Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi của quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh lâm đồng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Lê Quốc Thọ
• Người hướng dẫn: TS. Thân Thị Thu Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Tác Động Đến Tỷ Suất Sinh Lợi Của Các Quỹ Tín Dụng Nhân Dân Tỉnh Lâm Đồng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa của đề tài
• 1.6. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN TỈNH LÂM ĐỒNG VÀ TỶ SUẤT SINH LỢI
• 2.1. Giới thiệu các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Mô hình hoạt động
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.2. Tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TỶ SUẤT SINH LỢI CỦA QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN
• 3.1. Tổng quan về quỹ tín dụng nhân dân
• 3.1.1. Khái niệm quỹ tín dụng nhân dân
• 3.1.2. Hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân
• 3.1.3. Vai trò của quỹ tín dụng nhân dân
• 3.2. Tỷ suất sinh lợi của quỹ tín dụng nhân dân
• 3.2.1. Khái niệm tỷ suất sinh lợi
• 3.2.2. Các chỉ tiêu đo lường tỷ suất sinh lợi
• 3.3. Các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của quỹ tín dụng nhân dân
• 3.3.1. Các yếu tố nội tại
• 3.3.2. Các yếu tố vĩ mô
• 3.4. Các nghiên cứu trước đây về các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân
• 3.4.1. Nghiên cứu của Athanasoglou và cộng sự
• 3.4.2. Nghiên cứu của Masood và Ashraf
• 3.4.3. Nghiên cứu của Hồ Thị Lam và cộng sự
• 3.4.4. Nghiên cứu của Trương Đông Lộc
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Các mô hình ước lượng
• 3.5.2. Lựa chọn mô hình phù hợp
• 3.5.3. Kiểm định các giả thiết của mô hình hồi quy
• 3.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TỶ SUẤT SINH LỢI CỦA CÁC QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN TỈNH LÂM ĐỒNG
• 4.1. Thực trạng tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng
• 4.1.1. Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản
• 4.1.2. Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu
• 4.2. Các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng
• 4.2.1. Các yếu tố nội tại
• 4.2.2. Các yếu tố vĩ mô
• 4.3. Phân tích các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng
• 4.3.1. Mô hình nghiên cứu
• 4.3.2. Mô tả các biến
• 4.3.3. Dữ liệu nghiên cứu
• 4.3.4. Kết quả nghiên cứu
• 4.3.5. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP GIA TĂNG ẢNH HƯỞNG CÁC YẾU TỐ TÍCH CỰC, HẠN CHẾ ẢNH HƯỞNG CÁC YẾU TỐ TIÊU CỰC ĐẾN TỶ SUẤT SINH LỢI CỦA CÁC QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN TỈNH LÂM ĐỒNG
• 5.1. Giải pháp gia tăng ảnh hưởng của các yếu tố tích cực đến tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng
• 5.1.1. Tăng quy mô tổng tài sản
• 5.1.2. Tăng vốn chủ sở hữu
• 5.1.3. Dự đoán lạm phát kỳ vọng
• 5.2. Giải pháp hạn chế ảnh hưởng của yếu tố tiêu cực đến tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng
• 5.2.1. Hạn chế tỷ lệ nợ xấu
• 5.2.2. Giảm thiểu tác động bất lợi của tăng trưởng kinh tế
• 5.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.3.1. Hạn chế của đề tài
• 5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 5
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quỹ tín dụng nhân dân tại Lâm Đồng

Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) tại Lâm Đồng đã có sự phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Được thành lập theo mô hình hợp tác xã, QTDND không chỉ đóng vai trò là tổ chức tín dụng mà còn là cầu nối giữa các thành viên trong cộng đồng. Sự cần thiết của QTDND xuất phát từ nhu cầu tài chính của người dân, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, nơi mà các ngân hàng thương mại chưa thể tiếp cận. Theo thống kê, đến cuối năm 2018, tỉnh Lâm Đồng có 25 QTDND hoạt động, phục vụ cho hơn 54.000 thành viên. Điều này cho thấy sự phát triển của QTDND không chỉ góp phần vào việc cung cấp dịch vụ tài chính mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển

QTDND tại Việt Nam được hình thành từ những năm 1990, với mục tiêu hỗ trợ tài chính cho người dân nông thôn. Tại Lâm Đồng, QTDND đầu tiên được cấp phép hoạt động vào năm 2015. Sự ra đời của QTDND đã đáp ứng nhu cầu tài chính cấp thiết của người dân, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế thị trường. QTDND không chỉ cung cấp dịch vụ cho vay mà còn huy động vốn từ các thành viên, tạo ra một nguồn lực tài chính đáng kể cho cộng đồng. Sự phát triển này đã giúp QTDND khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính địa phương.

II. Tỷ suất sinh lợi của quỹ tín dụng nhân dân

Tỷ suất sinh lợi (ROA, ROE) của các QTDND tại Lâm Đồng là một chỉ số quan trọng phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh. Theo nghiên cứu, tỷ suất sinh lợi của các QTDND có mối quan hệ tích cực với quy mô tổng tài sản và vốn chủ sở hữu. Cụ thể, khi quy mô tài sản tăng, khả năng sinh lợi cũng tăng theo. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu lại có tác động tiêu cực đến tỷ suất sinh lợi. Điều này cho thấy rằng việc quản lý rủi ro tín dụng là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả hoạt động của QTDND.

2.1. Các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi

Các yếu tố nội tại như quy mô tổng tài sản, vốn chủ sở hữu và tỷ lệ nợ xấu có ảnh hưởng lớn đến tỷ suất sinh lợi của QTDND. Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ nợ xấu cao sẽ làm giảm khả năng sinh lợi, trong khi đó, việc tăng vốn chủ sở hữu sẽ giúp cải thiện tỷ suất sinh lợi. Ngoài ra, các yếu tố vĩ mô như lạm phát và tăng trưởng kinh tế cũng có tác động không nhỏ đến hiệu quả hoạt động của QTDND. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định chiến lược nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

III. Phân tích thực trạng và giải pháp

Phân tích thực trạng tỷ suất sinh lợi của các QTDND tại Lâm Đồng cho thấy rằng mặc dù có sự tăng trưởng về quy mô và vốn chủ sở hữu, nhưng tỷ suất sinh lợi vẫn chưa đạt được mức kỳ vọng. Các QTDND cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện hiệu quả hoạt động. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường quản lý rủi ro tín dụng, giảm tỷ lệ nợ xấu và nâng cao chất lượng tín dụng. Đồng thời, việc mở rộng quy mô hoạt động và tăng cường huy động vốn cũng là những yếu tố cần thiết để gia tăng tỷ suất sinh lợi.

3.1. Giải pháp gia tăng tỷ suất sinh lợi

Để gia tăng tỷ suất sinh lợi, các QTDND cần tập trung vào việc cải thiện quy trình cho vay và quản lý rủi ro. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giao dịch sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động. Bên cạnh đó, việc đào tạo nhân viên và nâng cao năng lực quản lý cũng là yếu tố quan trọng. Các QTDND cũng nên xem xét việc mở rộng dịch vụ và sản phẩm tài chính để thu hút thêm thành viên và tăng trưởng vốn huy động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) giữ vai trò là kênh dẫn vốn huyết mạch tại khu vực kinh tế nông nghiệp và nông thôn Việt Nam. Tính đến cuối năm 2018, toàn tỉnh Lâm Đồng có 25 QTDND với 54.002 thành viên tham gia, đạt quy mô tổng tài sản 4.914 tỷ đồng và tổng vốn chủ sở hữu 355,63 tỷ đồng. Lợi nhuận toàn hệ thống quỹ trên địa bàn đạt 72,47 tỷ đồng, tăng gấp hơn 4 lần so với năm 2009. Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh thực tế đang bộc lộ những thách thức lớn khi tỷ suất sinh lợi có chiều hướng suy giảm liên tục trong nửa sau của giai đoạn 10 năm. Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA) bình quân giảm từ mức đỉnh 1,74% năm 2013 xuống còn 1,28% năm 2018; đồng thời tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE) bình quân cũng giảm sâu từ 27,24% năm 2012 xuống 17,51% năm 2018.

Bên cạnh đó, sự cố đổ vỡ thanh khoản tại một số QTDND ở địa bàn lân cận vào cuối năm 2017 đã tạo ra tâm lý lo ngại lan rộng, khiến tốc độ tăng trưởng vốn huy động của các quỹ tại Lâm Đồng giảm mạnh xuống mức 4,9% trong năm 2017 và 3,1% trong năm 2018. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nhận diện và đo lường chính xác các nhân tố chi phối năng lực sinh lời của các quỹ.

Nghiên cứu tập trung giải quyết mục tiêu xác định và lượng hóa mức độ tác động của các yếu tố nội tại và các yếu tố vĩ mô đến tỷ suất sinh lợi của 18 QTDND trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng được thành lập trước năm 2009 trong giai đoạn 2009 – 2018. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học giúp các nhà quản trị củng cố năng lực tài chính, duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới mức an toàn 1,0% và nâng cao sức đề kháng trước các rủi ro hệ thống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và mô hình hợp tác xã tín dụng của Seibel (2009) cùng quan điểm của Trần Thị Thanh Tú và Trần Bình Minh (2016). Các tổ chức này hoạt động tự chủ, tương trợ thành viên nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn vốn theo Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 và Thông tư số 04/2015/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước.

Về đo lường hiệu quả hoạt động, nghiên cứu vận dụng khung lý thuyết quản trị tài chính ngân hàng của Rose và Hudgins (2004) với hai chỉ tiêu trung tâm:

• Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA): Đo lường năng lực chuyển hóa tài sản thành thu nhập ròng.
• Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE): Đo lường mức sinh lời trên nguồn vốn góp của các thành viên.

Kế thừa mô hình cấu trúc nhân tố lợi nhuận ngân hàng của Athanasoglou và cộng sự (2006), Masood và Ashraf (2012) và Trương Đông Lộc (2016), mô hình kinh tế lượng phân chia các biến giải thích thành hai nhóm chính:

• Nhóm yếu tố nội tại: Quy mô tổng tài sản (SIZE - logarit tổng tài sản), Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (EQUITY), Tốc độ tăng trưởng vốn huy động (DEPOSIT), và Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ (NPLS).
• Nhóm yếu tố vĩ mô: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) và Tỷ lệ lạm phát đo qua chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp định lượng trên bộ dữ liệu bảng cân đối (balanced panel data) thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán của 18 QTDND tại Lâm Đồng qua 10 năm liên tục từ năm 2009 đến năm 2018, tạo ra tổng cộng 180 quan sát. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm loại bỏ 7 quỹ mới thành lập sau năm 2009 để đảm bảo tính nhất quán và liên tục của chuỗi dữ liệu.

Quy trình ước lượng được thực hiện trên phần mềm Stata 14.0 qua các bước kiểm định chặt chẽ:

• Thực hiện ước lượng hồi quy gộp (Pooled OLS), Mô hình tác động cố định (FEM) và Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM).
• Sử dụng kiểm định F-test để lựa chọn giữa Pooled OLS và FEM.
• Sử dụng kiểm định nhân tử Breusch-Pagan Lagrange để lựa chọn giữa Pooled OLS và REM.
• Tiến hành kiểm định Hausman để xác định mô hình tối ưu giữa FEM và REM.
• Kiểm tra các khuyết tật mô hình gồm hiện tượng đa cộng tuyến bằng hệ số phóng đại phương sai (VIF), kiểm định phương sai thay đổi bằng Breusch-Pagan/Cook-Weisberg, và kiểm định tự tương quan bằng kiểm định Wooldridge.

Để khắc phục triệt để hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan bậc nhất thường xuất hiện trong dữ liệu bảng tài chính vi mô, mô hình Bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS) được chọn làm phương pháp ước lượng cuối cùng nhằm đảm bảo các hệ số hồi quy đạt tính vững và hiệu quả cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả ước lượng mô hình FGLS cho thấy rõ các mối quan hệ tác động đến ROA và ROE của 18 QTDND tỉnh Lâm Đồng:

Quy mô tổng tài sản (SIZE) và Tỷ lệ vốn chủ sở hữu (EQUITY) có tác động tích cực cùng chiều với mức ý nghĩa thống kê cao đến cả ROA và ROE. Trong thực tế, nhóm các quỹ có quy mô tổng tài sản vượt 500 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu trên 50 tỷ đồng như QTDND B'Lao (tổng tài sản 616 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 53 tỷ đồng), QTDND Phường 2 (tổng tài sản 807 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 59,8 tỷ đồng) và QTDND Lộc Sơn (tổng tài sản 687 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 50,7 tỷ đồng) đều đạt tỷ suất sinh lợi dẫn đầu toàn tỉnh năm 2018, với ROA từ 1,68% đến 2,04% và ROE từ 22,7% đến 24,8%.

Tỷ lệ nợ xấu (NPLS) có tác động tiêu cực ngược chiều rất mạnh đến tỷ suất sinh lợi. Đơn cử vào năm 2014, khi QTDND Phường 12 để phát sinh tỷ lệ nợ xấu tăng vọt lên mức 16,50%, hiệu quả kinh doanh bị xói mòn nghiêm trọng khiến đơn vị này rơi vào trạng thái lỗ thuần với ROA đạt -1,38% và ROE đạt -22,43%. Đến năm 2018, khi nợ xấu toàn hệ thống được kiểm soát ở mức bình quân 0,10%, khả năng sinh lời của các quỹ đã phục hồi ổn định.

Lạm phát (CPI) có mối tương quan cùng chiều với tỷ suất sinh lợi. Giai đoạn 2011, khi CPI chạm đỉnh 18,68%, các QTDND đã chủ động điều chỉnh lãi suất cho vay danh nghĩa để bù đắp trượt giá, giúp ROA bình quân đạt 1,49% và ROE đạt 23,19%.

Tăng trưởng kinh tế (GDP) có tác động ngược chiều với ROA và ROE. Năm 2018, khi GDP cả nước đạt đỉnh 7,08%, ROA và ROE bình quân của các QTDND lại ghi nhận mức thấp nhất giai đoạn với lần lượt 1,28% và 17,51%.

Tốc độ tăng trưởng vốn huy động (DEPOSIT) không có tác động mang ý nghĩa thống kê đến tỷ suất sinh lợi của các QTDND trên địa bàn.

Thảo luận kết quả

Tác động cùng chiều của quy mô tài sản và vốn chủ sở hữu khẳng định sự tồn tại của lợi thế kinh tế theo quy mô trong hoạt động tín dụng vi mô. Các quỹ có nền tảng vốn tự có lớn có khả năng tự chủ nguồn vốn rẻ, giảm bớt chi phí trả lãi huy động và tạo dựng uy tín vững chắc để thu hút khách hàng. Kết quả này hoàn toàn thống nhất với nghiên cứu của Trương Đông Lộc (2016) tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và nghiên cứu của Hồ Thị Lam cùng các cộng sự (2017) trên hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam.

Tác động tiêu cực của nợ xấu phản ánh cơ chế ăn mòn lợi nhuận từ việc suy giảm dòng tiền thu lãi và gia tăng chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Mối quan hệ ngược chiều giữa tăng trưởng GDP và tỷ suất sinh lợi cho thấy đặc thù thị trường địa phương. Khi nền kinh tế tăng trưởng mạnh, các ngân hàng thương mại lớn đẩy mạnh mạng lưới bán lẻ về vùng nông thôn, tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt khiến các QTDND phải thu hẹp biên độ lãi ròng hoặc chịu mất thị phần vào tay các định chế tài chính lớn. Mối quan hệ tương quan đa chiều này có thể được trình bày rõ nét qua bảng ma trận hệ số hồi quy FGLS và biểu đồ phân tán xu hướng lợi nhuận để minh chứng cho các kết luận kinh tế lượng.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả hồi quy thực nghiệm, ban lãnh đạo các QTDND và cơ quan quản lý cần triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Mở rộng quy mô tổng tài sản gắn liền với an toàn thanh khoản: Hội đồng quản trị các QTDND cần chủ động phát triển cơ cấu tài sản có sinh lời, phấn đấu nâng quy mô tổng tài sản bình quân của mỗi quỹ lên trên 300 tỷ đồng trong giai đoạn 3 đến 5 năm tới. Tối ưu hóa mạng lưới cung ứng dịch vụ tại các địa bàn nông thôn trọng điểm như Bảo Lộc, Di Linh và Đức Trọng.
• Gia tăng tỷ lệ vốn chủ sở hữu và củng cố quỹ dự phòng: Đại hội thành viên các quỹ cần duy trì trích lập tối thiểu 20% đến 25% lợi nhuận sau thuế hàng năm vào quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và quỹ đầu tư phát triển. Mục tiêu duy trì tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản ở mức tối thiểu 8% đến 10% nhằm xây dựng bộ đệm vốn tự có vững chắc, giảm thiểu sự phụ thuộc vào vốn vay bên ngoài.
• Thiết lập hệ thống kiểm soát tín dụng và xử lý nợ xấu triệt để: Ban kiểm soát và các phòng nghiệp vụ cần thực hiện tái thẩm định 100% hồ sơ vay vốn có giá trị lớn, kiểm tra định kỳ sau cho vay để phát hiện sớm dấu hiệu rủi ro. Mục tiêu kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu bình quân của từng đơn vị dưới 0,5%, tuyệt đối không để vượt ngưỡng cảnh báo 1,0% theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Nhà nước.
• Nâng cao năng lực dự báo vĩ mô và phòng ngừa cạnh tranh: Ban điều hành các quỹ cần theo dõi sát diễn biến lạm phát kỳ vọng trong biên độ 3% đến 5% để xây dựng biểu lãi suất huy động và cho vay linh hoạt. Đồng thời, chủ động ứng dụng công nghệ trong thanh toán, thu hộ, chi hộ nhằm giữ chân khách hàng thành viên trước sức ép mở rộng mạng lưới của các ngân hàng thương mại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo, Hội đồng quản trị và Giám đốc điều hành các Quỹ tín dụng nhân dân: Sử dụng số liệu thực nghiệm để hoạch định chiến lược tăng trưởng quy mô tài sản, xác định tỷ lệ tích lũy vốn chủ sở hữu và thiết lập ngưỡng an toàn nợ xấu phù hợp với điều kiện vận hành của từng quỹ.
• Cơ quan thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh các tỉnh, thành phố: Bổ sung khung tham chiếu định lượng trong công tác đánh giá xếp hạng rủi ro, dự báo khả năng chống chịu thanh khoản và định hướng cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng hợp tác xã trên địa bàn quản lý.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuyên sâu về phương pháp nghiên cứu dữ liệu bảng 10 năm và kỹ thuật xử lý mô hình FGLS trên phần mềm Stata đối với loại hình tài chính vi mô.
• Chuyên gia thẩm định tài chính và cán bộ phát triển hợp tác xã nông thôn: Nắm bắt các quy luật tài chính vi mô để tư vấn giải pháp nâng cao hiệu quả phân bổ vốn, phòng ngừa rủi ro tín dụng và phát triển kinh tế tập thể bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tăng trưởng vốn huy động không có tác động mang ý nghĩa thống kê đến tỷ suất sinh lợi của các QTDND?

Tăng trưởng vốn huy động chỉ phản ánh quy mô nguồn tiền đầu vào. Nếu nguồn vốn này không được giải ngân kịp thời vào các dự án cho vay hiệu quả, quỹ sẽ phải gánh chịu thêm chi phí trả lãi tiền gửi, làm triệt tiêu lợi nhuận. Điển hình năm 2017, dù tăng trưởng vốn huy động sụt giảm còn 4,9%, các quỹ tối ưu hóa được chi phí vốn vẫn duy trì ROA ổn định ở mức 1,29%.

Tại sao tốc độ tăng trưởng kinh tế lại có mối quan hệ nghịch biến với tỷ suất sinh lợi của QTDND Lâm Đồng?

Khi kinh tế vĩ mô tăng trưởng cao (như GDP năm 2018 đạt 7,08%), các ngân hàng thương mại đẩy mạnh dòng vốn về địa bàn nông thôn để mở rộng phân khúc bán lẻ. Sự cạnh tranh gay gắt này buộc các QTDND phải hạ lãi suất cho vay hoặc chia sẻ khách hàng tốt, dẫn đến biên độ lợi nhuận ròng của các quỹ bị thu hẹp đáng kể.

Ưu điểm vượt trội của mô hình FGLS so với phương pháp Pooled OLS hay FEM trong nghiên cứu này là gì?

Mẫu dữ liệu bảng 180 quan sát qua 10 năm tồn tại đồng thời hai khuyết tật là phương sai sai số thay đổi và tự tương quan bậc nhất. Phương pháp FGLS giúp hiệu chỉnh toàn bộ cấu trúc hiệp phương sai của phần dư, tạo ra các ước lượng hệ số không thiên lệch và đảm bảo giá trị kiểm định thống kê đạt độ chuẩn xác cao.

Tỷ lệ nợ xấu tác động như thế nào đến khả năng sinh lời và an toàn hoạt động của quỹ?

Nợ xấu làm ngừng trệ nguồn thu lãi và buộc quỹ phải trích lập chi phí dự phòng rủi ro lớn từ lợi nhuận gộp. Điển hình tại QTDND Phường 12 năm 2014, khi tỷ lệ nợ xấu tăng đột biến lên mức 16,50%, kết quả kinh doanh lập tức bị thâm hụt nghiêm trọng với tỷ số ROE chạm đáy ở mức âm 22,43%.

Quy mô tài sản đóng vai trò như thế nào trong việc giúp QTDND đề kháng trước rủi ro rút tiền hàng loạt?

Quy mô tổng tài sản lớn đi kèm nguồn vốn tự có dày dặn giúp quỹ có đủ nguồn lực thanh khoản sẵn sàng chi trả cho các biến cố rút tiền bất thường. Năm 2018, các quỹ có quy mô trên 600 tỷ đồng như B'Lao, Lộc Sơn và Phường 2 đã nhanh chóng lấy lại đà tăng trưởng huy động từ 1,4% đến 10,8% ngay sau các biến động tâm lý thị trường.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng và các nhân tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của 18 QTDND tỉnh Lâm Đồng trong giai đoạn 10 năm liên tục từ 2009 đến 2018 bằng mô hình FGLS.
• Nghiên cứu chỉ ra rằng quy mô tổng tài sản, tỷ lệ vốn chủ sở hữu và lạm phát có tác động tích cực cùng chiều đến ROA và ROE của các quỹ.
• Tỷ lệ nợ xấu và tăng trưởng kinh tế có mối quan hệ tác động tiêu cực ngược chiều, trong khi tăng trưởng vốn huy động không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sinh lời.
• Hệ thống giải pháp đề xuất tập trung vào 4 trọng tâm: Mở rộng quy mô tài sản có sinh lời, gia tăng tỷ lệ trích lập vốn chủ sở hữu trên 20%, siết chặt nợ xấu dưới 0,5% và nâng cao năng lực quản trị rủi ro vĩ mô.
• Ban lãnh đạo các QTDND cần khẩn trương rà soát lại cơ cấu danh mục tài sản và xây dựng kế hoạch bổ sung vốn tự có ngay trong chu kỳ tài chính 6 đến 12 tháng tới nhằm đảm bảo tính cạnh tranh và an toàn hệ thống bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu. Chương 2: Tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng. Chương 3: Cơ sơ lý thuyết và phương pháp nghiên cứu về các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của quỹ tín dụng nhân dân. Chương 4: Phân tích các yếu tố tác động đến tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng.

Chương 5: Kết luận và giải pháp gia tăng ảnh hưởng các yếu tố tích cực, hạn chế ảnh hưởng các yếu tố tiêu cực nhằm gia tăng tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng. 5 CHƯƠNG 2: QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN TỈNH LÂM ĐỒNG VÀ TỶ SUẤT SINH LỢI 2. Giới thiệu các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng 2. Lịch sử hình thành và phát triển Ở Việt Nam loại hình tín dụng hợp tác xã được hình thành và phát triển mạnh mẽ trong những năm từ 1956 - 1990, theo thống kê đến năm 1985 cả nước có 7.160 hợp tác xã tín dụng ở nông thôn và quỹ tín dụng ở đô thị.

Tuy nhiên, các hợp tác xã tín dụng ra đời trong thời kỳ này không căn cứ nhu cầu thực tế của nền kinh tế, hoạt động chủ yếu dựa vào NHNN, tính tự nguyện không cao, cán bộ thiếu trình độ, kiến thức về quản lý hoạt động. Do đó, khi nền kinh tế đổi mới theo hướng thị trường thì hầu hết các hợp tác xã tín dụng này không chuyển hướng kịp theo cơ chế mới dẫn đến mất khả năng chi trả phải ngừng hoạt động. Đến tháng 6/1993, chỉ có 62 hợp tác xã tín dụng, 10 ngân hàng thương mại cổ phần nông thôn được NHNN cấp giấy phép tiếp tục hoạt động. Năm 1993, Thống đốc NHNN trình Chính phủ đề án thí điểm thành lập QTDND ở Việt Nam dựa trên việc đúc kết kinh nghiệm thực tiễn của các hợp tác xã tín dụng trước đây và mô hình quỹ tín dụng ở một số nước phát triển.

Ngày 27/7/1993, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định 390/TTg cho phép đề án thí điểm thành lập hệ thống QTDND được triển khai với mục tiêu phát triển một mô hình tín dụng hợp tác mới, thích hợp với tình hình kinh tế thị trường ở khu vực nông thôn. Tới 30/6/2018, cả nước có 1.181 QTDND hoạt động trên 57 tỉnh, thành phố với tổng số thành viên tham gia là 1. Tại Lâm Đồng, thực hiện Quyết định của Thủ tướng, ngày 08/01/2015 NHNN Chi nhánh Lâm Đồng đã tiến hành cấp giấy phép hoạt động cho QTDND đầu tiên tại tỉnh Lâm Đồng hoạt động tại xã Lộc An, huyện Bảo Lâm. Cũng trong năm này, NHNN chi nhánh Lâm Đồng tiếp tục thực hiện cấp phép hoạt động cho 11 QTDND khác bao gồm 02 QTDND tại thành phố Đà Lạt, 02 QTDND tại huyện Đức Trọng, 03 QTDND tại huyện Di Linh, 04 QTDND tại thị xã Bảo Lộc (nay là thành phố Bảo Lộc).

6 Đến cuối năm 2018, tại tỉnh Lâm Đồng có 25 QTDND hoạt động phân bố chủ yếu trên địa bàn thành phố Bảo Lộc (11 đơn vị), huyện Di Linh (05 đơn vị), huyện Đức Trọng (04 đơn vị), thành phố Đà Lạt (03 đơn vị) và huyện Lâm Hà (02 đơn vị) với tổng số 54.002 thành viên tham gia.1: Các QTDND tỉnh Lâm Đồng Stt QTDND Ngày cấp giấy phép 1 Lộc An 08/01/1995 2 B'Lao 10/6/1995 3 Phường 2 20/6/1995 4 Phường 12 03/7/1995 5 Lộc Sơn 03/7/1995 6 Lộc Thanh 13/7/1995 7 Tân Châu 17/7/1995 8 Di linh 18/7/1995 9 Liên Nghĩa 28/7/1995 10 Xuân Trường 29/9/1995 11 Liên Hiệp 21/11/1995 12 Đinh Lạc 24/11/1995 13 Gia Hiệp 07/02/1996 14 Liên Đầm 23/7/1996 15 Liên Phương 05/08/1996 16 Bình Thạnh 26/11/1996 17 Tân Hội 08/12/1996 18 Lộc Thắng 21/8/2007 19 Lộc Phát 25/02/2011 20 Lộc Tiến 17/01/2012 21 Tân Hà 19/01/2012 22 Lộc Châu 31/12/2015 23 Nam Ban 18/3/2016 24 Lộc Nam 21/9/2017 25 Lộc Ngãi 25/12/2017 (Nguồn: Tổng hợp từ hồ sơ thành lập các QTDND) 7 2. Mô hình hoạt động Căn cứ quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng (2010) và Thông tư số 04/2015/TT-NHNN ngày 31/3/2015 quy định về Quỹ tín dụng nhân dân thì QTDND là tổ chức tín dụng được thành lập và hoạt động theo mô hình hợp tác xã. Cơ cấu tổ chức của QTDND bao gồm Hội đồng quản trị (do Đại hội thành viên QTDND bầu ra với số lượng tối thiểu là 3 thành viên), Ban kiểm soát (tối thiểu 3 thành viên) và người điều hành là Giám đốc của QTDND. Ngoài các thành phần trên, QTDND còn phải bố trí một cán bộ thực hiện nhiệm vụ kiểm toán nội bộ theo yêu cầu và quy định tại Thông tư số 44/2011/TT-NHNN ngày 29/12/2011 quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Các QTDND mới thành lập hoặc quy mô còn nhỏ thì thành viên Ban kiểm soát có thể kiêm nhiệm vị trí kiểm toán nội bộ. Các bộ phận nghiệp vụ chính của QTDND bao gồm bộ phận tín dụng, bộ phận kế toán và bộ phận ngân quỹ. Những thành viên QTDND giữ các chức danh về quản lý, điều hành, kiểm soát và kiểm toán nội bộ của QTDND phải đáp ứng các tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định của pháp luật như: Có bằng cấp với chuyên ngành phù hợp hoặc đã tham gia các lớp đào tạo theo quy định, có kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan, từng giữ chức vụ quản lý,. Đại hội thành viên của QTDND phải họp ít nhất 01 lần trong năm với ít nhất 3/4 tổng số thành viên tham dự.

Đại hội thông qua một số nội dung quan trọng liên quan đến hoạt động của QTDND như bầu các thành viên trong Hội đồng quản trị, các thành viên Ban kiểm soát, đề ra phương hướng, mục tiêu hoạt động năm tiếp theo, quyết định việc tăng/giảm vốn điều lệ, việc chia, tách hoặc sát nhập, hợp nhất QTDND,. 8 CHỦ SỞ HỮU THÀNH VIÊN CHÚ DẪN ĐẠI HỘI THÀNH VIÊN Quan hệ bầu Quan hệ kiểm tra Quan hệ kinh BAN doanh HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ KIỂM SOÁT GIÁM ĐỐC ` TÍN DỤNG KẾ TOÁN NGÂN QUỸ KHÁCH HÀNG THÀNH VIÊN NGOÀI THÀNH VIÊN Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức QTDND (Nguồn: Tổng hợp từ Thông tư 04/2015/TT-NHNN) 2. Kết quả hoạt động kinh doanh - Tổng tài sản các QTDND tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2009 - 2018 liên tục tăng qua các năm. Đến cuối năm 2018, tổng tài sản các QTDND tỉnh Lâm Đồng đạt 4.914 tỷ đồng, tăng gần gấp 3 lần so với cuối năm 2009 (1.

03 QTDND có tổng tài sản lớn nhất là QTDND Phường 2, Lộc Sơn và B’Lao với tổng tài sản lần lượt đạt 807 tỷ đồng, 687 tỷ đồng và 616 tỷ đồng, QTDND Liên Đầm có tổng tài sản thấp nhất là 52 tỷ đồng. - Cũng như tổng tài sản, vốn chủ sở hữu của các QTDND tỉnh Lâm Đồng tăng trưởng đều qua các năm từ 2009-2018. Đến cuối năm 2018, tổng vốn chủ sở hữu của tất cả các QTDND tỉnh Lâm Đồng đạt 355,63 tỷ đồng, trung bình 19,75 tỷ 9 đồng/QTDND. QTDND có vốn chủ sở hữu lớn nhất là QTDND Phường 2 đạt 59,79 tỷ đồng, QTDND thấp nhất là QTDND Tân Châu chỉ đạt 3,91 tỷ đồng.

- Chất lượng tín dụng của các QTDND tỉnh Lâm Đồng rất tốt. Nợ xấu bình quân trong giai đoạn nghiên cứu 2009 – 2018 luôn thấp hơn 1%. Tính đến cuối năm 2018, tỷ lệ nợ xấu các QTDND là 0,09% (4,3 tỷ đồng) thấp hơn nhiều so với tỷ lệ nợ xấu của các NHTM tại tỉnh Lâm Đồng (0,44%). QTDND có tỷ lệ nợ xấu cao nhất là QTDND Đinh Lạc (1,16%) trong khi có đến 07/18 QTDND không phát sinh nợ xấu.

Các QTDND còn lại nợ xấu đều thấp dưới 0,6%. - Lợi nhuận hoạt động kinh doanh các năm trong giai đoạn 2009 - 2018 của các QTDND đều có sự tăng trưởng. Tổng lợi nhuận các QTDND đến cuối năm 2018 là 72,47 tỷ đồng, tăng hơn gấp 4 lần so với năm 2009. 03 QTDND có lợi nhuận lớn nhất là QTDND Phường 2, Lộc Sơn và B’Lao với lợi nhuận lần lượt đạt 13,5 tỷ đồng, 12,6 tỷ đồng và 12,5 tỷ đồng.

QTDND có lợi nhuận thấp nhất trong năm 2018 là QTDND Đinh Lạc 0,4 tỷ đồng.2: Kết quả hoạt động kinh doanh các QTDND tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2009 - 2018 Đơn vị tính: Triệu đồng Năm Tổng tài sản Vốn chủ sở hữu Lợi nhuận 2009 1. Tỷ suất sinh lợi của các quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Lâm Đồng Trong giai đoạn 2009 – 2013, ROA trung bình của các QTDND tỉnh Lâm Đồng có sự tăng trưởng đều đặn tuy nhiên từ năm 2014 đến 2018 ROA của các QTDND giảm mạnh từ 1,74% năm 2013 xuống chỉ còn 1,28% năm 2018. Tương tự, tỷ số ROE trung bình của các QTDND tỉnh Lâm Đồng cũng giảm từ 27,24% năm 2012 xuống còn 22,73% năm 2014 sau đó có sự tăng trưởng nhẹ trong giai đoạn 2014 – 2016 tuy nhiên không đáng kể và tiếp tục giảm mạnh xuống còn 17,51% năm 2018. Có thể thấy, tỷ suất sinh lợi của các QTDND tỉnh Lâm Đồng đã có xu hướng giảm rõ rệt trong 5 tới 6 năm liên tục trở lại đây cho thấy hiệu quả hoạt động của các QTDND tỉnh Lâm Đồng ngày càng đi xuống và chưa có dấu hiệu dừng lại.

Thêm vào đó, tỷ suất sinh lợi giữa các QTDND tỉnh Lâm Đồng cũng không đồng đều, có sự chênh lệch cao giữa các QTDND với nhau. Trong giai đoạn 2009 - 2018, một số thời điểm tỷ số ROA của QTDND cao nhất và thấp nhất cách biệt trên 3 lần như trong các năm 2009, 2014, 2015, 2017 và 2018, tương tự tỷ số ROE cách biệt trên 3 lần trong các năm 2009, 2014, 2015, 2016 và 2018. Một số QTDND tỉnh Lâm Đồng một số thời điểm có tỷ suất sinh lợi rất thấp so với trung bình của các QTDND tỉnh Lâm Đồng, thậm chí kinh doanh thua lỗ như trường hợp phát sinh trong năm 2014 đối với QTDND Phường 12 với tỷ số ROA là -1,38%, tỷ số ROE là – 22,43%. Đến cuối năm 2018, ROA của QTDND cao nhất là QTDND B’Lao đạt 2,04% tuy nhiên QTDND thấp nhất là QTDND Liên Phương chỉ đạt 0,36%, thấp hơn 4,6 lần so với Quỹ cao nhất (-1,68%).

Tương tự, chênh lệch tỷ số ROE của QTDND cao nhất là QTDND Lộc Sơn (24,8%) cũng gấp 3,1 lần QTDND thấp nhất là QTDND Đinh Lạc (8%). Có tổng cộng 09 QTDND có ROA thấp hơn trung bình các QTDND và 06 QTDND có tỷ số ROE thấp hơn trung bình các QTDND, điều đáng lưu ý là các QTDND này đều đã hoạt động trên 20 năm, cơ cấu tổ chức và hoạt động đã ổn định tuy nhiên hiệu quả hoạt động vẫn không cao.