Luận văn thạc sĩ tác động của cung tiền và thâm hụt ngân sách đến lạm phát ở các nước châu á thái bình dương

Nghiên cứu tác động của cung tiền và thâm hụt ngân sách đến lạm phát ở các nước châu Á Thái Bình Dương, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế.

• Tác giả: Phạm Hà Kim Ngân
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Kim Yến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TPHCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Cung Tiền Và Thâm Hụt Ngân Sách Đến Lạm Phát
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI THÂM HỤT NGÂN SÁCH VÀ CUNG TIỀN M2 ĐẾN LẠM PHÁT
• 1.1. Giới thiệu về đề tài
• 1.2. Sự cần thiết của đề tài
• 1.3. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT LIÊN QUAN ĐẾN THÂM HỤT NGÂN SÁCH VÀ CUNG TIỀN M2 ẢNH HƯỞNG ĐẾN LẠM PHÁT
• 2.1. Nền tảng lý thuyết
• 2.1.1. Lạm phát
• 2.2. Thâm hụt ngân sách
• 2.3. Cung tiền M2
• 2.4. Mối quan hệ giữa cung tiền M2 và lạm phát

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của cung tiền và thâm hụt ngân sách đến lạm phát

Lạm phát là một trong những vấn đề kinh tế quan trọng mà các quốc gia phải đối mặt. Tác động của cung tiền và thâm hụt ngân sách đến lạm phát đã được nghiên cứu rộng rãi. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố này trong bối cảnh các nước Châu Á - Thái Bình Dương.

1.1. Định nghĩa và vai trò của lạm phát trong nền kinh tế

Lạm phát được định nghĩa là sự tăng mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian. Nó ảnh hưởng đến sức mua của đồng tiền và có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho nền kinh tế.

1.2. Tầm quan trọng của cung tiền và thâm hụt ngân sách

Cung tiền và thâm hụt ngân sách là hai yếu tố quan trọng trong chính sách tài khóa. Sự gia tăng cung tiền có thể dẫn đến lạm phát nếu không được kiểm soát, trong khi thâm hụt ngân sách kéo dài có thể làm trầm trọng thêm tình hình.

II. Vấn đề thách thức từ thâm hụt ngân sách và lạm phát

Thâm hụt ngân sách là tình trạng mà các khoản chi vượt quá các khoản thu, dẫn đến áp lực lạm phát. Nhiều quốc gia đang phải đối mặt với thách thức này, đặc biệt là trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế.

2.1. Nguyên nhân gây ra thâm hụt ngân sách

Thâm hụt ngân sách có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chi tiêu chính phủ tăng cao, thất thu thuế, và các khoản chi không thể kiểm soát. Điều này dẫn đến việc chính phủ phải vay nợ hoặc phát hành tiền để bù đắp.

2.2. Tác động của thâm hụt ngân sách đến lạm phát

Khi ngân sách bị thâm hụt, chính phủ có thể phát hành tiền để bù đắp, dẫn đến tăng cung tiền và gây áp lực lên giá cả. Điều này có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát.

III. Phương pháp giải quyết thâm hụt ngân sách và kiểm soát lạm phát

Để giải quyết vấn đề thâm hụt ngân sách và kiểm soát lạm phát, các chính phủ cần áp dụng các biện pháp tài chính hợp lý. Việc quản lý ngân sách hiệu quả là rất quan trọng.

3.1. Các biện pháp tài chính để giảm thâm hụt ngân sách

Các biện pháp như cắt giảm chi tiêu, tăng thuế, và cải cách hệ thống thuế có thể giúp giảm thâm hụt ngân sách. Điều này cần được thực hiện một cách đồng bộ và có kế hoạch.

3.2. Kiểm soát cung tiền để ổn định giá cả

Ngân hàng trung ương cần có chính sách tiền tệ chặt chẽ để kiểm soát cung tiền. Việc điều chỉnh lãi suất và các công cụ tiền tệ khác có thể giúp ổn định giá cả và kiểm soát lạm phát.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về cung tiền và thâm hụt ngân sách

Nghiên cứu về tác động của cung tiền và thâm hụt ngân sách đến lạm phát có thể cung cấp những bài học quý giá cho các quốc gia trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

4.1. Kinh nghiệm từ các quốc gia Châu Á

Nhiều quốc gia trong khu vực đã áp dụng các biện pháp khác nhau để kiểm soát lạm phát. Việc học hỏi từ kinh nghiệm của các nước này có thể giúp Việt Nam và các nước khác cải thiện chính sách tài chính.

4.2. Kết quả nghiên cứu và khuyến nghị chính sách

Nghiên cứu cho thấy rằng việc kiểm soát cung tiền và thâm hụt ngân sách là rất quan trọng để duy trì lạm phát ở mức thấp. Các khuyến nghị chính sách cần được đưa ra dựa trên các kết quả nghiên cứu thực tiễn.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về lạm phát

Tương lai của nghiên cứu về tác động của cung tiền và thâm hụt ngân sách đến lạm phát sẽ tiếp tục được quan tâm. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với tình hình kinh tế hiện tại.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phân tích sâu hơn mối quan hệ giữa các yếu tố này trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu mới

Các nhà nghiên cứu cần xem xét các yếu tố mới như công nghệ và chính sách thương mại trong việc ảnh hưởng đến lạm phát và thâm hụt ngân sách.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đóng góp khoảng 61% GDP thế giới và chiếm gần 48% thương mại quốc tế trong những năm gần đây, trở thành trung tâm tăng trưởng kinh tế năng động bậc nhất thế giới. Tuy nhiên, các quốc gia trong khu vực cũng phải đối mặt với thách thức lớn về thâm hụt ngân sách và lạm phát. Từ năm 1997 đến 2014, nhiều nước như Malaysia, Việt Nam, Thái Lan ghi nhận mức thâm hụt ngân sách cao, đồng thời cung tiền M2 mở rộng nhanh chóng, tạo áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Lạm phát ở một số nước dao động mạnh, ví dụ Indonesia từng có lạm phát lên tới 75% năm 1998, trong khi Việt Nam duy trì lạm phát ở mức 4% năm 2014.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích tác động của thâm hụt ngân sách và cung tiền M2 đến lạm phát tại 9 quốc gia đại diện khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trong giai đoạn 1997-2014. Nghiên cứu nhằm làm rõ mối quan hệ trong ngắn hạn và dài hạn giữa các biến số tài khóa, tiền tệ và lạm phát, từ đó đề xuất chính sách ổn định kinh tế vĩ mô. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào Bangladesh, Cambodia, Indonesia, Malaysia, Pakistan, Philippines, Sri Lanka, Thái Lan và Việt Nam, với dữ liệu thu thập từ World Bank và IMF. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm giúp các nhà hoạch định chính sách kiểm soát lạm phát hiệu quả, đồng thời duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững trong khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô về lạm phát, thâm hụt ngân sách và cung tiền. Lạm phát được định nghĩa là sự tăng mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian, làm giảm sức mua của đồng tiền. Theo phương trình định lượng tiền tệ của Fisher, mối quan hệ giữa cung tiền (M), vòng quay tiền (V), mức giá (P) và sản lượng thực tế (Y) được thể hiện qua công thức MV = PY. Milton Friedman nhấn mạnh rằng "lạm phát luôn luôn và bất kỳ ở đâu là một hiện tượng tiền tệ", nghĩa là tăng cung tiền nhanh hơn sản lượng thực tế sẽ dẫn đến lạm phát.

Thâm hụt ngân sách là tình trạng chi tiêu của ngân sách nhà nước vượt quá thu nhập, thường được đo bằng tỷ lệ thâm hụt so với GDP. Thâm hụt có thể gây ra lạm phát thông qua kênh tiền tệ khi chính phủ phát hành tiền để bù đắp bội chi, làm tăng cung tiền và áp lực lên giá cả. Cung tiền M2 bao gồm tiền mặt, tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi có kỳ hạn, là chỉ tiêu quan trọng để kiểm soát chính sách tiền tệ.

Nghiên cứu cũng tham khảo các mô hình kinh tế lượng về dữ liệu bảng (panel data) để phân tích mối quan hệ giữa các biến số tài khóa, tiền tệ và lạm phát, đồng thời kiểm định các giả định về phương sai, tự tương quan và đa cộng tuyến.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 9 quốc gia trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương từ năm 1997 đến 2014, với các biến chính gồm: tỷ lệ lạm phát, thâm hụt ngân sách (% GDP), cung tiền M2 (% GDP), GDP thực bình quân đầu người (log), chi tiêu chính phủ (% GDP), lãi suất (%), tỷ giá hối đoái (log) và độ mở thương mại (% GDP). Dữ liệu được thu thập từ các nguồn uy tín như World Bank và IMF.

Phương pháp phân tích sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng với kỹ thuật GMM (Generalized Method of Moments) theo nghiên cứu Arellano-Bond (1995) nhằm kiểm soát các vấn đề như đa cộng tuyến, phương sai thay đổi và tự tương quan. Các kiểm định thống kê được thực hiện để đảm bảo tính hợp lệ của mô hình, bao gồm kiểm định phương sai không đổi, kiểm định tự tương quan Durbin-Watson và kiểm định đa cộng tuyến theo tiêu chuẩn Gujarati (2004). Phần mềm Stata 11 được sử dụng để thực hiện các phân tích định lượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của thâm hụt ngân sách đến lạm phát: Kết quả hồi quy cho thấy thâm hụt ngân sách có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến lạm phát trong dài hạn. Cụ thể, khi tỷ lệ thâm hụt ngân sách tăng 1% GDP, lạm phát tăng khoảng 0.3-0.5%. Trong ngắn hạn, tốc độ tăng thâm hụt cũng làm tăng tốc độ lạm phát với mức tác động tương tự.

2. Tác động của cung tiền M2 đến lạm phát: Mối quan hệ giữa cung tiền M2 và lạm phát được xác nhận là nghịch biến trong dài hạn, tức là tăng cung tiền không đồng nghĩa với tăng lạm phát lâu dài. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, mở rộng cung tiền M2 có tác động dương đến tốc độ tăng lạm phát, với mức tăng khoảng 0.4% lạm phát khi cung tiền tăng 1% GDP.

3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Chi tiêu chính phủ và lãi suất cũng có tác động đáng kể đến lạm phát. Chi tiêu chính phủ tăng 1% GDP làm lạm phát tăng khoảng 0.2%, trong khi lãi suất tăng có xu hướng làm giảm lạm phát nhẹ. Độ mở thương mại có tác động giảm lạm phát trong dài hạn, với mức giảm khoảng 0.1% lạm phát khi độ mở tăng 1%.

4. So sánh giữa các quốc gia: Việt Nam và Malaysia có mức thâm hụt ngân sách cao nhất, lần lượt đạt gần 24% và 9% GDP trong giai đoạn nghiên cứu, tương ứng với mức lạm phát cao hơn trung bình khu vực. Các nước như Cambodia và Sri Lanka duy trì lạm phát ổn định ở mức dưới 5%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết kinh tế vĩ mô và các nghiên cứu trước đây, cho thấy thâm hụt ngân sách là một trong những nguyên nhân chính làm tăng lạm phát, đặc biệt khi được tài trợ bằng phát hành tiền. Mối quan hệ nghịch biến giữa cung tiền M2 và lạm phát trong dài hạn phản ánh khả năng nền kinh tế hấp thụ lượng tiền mới mà không gây áp lực giá cả, nhất là khi tăng trưởng GDP thực tế ổn định.

Sự khác biệt tác động giữa ngắn hạn và dài hạn cho thấy chính sách tiền tệ cần được điều chỉnh linh hoạt để kiểm soát lạm phát mà không làm ảnh hưởng đến tăng trưởng. Các biến kiểm soát như chi tiêu chính phủ và độ mở thương mại cũng đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết áp lực lạm phát, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ xu hướng lạm phát, thâm hụt ngân sách và cung tiền M2 theo từng quốc gia, cũng như bảng kết quả hồi quy chi tiết để minh họa mức độ tác động và ý nghĩa thống kê của các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiểm soát thâm hụt ngân sách: Chính phủ các nước cần thiết lập giới hạn thâm hụt ngân sách hợp lý, ưu tiên cân đối thu chi để tránh bội chi kéo dài. Mục tiêu giảm tỷ lệ thâm hụt xuống dưới 5% GDP trong vòng 3-5 năm tới nhằm giảm áp lực lạm phát.

2. Quản lý cung tiền M2 hiệu quả: Ngân hàng Trung ương cần tăng cường kiểm soát tốc độ tăng cung tiền, đảm bảo phù hợp với nhu cầu thực tế của nền kinh tế và tốc độ tăng trưởng GDP. Chính sách tiền tệ nên linh hoạt điều chỉnh theo chu kỳ kinh tế để tránh gây lạm phát ngắn hạn.

3. Tăng cường minh bạch và hiệu quả chi tiêu công: Cải thiện quản lý chi tiêu chính phủ, tập trung vào các khoản đầu tư có hiệu quả cao, giảm chi tiêu không cần thiết để giảm áp lực lên ngân sách và lạm phát.

4. Thúc đẩy mở rộng thương mại và hội nhập kinh tế: Khuyến khích tăng cường độ mở thương mại nhằm tận dụng lợi thế cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất và kiểm soát lạm phát thông qua cạnh tranh thị trường.

Các giải pháp trên cần được thực hiện đồng bộ bởi các cơ quan quản lý tài chính, ngân hàng trung ương và chính phủ trong vòng 3-5 năm tới để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tài chính và tiền tệ: Giúp hiểu rõ tác động của thâm hụt ngân sách và cung tiền đến lạm phát, từ đó xây dựng chính sách phù hợp nhằm ổn định giá cả và tăng trưởng kinh tế.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực nghiệm về mối quan hệ giữa các biến số tài khóa, tiền tệ và lạm phát trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

3. Sinh viên và học viên cao học ngành Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc nghiên cứu các vấn đề kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ và tài khóa trong bối cảnh khu vực đang phát triển.

4. Các tổ chức tài chính quốc tế và ngân hàng phát triển: Hỗ trợ đánh giá rủi ro lạm phát và hiệu quả chính sách tài khóa, tiền tệ tại các quốc gia đang phát triển trong khu vực để thiết kế các chương trình hỗ trợ phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Thâm hụt ngân sách có phải luôn gây ra lạm phát không?
   Không hoàn toàn. Thâm hụt ngân sách chỉ gây lạm phát khi được tài trợ bằng phát hành tiền hoặc vay nợ không bền vững. Nếu thâm hụt được quản lý tốt và tài trợ hợp lý, tác động đến lạm phát có thể hạn chế.

2. Tại sao cung tiền M2 lại có mối quan hệ nghịch biến với lạm phát trong dài hạn?
   Điều này do nền kinh tế có thể hấp thụ lượng tiền mới nếu tăng trưởng sản lượng thực tế tăng tương ứng, giúp cân bằng cung cầu tiền tệ và hạn chế áp lực tăng giá.

3. Làm thế nào để kiểm soát lạm phát trong ngắn hạn khi cung tiền tăng nhanh?
   Ngân hàng Trung ương có thể sử dụng công cụ chính sách tiền tệ như tăng lãi suất, điều tiết tín dụng để hạn chế cung tiền quá mức, đồng thời phối hợp với chính sách tài khóa thận trọng.

4. Độ mở thương mại ảnh hưởng thế nào đến lạm phát?
   Độ mở thương mại cao giúp tăng cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất và giá cả hàng hóa, từ đó góp phần giảm áp lực lạm phát trong dài hạn.

5. Tại sao Việt Nam có mức thâm hụt ngân sách cao hơn các nước khác trong khu vực?
   Nguyên nhân bao gồm thất thu thuế, nợ đọng thuế lớn, chi tiêu công chưa hiệu quả và ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu, dẫn đến thâm hụt ngân sách cao trong giai đoạn 2008-2010.

Kết luận

• Thâm hụt ngân sách và cung tiền M2 là những nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến lạm phát tại các nước Châu Á - Thái Bình Dương trong giai đoạn 1997-2014.
• Thâm hụt ngân sách có tác động tích cực đến lạm phát trong cả ngắn hạn và dài hạn, trong khi cung tiền M2 có mối quan hệ nghịch biến với lạm phát dài hạn nhưng tác động dương trong ngắn hạn.
• Các biến kiểm soát như chi tiêu chính phủ, lãi suất và độ mở thương mại cũng đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết lạm phát.
• Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng với kỹ thuật GMM, đảm bảo kết quả định lượng tin cậy và phù hợp với thực tiễn khu vực.
• Đề xuất các chính sách kiểm soát thâm hụt ngân sách, quản lý cung tiền, nâng cao hiệu quả chi tiêu công và thúc đẩy mở rộng thương mại nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Tiếp theo, các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu nên tiếp tục theo dõi diễn biến kinh tế vĩ mô, cập nhật dữ liệu mới và áp dụng các mô hình phân tích nâng cao để điều chỉnh chính sách phù hợp với bối cảnh kinh tế toàn cầu và khu vực. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, độc giả có thể tham khảo toàn văn luận văn và các báo cáo kinh tế liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu về đề tài thâm hụt ngân sách và cung tiền M2 tác động đến lạm phát Chương 2: Cơ sở lý thuyết liên quan đến thâm hụt ngân sách và cung tiền M2 ảnh hưởng đến lạm phát TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Chương 3: Thực trạng vấn đề lạm phát, thâm hụt ngân sách và cung tiền M2 ở các nước tại khu vực châu Á Thái Bình Dương Chương 4: Phương pháp nghiên cứu, dữ liệu và kết quả mô hình Chương 5: Kết luận và gợi ý chính sách TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT LIÊN QUAN ĐẾN THÂM HỤT NGÂN SÁCH VÀ CUNG TIỀN M2 ẢNH HƯỞNG ĐẾN LẠM PHÁT 2.1 Nền tảng lý thuyết 2.1 Lạm phát Theo N. Gregory Mankiw, Macroeconomics (7th Edition), (Worth Publishers, chương 6 trang 155), "lạm phát là sự tăng mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian". Trong một nền kinh tế, lạm phát là sự mất giá trị thị trường hay giảm sức mua của đồng tiền. Khi so sánh với các nền kinh tế khác thì lạm phát là sự phá giá tiền tệ của một loại tiền tệ so với các loại tiền tệ khác.

Thông thường theo nghĩa đầu tiên thì người ta hiểu là lạm phát của đơn vị tiền tệ trong phạm vi nền kinh tế của một quốc gia, còn theo nghĩa thứ hai thì người ta hiểu là lạm phát của một loại tiền tệ trong phạm vi thị trường toàn cầu. Một chỉ số lạm phát bằng 0 hay một chỉ số dương nhỏ thì được người ta gọi là sự "ổn định giá cả". Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có một sự thống nhất hoàn toàn về định nghĩa lạm phát. Quan điểm cổ điển cho rằng lạm phát xảy ra khi số tiền lưu hành vượt quá dự trữ vàng làm đảm bảo của ngân hàng phát hành.

Cụ thể người ta dựa vào tỷ lệ đảm bảo của tiền tệ để xem xét có lạm phát hay không. Chẳng hạn nếu pháp luật ấn định rằng tỷ lệ đảm bảo tối thiểu của tiền tệ là 30%, khi tỷ lệ đó xuống dưới mức pháp định tức là ngân hàng đã phát hành tiền quá mức. Quan điểm này coi trọng cơ sở đảm bảo của tiền. Trong thực tế, có những trường hợp tỷ lệ đảm bảo pháp định vẫn được tôn trọng nhưng giá cả của hàng hóa đều lên cao.

Quan điểm khác cho rằng lạm phát là sự mất cân đối giữa tiền và hàng trong nền kinh tế. Có thể tóm tắt trong phương trình Fisher: M. Nếu tổng khối lượng tiền lưu hành (M) tăng thêm trong khi tổng lượng hàng hóa - dịch vụ được trao đổi (Y) không thay đổi, thì mặc nhiên mức giá trung bình (P) phải tăng lên. Và nếu thêm vào đó tốc độ lưu thông tiền tệ (V) tăng thì P lại tăng rất nhanh.

Để khắc TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 phục tình trạng này cần dùng biện pháp thích hợp để thiết lập lại cân đối giữa tiền và hàng trong nền kinh tế. Cũng bàn về vấn đề lưu thông tiền tệ, Milton Friendman đã từng phát biểu: Lạm phát ở mọi lúc mọi nơi đều là hiện tượng của lưu thông tiền tệ. Lạm phát xuất hiện và chỉ xuất hiện khi nào số lượng tiền trong lưu thông tăng nhanh hơn so với sản xuất. Quan điểm tĩnh về lạm phát nêu trên tuy giúp ta hiểu rõ về lạm phát, nhưng không cho biết nguyên nhân của lạm phát và khiến cho ta lầm tưởng lạm phát cao là kết quả của việc tăng trưởng mức cung tiền tệ cao.

Thật ra trong nhiều trường hợp không hẳn là như vậy, nhà nước có thể tăng cung ứng tiền tệ mà không làm cho giá cả tăng, không gây ra lạm phát, nếu như khối lượng tăng đó phù hợp với khối tiền cần thiết cho lưu thông, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế. Ngoài ra còn có những quan điểm khác cho rằng lạm phát là sự tăng giá của các loại hàng hóa (tư liệu tiêu dùng, tư liệu sản xuất và hàng hóa sức lao động). Lạm phát xảy ra khi mức chung của giá cả và chi phí tăng. Theo quan điểm này thì giá cả tăng lên cho dù bất kỳ nguyên nhân nào đều là lạm phát.

Lạm phát và giá cả tăng đều cùng một ý nghĩa. Thật ra giá cả đồng loạt tăng lên chỉ là một trong những biểu hiện cơ bản của lạm phát mà thôi. Tóm lại, có rất nhiều góc nhìn khác nhau về lạm phát. Mỗi quan điểm, lý thuyết chỉ giải thích cho một số thời kỳ nhất định và ngày càng nhiều quan điểm mới ra đời cùng sự phát triển của nền kinh tế.

Nhưng dù cho xét trên khía cạnh nào đi nữa thì lạm phát đều có những đặc trưng sau:  Sự mất giá của đồng tiền do hiện tượng tiền trong lưu thông vượt quá nhu cầu cần thiết.  Giá cả của hầu hết các loại hàng hóa đồng loạt tăng lên.2 Thâm hụt ngân sách "Thâm hụt ngân sách (hay còn gọi là bội chi ngân sách nhà nước ) là tình trạng các khoản chi của ngân sách Nhà nước lớn hơn các khoản thu phần chênh lệch TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 chính là thâm hụt ngân sách. Trường hợp ngược lại, khi các khoản thu lớn hơn các khoản chi được gọi là thặng dư ngân sách". Để phản ánh mức độ thâm hụt ngân sách người ta thường sử dụng chỉ tiêu tỉ lệ thâm hụt so với GDP hoặc so với tổng số thu trong ngân sách nhà nước (trích sách Kinh tế vĩ mô, chương 10, tác giả Nguyễn Văn Dung).

Ví dụ: Thâm hụt NSNN năm 2009 là 155900 tỷ đồng, tỉ lệ thâm hụt so với GDP là 6. Theo thông lệ quốc tế, có thể tóm tắt báo cáo về NSNN hằng năm như sau: Bảng: Tóm tắt nội dung cân đối ngân sách nhà nước hằng năm Thu Chi A. Thu thường xuyên (thuế, phí, lệ phí). Thu về vốn (bán tài sản nhà nước).

Bù đắp thâm hụt. – Lấy từ nguồn dự trữ. Chi thường xuyên. Cho vay thuần (= cho vay mới – thu nợ gốc).

Công thức tính thâm hụt NSNN của một năm sẽ như sau: Thâm hụt NSNN = Tổng chi – Tổng thu = (D + E + F) – (A + B) = C Các lý thuyết tài chính hiện đại cho rằng, NSNN không cần thiết phải cân bằng theo tháng, theo năm. Vấn đề là phải quản lý các nguồn thu và chi sao cho ngân sách không bi thâm hụt quá lớn và kéo dài. Tuy vậy, trong nhiều nước, đặc biệt là các nước đang phát triển, các Chính phủ vẫn theo đuổi một chính sách tài TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 khóa thận trọng , trong đó chi ngân sách phải nằm trong khuôn khổ các nguồn thu ngân sách để tránh tình trạng thâm hụt.3 Cung tiền M2 Mức cung tiền tệ là khối lượng tiền cung ứng cho lưu thông nhằm đáp ứng nhu cầu về giao dịch, dự trữ của các cá nhân, tổ chức, gia đình. Nó được thể hiện dưới hình thức tiền mặt, tiền gửi vào ngân hàng và các tài sản tài chính khác.

Cung tiền thực tế trong lưu thông do các chủ thể phi ngân hàng nắm giữ. Khối lượng tiền tệ trong nền kinh tế được đo bằng các mức cung tiền tệ khác nhau và được kết cấu theo nguyên tắc tính thanh khoản giảm dần: Tiền gửi không kỳ hạn > tiền gửi có kỳ hạn>chứng khoán ngắn hạn > cổ phiếu >Bất động sản Các mức cung tiền tệ bao gồm  M1: lượng tiền mặt lưu thông ngoài hệ thống ngân hàng và tiền gửi không kì hạn. Đây là bộ phận có tính lỏng cao nhất, phục vụ chủ yếu cho nhu cầu giao dịch M1 = C + D C: tiền ngoài ngân hàng D: tiền gửi không kỳ hạn  M2: bao gồm M1 và tiền gửi có kì hạn M2 kém linh hoạt hơn M1 nhưng sự kiểm soát M2 là hết sức quan trọng bởi vì tiền gửi có kì hạn và không kỳ hạn thường xuyên chuyển hóa cho nhau. Đây là khối tiền được coi như chỉ tiêu kiểm soát chính thức.

 M3 là cung tiền ở phạm vi cực kì rộng. Nó bao gồm M2 + chứng chỉ tiền gửi: tín phiếu, trái phiếu do chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức phát hành 2.4 Mối quan hệ giữa cung tiền M2 và lạm phát "Đối với cung tiền M2, một số nhà kinh tế học cổ điển và tân cổ điển đã dùng thuyết số lượng tiền để giải thích cho những nguyên nhân gây ra lạm phát từ tiền tệ. Trong đó, bất cứ sự gia tăng nào trong cung tiền cũng làm tăng GDP danh nghĩa. Mối quan hệ nhân quả cung tiền và lạm phát dựa TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 vào định đề nổi tiếng của Friedman "Lạm phát luôn luôn và bất kỳ ở đâu là một hiện tượng tiền tệ" là " Sự gia tăng liên tục và kéo dài của giá cả nhất thiết được đ i liền theo bởi sự gia tăng liên tục của cung tiền" Như đã đề cập, theo lý thuyết về lượng tiền của Milton Friedman, mối quan hệ giữa cung tiền và lạm phát được thể hiện qua phương trình định lượng: MV=PY Trong đó: M là lượng tiền V là vòng quay của tiền.

P là giá cả Y là sản lượng (GDP thực tế). Phương trình định lượng có thể viết dưới dạng phần trăm như sau: (%thay đổi của M + % thay đổi của V = % thay đổi của P + % thay đổi của Y) Công thức trên cho thấy mối quan hệ qua lại giữa các biến động của yếu tố cung tiền, vòng quay của tiền, giá cả và GDP thực tế. Thông thường, vòng quay của tiền hay còn gọi là tốc độ chu chuyển của tiền V không thay đổi nhiều qua từng năm. Giả sử V không thay đổi, khi đó tốc độ tăng của giá cả bằng tốc độ tăng của cung tiền trừ đi tốc độ tăng của GDP thực tế.

Như vậy, lạm phát sẽ xảy ra khi tố c độ tăng cung tiền nhanh hơn tốc độ tăng sản lượng Y. Trong trường hợp nền kinh tế đạt mức sản lượng cố định hàng năm, tỷ lệ tăng của giá cả bằng chính tỷ lệ tăng của cung tiền tệ, tốc độ tăng trưởng cung tiền sẽ quyết định tỷ lệ của lạm phát. Dựa vào lý thuyết định lượng tiền tệ, nhiều nhà kinh tế đồng thuận quan điểm số lượng tiền tệ là yếu tố quyết định tỷ lệ lạm phát (Mankiw, 1997). Tuy nhiên không đồng tình quan điểm này, Mortaza (2006) cho rằng trong các nước đang phát triển, lạm phát không hoàn toàn thuộc về hiện tượng tiền tệ mà có liên quan mật thiết với thâm hụt ngân sách (Phát triển kinh tế số 259 2012).

Hầu hết các nước đang phát triển đều có mức lạm phát biến đổi thất thường và rất cao.