Chương 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu. Chương 2: Tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng. Chương 3: Cơ sơ lý thuyết và phương pháp nghiên cứu về các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của quỹ tín dụng nhân dân. Chương 4: Phân tích các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng.
Chương 5: Kết luận và giải pháp gia tăng ảnh hưởng các yếu tố tích cực, hạn chế ảnh hưởng các yếu tố tiêu cực nhằm gia tăng tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng. 5 CHƯƠNG 2: QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN TỈNH LÂM ĐỒNG VÀ TỶ SUẤT SINH LỢI 2. Giới thiệu các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng 2. Lịch sử hình thành và phát triển Ở Việt Nam loại hình tín dụng hợp tác xã được hình thành và phát triển mạnh mẽ trong những năm từ 1956 - 1990, theo thống kê đến năm 1985 cả nước có 7.160 hợp tác xã tín dụng ở nông thôn và quỹ tín dụng ở đô thị.
Tuy nhiên, các hợp tác xã tín dụng ra đời trong thời kỳ này không căn cứ nhu cầu thực tế của nền kinh tế, hoạt động chủ yếu dựa vào NHNN, tính tự nguyện không cao, cán bộ thiếu trình độ, kiến thức về quản lý hoạt động. Do đó, khi nền kinh tế đổi mới theo hướng thị trường thì hầu hết các hợp tác xã tín dụng này không chuyển hướng kịp theo cơ chế mới dẫn đến mất khả năng chi trả phải ngừng hoạt động. Đến tháng 6/1993, chỉ có 62 hợp tác xã tín dụng, 10 ngân hàng thương mại cổ phần nông thôn được NHNN cấp giấy phép tiếp tục hoạt động. Năm 1993, Thống đốc NHNN trình Chính phủ đề án thí điểm thành lập QTDND ở Việt Nam dựa trên việc đúc kết kinh nghiệm thực tiễn của các hợp tác xã tín dụng trước đây và mô hình quỹ tín dụng ở một số nước phát triển.
Ngày 27/7/1993, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định 390/TTg cho phép đề án thí điểm thành lập hệ thống QTDND được triển khai với mục tiêu phát triển một mô hình tín dụng hợp tác mới, thích hợp với tình hình kinh tế thị trường ở khu vực nông thôn. Tới 30/6/2018, cả nước có 1.181 QTDND hoạt động trên 57 tỉnh, thành phố với tổng số thành viên tham gia là 1. Tại Lâm Đồng, thực hiện Quyết định của Thủ tướng, ngày 08/01/2015 NHNN Chi nhánh Lâm Đồng đã tiến hành cấp giấy phép hoạt động cho QTDND đầu tiên tại tỉnh Lâm Đồng hoạt động tại xã Lộc An, huyện Bảo Lâm. Cũng trong năm này, NHNN chi nhánh Lâm Đồng tiếp tục thực hiện cấp phép hoạt động cho 11 QTDND khác bao gồm 02 QTDND tại thành phố Đà Lạt, 02 QTDND tại huyện Đức Trọng, 03 QTDND tại huyện Di Linh, 04 QTDND tại thị xã Bảo Lộc (nay là thành phố Bảo Lộc).
6 Đến cuối năm 2018, tại tỉnh Lâm Đồng có 25 QTDND hoạt động phân bố chủ yếu trên địa bàn thành phố Bảo Lộc (11 đơn vị), huyện Di Linh (05 đơn vị), huyện Đức Trọng (04 đơn vị), thành phố Đà Lạt (03 đơn vị) và huyện Lâm Hà (02 đơn vị) với tổng số 54.002 thành viên tham gia.1: Các QTDND tỉnh Lâm Đồng Stt QTDND Ngày cấp giấy phép 1 Lộc An 08/01/1995 2 B'Lao 10/6/1995 3 Phường 2 20/6/1995 4 Phường 12 03/7/1995 5 Lộc Sơn 03/7/1995 6 Lộc Thanh 13/7/1995 7 Tân Châu 17/7/1995 8 Di linh 18/7/1995 9 Liên Nghĩa 28/7/1995 10 Xuân Trường 29/9/1995 11 Liên Hiệp 21/11/1995 12 Đinh Lạc 24/11/1995 13 Gia Hiệp 07/02/1996 14 Liên Đầm 23/7/1996 15 Liên Phương 05/08/1996 16 Bình Thạnh 26/11/1996 17 Tân Hội 08/12/1996 18 Lộc Thắng 21/8/2007 19 Lộc Phát 25/02/2011 20 Lộc Tiến 17/01/2012 21 Tân Hà 19/01/2012 22 Lộc Châu 31/12/2015 23 Nam Ban 18/3/2016 24 Lộc Nam 21/9/2017 25 Lộc Ngãi 25/12/2017 (Nguồn: Tổng hợp từ hồ sơ thành lập các QTDND) 7 2. Mô hình hoạt động Căn cứ quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng (2010) và Thông tư số 04/2015/TT-NHNN ngày 31/3/2015 quy định về Quỹ tín dụng nhân dân thì QTDND là tổ chức tín dụng được thành lập và hoạt động theo mô hình hợp tác xã. Cơ cấu tổ chức của QTDND bao gồm Hội đồng quản trị (do Đại hội thành viên QTDND bầu ra với số lượng tối thiểu là 3 thành viên), Ban kiểm soát (tối thiểu 3 thành viên) và người điều hành là Giám đốc của QTDND. Ngoài các thành phần trên, QTDND còn phải bố trí một cán bộ thực hiện nhiệm vụ kiểm toán nội bộ theo yêu cầu và quy định tại Thông tư số 44/2011/TT-NHNN ngày 29/12/2011 quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Các QTDND mới thành lập hoặc quy mô còn nhỏ thì thành viên Ban kiểm soát có thể kiêm nhiệm vị trí kiểm toán nội bộ. Các bộ phận nghiệp vụ chính của QTDND bao gồm bộ phận tín dụng, bộ phận kế toán và bộ phận ngân quỹ. Những thành viên QTDND giữ các chức danh về quản lý, điều hành, kiểm soát và kiểm toán nội bộ của QTDND phải đáp ứng các tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định của pháp luật như: Có bằng cấp với chuyên ngành phù hợp hoặc đã tham gia các lớp đào tạo theo quy định, có kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan, từng giữ chức vụ quản lý,. Đại hội thành viên của QTDND phải họp ít nhất 01 lần trong năm với ít nhất 3/4 tổng số thành viên tham dự.
Đại hội thông qua một số nội dung quan trọng liên quan đến hoạt động của QTDND như bầu các thành viên trong Hội đồng quản trị, các thành viên Ban kiểm soát, đề ra phương hướng, mục tiêu hoạt động năm tiếp theo, quyết định việc tăng/giảm vốn điều lệ, việc chia, tách hoặc sát nhập, hợp nhất QTDND,. 8 CHỦ SỞ HỮU THÀNH VIÊN CHÚ DẪN ĐẠI HỘI THÀNH VIÊN Quan hệ bầu Quan hệ kiểm tra Quan hệ kinh BAN doanh HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ KIỂM SOÁT GIÁM ĐỐC ` TÍN DỤNG KẾ TOÁN NGÂN QUỸ KHÁCH HÀNG THÀNH VIÊN NGOÀI THÀNH VIÊN Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức QTDND (Nguồn: Tổng hợp từ Thông tư 04/2015/TT-NHNN) 2. Kết quả hoạt động kinh doanh - Tổng tài sản các QTDND tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2009 - 2018 liên tục tăng qua các năm. Đến cuối năm 2018, tổng tài sản các QTDND tỉnh Lâm Đồng đạt 4.914 tỷ đồng, tăng gần gấp 3 lần so với cuối năm 2009 (1.
03 QTDND có tổng tài sản lớn nhất là QTDND Phường 2, Lộc Sơn và B’Lao với tổng tài sản lần lượt đạt 807 tỷ đồng, 687 tỷ đồng và 616 tỷ đồng, QTDND Liên Đầm có tổng tài sản thấp nhất là 52 tỷ đồng. - Cũng như tổng tài sản, vốn chủ sở hữu của các QTDND tỉnh Lâm Đồng tăng trưởng đều qua các năm từ 2009-2018. Đến cuối năm 2018, tổng vốn chủ sở hữu của tất cả các QTDND tỉnh Lâm Đồng đạt 355,63 tỷ đồng, trung bình 19,75 tỷ 9 đồng/QTDND. QTDND có vốn chủ sở hữu lớn nhất là QTDND Phường 2 đạt 59,79 tỷ đồng, QTDND thấp nhất là QTDND Tân Châu chỉ đạt 3,91 tỷ đồng.
- Chất lượng tín dụng của các QTDND tỉnh Lâm Đồng rất tốt. Nợ xấu bình quân trong giai đoạn nghiên cứu 2009 – 2018 luôn thấp hơn 1%. Tính đến cuối năm 2018, tỷ lệ nợ xấu các QTDND là 0,09% (4,3 tỷ đồng) thấp hơn nhiều so với tỷ lệ nợ xấu của các NHTM tại tỉnh Lâm Đồng (0,44%). QTDND có tỷ lệ nợ xấu cao nhất là QTDND Đinh Lạc (1,16%) trong khi có đến 07/18 QTDND không phát sinh nợ xấu.
Các QTDND còn lại nợ xấu đều thấp dưới 0,6%. - Lợi nhuận hoạt động kinh doanh các năm trong giai đoạn 2009 - 2018 của các QTDND đều có sự tăng trưởng. Tổng lợi nhuận các QTDND đến cuối năm 2018 là 72,47 tỷ đồng, tăng hơn gấp 4 lần so với năm 2009. 03 QTDND có lợi nhuận lớn nhất là QTDND Phường 2, Lộc Sơn và B’Lao với lợi nhuận lần lượt đạt 13,5 tỷ đồng, 12,6 tỷ đồng và 12,5 tỷ đồng.
QTDND có lợi nhuận thấp nhất trong năm 2018 là QTDND Đinh Lạc 0,4 tỷ đồng.2: Kết quả hoạt động kinh doanh các QTDND tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2009 - 2018 Đơn vị tính: Triệu đồng Năm Tổng tài sản Vốn chủ sở hữu Lợi nhuận 2009 1. Tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng Trong giai đoạn 2009 – 2013, ROA trung bình của các QTDND tỉnh Lâm Đồng có sự tăng trưởng đều đặn tuy nhiên từ năm 2014 đến 2018 ROA của các QTDND giảm mạnh từ 1,74% năm 2013 xuống chỉ còn 1,28% năm 2018. Tương tự, tỷ số ROE trung bình của các QTDND tỉnh Lâm Đồng cũng giảm từ 27,24% năm 2012 xuống còn 22,73% năm 2014 sau đó có sự tăng trưởng nhẹ trong giai đoạn 2014 – 2016 tuy nhiên không đáng kể và tiếp tục giảm mạnh xuống còn 17,51% năm 2018. Có thể thấy, tỷ suất sinh lợi của các QTDND tỉnh Lâm Đồng đã có xu hướng giảm rõ rệt trong 5 tới 6 năm liên tục trở lại đây cho thấy hiệu quả hoạt động của các QTDND tỉnh Lâm Đồng ngày càng đi xuống và chưa có dấu hiệu dừng lại.
Thêm vào đó, tỷ suất sinh lợi giữa các QTDND tỉnh Lâm Đồng cũng không đồng đều, có sự chênh lệch cao giữa các QTDND với nhau. Trong giai đoạn 2009 - 2018, một số thời điểm tỷ số ROA của QTDND cao nhất và thấp nhất cách biệt trên 3 lần như trong các năm 2009, 2014, 2015, 2017 và 2018, tương tự tỷ số ROE cách biệt trên 3 lần trong các năm 2009, 2014, 2015, 2016 và 2018. Một số QTDND tỉnh Lâm Đồng một số thời điểm có tỷ suất sinh lợi rất thấp so với trung bình của các QTDND tỉnh Lâm Đồng, thậm chí kinh doanh thua lỗ như trường hợp phát sinh trong năm 2014 đối với QTDND Phường 12 với tỷ số ROA là -1,38%, tỷ số ROE là – 22,43%. Đến cuối năm 2018, ROA của QTDND cao nhất là QTDND B’Lao đạt 2,04% tuy nhiên QTDND thấp nhất là QTDND Liên Phương chỉ đạt 0,36%, thấp hơn 4,6 lần so với Quỹ cao nhất (-1,68%).
Tương tự, chênh lệch tỷ số ROE của QTDND cao nhất là QTDND Lộc Sơn (24,8%) cũng gấp 3,1 lần QTDND thấp nhất là QTDND Đinh Lạc (8%). Có tổng cộng 09 QTDND có ROA thấp hơn trung bình các QTDND và 06 QTDND có tỷ số ROE thấp hơn trung bình các QTDND, điều đáng lưu ý là các QTDND này đều đã hoạt động trên 20 năm, cơ cấu tổ chức và hoạt động đã ổn định tuy nhiên hiệu quả hoạt động vẫn không cao.
