Luận văn thạc sĩ tác động của các nhân tố đến dòng vốn fdi vào trong nước bằng chứng thực nghiệm tại việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của các nhân tố đến dòng vốn fdi vào trong nước bằng chứng thực nghiệm tại việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Thùy
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Lanh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính-Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Các Nhân Tố Đến Dòng Vốn FDI Vào Trong Nước - Bằng Chứng Thực Nghiệm Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc của bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về FDI và các nhân tố ảnh hưởng đến FDI
• 2.2. Định nghĩa về FDI
• 2.3. Các hình thức của FDI
• 2.4. Đặc điểm FDI. Các nhân tố ảnh hưởng đến FDI
• 2.5. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 2.5.1. Nghiên cứu thực nghiệm của các nhà nghiên cứu nước ngoài
• 2.5.2. Nghiên cứu thực nghiệm của các nhà nghiên cứu tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Nguồn dữ liệu
• 3.2. Các biến nghiên cứu
• 3.2.1. Biến dòng vốn đầu tư trực tiếp FDI
• 3.2.2. Biến quy mô thị trường
• 3.2.3. Biến lạm phát
• 3.2.4. Biến tỷ giá
• 3.2.5. Biến cung tiền
• 3.2.6. Biến tỷ lệ thất nghiệp
• 3.2.7. Biến độ mở thương mại
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3.4. Ước lượng FMOLS
• 3.5. Ước lượng VECM
• 3.6. Hàm phản ứng đẩy
• 3.7. Phân rã phương sai
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Xử lý dữ liệu
• 4.3. Kiểm định tính dừng của các chuỗi dữ liệu
• 4.4. Xác định độ trễ tối ưu cho mô hình
• 4.5. Xem xét mối quan hệ đồng liên kết giữa các biến
• 4.6. Tác động của các nhân tố vĩ mô đến FDI thông qua mô hình FMOLS
• 4.7. Tác động của các nhân tố vĩ mô đến FDI thông qua mô hình VECM
• 4.8. Phản ứng của FDI trước cú sốc các biến kinh tế vĩ mô
• 4.9. Phân rã phương sai của dòng vốn FDI
• 4.10. Kiểm định mô hình thay thế nhằm tăng tính vững của nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động nhân tố đến dòng vốn FDI tại Việt Nam

Dòng vốn FDI (Đầu tư trực tiếp nước ngoài) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Từ khi Luật đầu tư nước ngoài được ban hành, Việt Nam đã thu hút được một lượng lớn vốn FDI, góp phần vào tăng trưởng kinh tế và hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về tác động của các nhân tố đến dòng vốn FDI, cần phân tích các yếu tố kinh tế vĩ mô và chính sách đầu tư. Nghiên cứu này sẽ xem xét các nhân tố như tăng trưởng GDP, lạm phát, và tỷ giá hối đoái, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho chính sách thu hút FDI.

1.1. Định nghĩa và vai trò của dòng vốn FDI

Dòng vốn FDI được định nghĩa là khoản đầu tư từ một quốc gia vào một quốc gia khác với mục tiêu tạo ra lợi nhuận lâu dài. FDI không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế. Theo Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), FDI là một trong những nguồn vốn quan trọng nhất cho các nước đang phát triển như Việt Nam.

1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến dòng vốn FDI

Nhiều nhân tố ảnh hưởng đến dòng vốn FDI vào Việt Nam, bao gồm chính sách đầu tư, môi trường kinh doanh, và các yếu tố kinh tế vĩ mô như lạm phát, tỷ giá hối đoái, và tốc độ tăng trưởng GDP. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, khi môi trường đầu tư thuận lợi, dòng vốn FDI sẽ gia tăng, ngược lại, các yếu tố tiêu cực sẽ làm giảm sức hấp dẫn của Việt Nam đối với nhà đầu tư nước ngoài.

II. Thách thức trong việc thu hút dòng vốn FDI tại Việt Nam

Mặc dù Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong việc thu hút dòng vốn FDI, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như chính sách đầu tư chưa đồng bộ, cơ sở hạ tầng yếu kém, và tình hình chính trị không ổn định có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài. Việc cải thiện môi trường đầu tư là cần thiết để tăng cường khả năng cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

2.1. Chính sách đầu tư chưa đồng bộ

Chính sách đầu tư tại Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập, dẫn đến sự thiếu nhất quán trong việc thực hiện các quy định. Điều này gây khó khăn cho các nhà đầu tư trong việc tiếp cận thông tin và thực hiện các thủ tục đầu tư. Cần có sự cải cách mạnh mẽ để tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch và thuận lợi hơn.

2.2. Cơ sở hạ tầng yếu kém

Cơ sở hạ tầng tại Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế, đặc biệt là trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng và công nghệ thông tin. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng là rất cần thiết để thu hút thêm dòng vốn FDI và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động đến dòng vốn FDI

Để phân tích tác động của các nhân tố đến dòng vốn FDI, nghiên cứu sử dụng các phương pháp định lượng như FMOLS và VECM. Các phương pháp này cho phép đánh giá mối quan hệ giữa các biến kinh tế vĩ mô và dòng vốn FDI trong thời gian dài. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài.

3.1. Mô hình nghiên cứu FMOLS

Mô hình FMOLS (Fully Modified Ordinary Least Squares) được sử dụng để ước lượng mối quan hệ giữa các biến kinh tế vĩ mô và dòng vốn FDI. Phương pháp này giúp loại bỏ các vấn đề về tự tương quan và phương sai thay đổi, từ đó cung cấp kết quả chính xác hơn về tác động của các nhân tố đến dòng vốn FDI.

3.2. Mô hình VECM

Mô hình VECM (Vector Error Correction Model) cho phép phân tích mối quan hệ đồng liên kết giữa các biến. Phương pháp này giúp xác định các cú sốc ngắn hạn và dài hạn ảnh hưởng đến dòng vốn FDI, từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách phù hợp.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các nhân tố như tốc độ tăng trưởng GDP, tỷ giá hối đoái và cung tiền có mối quan hệ tích cực với dòng vốn FDI. Ngược lại, lạm phát và lãi suất cao có tác động tiêu cực đến dòng vốn này. Những phát hiện này có thể giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định đúng đắn nhằm thu hút thêm FDI vào Việt Nam.

4.1. Tác động của tăng trưởng GDP đến FDI

Tăng trưởng GDP thực sự có tác động tích cực đến dòng vốn FDI. Khi nền kinh tế phát triển, các nhà đầu tư nước ngoài sẽ có xu hướng đầu tư nhiều hơn vào Việt Nam, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

4.2. Tác động của lạm phát và lãi suất đến FDI

Lạm phát và lãi suất cao thường làm giảm sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Khi lạm phát tăng, chi phí sản xuất cũng tăng, dẫn đến việc các nhà đầu tư có thể tìm kiếm các thị trường khác có chi phí thấp hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của dòng vốn FDI tại Việt Nam

Dòng vốn FDI sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì và tăng cường dòng vốn này, cần có những chính sách hợp lý và cải cách mạnh mẽ trong môi trường đầu tư. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch sẽ là những yếu tố quyết định trong việc thu hút thêm FDI trong tương lai.

5.1. Khuyến nghị chính sách cho thu hút FDI

Chính phủ cần đưa ra các chính sách ưu đãi cho các nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời cải cách các thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư. Việc xây dựng một môi trường đầu tư ổn định và minh bạch sẽ giúp thu hút thêm dòng vốn FDI vào Việt Nam.

5.2. Triển vọng tương lai của dòng vốn FDI

Với những nỗ lực cải cách và hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam có tiềm năng lớn để thu hút thêm dòng vốn FDI trong tương lai. Các nhà đầu tư sẽ tiếp tục tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam nếu môi trường đầu tư được cải thiện và các chính sách hỗ trợ được thực hiện hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 1995 đến 2014, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đã trải qua nhiều biến động đáng kể, phản ánh sự ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô trong và ngoài nước. Theo số liệu của Tổng Cục Thống kê, FDI vào Việt Nam tăng trưởng bình quân khoảng 30-40% mỗi năm trong giai đoạn 1988-1996, tuy nhiên chịu tác động tiêu cực từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 khiến dòng vốn này giảm mạnh trong giai đoạn 1997-2003. Từ năm 2004 đến 2008, FDI phục hồi mạnh mẽ, đặc biệt năm 2008 tăng hơn 235% so với năm trước, nhờ chính sách mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế, trong đó có sự kiện Việt Nam gia nhập WTO năm 2006. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 lại làm FDI giảm sút trong giai đoạn 2009-2012, trước khi có dấu hiệu hồi phục từ 2013.

Bài nghiên cứu tập trung phân tích tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô như tốc độ tăng trưởng GDP thực, tỷ trọng sản lượng ngành nông nghiệp, lạm phát, lãi suất, cung tiền, tỷ giá hối đoái, tỷ lệ thất nghiệp và độ mở thương mại đến dòng vốn FDI vào Việt Nam. Mục tiêu chính là xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này trong dài hạn và ngắn hạn, đồng thời đánh giá tác động của các cú sốc kinh tế vĩ mô đến dòng vốn FDI. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu quý từ nhiều nguồn uy tín như Tổng Cục Thống kê, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Thế giới, với phạm vi nghiên cứu toàn quốc trong 20 năm.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách xây dựng các chiến lược thu hút FDI hiệu quả, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết chiết trung của Dunning (1988), trong đó nhấn mạnh ba lợi thế thu hút FDI: lợi thế về địa điểm, lợi thế về sở hữu và lợi thế về nội hóa. Lợi thế địa điểm được xem là yếu tố quyết định quan trọng, bao gồm các đặc điểm kinh tế vĩ mô như quy mô thị trường, chi phí lao động, cơ sở hạ tầng, chính sách kinh tế và môi trường đầu tư. Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm:

• FDI (Foreign Direct Investment): Đầu tư trực tiếp nước ngoài với mục tiêu sở hữu và quản lý lâu dài tại nước nhận đầu tư.
• Tốc độ tăng trưởng GDP thực (GDPGR): Thước đo quy mô và sức mạnh thị trường của quốc gia.
• Lạm phát (CPI): Chỉ số giá tiêu dùng phản ánh sự ổn định kinh tế.
• Tỷ giá hối đoái thực hiệu dụng (REER): Biến động giá trị đồng nội tệ so với ngoại tệ.
• Cung tiền (M2): Mức độ thanh khoản và khả năng tài chính của nền kinh tế.
• Tỷ lệ thất nghiệp (UNEMP): Thể hiện nguồn lao động sẵn có.
• Lãi suất (INT): Chi phí sử dụng vốn và lợi nhuận kỳ vọng.
• Độ mở thương mại (TRADE): Mức độ hội nhập kinh tế quốc tế.

Các lý thuyết và nghiên cứu trước đây cho thấy các nhân tố này có ảnh hưởng đa chiều đến dòng vốn FDI, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và chính sách của từng quốc gia.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian quý từ quý 1 năm 1995 đến quý 4 năm 2014, thu thập từ Tổng Cục Thống kê, IMF, Ngân hàng Thế giới và các nguồn uy tín khác. Cỡ mẫu gồm 80 quan sát quý, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy.

Phương pháp phân tích chính gồm:

• Kiểm định tính dừng (KPSS): Xác định tính ổn định của các chuỗi dữ liệu.
• Kiểm định đồng liên kết (Johansen): Xác định mối quan hệ dài hạn giữa các biến.
• Ước lượng FMOLS (Fully Modified Ordinary Least Squares): Phân tích mối quan hệ dài hạn giữa FDI và các nhân tố kinh tế vĩ mô, hiệu chỉnh các vấn đề nội sinh và tương quan chuỗi.
• Mô hình VECM (Vector Error Correction Model): Phân tích mối quan hệ ngắn hạn và điều chỉnh sai số giữa các biến.
• Hàm phản ứng đẩy (Impulse Response Function): Đánh giá tác động của các cú sốc kinh tế vĩ mô đến dòng vốn FDI theo thời gian.
• Phân rã phương sai (Variance Decomposition): Xác định mức độ ảnh hưởng của từng biến đến biến FDI.

Quy trình nghiên cứu được thực hiện tuần tự, bắt đầu từ kiểm định tính dừng, xác định độ trễ tối ưu (độ trễ 3 được chọn dựa trên tiêu chí SC, HQ, AIC), kiểm định đồng liên kết, rồi tiến hành ước lượng mô hình FMOLS và VECM để đảm bảo tính vững chắc của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ dài hạn giữa các nhân tố kinh tế vĩ mô và FDI:

   • Tốc độ tăng trưởng GDP thực (GDPGR) có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến dòng vốn FDI, với hệ số ước lượng cho thấy khi GDP tăng 1%, FDI tăng tương ứng khoảng 0.3-0.5%.
   • Tỷ trọng sản lượng ngành nông nghiệp (AGRI) cũng có mối quan hệ cùng chiều với FDI, phản ánh vai trò của ngành nông nghiệp trong thu hút đầu tư.
   • Tỷ giá hối đoái thực hiệu dụng (REER) mất giá làm tăng dòng vốn FDI, do giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận kỳ vọng cho nhà đầu tư nước ngoài.
   • Cung tiền (M2) tăng góp phần thúc đẩy FDI, cho thấy thanh khoản và khả năng tài chính của nền kinh tế là yếu tố hấp dẫn.
   • Độ mở thương mại (TRADE) có tác động tích cực, thể hiện sự thuận lợi trong giao thương và môi trường đầu tư cởi mở.

2. Ảnh hưởng tiêu cực của lạm phát và lãi suất:

   • Lạm phát (CPI) và lãi suất (INT) có mối quan hệ ngược chiều với FDI, với mức ý nghĩa cao, cho thấy khi lạm phát và lãi suất tăng, chi phí và rủi ro đầu tư tăng lên, làm giảm sức hấp dẫn của thị trường.
   • Ví dụ, khi lạm phát tăng 1%, dòng vốn FDI giảm khoảng 0.2-0.4%.

3. Tác động của tỷ lệ thất nghiệp (UNEMP):

   • Tỷ lệ thất nghiệp có ảnh hưởng tích cực đến FDI, phản ánh nguồn lao động dồi dào và chi phí nhân công thấp là yếu tố thu hút đầu tư.

4. Phản ứng của FDI trước các cú sốc kinh tế vĩ mô:

   • Các cú sốc tích cực về GDP thực, tỷ trọng sản lượng nông nghiệp, cung tiền và độ mở thương mại làm tăng dòng vốn FDI trong các quý tiếp theo.
   • Ngược lại, các cú sốc tăng lạm phát, lãi suất và tỷ giá hối đoái gây tác động tiêu cực đến FDI, làm giảm dòng vốn đầu tư trong ngắn hạn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết chiết trung của Dunning, nhấn mạnh vai trò của lợi thế địa điểm và các yếu tố kinh tế vĩ mô trong thu hút FDI. Tốc độ tăng trưởng kinh tế và quy mô thị trường lớn tạo ra sức hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời sự mất giá của đồng nội tệ và cung tiền mở rộng làm giảm chi phí đầu tư, tăng lợi nhuận kỳ vọng.

Mối quan hệ ngược chiều của lạm phát và lãi suất với FDI phản ánh sự nhạy cảm của nhà đầu tư đối với rủi ro kinh tế và chi phí vốn. Điều này tương đồng với các nghiên cứu quốc tế và trong nước trước đây, cho thấy sự ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết để thu hút dòng vốn FDI bền vững.

Phân tích hàm phản ứng đẩy và phân rã phương sai cho thấy dòng vốn FDI chịu ảnh hưởng chủ yếu từ chính nó trong quá khứ và các biến kinh tế vĩ mô quan trọng như GDP, nông nghiệp, độ mở thương mại và lãi suất. Điều này cho thấy các chính sách kinh tế cần tập trung ổn định và phát triển các nhân tố này để duy trì và tăng cường thu hút FDI.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hàm phản ứng đẩy thể hiện tác động theo thời gian của các cú sốc, cũng như bảng phân rã phương sai minh họa tỷ trọng ảnh hưởng của từng biến đến biến FDI, giúp trực quan hóa mức độ quan trọng của các nhân tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ổn định kinh tế vĩ mô:

   • Hạ thấp và kiểm soát lạm phát, duy trì lãi suất ở mức hợp lý nhằm giảm chi phí vốn và rủi ro đầu tư.
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính.
   • Thời gian: Ngắn hạn và trung hạn (1-3 năm).

2. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển ngành nông nghiệp:

   • Đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp công

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 giới thiệu về lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu, và ý nghĩa hay kỳ vọng đóng góp của nghiên cứu này. Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây Chương 2 trình bày cơ sở lý thuyết nền tảng về FDI, đồng thời khái quát lại những nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa các nhân tố kinh tế vĩ mô và dòng vốn FDI. Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu Chương 3 trình bày về nguồn dữ liệu, cách tính các biến, kỳ vọng các biến, mô hình nghiên cứu và các bước thực hiện kiểm định. Bài nghiên cứu sử dụng mô hình FMOLS và VECM theo tác giả Boateng và các cộng sự (2015).

Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Chương 4 đưa ra từng bước thực hiện các mô hình nghiên cứu cũng như kết quả nghiên cứu và thảo luận về kết quả nghiên cứu. Chƣơng 5: Kết luận Chương 5 kết luận mối quan hệ giữa các nhân tố kinh tế vĩ mô và dòng vốn FDI vào Việt Nam thông qua bài nghiên cứu này, từ đó nêu ra một số khuyến nghị nhằm nâng cao khả năng thu hút dòng vốn FDI tại Việt Nam. Bên cạnh đó, chương này cũng trình bày những hạn chế của bài nghiên cứu cũng như đề xuất một số hướng nghiên cứu tiếp theo. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Chƣơng 2.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY 2. Cơ sở lý thuyết về FDI và các nhân tố ảnh hƣởng đến FDI 2. Định nghĩa về FDI Theo Quỹ tiền tệ quốc tế IMF, FDI là một khoản đầu tư với những quan hệ lâu dài, theo đó, một tổ chức trong nền kinh tế (nhà đầu tư trực tiếp) thu được lợi ích lâu dài từ một doanh nghiệp đặt tại một nền kinh tế khác. Mục đích của nhà đầu tư trực tiếp là muốn có nhiều ảnh hưởng trong việc quản lý doanh nghiệp đặt tại nền kinh tế đó.

Theo OECD, đầu tư trực tiếp nước ngoài là một loại hình đầu tư phản ánh mục tiêu của việc thiết lập mối quan hệ lâu dài của một doanh nghiệp thường trú tại một nền kinh tế (đầu tư trực tiếp) trong một doanh nghiệp (doanh nghiệp đầu tư trực tiếp) là cư dân trong một nền kinh tế khác hơn so với đầu tư trực tiếp. Sự quan tâm lâu dài ngụ ý sự tồn tại của mối quan hệ lâu dài giữa các nhà đầu tư trực tiếp và các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp và một mức độ đáng kể ảnh hưởng đến việc quản lý doanh nghiệp. Quyền sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp của 10% quyền biểu quyết của một cư dân doanh nghiệp trong một nền kinh tế bởi một cư dân nhà đầu tư trong nền kinh tế khác là bằng chứng của một mối quan hệ như vậy. Theo điều 3, Luật đầu tư năm 2005 tại Việt Nam, đầu tư trực tiếp là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư.

Đầu tư nước ngoài là việc nhà đầu tư nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để tiến hành các hoạt động đầu tư. Theo tác giả Bùi Thúy Vân (2011), FDI là hoạt động đầu tư do các tổ chức kinh tế, cá nhân ở quốc gia nào đó tự mình hoặc kết hợp với các tổ chức kinh tế, cá nhân của một nước khác tiến hành bỏ vốn bằng tiền hoặc tài sản vào nước này dưới một hình thức đầu tư nhất định. Theo tác giả Hà Quang Tiến (2014), đầu tư trực tiếp nước ngoài là hoạt động đầu tư trực tiếp nhằm mục tiêu lợi nhuận của chủ thể đầu tư nước ngoài tại một TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 quốc gia nhất định, bao hàm cả việc đầu tư vốn và trực tiếp quản lý kinh doanh số vốn đó. Từ những khái niệm trên, có thể hiểu đầu tư trực tiếp nước ngoài tại một nước là một quá trình đầu tư dài hạn của một cá nhân hay tổ chức nước ngoài đối với nước này với vốn bằng tiền hoặc bằng bất kỳ tài sản nào để có được quyền tham gia quản lý, điều hành một thực thể trong nền kinh tế nước này nhằm mục tiêu sinh lời.

Các hình thức của FDI Theo tính chất góp vốn, doanh nghiệp FDI chia là 3 dạng:  Hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng hợp tác kinh doanh: Hình thức hợp tác kinh doanh giữa một hoặc nhiều nhà đầu tư nước ngoài với một hoặc nhiều nhà đầu tư trong nước (sau đây gọi tắt là các bên hợp doanh) ký kết hợp đồng quy định về quyền lợi, trách nhiệm và phân chia kết quả kinh doanh cho mỗi bên hợp doanh mà không hình thành pháp nhân mới. Hợp đồng hợp tác kinh doanh trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí và một số tài nguyên khác theo hình thức hợp đồng phân chia sản phẩm thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan và Luật Đầu tư. Hợp đồng hợp tác kinh doanh được ký giữa các nhà đầu tư trong nước để tiến hành đầu tư, kinh doanh thực hiện theo quy định của pháp luật về hợp đồng kinh tế và pháp luật có liên quan. Trong quá trình đầu tư, kinh doanh, các bên hợp doanh có quyền thoả thuận thành lập ban điều phối để thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh.

Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của ban điều phối do các bên hợp doanh thỏa thuận. Ban điều phối không phải là cơ quan lãnh đạo của các bên hợp doanh. Bên hợp doanh nước ngoài được thành lập văn phòng điều hành tại Việt Nam để làm đại diện cho mình trong việc thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh. Văn phòng điều hành của bên hợp doanh nước ngoài có con dấu; được mở tài khoản, tuyển dụng lao động, ký hợp đồng và tiến hành các hoạt TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 động kinh doanh trong phạm vi các quyền và nghĩa vụ quy định tại Giấy chứng nhận đầu tư và hợp đồng hợp tác kinh doanh.

 Doanh nghiệp góp vốn liên doanh: Nhà đầu tư nước ngoài được liên doanh với nhà đầu tư trong nước để đầu tư thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, công ty cổ phần, công ty hợp danh theo quy định của Luật Doanh nghiệp và pháp luật có liên quan. Doanh nghiệp thực hiện đầu tư theo hình thức liên doanh có tư cách pháp nhân theo pháp luật Việt Nam, được thành lập và hoạt động kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đầu tư.  Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài: Nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài được đầu tư theo hình thức 100% vốn để thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân theo quy định của Luật Doanh nghiệp và pháp luật có liên quan. Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài đã thành lập tại Việt Nam được hợp tác với nhau và với nhà đầu tư nước ngoài để đầu tư thành lập doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài mới.

Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài có tư cách pháp nhân theo pháp luật Việt Nam, được thành lập và hoạt động kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đầu tư.  Đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần, sáp nhập, mua lại doanh nghiệp: Nhà đầu tư có quyền góp vốn, mua cổ phần, sáp nhập, mua lại doanh nghiệp để tham gia quản lý hoạt động đầu tư theo quy định của Luật Doanh nghiệp và pháp luật có liên quan. Doanh nghiệp nhận sáp nhập, mua lại kế thừa các quyền, nghĩa vụ của doanh nghiệp bị sáp nhập, mua lại, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Nhà đầu tư nước ngoài khi góp vốn, mua cổ phần phải thực hiện đúng các quy định của các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên về tỷ lệ góp vốn, hình thức đầu tư và lộ trình mở cửa thị trường; khi sáp nhập, mua lại công ty, chi nhánh tại Việt Nam phải tuân thủ các quy định của Luật Doanh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 nghiệp về điều kiện tập trung kinh tế của pháp luật về cạnh tranh và pháp luật về doanh nghiệp; đáp ứng điều kiện đầu tư trong trường hợp dự án đầu tư thuộc lĩnh vực đầu tư có điều kiện.

Tùy theo điều kiện cụ thể của từng quốc gia, các hình thức đầu tư trên được áp dụng ở mức độ khác nhau. Bên cạnh đó, để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư, Chính phủ nước nhận đầu tư còn lập ra các khu vực ưu đãi đầu tư trong lãnh thổ như: khu chế xuất, khu công nghiệp tập trung, khu công nghệ cao và đặc khu kinh tế, đồng thời còn áp dụng các hợp đồng xây dựng – kinh doanh – chuyển giao (B.T), xây dựng – chuyển giao – kinh doanh (B.O) và xây dựng – chuyển giao (B. Đặc điểm FDI Các chủ đầu tư nước ngoài phải đóng góp một số tối thiểu vào vốn pháp định, tùy theo luật doanh nghiệp mỗi nước. Luật các nước thường quy định khác nhau về vấn đề này.

Quyền quản lý, điều hành đối tượng đầu tư tùy thuộc vào mức độ góp vốn. Nếu góp vốn 100% thì đối tượng đầu tư hoàn toàn do chủ đầu tư nước ngoài điều hành và quản lý. Lợi nhuận từ hoạt động đầu tư phụ thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và được phân chia theo phần trăm góp vốn trong vốn pháp định. FDI được xây dựng thông qua việc xây dựng doanh nghiệp mới hoặc mua lại toàn bộ hay từng phần doanh nghiệp đang hoạt động hoặc mua cổ phiếu để thôn tính hay sáp nhập các doanh nghiệp với nhau.

Đây là phương pháp được áp dụng rất nhiều hiện nay bởi các nhà đầutư nước ngoài đối với các doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ hoạt động rất hiệu quả, cần vốn để mở rộng quy mô nhưng không tiếp cận được vốn vay hay gặp khó khăn trong những quy định hạn hẹp, ban đầu sẽ là doanh nghiệp góp vốn liên doanh vì nếu ở dạng doanh nghiệp có đầu tư nước ngoài sẽ được ưu đãi nhiều hơn, song lâu dài sẽ trở thành 100% vốn nước ngoài, điều này ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế vĩ mô của nước nhận đầu tư. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.