, some authors try to examine what drives TFP growth. Theoretical literature indicates that TFP growth of HT firms stem mainly from the progressive technological change (Sun & Kalirajan, 2005). However, if governments only focus on attracting investments to enhance technological progress of HT sector, they may ignore the contribution of other important sources such as effects from changes in scale of production (Hamit-Haggar, 2011; Kim & Han, 2001).