phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn kết cấu thành 4 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý đội ngũ cán bộ công chức. Chƣơng 2: Phương pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng quản lý đội ngũ cán bộ công chức tại tại UBND thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Chƣơng 4: Phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý đội ngũ cán bộ công chức tại UBND thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC 1. Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ CBCC trong tổ chức quản lý hành chính nhà nƣớc. Khái niệm cán bộ, công chức. Theo Luật cán bộ, công chức ngày 13/11/2008 của Quốc hội (Luật số 22/2008/QH12) thì: Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Như vậy cán bộ là những người do bầu cử, đề bạt, bổ nhiệm để đảm nhiệm một chức vụ theo nhiệm kỳ trong cơ quan nhà nước, các tổ chức của Đảng,các đoàn thể chính trị - xã hội. Đặc điểm của cán bộ là những người được bầu cử, đề bạt, bổ nhiệm để giữ một chức vụ nhất định trong cơ quan của Đảng. cơ quan nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội thuộc hệ thống chính trị nước ta. Đó là những người làm công tác lãnh đạo, quản lý của một tổ chức trong hệ thống chính trị; hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy 6 lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật. Đặc điểm của công chức là được tuyển dụng vào biên chế nhà nước; làm công việc chuyên môn, nghiệp vụ trong cơ quan hành chính của các tổ chức trong hệ thống chính trị; hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Theo Điều 21 Luật CBCC số 22/2008/QH12, ngày 13 tháng 11 năm 2008, Chức vụ, chức danh cán bộ làm việc trong cơ quan nhà nước được xác định theo quy định của Luật tổ chức Quốc hội, Luật tổ chức Chính phủ, Luật tổ chức Toà án nhân dân, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân, Luật kiểm toán nhà nước và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Theo quy định Điều 6, Nghị định 06/2010/NĐ-CP ngày 25/1/2010 của Chính phủ quy định những người là công chức.
Công chức trong cơ quan hành chính ở cấp tỉnh, cấp huyện: - Ở cấp huyện quy định những đối tượng được gọi là công chức trong cơ quan hành chính bao gồm: + Chánh văn phòng, Phó Chánh văn phòng và người làm việc trong Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân; + Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận, huyện, Chánh văn phòng, Phó Chánh văn phòng và người làm việc trong văn phòng Ủy ban nhân dân quận, huyện nơi thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân; + Người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó và người làm việc trong cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân. Vị trí, vai trò của CBCC trong nền hành chính nhà nước. * Vị trí: Bất cứ một quốc gia nào, dù tư bản chủ nghĩa hay xã hội chủ nghĩa, Nhà nước muốn tổ chức và quản lý xã hội tốt đều phải coi trọng việc xây dựng và quản lý đội ngũ CBCC. Nhà nước không thể thực hiện được chức năng, nhiệm vụ của mình trong việc quản lý, điều hành các lĩnh vực của đời sống xã hội theo luật pháp nếu không có một nền hành chính hiệu quả và hiệu lực với đội ngũ công chức có trình độ, phẩm chất và được tổ chức khoa học.
Nền hành chính nhà nước gồm 4 yếu tố cấu thành là : hệ thống thể chế để quản lý xã hội theo Luật pháp bao gồm : Hiến pháp, Luật, Pháp lệnh và các văn bản pháp quy của cơ quan hành chính ; cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của bộ máy hành chính các cấp, các ngành từ Chính phủ trung ương tới chính quyền cơ sở ; đội ngũ CBCC hành chính nhà nước ; tài chính công. Các yếu tố cấu thành nên nền hành chính nhà nước có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Hệ thống thể chế là khuôn khổ pháp lý của nền hành chính. Cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành cùng đội ngũ CBCC là thực thể của nền hành chính.
Đội ngũ CBCC căn cứ vào hệ thống thể chế- khuôn khổ pháp lý để thực thi quyền hành pháp trong việc quản lý xã hội, đưa đường lối, chủ trương của Đảng- chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Mặt khác, hệ thống thể chế lại là môi trường cho mọi cá nhân, tổ chức (và cả công chức) sống và làm việc theo pháp luật. Giúp Nhà nước xây dựng luật pháp, xây dựng bộ máy tổ chức và cơ chế vận hành bộ máy hành chính, đội ngũ CBCC giữ một vị trí vô cùng quan trọng. Điều đó thể hiện ở các điểm sau: Thứ nhất: Đội ngũ CBCC là một trong các yếu tố cấu thành nên nền hành chính nhà nước.
Đó chính là yếu tố làm cho làm cho bộ máy hành chính nhà nước hoạt động có hiệu quả, nhằm phục vụ nhân dân một cách tốt nhất. Nếu 18 nền HCNN thiếu đội ngũ CBCC thì toàn bộ hệ thống thể chế gồm Hiến pháp, Luật, pháp lệnh và các văn bản QPPL khó đi vào cuộc sống. Thứ hai: Trong quá trình hoạt động theo hệ thống thể chế, đội ngũ CBCC một mặt làm cho bộ máy quản lý hành chính nhà nước phát huy vai trò của nó 8 trong việc quản lý mọi mặt của đời sống kinh tế- văn hoá- chính trị- xã hội. Mặt khác, đội ngũ CBCC lại luôn phát hiện các khiếm khuyết và các sơ hở của hệ thống thể chế và cơ cấu tổ chức để tham gia với Nhà nước sửa đổi, hoàn thiện hệ thống thể chế và cơ cấu tổ chức ngày càng phù hợp với thực tế, tạo điều kiện và môi trường để quản lý đất nước ngày một tốt hơn.
Thứ ba: Đội ngũ CBCC giữ vị trí quan trọng trong việc trực tiếp thực hiện chức năng quản lý nhà nước, vì lợi ích của toàn xã hội. Hiệu quả hoạt động của đội ngũ này là góp phần quan trọng vào sự phát triển và tăng trưởng trên các lĩnh vực kinh tế- văn hóa- xã hội- giáo dục và khoa học. Chức năng quản lý nhà nước mà đội ngũ CBCC thực hiện không chỉ bao gồm tham mưu hoạch định chính sách cho nhà nước, mà còn thể hiện ở cả việc tổ chức hướng dẫn hoặc trực tiếp triển khai, thực hiện chế độ, chính sách, cơ chế; chỉ đạo hoặc trực tiếp thực hiện kiểm tra việc thực hiện, phát hiện các sai phạm để các cấp quản lý uốn nắn, điều chỉnh ; tập hợp đánh giá hiệu quả và thanh tra xử lý sai phạm hoặc ngăn chặn các vi phạm pháp luật. * Vai trò: Cán bộ, công chức có vai trò riêng đặc biệt quan trọng.
Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác -Lênin đã từng chỉ rõ vai trò quan trọng của người cán bộ: "Trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào". Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi vấn đề cán bộ là vấn đề then chốt. Người khẳng định: "Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời đem tình hình của dân 19 chúng báo cáo cho Đảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng". Hồ Chí Minh cũng không cực đoan cho rằng cán bộ chỉ toàn tính tốt, Người cũng không cho rằng cán bộ là nhân tố quyết định tất cả, mà "Cách 9 mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân", còn vai trò quyết định của cán bộ là ở chỗ nhận thức được để đi trước, làm gương, lãnh đạo.
Vai trò hết sức quan trọng của cán bộ đối với sự nghiệp cách mạng còn thể hiện ở chỗ: nếu thiếu họ thì không có cách mạng, mục tiêu đề ra không thể hoàn thành, cán bộ có vai trò quyết định đối với công việc "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc", “Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”. Cán bộ, công chức có vị trí, vai trò quan trọng đối với cơ quan, tổ chức. Cán bộ, công chức là thành viên, phần tử cấu thành tổ chức bộ máy. Cán bộ, công chức có quan hệ mật thiết với tổ chức và quyết định mọi sự hoạt động của tổ chức.
Hiệu quả hoạt động trong tổ chức, bộ máy phụ thuộc vào cán bộ. Cán bộ, công chức tốt sẽ làm cho bộ máy hoạt động nhịp nhàng, cán bộ, công chức kém sẽ làm cho bộ máy tê liệt "Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy. Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt". Đảng ta luôn coi trọng công tác cán bộ, đặc biệt là thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng nhận định: "Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng gắn liền với vận mệnh của Đảng, của chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng".
Vốn quý nhất của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta là cán bộ.