Luận văn thạc sĩ ueh tác động của tỷ lệ sở hữu nước ngoài và tỷ lệ sở hữu nhà nước đến hành vi tuân thủ thuế nghiên cứu thực nghiệm tại việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh tác động của tỷ lệ sở hữu nước ngoài và tỷ lệ sở hữu nhà nước đến hành vi tuân thủ thuế nghiên, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Hà Nam
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Tỷ Lệ Sở Hữu Nước Ngoài Và Tỷ Lệ Sở Hữu Nhà Nước Đến Hành Vi Tuân Thủ Thuế Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi thu thập dữ liệu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa luận văn
• 1.6. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Hành vi tránh thuế
• 2.1.1. Khái niệm hành vi tránh thuế
• 2.1.2. Hành vi tránh thuế TNDN
• 2.1.3. Các động cơ của hành vi tránh thuế
• 2.1.4. Phương pháp đo lường hành vi tránh thuế
• 2.2. Sở hữu nước ngoài và sở hữu nhà nước
• 2.2.1. Sở hữu nước ngoài
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của tỷ lệ sở hữu nước ngoài và nhà nước đến hành vi tuân thủ thuế

Tại Việt Nam, tỷ lệ sở hữu nước ngoài và tỷ lệ sở hữu nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc xác định hành vi tuân thủ thuế của các doanh nghiệp. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ giữa các yếu tố này và hành vi tuân thủ thuế, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc về chính sách thuế tại Việt Nam.

1.1. Khái niệm tỷ lệ sở hữu nước ngoài và nhà nước

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài được định nghĩa là tổng tỷ lệ cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài trong doanh nghiệp. Ngược lại, tỷ lệ sở hữu nhà nước là phần vốn mà nhà nước nắm giữ trong các doanh nghiệp. Cả hai yếu tố này đều ảnh hưởng đến cách thức doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế.

1.2. Tầm quan trọng của hành vi tuân thủ thuế

Hành vi tuân thủ thuế không chỉ ảnh hưởng đến ngân sách nhà nước mà còn phản ánh sự minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp. Việc tuân thủ thuế cao giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và cải thiện môi trường kinh doanh.

II. Vấn đề và thách thức trong hành vi tuân thủ thuế tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều chính sách khuyến khích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc tuân thủ thuế. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc hiểu rõ các quy định thuế, dẫn đến hành vi tránh thuế. Điều này không chỉ gây thất thu cho ngân sách mà còn làm giảm tính cạnh tranh của doanh nghiệp.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tránh thuế

Nhiều yếu tố như sự phức tạp của hệ thống thuế, thiếu thông tin và sự hỗ trợ từ cơ quan thuế đã dẫn đến hành vi tránh thuế. Doanh nghiệp thường tìm cách tối ưu hóa chi phí thuế thông qua các phương pháp hợp pháp.

2.2. Tác động của chính sách thuế đến doanh nghiệp

Chính sách thuế hiện hành có thể tạo ra những rào cản cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc thay đổi chính sách thuế cần được thực hiện một cách đồng bộ để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của tỷ lệ sở hữu đến hành vi tuân thủ thuế

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nước ngoài, tỷ lệ sở hữu nhà nước và hành vi tuân thủ thuế. Dữ liệu được thu thập từ các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2010-2017.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của 466 doanh nghiệp phi tài chính. Phương pháp hồi quy OLS được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc.

3.2. Các biến nghiên cứu và mô hình phân tích

Các biến nghiên cứu bao gồm tỷ lệ sở hữu nước ngoài, tỷ lệ sở hữu nhà nước, và các yếu tố kiểm soát như quy mô doanh nghiệp và tỷ lệ lợi nhuận. Mô hình hồi quy được xây dựng để đánh giá tác động của các yếu tố này đến hành vi tuân thủ thuế.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sở hữu nước ngoài có tác động tích cực đến hành vi tuân thủ thuế. Ngược lại, tỷ lệ sở hữu nhà nước lại có ảnh hưởng tiêu cực. Những phát hiện này có thể giúp các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh các quy định thuế để nâng cao mức độ tuân thủ.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy mối quan hệ giữa tỷ lệ sở hữu nước ngoài và hành vi tuân thủ thuế là tích cực, trong khi tỷ lệ sở hữu nhà nước có tác động ngược lại. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải cách chính sách thuế đối với doanh nghiệp nhà nước.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào chính sách

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đề xuất các chính sách thuế hợp lý hơn, nhằm khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ thuế tốt hơn, từ đó tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ sở hữu nước ngoài và nhà nước có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi tuân thủ thuế tại Việt Nam. Việc cải cách chính sách thuế là cần thiết để nâng cao hiệu quả thu thuế và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các phát hiện chính cho thấy tỷ lệ sở hữu nước ngoài thúc đẩy hành vi tuân thủ thuế, trong khi tỷ lệ sở hữu nhà nước có thể dẫn đến hành vi tránh thuế. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải cách chính sách thuế.

5.2. Đề xuất cho nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu tương lai có thể mở rộng ra các lĩnh vực khác như tác động của các yếu tố văn hóa và xã hội đến hành vi tuân thủ thuế, từ đó cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đóng vai trò nền tảng trong cơ cấu nguồn thu ngân sách nhà nước, đồng thời là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô và thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tại Việt Nam, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng cùng làn sóng cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước đã làm thay đổi căn bản cấu trúc sở hữu của các doanh nghiệp niêm yết. Tuy nhiên, tình trạng xói mòn cơ sở tính thuế và chuyển lợi nhuận vẫn diễn biến phức tạp. Theo ước tính từ các cơ quan quản lý, các hành vi tránh thuế tinh vi gây thất thu đáng kể cho ngân sách mỗi năm.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá thực nghiệm tác động của tỷ lệ sở hữu nước ngoài và tỷ lệ sở hữu nhà nước đến mức độ tuân thủ thuế của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu thực hiện thu thập dữ liệu bảng từ 466 doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) trong giai đoạn 8 năm từ năm 2010 đến năm 2017, tạo nên bộ dữ liệu với 3.728 quan sát.

Ý nghĩa của đề tài được thể hiện rõ nét trên cả phương diện học thuật lẫn thực tiễn quản trị. Về mặt định lượng, nghiên cứu sử dụng hệ thống thước đo thuế suất hiệu dụng (CTA) với mức trung bình xấp xỉ mức thuế suất luật định 20% để nhận diện hành vi hoạch định thuế. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học giúp các nhà hoạch định chính sách hoàn thiện khung khổ pháp lý, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa cấu trúc vốn và nâng cao tính minh bạch tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng hai lý thuyết quản trị cốt lõi là lý thuyết đại diện và lý thuyết hợp tác. Theo lý thuyết đại diện của Jensen và Meckling, sự phân tách giữa quyền sở hữu và quyền điều hành tạo ra xung đột lợi ích giữa nhà quản lý và các cổ đông. Nhà quản trị có xu hướng tận dụng các khoảng trống pháp lý để thực hiện hành vi tránh thuế nhằm tối đa hóa dòng tiền ngắn hạn hoặc nâng cao thù lao cá nhân, bất chấp rủi ro thanh tra và tổn hại uy tín doanh nghiệp. Ngược lại, lý thuyết hợp tác cho rằng ban điều hành hành động như những người quản gia mẫn cán, nỗ lực dung hòa giữa việc tối ưu hóa nghĩa vụ thuế hợp pháp và duy trì trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, mô hình nghiên cứu tích hợp các khái niệm học thuật then chốt:

• Tránh thuế thu nhập doanh nghiệp: Hành vi sắp xếp, tổ chức hoạt động kinh doanh hợp pháp nhằm giảm thiểu số thuế phải nộp thông qua việc tận dụng tối đa các ưu đãi, chi phí hợp lý và tấm chắn thuế.
• Thuế suất hiệu dụng (CTA): Tỷ lệ phản ánh gánh nặng thuế thực tế của doanh nghiệp, được đo lường qua tỷ lệ thuế trên lợi nhuận kế toán hoặc dòng tiền tự do.
• Tỷ lệ sở hữu nước ngoài (FOREI): Tỷ lệ cổ phần có quyền biểu quyết do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ.
• Tỷ lệ sở hữu nhà nước (STATE): Tỷ lệ vốn cổ phần do Nhà nước đại diện sở hữu tại doanh nghiệp niêm yết.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu sơ cấp được trích xuất từ báo cáo tài chính kiểm toán giai đoạn 2010 - 2017 thông qua cơ sở dữ liệu FiinPro. Mẫu nghiên cứu ban đầu gồm 728 công ty trên hai sàn HOSE và HNX, sau khi loại trừ các tổ chức tài chính trung gian như ngân hàng, bảo hiểm, công ty chứng khoán và các doanh nghiệp thiếu hụt dữ liệu liên tục, quy mô mẫu chính thức đạt 466 doanh nghiệp phi tài chính với 3.728 quan sát (firm-year).

Quy trình phân tích định lượng được thực hiện trên phần mềm Stata 14.0 qua các bước chặt chẽ:

1. Thống kê mô tả và phân tích tương quan tuyến tính Pearson nhằm sàng lọc biến và phát hiện sớm hiện tượng đa cộng tuyến.
2. Ước lượng mô hình hồi quy OLS gộp (Pooled OLS), mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM).
3. Sử dụng kiểm định Hausman để lựa chọn giữa mô hình FEM và REM. Kết quả kiểm định Hausman cho thấy giá trị Prob > chi2 = 0.2051 lớn hơn mức ý nghĩa 5%, xác định mô hình REM là phù hợp.
4. Kiểm định các khuyết tật mô hình: Kiểm định Wooldridge cho kết quả p-value = 0.8852 cho thấy không có hiện tượng tự tương quan; kiểm định hệ số phóng đại phương sai (Mean VIF = 1.16 < 10) xác nhận không xảy ra đa cộng tuyến; kiểm định Breusch-Pagan cho Prob > chi2 < 0.05 khẳng định tồn tại hiện tượng phương sai sai số thay đổi.
5. Áp dụng phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát (GLS) để khắc phục triệt để hiện tượng phương sai thay đổi, đảm bảo các ước lượng thu được đạt tính vững và hiệu quả cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích thống kê và ước lượng hồi quy thực nghiệm mang lại nhiều phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, tỷ lệ sở hữu nước ngoài có mối tương quan nghịch rõ rệt với mức độ tuân thủ thuế (đo lường qua biến CTA1 và CTA3). Giá trị trung bình của biến FOREI trong mẫu đạt 9.18%, với tỷ lệ nắm giữ cao nhất tại một số doanh nghiệp lên tới 64.62%. Doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nước ngoài càng cao thì xu hướng giảm thiểu chi phí thuế thực nộp càng lớn nhờ vào năng lực lập kế hoạch thuế quốc tế và tận dụng các quy định ưu đãi đầu tư.

Thứ hai, tỷ lệ sở hữu nhà nước thể hiện mối tương quan thuận có ý nghĩa thống kê với hành vi tuân thủ thuế. Tỷ lệ sở hữu nhà nước bình quân trong mẫu đạt mức 26.11%, cá biệt có doanh nghiệp đạt mức 96.72%. Các doanh nghiệp có vốn nhà nước chi phối có mức độ tuân thủ nghĩa vụ thuế cao hơn khoảng 15% đến 20% so với nhóm doanh nghiệp tư nhân thuần túy, do phải chịu sự giám sát kép từ cơ quan chủ quản và cơ quan thanh tra thuế.

Thứ ba, các biến kiểm soát tài chính ghi nhận tác động đa chiều đến hành vi thuế:

• Quy mô doanh nghiệp (SIZE) đạt giá trị trung bình 27.15 (theo thang logarit tự nhiên), cho thấy các doanh nghiệp quy mô lớn chịu sự giám sát công chúng cao hơn nên có tỷ lệ tuân thủ thuế cao hơn.
• Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA) đạt mức bình quân 7.44% (biên độ dao động từ -62.46% đến 99.00%), tác động tích cực đến mức nộp thuế.
• Đòn bẩy tài chính (DE) đạt giá trị trung bình 1.78 lần, phản ánh việc tận dụng tấm chắn thuế từ lãi vay để giảm nghĩa vụ thuế TNDN.
• Cường độ vốn cố định (CAPINT2) đạt tỷ lệ bình quân 93.07%, chứng minh lá chắn thuế phi nợ từ khấu hao tài sản giúp doanh nghiệp hạ thấp mức thuế suất thực tế.

Thảo luận kết quả

Diễn biến gánh nặng thuế của doanh nghiệp được phản ánh sinh động qua biểu đồ đường xu hướng tăng trưởng chỉ số CTA qua 8 năm. Trong giai đoạn 2010 - 2013, tỷ lệ tăng trưởng thuế CTA1 đạt 21.3% và CTA3 đạt 18.4% do nền kinh tế chịu dư chấn khủng hoảng khiến lợi nhuận sụt giảm về đáy. Sang giai đoạn 2014 - 2017, khi sản xuất kinh doanh phục hồi, các doanh nghiệp bắt đầu tối ưu hóa chi phí thuế khiến biên độ dao động của thuế suất hiệu dụng thu hẹp dần.

Bảng tổng hợp kết quả hồi quy GLS khẳng định vai trò chi phối của cấu trúc sở hữu:

• Tác động của khối ngoại: Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với kết luận của Ibrahim Salihu và cộng sự tại thị trường Malaysia cũng như nghiên cứu của Egger tại châu Âu. Các nhà đầu tư nước ngoài sở hữu kinh nghiệm điều hành và mạng lưới liên kết xuyên quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân bổ chi phí và chuyển giá hợp pháp.
• Tác động của khối nhà nước: Kết quả củng cố nghiên cứu của Chan và Wu, khẳng định doanh nghiệp nhà nước ưu tiên hoàn thành chỉ tiêu đóng góp ngân sách và phục vụ mục tiêu chính trị - xã hội hơn là tối đa hóa lợi nhuận sau thuế thông qua các kỹ thuật kế toán mạo hiểm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế và hoàn thiện môi trường kinh doanh, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện hành lang pháp lý về kiểm soát chuyển giá và giao dịch liên kết: Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế cần ban hành hướng dẫn chi tiết về quản lý giá chuyển nhượng theo chuẩn mực quốc tế, phấn đấu giảm 25% đến 30% tình trạng xói mòn cơ sở thuế tại các doanh nghiệp FDI. Lộ trình triển khai thực hiện liên tục trong giai đoạn 2021 - 2025 với trọng tâm thanh tra 100% doanh nghiệp có vốn nước ngoài báo lỗ liên tục nhưng vẫn mở rộng đầu tư.

2. Tối ưu hóa cơ chế giám sát vốn nhà nước tại doanh nghiệp sau cổ phần hóa: Ủy ban Quản lý vốn nhà nước và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) cần duy trì tỷ lệ biểu quyết chiến lược tại các ngành hạ tầng then chốt, đồng thời yêu cầu công khai 100% báo cáo kiểm toán thuế độc lập định kỳ hằng năm nhằm giữ vững tỷ lệ tuân thủ nghĩa vụ ngân sách trên 95%.

3. Chuẩn hóa hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro thuế doanh nghiệp: Hội đồng quản trị và Giám đốc tài chính các công ty niêm yết cần thiết lập chính sách quản trị thuế minh bạch, hạn chế lạm dụng đòn bẩy tài chính vượt quá ngưỡng an toàn 2.0 lần để tránh rủi ro kiệt quệ tài chính khi bị truy thu thuế. Mục tiêu nâng cao điểm số minh bạch thông tin tài chính thêm 20% từ năm 2021.

4. Hiện đại hóa công tác quản lý thuế dựa trên nền tảng dữ liệu lớn: Cơ quan thuế các cấp cần ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu tự động từ báo cáo tài chính của 100% doanh nghiệp niêm yết, thiết lập hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tránh thuế dựa trên độ lệch giữa lợi nhuận kế toán và dòng tiền hoạt động (khoảng trống thuế). Kế hoạch hoàn thành số hóa toàn diện trong giai đoạn 2022 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý thuế và nhà hoạch định chính sách: Sử dụng tài liệu làm căn cứ thực tiễn để xây dựng các quy định quản lý thuế đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài và hoàn thiện thể chế cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

2. Giám đốc tài chính (CFO) và Kế toán trưởng doanh nghiệp: Ứng dụng mô hình thuế suất hiệu dụng để lập kế hoạch tài chính tối ưu, cân đối hợp lý giữa tấm chắn thuế từ nợ vay, chi phí khấu hao và mức độ rủi ro thanh tra thuế.

3. Nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học: Kế thừa khung phân tích định lượng trên dữ liệu bảng (Pooled OLS, FEM, REM, GLS) và phương pháp đo lường hành vi tránh thuế đa chiều phục vụ các đề tài tài chính doanh nghiệp chuyên sâu.

4. Nhà đầu tư tổ chức và chuyên viên phân tích chứng khoán: Sử dụng chỉ số tuân thủ thuế để đánh giá chất lượng lợi nhuận, mức độ minh bạch thông tin và rủi ro pháp lý tiềm ẩn của các cổ phiếu niêm yết trên HOSE và HNX.

Câu hỏi thường gặp

1. Thước đo thuế suất hiệu dụng CTA trong luận văn phản ánh điều gì? Chỉ số CTA đo lường tỷ lệ giữa chi phí thuế TNDN (hiện hành hoặc tổng chi phí) trên lợi nhuận kế toán trước thuế hoặc dòng tiền tự do. Chỉ số CTA càng thấp cho thấy doanh nghiệp áp dụng các biện pháp tránh thuế càng nhiều, ngược lại CTA cao thể hiện mức độ tuân thủ thuế cao.

2. Vì sao tỷ lệ sở hữu nước ngoài lại có tương quan thuận với hành vi tránh thuế? Nhà đầu tư nước ngoài chịu áp lực tối đa hóa lợi nhuận ròng và sở hữu trình độ quản trị tài chính vượt trội. Họ tận dụng triệt để các chính sách ưu đãi đầu tư, hiệp định tránh đánh thuế hai lần và kỹ thuật chuyển giá để giảm thiểu nghĩa vụ thuế thực tế.

3. Doanh nghiệp có sở hữu nhà nước thể hiện tính tuân thủ thuế như thế nào? Doanh nghiệp có vốn nhà nước chịu sự thanh tra nghiêm ngặt từ Kiểm toán Nhà nước và Thanh tra Chính phủ. Ban điều hành có xu hướng tuân thủ nghiêm túc các quy định nộp ngân sách nhằm bảo đảm an toàn chính trị và trách nhiệm xã hội, dẫn đến tỷ lệ nộp thuế thực tế cao hơn.

4. Tại sao tác giả lựa chọn phương pháp hồi quy GLS thay vì mô hình FEM hay REM? Mặc dù kiểm định Hausman lựa chọn mô hình REM (p = 0.2051), nhưng kiểm định Breusch-Pagan phát hiện mô hình bị hiện tượng phương sai sai số thay đổi nghiêm trọng (p < 0.05). Phương pháp GLS gán trọng số tối ưu cho phần dư, giúp xử lý triệt để khuyết tật này để đưa ra ước lượng không chệch.

5. Tấm chắn thuế từ nợ vay và tài sản cố định tác động ra sao đến mức đóng thuế? Nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (bình quân 1.78 lần) và tỷ lệ tài sản cố định (93.07%) đều có tương quan nghịch với thuế suất hiệu dụng. Chi phí lãi vay và chi phí khấu hao đóng vai trò là lá chắn thuế hợp pháp giúp doanh nghiệp cắt giảm đáng kể thu nhập chịu thuế.

Kết luận

• Luận văn đã xác định và lượng hóa thành công tác động trái chiều của hai hình thức sở hữu: tỷ lệ sở hữu nước ngoài làm giảm mức độ tuân thủ thuế, trong khi tỷ lệ sở hữu nhà nước thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ nộp ngân sách đầy đủ.
• Quy mô doanh nghiệp, tỷ suất sinh lợi ROA, đòn bẩy tài chính và cường độ tài sản cố định là những nhân tố kiểm soát quan trọng định hình cấu trúc chi phí thuế của doanh nghiệp niêm yết.
• Bộ dữ liệu 3.728 quan sát trong 8 năm (2010 - 2017) được xử lý khoa học qua kỹ thuật hồi quy GLS, mang lại độ tin cậy thực nghiệm cao cho bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam.
• Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo thiết thực cho lộ trình sửa đổi Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp và nâng cao hiệu lực quản lý thuế giai đoạn 2021 - 2026.
• Độc giả, nhà nghiên cứu và các nhà quản trị tài chính quan tâm hãy tham khảo chi tiết toàn văn luận văn để tiếp cận trọn vẹn mô hình phân tích định lượng và phụ lục số liệu chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Giới thiệu Chương 2. Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây Chương 3. Phương pháp nghiên cứu Chương 4.

Kết quả nghiên cứu và Thảo luận LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chương 5. Kết luận và Khuyến nghị CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2. Hành vi tránh thuế: 2. Khái niệm hành vi tránh thuế: Tránh thuế là thuật ngữ tài chính phổ biến dùng để chỉ những điều chỉnh của người nộp thuế sao cho số thuế phải nộp trở nên ít nhất có thể bằng việc sử dụng các công cụ pháp lý.

Các định nghĩa về thuật ngữ này hiện đã được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước như Hanlon và Maydew (2008), Hanlon và Heitzman (2010), Salihu (2014) công bố. Trong khi trốn thuế lại là hành vi vi phạm pháp luật của cá nhân hoặc pháp nhân khi cố ý không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước theo quy định của pháp luật, thì tránh thuế giúp người nộp thuế giảm thiểu số tiền phải đóng mà không vi phạm pháp luật. Tránh thuế (tax avoidance) là khái niệm dùng để chỉ những cố gắng của người nộp thuế nhằm tổ chức hoạt động tài chính của mình sao cho tránh được các khoản thuế phải nộp thông qua việc lợi dụng tới mức tối đa các khoản chi phí hợp lý và trường hợp miễn giảm thuế. Bằng cách này, người nộp thuế có thể giảm thiểu gánh nặng thuế của họ một cách hợp pháp.

Như vậy khác với trốn thuế, phương tiện sử dụng để tránh thuế là phương tiện hợp pháp, được luật pháp cho phép. Hành vi tránh thuế TNDN: Để làm rõ hành vi tránh né thuế TNDN hiện tại đang tồn tại 2 quan điểm được dùng để làm rõ. Đó là hành vi tránh thuế ban đầu chỉ là sử dụng các cách thức như LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thiết lập các hợp đồng, các giao dịch (Lisowsky, 2010) hoặc tận dụng các ưu đãi thuế (Desai và Hines, 2009) để tiết kiệm phần thuế TNDN mà doanh nghiệp phải nộp cho Nhà nước, hành vi này không liên quan gì đến vấn đề đại diện của doanh nghiệp (Desai và Dharmapala, 2009). Nên các hành vi tránh thuế này được các nhà quản trị doanh nghiệp thực hiện nhằm làm giảm gánh nặng thuế cho doanh nghiệp và hành vi này được nhìn theo quan điểm là nhằm nâng cao giá trị doanh nghiệp.

Ở Việt Nam, các công ty sử dụng các hành vi tránh né thuế trong khuôn khổ pháp luật bằng cách sử dụng những phương pháp hạch toán có lợi, khai thác các chương trình ưu đãi của các cơ quan nhà nước. Điều này khác với hành vi trốn thuế của doanh nghiệp bằng cách như không xuất hóa đơn để điều chỉnh doanh thu hoặc mua hóa đơn để tăng chi phí. Các nghiên cứu được thực hiện bởi Grantley Taylor, Grant Richardson (2012), David Guenther (2014) đã tiến hành đo lường yếu tố tuân thủ thuế này bằng phương pháp có thể kể đến như phương pháp sử dụng thuế suất hiệu dụng CTA (được hiệu là tỷ lệ thuế TNDN chia cho thu nhập chịu thuế hoặc lợi nhuận trước thuế) hoặc phương pháp xem xét lỗ hổng thuế (book tax gap). Tỷ lệ CTA được hiểu là bao gồm CTA kế toán hoặc CTA theo dòng tiền mặt dài hạn.

Các động cơ của hành vi tránh thuế: Động cơ sau cùng và quan trọng nhất vẫn là tiết kiệm thu nhập từ các khoản thuế tránh được. Việc này giúp cho doanh nghiệp có lợi nhuận cao hơn mang đến cơ hội đầu tư, cơ hội thu hút vốn trên thị trường chứng khoán và dẫn đến sự tăng trưởng về sau cho công ty.