Luận văn thạc sĩ tác động của tài sản trí tuệ đến tốc độ tăng trưởng kinh tế quốc gia

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của tài sản trí tuệ đến tốc độ tăng trưởng kinh tế quốc gia, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Lê Hoàng Phúc
• Người hướng dẫn: TS. Hay Sinh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Tác Động Của Tài Sản Trí Tuệ Đến Tốc Độ Tăng Trưởng Kinh Tế Quốc Gia
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Nguyên nhân chọn đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 1.7. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. Cơ sở khoa học về tăng trưởng kinh tế
• 2.2. Lý thuyết liên quan đến tài sản trí tuệ
• 2.3. Cơ sở thực nghiệm về phát triển tài sản trí tuệ
• 2.3.1. Các nghiên cứu thực nghiệm với mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ
• 2.3.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về số lượng tài sản trí tuệ
• 2.3.3. Giải thích việc sử dụng các biến trong mô hình
• 2.4. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả bộ dữ liệu
• 3.2. Vận dụng mô hình nghiên cứu
• 3.3. Biến và nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu
• 3.4. Quy trình nghiên cứu
• 3.5. Kết luận Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả dữ liệu
• 4.2. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến
• 4.3. Tài sản trí tuệ tác động đến tốc độ tăng trưởng kinh tế của các quốc gia trên thế giới như thế nào? (Câu hỏi 1)
• 4.4. Tài sản trí tuệ tác động như thế nào đến tốc độ tăng trưởng kinh tế tại các nhóm nước có GNI bình quân khác nhau? (Câu hỏi 2)
• 4.5. Hồi quy dữ liệu nhóm nước có thu nhập cao (38 quốc gia)
• 4.6. Hồi quy dữ liệu nhóm nước có thu nhập trung bình cao (25 quốc gia)
• 4.7. Hồi quy dữ liệu nhóm nước thu nhập trung bình thấp (21 quốc gia)
• 4.8. Hồi quy dữ liệu nhóm nước thu nhập thấp (16 quốc gia)
• 4.9. Việt Nam nên có những chính sách như thế nào quản lý như thế nào để phát triển và khai thác tài sản trí tuệ một cách hiệu quả? (Câu hỏi 3)
• 4.10. Kết luận Chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kết luận chung về tài sản trí tuệ
• 5.2. Đóng góp của kết quả nghiên cứu
• 5.3. Những hạn chế của nghiên cứu và đề xuất
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của tài sản trí tuệ đến tăng trưởng kinh tế

Tài sản trí tuệ (IP) đã trở thành một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Khái niệm này không chỉ bao gồm các phát minh, sáng chế mà còn cả thương hiệu, thiết kế và bản quyền. Nghiên cứu cho thấy rằng các quốc gia có hệ thống bảo vệ tài sản trí tuệ mạnh mẽ thường có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn. Điều này cho thấy rằng việc đầu tư vào tài sản trí tuệ có thể mang lại lợi ích kinh tế lớn cho các quốc gia.

1.1. Khái niệm tài sản trí tuệ và vai trò của nó

Tài sản trí tuệ bao gồm các quyền lợi pháp lý đối với các sản phẩm sáng tạo. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích đổi mới và sáng tạo, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các quốc gia cần có chính sách bảo vệ tài sản trí tuệ để khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D).

1.2. Tăng trưởng kinh tế và mối liên hệ với tài sản trí tuệ

Tăng trưởng kinh tế được đo bằng sự gia tăng tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Nghiên cứu cho thấy rằng các quốc gia có nhiều tài sản trí tuệ thường có GDP cao hơn. Điều này cho thấy rằng tài sản trí tuệ không chỉ là một yếu tố phụ mà còn là một động lực chính cho sự phát triển kinh tế.

II. Vấn đề và thách thức trong việc bảo vệ tài sản trí tuệ

Mặc dù tài sản trí tuệ có vai trò quan trọng, nhưng việc bảo vệ nó vẫn gặp nhiều thách thức. Các quốc gia đang phát triển thường thiếu các chính sách hiệu quả để bảo vệ tài sản trí tuệ, dẫn đến việc các doanh nghiệp không mặn mà với việc đầu tư vào R&D. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn, nơi mà sự thiếu hụt tài sản trí tuệ lại cản trở tăng trưởng kinh tế.

2.1. Những thách thức trong việc thực thi chính sách bảo vệ

Việc thực thi các chính sách bảo vệ tài sản trí tuệ thường gặp khó khăn do thiếu nguồn lực và nhận thức. Nhiều doanh nghiệp không hiểu rõ về quyền lợi của mình, dẫn đến việc không đăng ký bảo vệ tài sản trí tuệ.

2.2. Tác động của việc thiếu bảo vệ tài sản trí tuệ

Thiếu bảo vệ tài sản trí tuệ có thể dẫn đến việc các doanh nghiệp không muốn đầu tư vào đổi mới. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của quốc gia trên thị trường toàn cầu, ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của tài sản trí tuệ đến tăng trưởng kinh tế

Nghiên cứu này sử dụng các mô hình hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa tài sản trí tuệ và tăng trưởng kinh tế. Dữ liệu được thu thập từ 100 quốc gia với các chỉ số về tài sản trí tuệ và mức độ bảo vệ. Các mô hình hồi quy giúp xác định mức độ ảnh hưởng của tài sản trí tuệ đến GDP.

3.1. Mô hình hồi quy Pooled OLS

Mô hình Pooled OLS được sử dụng để phân tích dữ liệu từ nhiều quốc gia. Mô hình này giúp xác định mối quan hệ giữa tài sản trí tuệ và tăng trưởng kinh tế một cách tổng quát.

3.2. Mô hình tác động cố định và ngẫu nhiên

Mô hình tác động cố định và ngẫu nhiên giúp phân tích sự khác biệt giữa các quốc gia. Điều này cho phép nghiên cứu sâu hơn về cách mà tài sản trí tuệ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế ở các nhóm quốc gia khác nhau.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tài sản trí tuệ

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng số lượng tài sản trí tuệ có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Các quốc gia có nhiều bằng sáng chế và thương hiệu thường có tốc độ tăng trưởng cao hơn. Điều này cho thấy rằng việc đầu tư vào tài sản trí tuệ là cần thiết để thúc đẩy phát triển kinh tế.

4.1. Kết quả từ các nhóm quốc gia có thu nhập khác nhau

Nghiên cứu chỉ ra rằng các quốc gia có thu nhập cao thường có mức độ bảo vệ tài sản trí tuệ tốt hơn, dẫn đến tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ hơn. Ngược lại, các quốc gia có thu nhập thấp gặp khó khăn trong việc bảo vệ tài sản trí tuệ, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế.

4.2. Chính sách khuyến khích đầu tư vào tài sản trí tuệ

Các quốc gia cần xây dựng chính sách khuyến khích đầu tư vào tài sản trí tuệ. Điều này có thể bao gồm việc cải thiện hệ thống pháp luật, tăng cường nhận thức về quyền lợi tài sản trí tuệ và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đăng ký bảo vệ.

V. Kết luận và tương lai của tài sản trí tuệ trong tăng trưởng kinh tế

Tài sản trí tuệ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các quốc gia cần nhận thức rõ về giá trị của tài sản trí tuệ và đầu tư vào việc bảo vệ nó. Tương lai của nền kinh tế tri thức phụ thuộc vào khả năng bảo vệ và phát triển tài sản trí tuệ.

5.1. Tương lai của tài sản trí tuệ trong nền kinh tế toàn cầu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, tài sản trí tuệ sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Các quốc gia cần hợp tác để bảo vệ tài sản trí tuệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

5.2. Đề xuất chính sách cho Việt Nam

Việt Nam cần xây dựng các chính sách mạnh mẽ để bảo vệ tài sản trí tuệ. Điều này không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và nền kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ, tài sản trí tuệ (IP) ngày càng được xem là một nhân tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới, từ năm 1998 đến 2012, dữ liệu của 100 quốc gia thuộc các nhóm thu nhập khác nhau cho thấy sự gia tăng đáng kể về số lượng tài sản trí tuệ đăng ký bảo hộ. Tuy nhiên, mức độ tác động của tài sản trí tuệ đến tốc độ tăng trưởng kinh tế vẫn còn nhiều tranh luận, đặc biệt là sự khác biệt giữa các nhóm quốc gia có thu nhập bình quân đầu người khác nhau.

Luận văn tập trung nghiên cứu tác động của tài sản trí tuệ đến tốc độ tăng trưởng kinh tế quốc gia, với mục tiêu cụ thể: (1) kiểm chứng ảnh hưởng của tài sản trí tuệ đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu; (2) phân tích tác động theo nhóm quốc gia dựa trên mức thu nhập bình quân; (3) đề xuất chính sách phù hợp cho Việt Nam nhằm phát triển và khai thác tài sản trí tuệ hiệu quả. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp trong giai đoạn 1998-2012, phân tích trên 100 quốc gia thuộc bốn nhóm thu nhập: thấp, trung bình thấp, trung bình cao và cao.

Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách trong việc cân nhắc mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ và phát triển tài sản trí tuệ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tăng trưởng kinh tế tân cổ điển và nội sinh, trong đó tài sản trí tuệ được xem là một phần của yếu tố công nghệ (A) trong hàm sản xuất kinh tế. Harrod-Domar và Solow nhấn mạnh vai trò của vốn và lao động, trong khi các nghiên cứu sau này như Lucas (1988) và Abramovitz (1993) làm nổi bật vai trò của vốn con người và công nghệ trong tăng trưởng.

Lý thuyết về bảo hộ sở hữu trí tuệ được xây dựng dựa trên mô hình đường cong hình chữ U ngược của Furukawa (2010), cho thấy mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ có tác động phi tuyến tính đến đổi mới và tăng trưởng kinh tế. Mức bảo hộ vừa phải thúc đẩy đổi mới, nhưng bảo hộ quá mức có thể gây ra độc quyền, làm giảm tích lũy vốn con người và kìm hãm đổi mới.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Tài sản trí tuệ (IPT): Tổng số các loại tài sản trí tuệ như bằng sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, thương hiệu.
• Mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ (IPR): Chỉ số Ginarte-Park đo lường mức độ bảo hộ sáng chế từ 0 đến 5.
• Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người (rGDP): Biến phụ thuộc phản ánh tốc độ tăng trưởng kinh tế.
• Biến kiểm soát: Bao gồm tỷ lệ đầu tư (INV), chi phí giáo dục (EDU), độ mở kinh tế (OPE), tỷ lệ tham gia lực lượng lao động (LAB), chi tiêu chính phủ (GOC), và lạm phát (INF).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp thu thập từ Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới trong giai đoạn 1998-2012, với mẫu gồm 100 quốc gia phân theo nhóm thu nhập. Dữ liệu bao gồm các chỉ số về tài sản trí tuệ, mức độ bảo hộ, và các biến kinh tế vĩ mô liên quan.

Phân tích định lượng được thực hiện bằng các mô hình hồi quy dữ liệu bảng: Pooled OLS, Fixed Effect Model (FEM), Random Effect Model (REM), và Generalized Method of Moments (GMM). Các kiểm định đa cộng tuyến, nội sinh, Pagan LM, Hausman, Arellano-Bond và Sargan-Hansen được áp dụng để đảm bảo tính chính xác và phù hợp của mô hình.

Quy trình nghiên cứu gồm các bước: thu thập và xử lý dữ liệu, thống kê mô tả, kiểm định đa cộng tuyến, lựa chọn mô hình hồi quy phù hợp dựa trên các kiểm định, phân tích kết quả và rút ra kết luận.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của tài sản trí tuệ đến tăng trưởng kinh tế: Kết quả hồi quy FEM cho thấy biến số lượng tài sản trí tuệ (IPT) có hệ số dương và có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, với hệ số khoảng 0.34, cho thấy mỗi tăng 1% số lượng tài sản trí tuệ đăng ký bảo hộ tương ứng với tăng khoảng 0.34% tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người.

2. Ảnh hưởng khác biệt theo nhóm thu nhập: Ở nhóm các nước thu nhập cao, mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ (IPR) có tác động tích cực rõ rệt đến tăng trưởng kinh tế, trong khi ở nhóm thu nhập trung bình thấp và thấp, tác động này có thể là tiêu cực hoặc không đáng kể, phù hợp với lý thuyết đường cong hình chữ U ngược.

3. Biến kiểm soát có ảnh hưởng đáng kể: Tỷ lệ đầu tư (INV) và chi phí giáo dục (EDU) đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tốc độ tăng trưởng kinh tế, với hệ số lần lượt khoảng 0.15 và 0.12. Độ mở kinh tế (OPE) và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động (LAB) cũng đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng.

4. Kiểm định mô hình và nội sinh: Kiểm định Pagan LM và Hausman cho phép lựa chọn mô hình FEM phù hợp nhất để giải thích dữ liệu. Kiểm định Arellano-Bond và Sargan-Hansen xác nhận mô hình GMM không bị thừa biến công cụ và kiểm soát tốt hiện tượng nội sinh.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của tài sản trí tuệ trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt ở các quốc gia có mức thu nhập cao, nơi mà hệ thống bảo hộ sở hữu trí tuệ được thực thi hiệu quả và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Ở các quốc gia thu nhập thấp và trung bình thấp, mức độ bảo hộ quá cao có thể gây ra tác động tiêu cực do hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ và giảm động lực bắt chước, phù hợp với lý thuyết hình chữ U ngược của Furukawa.

Biểu đồ tác động của IPT và IPR đến tăng trưởng kinh tế theo nhóm thu nhập có thể minh họa rõ sự khác biệt này, giúp các nhà hoạch định chính sách nhận diện mức độ bảo hộ phù hợp với điều kiện kinh tế của quốc gia mình.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả tương đồng với Falvey và Greenaway (2006) về tác động khác biệt của bảo hộ sở hữu trí tuệ theo nhóm thu nhập, đồng thời mở rộng phạm vi nghiên cứu bằng cách xem xét đa dạng các loại tài sản trí tuệ, không chỉ tập trung vào bằng sáng chế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phát triển và bảo hộ tài sản trí tuệ phù hợp với mức thu nhập quốc gia: Các quốc gia thu nhập cao nên tiếp tục nâng cao mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ để thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Các quốc gia thu nhập trung bình thấp và thấp cần cân nhắc mức độ bảo hộ vừa phải, tránh bảo hộ quá mức gây cản trở tiếp cận công nghệ.

2. Đẩy mạnh đầu tư vào giáo dục và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tăng chi phí cho giáo dục, đặc biệt là giáo dục trung học và đại học, nhằm nâng cao kỹ năng và năng lực sáng tạo của lực lượng lao động, từ đó gián tiếp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

3. Khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D): Tăng tỷ lệ đầu tư trong GDP, tập trung vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật và công nghệ mới, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạo ra và bảo hộ tài sản trí tuệ.

4. Mở rộng hợp tác quốc tế và tăng cường độ mở kinh tế: Tăng cường giao thương, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) để tận dụng công nghệ và kiến thức từ bên ngoài, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

5. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và thực thi quyền sở hữu trí tuệ: Cải thiện hiệu quả thực thi luật sở hữu trí tuệ, giảm thiểu tình trạng vi phạm, tạo môi trường công bằng cho nhà sáng chế và doanh nghiệp khai thác tài sản trí tuệ.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 5 năm tới, với sự phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, và các tổ chức nghiên cứu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế và sở hữu trí tuệ: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách bảo hộ sở hữu trí tuệ phù hợp với điều kiện kinh tế quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế phát triển và sở hữu trí tuệ: Luận văn mở rộng phạm vi nghiên cứu về tài sản trí tuệ, cung cấp dữ liệu và mô hình phân tích đa dạng, hỗ trợ các nghiên cứu tiếp theo.

3. Doanh nghiệp và nhà sáng chế: Hiểu rõ vai trò và tác động của tài sản trí tuệ đến tăng trưởng kinh tế, từ đó có chiến lược phát triển và bảo vệ tài sản trí tuệ hiệu quả.

4. Các tổ chức quốc tế và cơ quan hỗ trợ phát triển: Tham khảo để thiết kế các chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ và đổi mới sáng tạo phù hợp với từng nhóm quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

1. Tài sản trí tuệ bao gồm những loại nào?
   Tài sản trí tuệ bao gồm bằng sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, thương hiệu và các quyền liên quan khác. Các loại này đều có thể được bảo hộ pháp luật và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

2. Mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ ảnh hưởng thế nào đến tăng trưởng kinh tế?
   Mức độ bảo hộ vừa phải thúc đẩy đổi mới và tăng trưởng, nhưng bảo hộ quá mức có thể gây độc quyền, hạn chế tiếp cận công nghệ và giảm động lực sáng tạo, đặc biệt ở các nước thu nhập thấp.

3. Tại sao các quốc gia thu nhập thấp nên cân nhắc mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ?
   Vì bảo hộ quá chặt có thể làm chậm việc tiếp cận công nghệ giá rẻ và hạn chế bắt chước, làm giảm cơ hội phát triển kinh tế. Mức bảo hộ phù hợp giúp cân bằng giữa bảo vệ sáng chế và phát triển công nghệ.

4. Vai trò của giáo dục trong tăng trưởng kinh tế liên quan đến tài sản trí tuệ là gì?
   Giáo dục nâng cao kỹ năng và năng lực sáng tạo của lực lượng lao động, từ đó tăng khả năng tạo ra và khai thác tài sản trí tuệ, góp phần thúc đẩy đổi mới và tăng trưởng kinh tế.

5. Làm thế nào để Việt Nam phát triển tài sản trí tuệ hiệu quả?
   Việt Nam cần hoàn thiện hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ, tăng cường thực thi, đầu tư vào giáo dục và R&D, đồng thời cân nhắc mức độ bảo hộ phù hợp với điều kiện kinh tế để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.

Kết luận

• Tài sản trí tuệ có tác động tích cực và đáng kể đến tốc độ tăng trưởng kinh tế quốc gia, đặc biệt ở các nước thu nhập cao.
• Mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ ảnh hưởng phi tuyến tính đến tăng trưởng, với tác động khác nhau theo nhóm thu nhập quốc gia.
• Các biến kiểm soát như tỷ lệ đầu tư, chi phí giáo dục và độ mở kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách phát triển tài sản trí tuệ phù hợp với từng quốc gia, đặc biệt là Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi, tăng cường đầu tư vào giáo dục và R&D, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế để khai thác tối đa lợi ích từ tài sản trí tuệ.

Hành động ngay hôm nay để phát triển tài sản trí tuệ chính là đầu tư cho sự thịnh vượng kinh tế bền vững của quốc gia trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 - Qua chương này, tác giả đã xác định nguyên nhân của việc lựa chọn đề tài, xác định mục tiêu nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu. - Tác giả đã sơ bộ phác thảo phương pháp nghiên cứu sẽ sử dụng trong bài. - Giới thiệu kết cấu luận văn để người đọc dễ theo dõi các hoạt động của nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Chương 2 –CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.

Cơ sở khoa học về tăng trưởng kinh tế Harrod (1939) và Domar (1946) xây dựng mô hình tăng trưởng kinh tế cho thấy tốc độ tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào tỉ lệ giữa tiết kiệm S và lượng vốn K. Tiết kiệm S được kỳ vọng được dùng vào đầu tư I. Do đó càng tiết kiệm nhiều thì đầu tư càng nhiều, điều này sẽ tác động tích cực lên mức tăng trưởng của nền kinh tế. =( ⁄ )– = ( ⁄ )− Tuy nhiên, theo mô hình tăng trưởng tân cổ điển, việc tiết kiệm bổ sung thêm không làm cho tăng trưởng tăng theo quan hệ tuyến tính mà mức độ tăng giảm dần theo quy luật lợi nhuận biên giảm dần theo vốn bổ sung.

Ngoài ra, tỉ lệ tăng dân số còn có vai trò cho phép có sự thay thế giữa vốn và lao động trong quá trình tăng trưởng. Nguồn nhân lực lại là một yếu tố có thể thay đổi nhanh chóng, có thể tạo ra những giá trị vượt trội nhờ vào việc vận dụng khả năng tư duy của mình. Baier và cộng sự (2006) cho rằng năng suất trong 40 năm, từ 1960 đến 2000, tăng chủ yếu nhờ vào TFP chứ không phải là tăng lượng đầu vào. Trong đó, yếu tố nhân lực giữ vai trò tác động bên cạnh cơ sở hạ tầng và yếu tố công nghệ.

Điều này cũng được (Lucas, 1988) khẳng định từ trước về lao động hay vốn nhân lực có thể nâng cao kỹ năng (tăng giá trị theo thời gian) thông qua hoạt động đào tạo lý thuyết và thực hành (on the job training, learning by doing) từ đó có thể tác động lên tốc độ tăng trưởng kinh tế. Ngoài ra, Abramovitz (1993) và Eaton và Kortum (1995) đều cho rằng nhờ vào tiếp cận với các tiến bộ về công nghệ (thông qua giáo dục, học tập và sử dụng các sản phẩm và quy trình), vốn con người sẽ tăng lên trong dài hạn, dẫn đến tăng năng suất lao động. Sự gia tăng kỹ năng của vốn nhân lực không chỉ tác động trực tiếp lên việc tạo sản phẩm, dịch vụ tại doanh nghiệp, mà còn là tăng năng lực R&D. Eaton và Kortum (1995) cho rằng bằng sáng chế thể hiện đầu ra của nghiên cứu và phát triển được bảo hộ.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Todaro và Smith (2012) cho rằng sự tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào 3 nhóm yếu tố: - Tích lũy vốn bao gồm tất cả các khoản đầu tư mới trong đất, thiết bị và nguồn nhân lực thông qua cải thiện các kỹ năng y tế, giáo dục và công việc. - Tăng trưởng dân số dẫn đến tăng trưởng lực lượng lao động - Công nghệ mới 2. Lý thuyết liên quan đến tài sản trí tuệ (Cadot và Lippman, 1995; Horowitz và Lai, 1996; O'Donoghue và Zweimuller, 2004 và Scotchmer và Green, 1990) trong quá trình nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ giữa mức bảo hộ sở hữu trí tuệ và đổi mới biểu hiện dưới dạng đường cong hình chữ U ngược. Sau đó nhiều nhà nghiên cứu đã phân tích hỗ trợ cho lý thuyết này như (Furukawa, 2007; Futagami và Iwaisako, 2007; Horii và Iwaisako, 2007).

Furukawa (2010) đã phân tích lý thuyết ủng hộ sự tồn tại của đường cong hình chữ U ngược (inverted U-shape) thể hiện mối liên hệ giữa mức độ bảo hộ tài sản trí tuệ với tốc độ đổi mới như sau: - Việc tích lũy vốn con người thông qua kỹ năng, kinh nghiệm được trau dồi sẽ khuyến khích đổi mới. Tuy nhiên, khi tăng bảo hộ, việc điều chỉnh sản lượng thấp do giá cả độc quyền sẽ làm kỹ năng của người lao động giảm sút và giảm tích lũy vốn con người.1, sự gia tăng bảo hộ tài sản trí tuệ (tăng ) đến một mức độ nhất định (mức *), tốc độ đổi mới đạt mức cao nhất. Nếu mức bảo hộ vượt quá * sẽ khiến việc tích lũy vốn con người bị giảm sút, từ đó sẽ tác động tiêu cực trở lại với tốc độ đổi mới. - Hàm ý chính sách : đường này phụ thuộc vào chi phí ban đầu cho đổi mới, nếu chi phí đổi mới cao, trong khi mức độ bảo hộ quá cao hoặc quá thấp sẽ ức chế tốc độ đổi mới.

Có thể giải thích tình trạng bảo hộ sở hữu trí tuệ quá mức gây ảnh hưởng đến tốc độ đổi mới như sau: Khi tăng cường bảo hộ sẽ dẫn đển gia tăng tình trạng độc quyền. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Nhờ lợi thế độc quyền, nhà sản xuất sẽ tìm cách thu lợi nhuận độc quyền bằng cách tăng giá bán và hạn chế sản lượng. Sản lượng thấp có thể làm tăng tình trạng thất nghiệp, dẫn đến giảm sút điều kiện sống, thu nhập của người lao động. Điều kiện để học tập, rèn luyện kỹ năng của lao động bị giảm theo.

Việc giảm sút điều kiện học tập làm giảm sút khả năng sáng tạo, tạo ra sự đổi mới, gián tiếp góp phần vào việc hạn chế tốc độ tăng trưởng kinh tế của quốc gia bảo hộ sở hữu trí tuệ quá mức. Bảo hộ sở hữu trí tuệ và đổi mới Nguồn: Furukawa, 2010 Maskus (1998) nhận định rằng mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm tăng trưởng. Nguyên nhân có thể là do hệ thống bảo hộ quá mức gây hạn chế lợi ích xã hội về sáng chế vì làm giảm khả năng phổ biến sản phẩm của sáng chế đó. Nhưng một hệ thống bảo hộ quá yếu có thể làm giảm sự đổi mới vì không thu hút được đầu tư.

Quan điểm này tương tự với phân tích lý thuyết hình chữ U ngược của Furukawa (2010), nhưng Furukawa (2010) tập trung vào nguyên nhân là việc tăng hay giảm vốn con người, còn Maskus (1998) đã mở rộng tác động của bảo hộ sở hữu trí tuệ tới lợi ích chung của xã hội. Trong thực tế, chúng ta có thể nhận thấy nếu một nhà sáng chế nhờ có nhiều năm kinh nghiệm, trăn trở và suy nghĩ để tìm được một giải pháp kỹ thuật mà từ trước TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 đến nay chưa ai giải quyết được vấn đề tương tự. Nhưng quá trình suy nghĩ, lao động khó khăn và lâu dài đó của nhà sáng chế không được bảo hộ nên bị người khác bắt chước và làm được ngay, thậm chí bán được nhiều sản phẩm hơn, thu được lợi nhuận cao hơn. Nhà sáng chế sẽ mất động lực tạo ra các giải pháp khác, hệ quả là toàn xã hội sẽ bị giảm sút khả năng đổi mới để tạo ra năng suất lao động cao hơn.

Như vậy, tình trạng pháp luật quá lỏng lẻo trong việc bảo hộ sở hữu trí tuệ cũng đã góp phần làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế. Để có thể tạo được sự công bằng cho nhà sáng chế khi tạo ra tài sản trí tuệ thì việc tăng cường luật pháp để bảo hộ sở hữu trí tuệ là điều cần phải làm. Nhà sáng chế phải có trách nhiệm nhận diện các đơn vị tài sản trí tuệ của mình, lưu chứng để tạo lập tài sản và tiến hành các thủ tục để được bảo hộ. Lúc này, bảo hộ sở hữu trí tuệ mới có thể tạo ra sự công bằng cho nhà sáng chế trước toàn xã hội.

Sự công bằng cũng thể hiện ở chỗ không gây gây thiệt hại cho xã hội vì bảo hộ tràn lan. Không phải tất cả ý tưởng đều được bảo hộ. Sáng chế chỉ được bảo hộ độc quyền nếu “có tính mới, có trình độ sáng tạo, có khả năng áp dụng công nghiệp”, hay bí mật kinh doanh cũng chỉ được bảo hộ nếu “không phải là hiểu biết thông thường, không dễ dàng có được, tạo được lợi thế kinh doanh cho người nắm giữ và được chủ sở hữu bảo mật …” (Điều 58 và 84, Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi bổ sung năm 2009). Ngay cả trong trường hợp được bảo hộ, tùy tính chất và sự cân bằng lợi ích giữa chủ thể quyền sở hữu trí tuệ với lợi ích xã hội, Pháp luật cũng có giới hạn về thời gian bảo hộ hoặc hình thức bảo hộ.

Ví dụ: Sáng chế chỉ được bảo hộ trong thời gian 20 năm kể từ ngày nộp đơn (Điều 93, luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi bổ sung năm 2009). Điều này cho thấy, chủ thể quyền sở hữu tài sản trí tuệ được pháp luật bảo vệ để khai thác lợi ích kinh tế từ tài sản của mình trong một khung thời gian nhất định, sau đó, các thông tin về sáng chế sẽ được cộng đồng sử dụng rộng rãi và mang lại lợi ích cho xã hội sau khi đã ưu tiên cho nhà sáng chế. Nếu sự bảo hộ này là vô hạn, thì xã hội sẽ không được hưởng lợi từ việc sáng tạo gây ảnh hưởng đến tăng trưởng chung. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Cơ sở thực nghiệm về phát triển tài sản trí tuệ 2.1 Các nghiên cứu thực nghiệm với mức độ bảo hộ sở hữu trí tuệ Trong nghiên cứu định lượng liên quan đến bảo hộ sở hữu trí tuệ, các nhà nghiên cứu thực hiện hồi quy dữ liệu bảng với nhiều phương pháp khác nhau. Trong phạm vi tìm hiểu của tác giả, kỹ thuật định lượng được các nhà nghiên cứu sử dụng càng lúc càng phức tạp dần theo thời gian, điều này phù hợp với đặc điểm số liệu của kinh tế vĩ mô, rất dễ xảy ra các hiện tượng như tự tương quan, nội sinh, … do đó, các phương pháp phải hoàn thiện dần để khắc phục được các nhược điểm số liệu. Ban đầu, kỹ thuật hồi quy đơn giản nhất được Gould và Gruben (1996) là hồi quy dạng hàm Log – Linear, sau đó Thomson và Rushing (1999) dùng phương pháp bình phương tối thiểu 2 và 3 giai đoạn. Đến năm 2005, Schneider (2005) thực hiện nghiên cứu định lượng với hồi quy OLS và mô hình hiệu ứng cố định FEM cho dữ liệu dạng bảng.

Năm 2006, Falvey và Greenaway (2006) nghiên cứu thực nghiệm bằng phương trình ước lượng tăng trưởng phi tuyến, tập trung vào các ngưỡng đặc biệt (thresholds in particular). Với khả năng kiểm soát được hiện tượng nội sinh, phương pháp GMM được Kim và cộng sự (2012) dùng đồng thời với các phương pháp OLS và FEM.