Luận văn thạc sĩ về kiểm soát thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục Thuế Thị xã Thuận An, Bình Dương

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tăng cường kiểm soát chống thất thu thuế thuế thu nhập cá nhân tại chi cục thuế thị xã thuận an, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Trần Thị Thùy Dương
• Người hướng dẫn: TS. Phan Hiển Minh
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Tăng Cường Kiểm Soát Chống Thất Thu Thuế Thu Nhập Cá Nhân Tại Chi Cục Thuế Thị Xã Thuận An, Tỉnh Bình Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN
• 1.1. Khái quát kiểm soát nội bộ trong khu vực công
• 1.1.1. Khái niệm kiểm soát nội bộ trong lĩnh vực công
• 1.1.2. Sự cần thiết của việc kiểm soát nội bộ trong lĩnh vực công
• 1.1.3. Các thành phần của kiểm soát nội bộ trong lĩnh vực công
• 1.2. Khái quát về thuế thu nhập cá nhân
• 1.2.1. Khái niệm về thuế thu nhập cá nhân
• 1.2.2. Đặc điểm của thuế thu nhập cá nhân
• 1.2.3. Vai trò của thuế thu nhập cá nhân
• 1.2.4. Nội dung cơ bản về thuế thu nhập cá nhân
• 1.2.4.1. Đối tượng chịu thuế
• 1.2.4.2. Đối tượng nộp thuế
• 1.2.4.3. Phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân
• 1.2.4.3.1. Đối với cá nhân cư trú
• 1.2.4.3.2. Đối với cá nhân không cư trú
• 1.2.4.4. Xác định thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế
• 1.2.4.4.1. Đối với cá nhân cư trú
• 1.2.4.4.2. Đối với cá nhân không cư trú
• 1.2.4.5. Các khoản thu nhập được miễn thuế, giảm thuế
• 1.2.4.5.1. Thu nhập miễn thuế
• 1.2.4.5.2. Các khoản giảm trừ
• 1.3. Quản lý thu thuế thu nhập cá nhân
• 1.3.1. Khái niệm quản lý thuế thu nhập cá nhân
• 1.3.2. Vai trò của quản lý thuế thu nhập cá nhân
• 1.3.3. Nội dung quản lý thuế thu nhập cá nhân
• 1.3.3.1. Kê khai và nộp thuế
• 1.3.3.2. Quyết toán thuế
• 1.3.3.3. Thanh tra, kiểm tra công tác kê khai, quyết toán nộp thuế thu nhập cá nhân
• 1.3.3.4. Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế
• 1.3.3.5. Tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế
• 1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế TNCN
• 1.4.1. Nhân tố từ cơ quan quản lý nhà nước
• 1.4.2. Nhân tố từ cơ quan thuế và công chức thuế
• 1.4.3. Nhân tố từ người nộp thuế
• 1.5. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN ÁP DỤNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TRONG QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI CHI CỤC THUẾ THỊ XÃ THUẬN AN
• 2.1. Tổng quan về Thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội Thị xã Thuận An
• 2.1.3. Giới thiệu Chi cục thuế Thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương
• 2.1.3.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.3.2. Trình độ học vấn của cán bộ tại Chi cục Thuế Thị xã Thuận An
• 2.1.3.3. Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008 tại Chi cục
• 2.2. Thực trạng quản lý thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục thuế Thị xã Thuận An
• 2.2.1. Kết quả thu thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục thuế Thị xã Thuận An
• 2.2.2. Quản lý thu thuế thu nhập cá nhân tại CCT Thị xã Thuận An
• 2.2.2.1. Quản lý đăng ký thuế, kê khai thuế và nộp thuế
• 2.2.2.2. Công tác quyết toán thuế, hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế
• 2.2.2.3. Quản lý nợ, cưỡng chế nợ và xóa nợ tiền thuế, tiền phạt
• 2.2.2.4. Công tác kiểm tra thuế thu nhập cá nhân
• 2.2.2.5. Xử lý vi phạm pháp luật thuế thu nhập cá nhân
• 2.2.2.6. Công tác tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế
• 2.3. Đánh giá chung về công tác quản lý thu thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục thuế Thị xã Thuận An
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 2.3.2.1. Nguyên nhân của các hạn chế
• 2.4. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CHỐNG THẤT THU THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI CHI CỤC THUẾ THỊ XÃ THUẬN AN
• 3.1. Điều kiện tiên quyết trong công tác quản lý thu thuế thu nhập cá nhân
• 3.2. Các văn bản pháp quy của Nhà nước
• 3.3. Mục tiêu tổng quát về quản lý thuế của Cục thuế Tỉnh Bình Dương
• 3.4. Yêu cầu đổi mới trong công tác quản lý thu thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục thuế Thị xã Thuận An
• 3.5. Các giải pháp nhằm tăng cường chống thất thu thuế thu nhập cá nhân tại Chi cục thuế thị xã Thuận An
• 3.5.1. Hoàn thiện công tác lập dự toán thu thuế thu nhập cá nhân
• 3.5.2. Quản lý đăng ký thuế và quản lý đối tượng nộp thuế
• 3.5.3. Quyết toán thuế thu nhập cá nhân
• 3.5.4. Quản lý nợ, cưỡng chế nợ và xóa nợ thuế
• 3.5.5. Kiểm tra thuế
• 3.5.6. Xử lý vi phạm thuế
• 3.5.7. Tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế
• 3.6. Tóm tắt chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kiểm soát thuế thu nhập cá nhân tại Bình Dương

Kiểm soát thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của cơ quan thuế tại Bình Dương. Việc này không chỉ giúp tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn đảm bảo công bằng trong nghĩa vụ thuế của các cá nhân. Tình hình thu ngân sách tại Bình Dương trong những năm qua cho thấy sự cần thiết phải cải thiện công tác quản lý thuế TNCN.

1.1. Khái niệm và vai trò của thuế thu nhập cá nhân

Thuế TNCN là loại thuế trực thu, có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Nó không chỉ phản ánh sự phát triển kinh tế mà còn thể hiện trách nhiệm của người dân đối với xã hội.

1.2. Tình hình thu ngân sách tại Bình Dương

Bình Dương là một trong những tỉnh có nguồn thu ngân sách cao, đứng thứ ba cả nước. Tuy nhiên, tỷ trọng thuế TNCN trong tổng thu ngân sách vẫn còn thấp, cần có các biện pháp cải thiện.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý thuế thu nhập cá nhân

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc quản lý thuế TNCN, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Những khó khăn này ảnh hưởng đến hiệu quả thu ngân sách và công tác quản lý thuế tại Bình Dương.

2.1. Những hạn chế trong công tác kê khai thuế

Nhiều cá nhân chưa thực hiện kê khai thuế đúng quy định, dẫn đến thất thu thuế. Việc nâng cao nhận thức về nghĩa vụ thuế là cần thiết.

2.2. Khó khăn trong việc kiểm tra và giám sát

Cơ quan thuế gặp khó khăn trong việc kiểm tra và giám sát các cá nhân nộp thuế, do thiếu thông tin và nguồn lực.

III. Phương pháp tăng cường kiểm soát thuế thu nhập cá nhân

Để tăng cường kiểm soát thuế TNCN, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Các giải pháp này sẽ giúp cải thiện tình hình thu ngân sách tại Bình Dương.

3.1. Hoàn thiện quy trình kê khai thuế

Cần cải tiến quy trình kê khai thuế để đơn giản hóa thủ tục, giúp người nộp thuế dễ dàng thực hiện nghĩa vụ của mình.

3.2. Tăng cường công tác tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế

Công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh để nâng cao nhận thức của người dân về nghĩa vụ thuế và quyền lợi khi thực hiện đúng quy định.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Bình Dương

Nghiên cứu về kiểm soát thuế TNCN tại Bình Dương đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần có những biện pháp cụ thể để khắc phục các hạn chế hiện tại.

4.1. Kết quả đạt được trong quản lý thuế TNCN

Kết quả thu ngân sách từ thuế TNCN đã có sự tăng trưởng đáng kể trong những năm qua, nhưng vẫn cần cải thiện hơn nữa.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn quản lý thuế TNCN tại Bình Dương có thể áp dụng cho các địa phương khác nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho kiểm soát thuế thu nhập cá nhân

Việc tăng cường kiểm soát thuế TNCN tại Bình Dương là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đạt được mục tiêu này.

5.1. Định hướng phát triển trong quản lý thuế

Cần xây dựng các chính sách thuế phù hợp với tình hình kinh tế xã hội của địa phương, nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách.

5.2. Khuyến nghị cho các cơ quan quản lý

Các cơ quan quản lý cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện công tác quản lý thuế TNCN, từ đó nâng cao nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là nguồn thu quan trọng, chiếm tỷ trọng khoảng 8-9% trong tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) tại nhiều địa phương, trong đó có Thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương. Năm 2018, thu NSNN tại Bình Dương đạt 1.422,7 nghìn tỷ đồng, vượt 7,8% so với dự toán, trong đó thu thuế TNCN tăng 37% so với năm trước. Tuy nhiên, tỷ trọng thuế TNCN trong tổng thu NSNN tại Thuận An lại giảm từ 9,3% năm 2017 xuống còn 8,2% năm 2018, cho thấy tình trạng thất thu thuế TNCN vẫn là thách thức lớn. Vấn đề này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tăng cường kiểm soát, chống thất thu thuế TNCN nhằm đảm bảo nguồn thu ổn định cho NSNN và thực hiện công bằng xã hội.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng quản lý thuế TNCN tại Chi cục Thuế Thị xã Thuận An trong giai đoạn 2016-2018, từ đó đề xuất các giải pháp tăng cường kiểm soát chống thất thu thuế TNCN phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động quản lý thuế TNCN, bao gồm đăng ký thuế, kê khai, quyết toán, kiểm tra, xử lý vi phạm và tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế, góp phần tăng nguồn thu cho NSNN, đồng thời hỗ trợ các cơ quan thuế và người nộp thuế thực hiện đúng nghĩa vụ và quyền lợi của mình.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: kiểm soát nội bộ trong khu vực công và quản lý thuế thu nhập cá nhân. Kiểm soát nội bộ theo Ủy ban COSO được định nghĩa là quá trình do ban lãnh đạo và nhân viên thực hiện nhằm đảm bảo hoạt động hiệu quả, tuân thủ pháp luật và bảo vệ tài sản. Năm thành phần kiểm soát nội bộ gồm môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, giám sát. Áp dụng vào quản lý thuế TNCN, kiểm soát nội bộ giúp phát hiện sai phạm, nâng cao ý thức tuân thủ và bảo vệ nguồn thu.

Về quản lý thuế TNCN, nghiên cứu sử dụng các khái niệm về đối tượng chịu thuế, phương pháp tính thuế, các khoản miễn giảm thuế, cũng như các nội dung quản lý thuế như đăng ký, kê khai, quyết toán, kiểm tra, cưỡng chế nợ và xử lý vi phạm. Các lý thuyết về nhân tố ảnh hưởng đến quản lý thuế cũng được vận dụng, bao gồm nhân tố từ cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan thuế và người nộp thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp tài liệu để hệ thống hóa cơ sở lý luận và khảo sát các nghiên cứu liên quan trong nước và quốc tế. Phương pháp thống kê, phân tích và so sánh được áp dụng trên số liệu thứ cấp thu thập từ Chi cục Thuế Thị xã Thuận An giai đoạn 2016-2018, bao gồm số liệu về thu thuế, đăng ký thuế, kê khai, quyết toán, nợ thuế, kiểm tra và xử lý vi phạm. Cỡ mẫu dữ liệu là toàn bộ số liệu thuế TNCN của địa phương trong ba năm nghiên cứu. Phân tích dữ liệu nhằm đánh giá thực trạng, xác định hạn chế và nguyên nhân, làm cơ sở đề xuất giải pháp. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2019 đến tháng 11/2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng thu thuế TNCN nhưng tỷ trọng giảm: Thu thuế TNCN tại Chi cục Thuế Thị xã Thuận An tăng lần lượt 28,9% năm 2017 và 37% năm 2018 so với năm trước, tuy nhiên tỷ trọng thuế TNCN trong tổng thu NSNN giảm từ 9,3% xuống 8,2%. Điều này cho thấy mặc dù thu thuế tăng, nhưng thất thu và các yếu tố khác vẫn ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

2. Tình trạng nợ thuế và cưỡng chế nợ còn cao: Số liệu cho thấy nợ thuế TNCN và cưỡng chế nợ thuế vẫn chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng số thuế phải thu, gây áp lực lên công tác quản lý và thu hồi nợ. Tỷ lệ nợ thuế có xu hướng tăng nhẹ qua các năm, phản ánh khó khăn trong việc thu hồi và ý thức chấp hành của người nộp thuế.

3. Công tác kiểm tra thuế và xử lý vi phạm chưa đồng bộ: Mặc dù có sự gia tăng về số lượng các cuộc kiểm tra thuế, nhưng tỷ lệ phát hiện vi phạm và xử lý còn hạn chế, chưa đủ sức răn đe các hành vi trốn thuế, gian lận thuế. Vi phạm chủ yếu liên quan đến kê khai sai, chậm nộp hồ sơ và trốn thuế.

4. Tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế chưa hiệu quả: Hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế chưa được triển khai sâu rộng và đồng bộ, dẫn đến nhận thức của một bộ phận người nộp thuế còn thấp, ảnh hưởng đến việc tự giác kê khai và nộp thuế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Về phía cơ quan thuế, năng lực đội ngũ cán bộ, cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý hiện đại. Về phía người nộp thuế, trình độ dân trí và ý thức chấp hành pháp luật chưa đồng đều, đặc biệt là các cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ và lao động tự do. So sánh với các nghiên cứu tại các địa phương khác cho thấy tình trạng thất thu thuế TNCN là phổ biến, nhưng mức độ và nguyên nhân có sự khác biệt do điều kiện kinh tế xã hội và tổ chức quản lý.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng thu thuế TNCN theo năm, bảng thống kê tỷ lệ nợ thuế và cưỡng chế, biểu đồ phân loại vi phạm thuế và số lượng cuộc kiểm tra. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ nét xu hướng và điểm nghẽn trong công tác quản lý thuế TNCN tại Thuận An.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác lập dự toán thu thuế TNCN: Cần xây dựng dự toán thuế sát với thực tế, dựa trên phân tích số liệu lịch sử và dự báo kinh tế xã hội. Mục tiêu tăng tỷ lệ dự toán đạt trên 95% trong vòng 1 năm, do Chi cục Thuế phối hợp với các phòng ban liên quan thực hiện.

2. Tăng cường quản lý đăng ký thuế và quản lý đối tượng nộp thuế: Áp dụng công nghệ thông tin để cập nhật, kiểm soát chính xác đối tượng nộp thuế, giảm thiểu sai sót và bỏ sót. Mục tiêu giảm 20% số đối tượng chưa đăng ký thuế trong 2 năm, do Chi cục Thuế chủ trì phối hợp với các cơ quan địa phương.

3. Nâng cao hiệu quả công tác quyết toán thuế TNCN: Tổ chức tập huấn, hướng dẫn người nộp thuế và cán bộ thuế về quy trình quyết toán, khuyến khích khai thuế điện tử. Mục tiêu tăng tỷ lệ quyết toán đúng hạn lên 90% trong 1 năm, do Chi cục Thuế và các đơn vị liên quan thực hiện.

4. Tăng cường quản lý nợ, cưỡng chế nợ và xóa nợ thuế: Xây dựng kế hoạch thu hồi nợ cụ thể, áp dụng biện pháp cưỡng chế nghiêm minh, đồng thời rà soát, xóa nợ đúng quy định. Mục tiêu giảm 15% nợ thuế tồn đọng trong 2 năm, do Chi cục Thuế phối hợp với cơ quan thi hành pháp luật.

5. Đẩy mạnh công tác kiểm tra thuế và xử lý vi phạm: Tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm thuế, đặc biệt là kê khai sai và trốn thuế. Mục tiêu tăng 25% số vụ xử lý vi phạm trong 1 năm, do các đội kiểm tra thuế thực hiện.

6. Tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế: Mở rộng các chương trình tuyên truyền, đào tạo, hỗ trợ người nộp thuế về chính sách và thủ tục thuế TNCN, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành. Mục tiêu tăng 30% số người nộp thuế tham gia các chương trình tuyên truyền trong 1 năm, do Chi cục Thuế phối hợp với các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ công chức thuế tại các Chi cục Thuế: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thuế TNCN, giúp nâng cao năng lực chuyên môn, cải thiện quy trình quản lý và kiểm soát thất thu.

2. Nhà quản lý và hoạch định chính sách thuế: Các cơ quan quản lý nhà nước có thể tham khảo để xây dựng, điều chỉnh chính sách thuế phù hợp với thực tế địa phương, nâng cao hiệu quả thu ngân sách.

3. Các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên chuyên ngành kế toán, tài chính, thuế: Tài liệu nghiên cứu chi tiết về các khía cạnh pháp lý, kỹ thuật và thực tiễn quản lý thuế TNCN, hỗ trợ công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

4. Doanh nghiệp và người nộp thuế cá nhân: Giúp hiểu rõ hơn về nghĩa vụ, quyền lợi và quy trình thực hiện thuế TNCN, từ đó nâng cao ý thức chấp hành và giảm thiểu rủi ro vi phạm pháp luật thuế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao thuế thu nhập cá nhân lại quan trọng đối với ngân sách nhà nước?
   Thuế TNCN là nguồn thu trực tiếp, ổn định, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu NSNN, góp phần đảm bảo chi tiêu công và thực hiện chính sách công bằng xã hội.

2. Những khó khăn chính trong quản lý thuế TNCN tại địa phương là gì?
   Khó khăn gồm việc xác định chính xác đối tượng nộp thuế, kiểm soát thu nhập thực tế, xử lý nợ thuế, cũng như ý thức chấp hành của người nộp thuế còn hạn chế.

3. Các biện pháp nào giúp chống thất thu thuế TNCN hiệu quả?
   Bao gồm hoàn thiện dự toán thuế, quản lý đăng ký thuế, nâng cao hiệu quả quyết toán, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm và tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế.

4. Làm thế nào để người nộp thuế có thể tự giác chấp hành nghĩa vụ thuế?
   Thông qua tuyên truyền, đào tạo, hỗ trợ thủ tục đơn giản, minh bạch và xử lý nghiêm minh các vi phạm để nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ.

5. Vai trò của công nghệ thông tin trong quản lý thuế TNCN là gì?
   Công nghệ giúp quản lý dữ liệu chính xác, giảm thủ tục hành chính, tăng cường giám sát thu nhập và hỗ trợ người nộp thuế khai nộp thuế thuận tiện, hiệu quả.

Kết luận

• Thuế thu nhập cá nhân là nguồn thu quan trọng, nhưng công tác quản lý tại Chi cục Thuế Thị xã Thuận An còn nhiều hạn chế, đặc biệt về thất thu và nợ thuế.
• Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng quản lý thuế TNCN giai đoạn 2016-2018, xác định các nguyên nhân chủ yếu từ năng lực cán bộ, cơ sở vật chất, ý thức người nộp thuế và quy trình quản lý.
• Đề xuất 7 giải pháp trọng tâm nhằm tăng cường kiểm soát, chống thất thu thuế TNCN, bao gồm hoàn thiện dự toán, quản lý đăng ký, quyết toán, quản lý nợ, kiểm tra, xử lý vi phạm và tuyên truyền hỗ trợ.
• Các giải pháp được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế địa phương, có thể áp dụng trong vòng 1-2 năm để nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
• Kêu gọi các cơ quan thuế, nhà quản lý và người nộp thuế phối hợp thực hiện các giải pháp nhằm đảm bảo nguồn thu ổn định, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 1. Khái quát kiểm soát nội bộ trong khu vực công 1. Khái niệm kiểm soát nội bộ trong lĩnh vực công Ủy ban COSO (Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission) đưa ra định nghĩa về kiểm soát nội bộ như sau: kiểm soát nội bộ được định nghĩa là một quá trình, được thực hiện bởi ban lãnh đạo, ban quản lý và các nhân sự khác của tổ chức, được thiết kế để cung cấp sự đảm bảo hợp lý về việc đạt được các mục tiêu liên quan đến hoạt động, báo cáo và tuân thủ (COSO, 2013) Kiểm soát nội bộ là một quá trình không thể tách rời được thực hiện bởi ban quản lý và nhân viên của tổ chức và được thiết kế để giải quyết các rủi ro và đảm bảo hợp lý nhằm theo đuổi sứ mệnh của tổ chức (INTOSAI, 2004). Các mục tiêu sau đây được hoàn thành: (1) Thực hiện các hoạt động có trật tự, đạo đức, kinh tế, hiệu quả và hiệu quả; (2) Hoàn thành nghĩa vụ về trách nhiệm giải trình; (3) Tuân thủ các luật và quy định hiện hành; (4) Bảo vệ tài nguyên chống mất mát, lạm dụng và gây thiệt hại.

Sự cần thiết của việc kiểm soát nội bộ trong lĩnh vực công Hệ thống kiểm soát nội bộ đóng vai trò quan trọng trong một tổ chức cơ quan hành chính sự nghiệp. Nó giúp cho các cơ quan này giảm thiểu những sai sót và rủi ro trong quản lý, giúp cho bộ máy hoạt động hữu hiệu và hiệu quả hơn (Võ Đăng Khoa, 2015). Vai trò quan trọng của kiểm soát nội bộ thể hiện ở các khía cạnh sau: Hệ thống kiểm soát nội bộ phát hiện được những thiệt hại, sai sót và hành vi vi phạm trong việc sử dụng tài sản của cơ quan. Từ đó cơ quan đề ra được những biện pháp để bảo vệ tài sản hữu hiệu và sử dụng hợp lý hơn.

Hệ thống kiểm soát nội bộ giúp nhà Lãnh đạo kiểm soát được cán bộ nhân viên trong vấn đề tuân thủ kỷ cương, nội quy cơ quan, tuân thủ những quy tắc ứng xử, nắm bắt được hành vi đạo đức của cán bộ nhân viên từ đó đưa ra những tiêu chí cho hình thức khen thưởng hay kỷ luật phù hợp. 9 Hệ thống kiểm soát nội bộ kiểm soát mức độ hoàn thành công việc của cán bộ nhân viên, tạo điều kiện hình thành ý thức trách nhiệm của mỗi cán bộ nhân viên ngày càng hoàn thiện hơn trong việc thực thi nhiệm vụ của mình. Hệ thống kiểm soát nội bộ kiểm soát được sự tuân thủ của cán bộ nhân viên, giúp họ biết được việc chấp hành nội quy cơ quan, chính sách pháp luật là cần thiết, kiểm soát được những sai phạm và giảm thiểu sai sót trong thực thi công vụ. Hệ thống kiểm soát nội bộ là một bộ phận quan trọng, nó giám sát và kiểm soát toàn bộ quy trình hoạt động của bộ máy, nó giúp ban lãnh đạo quản lý hiệu quả bộ máy của cơ quan, nếu không có hệ thống kiểm soát nội bộ bộ máy sẽ không hoạt động hiệu quả, những gian lận, sai sót, báo cáo không trung thực, thất thoát những nguồn lực, lãng phí, tham nhũng tiêu cực là không tránh khỏi.

Các thành phần của kiểm soát nội bộ trong lĩnh vực công KSNB trong lĩnh vực công gồm năm thành phần có liên quan với nhau là (1) môi trường kiểm soát; (2) đánh giá rủi ro; (3) hoạt động kiểm soát; (4) thông tin và truyền thông; (5) giám sát (INTOSAI, 2004). Các thành phần này xác định một cách tiếp cận KSNB trong chính phủ và cung cấp một cơ sở để KSNB có thể được đánh giá. Các thành phần này áp dụng cho tất cả các khía cạnh hoạt động của một tổ chức. Có mối quan hệ trực tiếp giữa các mục tiêu tổng quát và các thành phần KSNB, mối quan hệ này được miêu tả trong một ma trận ba chiều, trong hình dạng của một khối lập phương bên dưới.

Bốn mục tiêu chung gồm trách nhiệm giải trình (và báo cáo); sự tuân thủ (với luật pháp và các quy định); các hoạt động (có trật tự, đạo đức, kinh tế, hiệu quả và hiệu quả); và các nguồn lực bảo vệ. Các mục tiêu chung được thể hiện bằng các cột thẳng đứng. Năm thành phần được thể hiện bằng các hàng ngang. Mỗi hàng thành phần cắt ngang và áp dụng cho cả bốn mục tiêu chung.

Ví dụ: dữ liệu tài chính và phi tài chính được tạo ra từ các nguồn bên trong và bên ngoài thuộc thành phần 10 thông tin và truyền thông là cần thiết để quản lý hoạt động, báo cáo và hoàn thành các mục đích giải trình và tuân thủ các luật hiện hành. KSNB không chỉ liên quan đến toàn bộ tổ chức mà còn đối với một phòng ban riêng biệt. Mối quan hệ này được miêu tả bởi khía cạnh thứ ba đại diện cho toàn bộ các tổ chức, các thực thể và các phòng ban. KSNB có liên quan và có thể áp dụng được đối với tất cả các tổ chức, cách thức quản trị áp dụng nó sẽ khác nhau nhiều với bản chất của thực thể và phụ thuộc vào một số yếu tố cụ thể của thực thể đó.

Trách nhiệm giải trình Sự tuân thủ Các hoạt động Các nguồn lực bảo vệ Môi trường kiểm soát Tổ chức Các thực thể Đánh giá rủi ro Phòng ban Hoạt động kiểm soát Thông tin và truyền thông Giám sát Hình 1.1: Mối quan hệ giữa mục tiêu tổng quát và các thành phần kiểm soát nội bộ (Nguồn: INTOSAI, 2004, trang 15) 1. Khái quát về thuế thu nhập cá nhân 1. Khái niệm về thuế thu nhập cá nhân Thuế TNCN là loại thuế trực thu đánh vào thu nhập thực nhận được của các cá nhân trong một kỳ tính thuế nhất định thường một năm, từng tháng hoặc từng lần, không phân biệt nguồn gốc phát sinh thu nhập (Đăng Thủy, 2011). 11 Thuế TNCN là một loại thuế trực thu, thu trực tiếp trên thu nhập nhận được của cá nhân trong một khoản thời gian nhất định thường là một năm hoặc từng lần phát sinh.

Tuy nhiên, không phải toàn bộ thu nhập của các thể nhân và pháp nhân đều là đối tượng đánh thuế thu nhập, mà thuế thu nhập điều chỉnh hay thu trên phần thu nhập chịu thuế tức là khoản thu nhập sau khi đã được miễn trừ chi phí hợp lý, hợp lệ (Đặng Văn Dân, 2018). Đặc điểm của thuế thu nhập cá nhân Theo Đặng Văn Dân (2018), chính sách thuế TNCN ở các quốc gia có khác nhau nhưng nhìn chung thuế TNCN có có một số đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, thuế TNCN là thuế trực thu. Nghĩa là thuế đánh trực tiếp vào thu nhập của NNT, nhà nước thu tiền trực tiếp từ các chủ thể trong nền kinh tế. Tính trực thu của thuế TNCN biểu hiện sự đồng nhất về đối tượng nộp thuế và đối tượng chịu thuế tho ý nghĩa kinh tế.

Thứ hai, thuế TNCN có độ nhạy cảm cao. Vì thuế TNCN buộc các nhân có thu nhập trích nộp một phần thu nhập của mình vào NSNN. Do đó, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của NNT và liên quan đến hầu hết mọi cá nhân trong xã hội. Thứ ba, thuế TNCN có phạm vi điều chỉnh rộng.

Đối tượng nộp thuế được quy định đối với tất cả công dân của nước sở tại và những người nước ngoài cư trú thường xuyên hay không thường xuyên tại quốc gia đó, nếu có thu nhập chịu thuế đều phải nộp thuế. Thứ tư, thuế TNCN là một loại thuế phức tạp, việc QLT, thu thuế tương đối khó khăn, bởi diện đánh thuế rộng, liên quan chặt chẽ với hoàn cảnh cá nhân, chính sách xã hội cụ thể, có áp dụng phương pháp lũy tiến. Thứ năm, chi phí hành thu rất cao. Đối tượng chịu thuế, thu nhập chịu thuế của thuế TNCN đa dạng, biểu thuế áp dụng phức tạp, quá trình kê khai, thu thuế gặp nhiều khó khăn vì phụ thuộc vào tính trung thực của người chịu thuế.

Vai trò của thuế thu nhập cá nhân Thuế TNCN ngày càng khẳng định vai trò to lớn đối với nền kinh tế xã hội nói chung và đối với hệ thống thuế của mỗi quốc ga nói riêng (Đặng Văn Dân, 2018). Vai trò của thuế TNCN thể hiện ở hai khía cạnh sau: 12 Một là, thuế TNCN góp phần tạo nguồn thu cho NSNN. Trong bối cảnh thuế xuất nhập khẩu giảm dần do yêu cầu tự do hóa thương mại nên thuế TNCN ngày càng trở thành nguồn thu quan trọng cho NSNN, đặc biệt là đối với các nước đang phát triền trong đó có Việt Nam. Hai là, chính phủ sử dụng công cụ thuế TNCN để điều tiết thu nhập giữa các cá nhân nhằm tạo công bằng cho xã hội.

Thực hiện công bằng xã hội là một trong những vai trò quan trọng của thuế nói chung. Trong nền kinh tế thị trường, thuế TNCN được xem là công cụ hữu hiệu nhất góp phần hạn chế sự phân hóa giàu nghèo, dẫn đến những bất bình trong dân cư, kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội. Với việc sử dụng biểu thuế lũy tiến từng phần và thu nhập chịu thuế với qui định chiết trừ gia cảnh giúp cho thuế TNCN phản ánh đúng khả năng kinh tế của NNT, đảm bảo công bằng xã hội, đồng thời khuyến khích dân cư tích cực lao động, gia tăng thu nhập và làm giàu cho xã hội. Nội dung cơ bản về thuế thu nhập cá nhân 1.

Đối tượng chịu thuế Theo quy định tại Điều 3 văn bản hợp nhất "Văn bản hợp nhất Luật Thuế thu nhập cá nhân," 2014, thì các khoản thu nhập của cá nhân không phân định nguồn hình thành đều được xác định là đối tượng chịu thuế TNCN trừ một số thu nhập đặc thù. Căn cứ vào tính ổn định của khoản thu nhập, thu nhập chịu thuế TNCN chia thành hai nhóm đó là thu nhập thường xuyên và thu nhập không thường xuyên (Đặng Văn Dân, 2018).  Thu nhập thường xuyên: Đây là những khoản thu nhập mang tính chất ổn định, đều đặn, giữ vai trò quan trọng đối với sự tồn tại của cá nhân, là nguồn thu nhập chính để duy trì cuộc sống của mỗi cá nhân. Thu nhập thường xuyên có thể được hình thành từ hoạt động kinh doanh hay hoạt động làm thuê, bao gồm: (1) Thu nhập từ kinh doanh; (2) Thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản mang tính chất tiền lương tiền công.

 Thu nhập không thường xuyên: Đây là khoản thu nhập không mang tính chất đều đặn, ổn định.