Luận văn nghiên cứu tác động của tảo hôn tới phát triển kinh tế hộ gia đình của cộng đồng dân tộc la chí tại xã yên thành huyện quang bình tỉnh hà giang

Nghiên cứu tác động của tảo hôn đến phát triển kinh tế hộ gia đình của dân tộc La Chí tại xã Yên Thành, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang.

• Tác giả: Lù Đức Tự
• Người hướng dẫn: ThS. Vũ Thị Hiền
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Động Của Tảo Hôn Tới Phát Triển Kinh Tế Hộ Gia Đình Của Cộng Đồng Dân Tộc La Chí Tại Xã Yên Thành, Huyện Quang Bình, Tỉnh Hà Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa đối với thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Khái niệm về hôn nhân
• 2.2.1. Đặc điểm của hôn nhân
• 2.2.2. Hình thái của hôn nhân
• 2.2.3. Khái niệm về tảo hôn
• 2.3. Khái niệm về kinh tế hộ
• 2.3.1. Kinh tế nông hộ
• 2.3.2. Phát triển kinh tế nông hộ
• 3. PHẦN 3: NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
• 3.4.2. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp
• 3.4.3. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: DỰ KIẾN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Yên Thành
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Đánh giá chung về đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 4.2. Tác động của tảo hôn tới kinh tế hộ
• 4.3. Tảo hôn và thực trạng việc làm ở cộng đồng La Chí trên địa bàn xã
• 4.4. Thực trạng nghèo đói của cộng đồng dân tộc La Chí trên địa bàn nghiên cứu
• 4.5. Thực trạng kinh tế nông hộ của cộng đồng dân tộc La Chí và yếu tố tác động tới kinh tế nông hộ trên địa bàn nghiên cứu
• 4.6. Tảo hôn và khả năng huy động, quản lý các nguồn lực trong gia đình
• 4.7. Đề xuất một số giải pháp nhằm hạn chế tảo hôn và thúc đẩy phát triển kinh tế hộ gia đình
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Với chính quyền các cấp
• 5.2. Kiến nghị đối với chính quyền địa phương
• 5.3. Kiến nghị với người dân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tảo Hôn và Kinh Tế Hộ Dân Tộc La Chí

Trong bối cảnh kinh tế - xã hội đang phát triển, quan hệ hôn nhân và gia đình cũng có những thay đổi đáng kể. Nhà nước ngày càng chú trọng đến hôn nhân và gia đình thông qua việc ban hành các chính sách, chương trình hỗ trợ. Tuy nhiên, ở vùng miền núi, đặc biệt là trong cộng đồng dân tộc thiểu số, tình trạng tảo hôn vẫn còn là một vấn đề nhức nhối. Tại huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang, bên cạnh những nét văn hóa truyền thống đặc sắc, vẫn còn tồn tại những hủ tục lạc hậu và kinh tế chậm phát triển. Xã Yên Thành, một xã vùng III đặc biệt khó khăn, với phần lớn diện tích là đồi núi hiểm trở, người dân chủ yếu sản xuất nông nghiệp, đời sống còn nhiều khó khăn. Tình trạng kết hôn trái pháp luật diễn ra khá phổ biến trong cộng đồng dân tộc La Chí, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển kinh tế của hộ gia đình và toàn xã hội.

1.1. Thực Trạng Tảo Hôn Tại Xã Yên Thành Hà Giang

Xã Yên Thành có 95% dân số là dân tộc thiểu số, trong đó dân tộc La Chí chiếm 20%. Tình trạng tảo hôn diễn ra phổ biến, với nhiều học sinh bỏ học để phụ giúp gia đình và kết hôn sớm, sinh con ở tuổi vị thành niên. Điều này dẫn đến nhiều hệ lụy như thiếu kiến thức về sinh sản, khả năng tự lập kinh tế kém, thể chất chưa phát triển hoàn thiện. Theo nghiên cứu, nhiều trẻ em mới 2 tuổi đã được gia đình đính ước trước, cho thấy hủ tục này đã ăn sâu vào đời sống của người dân. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động tiêu cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

1.2. Ảnh Hưởng Của Tảo Hôn Đến Kinh Tế Hộ Gia Đình

Việc kết hôn sớm dẫn đến sinh con nhiều, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh cao, và các bệnh hiểm nghèo như thiếu máu, thiếu máu huyết tán gia tăng. Điều này làm cho kinh tế hộ gia đình vốn đã khó khăn lại càng thêm gánh nặng. Khi con cái lớn lên, không được học hành đầy đủ, lại tiếp tục kết hôn sớm, tạo thành một vòng luẩn quẩn khó thoát ra. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hộ nghèo trong các gia đình có người tảo hôn thường cao hơn so với các hộ khác. Vấn đề này đòi hỏi cần có những giải pháp can thiệp kịp thời và hiệu quả.

II. Phân Tích Nguyên Nhân Gốc Rễ Của Tảo Hôn Dân Tộc La Chí

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tảo hôn trong cộng đồng dân tộc La Chí. Một trong những nguyên nhân chính là do thiếu hiểu biết về pháp luật, sức khỏe sinh sản và giới tính. Hủ tục lạc hậu này khó thay đổi do chính sách của nhà nước chưa đến được với người dân, và thiếu sự kiên quyết của chính quyền địa phương. Ngoài ra, yếu tố kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng. Nhiều gia đình nghèo khó, không có điều kiện cho con cái học hành, nên chấp nhận cho con kết hôn sớm để giảm bớt gánh nặng kinh tế. Vấn đề này đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện, kết hợp giữa tuyên truyền, giáo dục và hỗ trợ kinh tế.

2.1. Thiếu Hiểu Biết Về Pháp Luật và Sức Khỏe Sinh Sản

Sự thiếu hiểu biết về pháp luật, đặc biệt là Luật Hôn nhân và Gia đình, là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng tảo hôn. Nhiều người dân không biết rằng việc kết hôn trước tuổi quy định là vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý. Bên cạnh đó, kiến thức về sức khỏe sinh sản và giới tính còn hạn chế, dẫn đến việc mang thai ngoài ý muốn và phải kết hôn sớm. Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và sức khỏe sinh sản cần được tăng cường để nâng cao nhận thức cho người dân.

2.2. Yếu Tố Kinh Tế và Hủ Tục Lạc Hậu

Nghèo đói và hủ tục lạc hậu là những rào cản lớn trong việc xóa bỏ tình trạng tảo hôn. Nhiều gia đình nghèo khó coi việc gả con sớm là một cách để giảm bớt gánh nặng kinh tế. Bên cạnh đó, những hủ tục như tục thách cưới cao, tục tảo hôn để giữ gìn trinh tiết cũng góp phần làm gia tăng tình trạng này. Cần có những chính sách hỗ trợ kinh tế, tạo việc làm cho người dân, đồng thời vận động, tuyên truyền để xóa bỏ những hủ tục lạc hậu.

III. Tác Động Tiêu Cực Của Tảo Hôn Đến Kinh Tế Hộ La Chí

Tảo hôn gây ra nhiều tác động tiêu cực đến kinh tế hộ gia đình của cộng đồng dân tộc La Chí. Việc kết hôn sớm khiến cho người trẻ không có cơ hội học hành, nâng cao trình độ chuyên môn, dẫn đến năng suất lao động thấp. Bên cạnh đó, việc sinh con sớm và nhiều khiến cho gánh nặng kinh tế gia đình tăng lên, đặc biệt là chi phí chăm sóc sức khỏe và nuôi dưỡng con cái. Ngoài ra, tảo hôn còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người mẹ và trẻ em, làm giảm khả năng lao động và sản xuất của gia đình.

3.1. Giảm Cơ Hội Học Hành và Nâng Cao Trình Độ

Việc kết hôn sớm thường đi kèm với việc bỏ học, đặc biệt là đối với các em gái. Điều này khiến cho người trẻ không có cơ hội tiếp thu kiến thức, kỹ năng cần thiết để tìm kiếm việc làm tốt hơn và nâng cao thu nhập. Theo nghiên cứu, những người kết hôn muộn thường có trình độ học vấn cao hơn và có khả năng kiếm được nhiều tiền hơn so với những người kết hôn sớm.

3.2. Tăng Gánh Nặng Kinh Tế Gia Đình

Việc sinh con sớm và nhiều khiến cho gánh nặng kinh tế gia đình tăng lên đáng kể. Chi phí chăm sóc sức khỏe cho mẹ và bé, chi phí nuôi dưỡng và giáo dục con cái là những khoản chi lớn đối với các gia đình nghèo khó. Ngoài ra, việc người mẹ phải nghỉ làm để chăm sóc con cái cũng làm giảm thu nhập của gia đình. Tình trạng này càng trở nên trầm trọng hơn khi người mẹ còn quá trẻ và chưa có kinh nghiệm chăm sóc con cái.

IV. Giải Pháp Hạn Chế Tảo Hôn Thúc Đẩy Kinh Tế Hộ La Chí

Để hạn chế tình trạng tảo hôn và thúc đẩy phát triển kinh tế hộ gia đình của cộng đồng dân tộc La Chí, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và sức khỏe sinh sản, nâng cao nhận thức cho người dân về tác hại của tảo hôn. Bên cạnh đó, cần có những chính sách hỗ trợ kinh tế, tạo việc làm cho người dân, đặc biệt là phụ nữ, để họ có thể tự chủ về kinh tế và không phải kết hôn sớm vì lý do kinh tế. Ngoài ra, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội và cộng đồng trong việc phòng chống tảo hôn.

4.1. Tăng Cường Tuyên Truyền Giáo Dục Pháp Luật

Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và sức khỏe sinh sản cần được thực hiện thường xuyên, liên tục và bằng nhiều hình thức khác nhau, phù hợp với đặc điểm văn hóa và trình độ dân trí của người dân. Cần tập trung vào những đối tượng có nguy cơ cao như học sinh, thanh niên và phụ nữ. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào tác hại của tảo hôn, quyền lợi của trẻ em và phụ nữ, và các biện pháp phòng tránh thai.

4.2. Hỗ Trợ Kinh Tế Tạo Việc Làm Cho Người Dân

Cần có những chính sách hỗ trợ kinh tế, tạo việc làm cho người dân, đặc biệt là phụ nữ, để họ có thể tự chủ về kinh tế và không phải kết hôn sớm vì lý do kinh tế. Các chính sách hỗ trợ có thể bao gồm: cho vay vốn ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật sản xuất, tạo điều kiện tiếp cận thị trường, và đào tạo nghề. Cần ưu tiên những đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, gia đình nghèo khó và phụ nữ đơn thân.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Can Thiệp Chống Tảo Hôn Hiệu Quả

Việc xây dựng và triển khai các mô hình can thiệp chống tảo hôn hiệu quả là rất quan trọng. Các mô hình này cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm văn hóa và kinh tế - xã hội của từng địa phương. Một số mô hình có thể áp dụng như: thành lập các câu lạc bộ thanh niên, tổ chức các buổi sinh hoạt cộng đồng, xây dựng các quỹ hỗ trợ học bổng cho học sinh nghèo, và thành lập các tổ tư vấn pháp luật và sức khỏe sinh sản. Cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng và các tổ chức xã hội trong việc xây dựng và triển khai các mô hình này.

5.1. Thành Lập Các Câu Lạc Bộ Thanh Niên

Các câu lạc bộ thanh niên có thể là nơi để các bạn trẻ giao lưu, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao nhận thức về các vấn đề xã hội, trong đó có vấn đề tảo hôn. Các câu lạc bộ có thể tổ chức các hoạt động như: diễn đàn, hội thảo, các buổi nói chuyện chuyên đề, các hoạt động văn hóa, thể thao và các hoạt động tình nguyện.

5.2. Xây Dựng Quỹ Hỗ Trợ Học Bổng Cho Học Sinh Nghèo

Việc hỗ trợ học bổng cho học sinh nghèo là một biện pháp hiệu quả để khuyến khích các em tiếp tục đi học và không phải bỏ học để kết hôn sớm. Quỹ học bổng có thể được huy động từ các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân và cộng đồng. Cần có cơ chế quản lý và sử dụng quỹ minh bạch, hiệu quả và đảm bảo đúng mục đích.

VI. Kết Luận và Tầm Quan Trọng Của Việc Xóa Bỏ Tảo Hôn

Tảo hôn là một vấn đề xã hội nghiêm trọng, gây ra nhiều hệ lụy cho cá nhân, gia đình và cộng đồng. Việc xóa bỏ tảo hôn không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Cần có sự chung tay của tất cả các cấp, các ngành, các tổ chức và cá nhân trong việc phòng chống tảo hôn. Chỉ khi nào tảo hôn được xóa bỏ, thì mới có thể tạo điều kiện cho người dân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, được phát triển toàn diện và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nâng Cao Nhận Thức

Nâng cao nhận thức về tác hại của tảo hôn là yếu tố then chốt để xóa bỏ tình trạng này. Cần tập trung vào việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật và sức khỏe sinh sản, đặc biệt là cho những đối tượng có nguy cơ cao. Cần sử dụng nhiều hình thức tuyên truyền khác nhau, phù hợp với đặc điểm văn hóa và trình độ dân trí của người dân.

6.2. Sự Chung Tay Của Toàn Xã Hội

Việc xóa bỏ tảo hôn đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội, các trường học, các cơ sở y tế và cộng đồng. Cần tạo ra một môi trường xã hội lên án tảo hôn và khuyến khích các hành vi bảo vệ quyền lợi của trẻ em và phụ nữ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Nghiên cứu tác động của tảo hôn tới phát triển kinh tế hộ gia đình của cộng đồng dân tộc La Chí tại xã Yên Thành, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang" do sinh viên Lù Đức Tự thực hiện (chuyên ngành Phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế & PTNT, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, năm 2015, dưới sự hướng dẫn của ThS. Vũ Thị Hiền).

Về bối cảnh thực tiễn, cùng với tiến trình đổi mới kinh tế – xã hội của đất nước, các chính sách dân số và gia đình đã đạt được nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, tại các địa bàn vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hủ tục tảo hôn vẫn còn diễn biến phức tạp. Xã Yên Thành là xã vùng III đặc biệt khó khăn của huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang, cách trung tâm huyện khoảng 3–4 km về phía Tây với địa hình đồi núi chia cắt hiểm trở. Dân số toàn xã có 95% là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trong đó người La Chí chiếm 20% (119 hộ, 588 khẩu). Hoạt động sản xuất của người dân thuần nông, chủ yếu độc canh cây lúa và nương rẫy, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn cao.

Thực trạng kết hôn trái pháp luật diễn ra phổ biến trong cộng đồng người La Chí: tình trạng thanh thiếu niên bỏ học từ bậc tiểu học và trung học cơ sở để lao động giúp gia đình, sau đó kết hôn sớm và sinh con ở độ tuổi 15–16; thậm chí có tập tục đính ước từ khi trẻ mới 2 tuổi. Việc làm cha mẹ khi thể chất chưa hoàn thiện, thiếu kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản và chưa có khả năng tự chủ kinh tế dẫn đến nhiều hệ lụy: tỷ lệ suy dinh dưỡng và tử vong ở trẻ sơ sinh cao, nguy cơ mắc các bệnh hiểm nghèo (thiếu máu, tan máu bẩm sinh), đẩy kinh tế hộ gia đình vào tình trạng kiệt quệ và tạo thành vòng luẩn quẩn nghèo đói truyền qua nhiều thế hệ.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là đánh giá tác động nhiều mặt của nạn tảo hôn đến kinh tế hộ gia đình người La Chí, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hạn chế tảo hôn và thúc đẩy phát triển kinh tế nông hộ tại địa bàn.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu cụ thể được xác định gồm 3 nội dung:

1. Đánh giá đặc điểm điều kiện tự nhiên, tài nguyên và tình hình phát triển kinh tế – xã hội của xã Yên Thành, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng tảo hôn và những tác động trực tiếp của tảo hôn tới phát triển kinh tế hộ gia đình của cộng đồng người La Chí (về nguồn lao động, việc làm, thu nhập, khả năng tích lũy và quản lý nguồn lực).
3. Đề xuất các nhóm giải pháp nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, ngăn chặn tình trạng tảo hôn và hỗ trợ phát triển kinh tế nông hộ bền vững cho đồng bào La Chí.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Cộng đồng dân tộc La Chí sinh sống tại xã Yên Thành cùng các ban ngành, đoàn thể địa phương liên quan (Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Ban Tư pháp, cán bộ Dân số – KHHGĐ, Khuyến nông, Địa chính).
• Phạm vi không gian: Địa bàn xã Yên Thành, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang (khảo sát chuyên sâu tại 3 thôn: Yên Thành, Thượng Bình và Pà Vầy Sủ).
• Phạm vi thời gian: Đề tài tiến hành thu thập số liệu thực địa từ ngày 15/01/2015 đến ngày 15/05/2015; chuỗi số liệu thứ cấp đánh giá hiện trạng kinh tế – xã hội được thu thập trong giai đoạn 2012–2014.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận về hôn nhân, gia đình, kinh tế hộ và mối quan hệ tương hỗ giữa hôn nhân sớm với tình trạng đói nghèo ở khu vực nông thôn miền núi:

• Khái niệm và đặc điểm hôn nhân: Hôn nhân là sự liên kết tự nguyện, bình đẳng giữa nam và nữ được pháp luật thừa nhận nhằm chung sống suốt đời và xây dựng gia đình hạnh phúc (theo khoản 6 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000). Văn bản cũng lược khảo quá trình phát triển pháp luật hôn nhân gia đình qua các giai đoạn lịch sử: Bộ luật Hồng Đức (thời phong kiến), Sắc lệnh số 97-SL (năm 1950), Luật Hôn nhân và gia đình các năm 1959, 1986, 2000 và Nghị định số 70/2001/NĐ-CP.
• Quy chuẩn về tảo hôn: Tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo luật định (nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000). Các cuộc hôn nhân vi phạm bị coi là không hợp pháp và thuộc diện xử lý hủy kết hôn trái pháp luật theo Điều 16 của Luật.
• Lý luận về kinh tế nông hộ: Dẫn xuất theo quan điểm của Dự án Lâm nghiệp xã hội (2005), Vũ Thị Ngọc Trân (1997) và Dương Văn Sơn (2010), kinh tế nông hộ là đơn vị kinh tế cơ sở tự chủ trong nông nghiệp, sử dụng chủ yếu lao động gia đình, thực hiện chu trình từ sản xuất, phân phối đến tiêu dùng, chịu sự chi phối trực tiếp từ năng lực quản lý nguồn lực đất đai, vốn, công cụ và trình độ nhân lực của chủ hộ.
• Mô hình vòng luẩn quẩn tảo hôn – nghèo đói: Tảo hôn làm suy giảm chất lượng thể lực và trình độ học vấn của người lao động, gia tăng tỷ lệ sinh và số người phụ thuộc trong gia đình, hạn chế khả năng tích lũy tài sản và tiếp cận tiến bộ kỹ thuật, từ đó duy trì tình trạng sản xuất tự cung tự cấp kém hiệu quả và kéo dài nghèo đói.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng trong khuôn khổ đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA):

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Báo cáo tổng kết kinh tế – xã hội của UBND xã Yên Thành giai đoạn 2012–2014; số liệu lưu trữ từ Ban Địa chính, Ban Tư pháp, Trạm Y tế/Dân số, Ban Khuyến nông xã; các báo cáo và số liệu thống kê của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Tổng cục Thống kê, Cục Chăm sóc và Bảo vệ Trẻ em, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA).
• Thu thập dữ liệu sơ cấp:
  • Phương pháp chọn mẫu điều tra: Toàn xã Yên Thành có 8 thôn, trong đó người La Chí sinh sống tập trung tại 5 thôn với tổng cộng 119 hộ. Tác giả chọn 3 thôn đại diện theo các đặc trưng địa hình và tỷ lệ tảo hôn để chọn mẫu 50 hộ La Chí (chiếm 45,87% tổng số 109 hộ La Chí tại 3 thôn này):
    • Thôn Yên Thành: 56 hộ La Chí (chiếm 51,4% tổng số hộ của 3 thôn), tỷ lệ tảo hôn cao nhất (giai đoạn trước năm 2000 có tới 87% kết hôn sớm), địa hình vùng cao phía Đông $\rightarrow$ chọn mẫu 26 hộ.
    • Thôn Thượng Bình: 31 hộ La Chí (chiếm 28,4%), tỷ lệ tảo hôn cao thứ hai, địa hình đồi núi hiểm trở nhất ở phía Nam $\rightarrow$ chọn mẫu 14 hộ.
    • Thôn Pà Vầy Sủ: 22 hộ La Chí (chiếm 20,2%), tỷ lệ tảo hôn thấp nhất, nằm ở vùng thấp phía Đông $\rightarrow$ chọn mẫu 10 hộ.
  • Công cụ thu thập: Sử dụng phiếu điều tra bảng hỏi bán cấu trúc phỏng vấn trực tiếp chủ hộ; phỏng vấn sâu cán bộ xã/thôn; tổ chức thảo luận nhóm tập trung; quan sát thực địa về điều kiện nhà ở, chuồng trại và phương thức canh tác của nông hộ.
• Xử lý và phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp phân tích tài liệu, phương pháp so sánh tương đối/tuyệt đối, thống kê mô tả cơ cấu và phân tích tổng hợp trên phần mềm Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ thực trạng tảo hôn tại xã vùng III Yên Thành, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang. Xác định rõ mục đích nghiên cứu, 3 mục tiêu cụ thể, đối tượng khảo sát và ý nghĩa học thuật lẫn thực tiễn trong việc cung cấp cơ sở dữ liệu cho hoạch định chính sách phát triển vùng đồng bào thiểu số.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Hệ thống hóa cơ sở khoa học về hôn nhân, gia đình và kinh tế nông hộ; phân tích các văn bản luật pháp của Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử.
• Đánh giá bức tranh tảo hôn trên thế giới theo số liệu của LHQ, UNICEF, UNFPA tại các khu vực châu Phi, Trung Đông, Nam Á (Ấn Độ, Yemen, Afghanistan, Nigeria...) và châu Âu (Anh).
• Phân tích thực trạng tảo hôn tại Việt Nam: Tỷ lệ tảo hôn cao tập trung tại các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên (Lai Châu, Sơn La, Điện Biên, Lào Cai, Hà Giang, Kon Tum...). Tại Hà Giang năm 2009, tỷ lệ kết hôn ở nam giới 15–19 tuổi là 10,70%, nữ 15–17 tuổi là 14,31%, và nữ 15–19 tuổi là 16,73%. Đồng thời tổng quan các báo cáo nghèo đói của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2013, 2015) cho thấy các tỉnh miền núi phía Bắc có tỷ lệ hộ nghèo cao vượt trội (Điện Biên 35,22%, Lai Châu 27,22%, Sơn La 27,01%, Hà Giang 26,95%).

Phần 3: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Quy định rõ đối tượng nghiên cứu, phạm vi địa lý (xã Yên Thành) và thời gian thực hiện (15/01/2015 – 15/05/2015). Mô tả chi tiết phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích với 50 hộ gia đình dân tộc La Chí thuộc 3 thôn (Yên Thành, Thượng Bình, Pà Vầy Sủ), quy trình thiết kế bảng hỏi PRA, phương pháp phỏng vấn bán cấu trúc, thảo luận nhóm và kỹ thuật xử lý dữ liệu bằng phần mềm Excel.

Phần 4: Dự kiến kết quả nghiên cứu

• Điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội xã Yên Thành:
  • Tự nhiên và đất đai: Tổng diện tích tự nhiên là 4.696 ha. Trong đó, đất lâm nghiệp chiếm chủ đạo với 3.486,6 ha (74,2% năm 2014, diện tích rừng trồng keo đạt 1.359 ha); đất nông nghiệp là 649,72 ha (13,8%, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm 603,4 ha với diện tích lúa chiếm 85,8%); đất phi nông nghiệp 142,19 ha (3,0%); đất đồi núi 216,08 ha (4,6%) và đất chưa sử dụng là 28,41 ha (0,6%). Tỷ lệ che phủ rừng đạt 75% năm 2014.
  • Cơ cấu kinh tế: Nông – lâm – ngư nghiệp chiếm 80,2%; công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – xây dựng chiếm 14,8%; thương mại – dịch vụ chiếm 5,0%. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 15% (năm 2014).
  • Sản xuất nông nghiệp: Sản lượng lương thực năm 2014 gồm lúa đạt 1.533,3 tấn (năng suất 57,2 tạ/ha trên diện tích 263,96 ha); ngô đạt 384 tấn (năng suất 31,7 tạ/ha trên diện tích 135,41 ha); lạc đạt 176,5 tấn; đậu tương đạt 23,65 tấn. Tổng đàn gia súc gia cầm gồm 1.650 con trâu, 9 con bò, 767 con dê, 1.268 con lợn, 22.482 con gia cầm và 25 ha mặt nước nuôi trồng thủy sản.
  • Dân số và lao động: Năm 2014, toàn xã có 638 hộ với 3.141 nhân khẩu (hộ nông nghiệp chiếm 97,5%), thuộc 8 dân tộc: Tày (28,2%), Mông (25,61%), La Chí (20,0%), Dao (16,82%), Pà Thẻn (8,71%), Kinh (1,51%), Nùng (0,09%), Mường (0,06%). Số người trong độ tuổi lao động là 2.379 người (lao động nông nghiệp chiếm 83,1%, lao động phi nông nghiệp chiếm 16,9%).
• Tác động của tảo hôn tới kinh tế hộ gia đình người La Chí:
  • Về lao động và việc làm: Các cặp vợ chồng tảo hôn thường bỏ học sớm, không có trình độ văn hóa và đào tạo nghề; thể lực chưa phát triển toàn diện dẫn đến năng suất lao động thấp. Lao động chủ yếu bó hẹp trong sản xuất nông nghiệp tự cung tự cấp, thiếu cơ hội chuyển dịch sang lĩnh vực phi nông nghiệp.
  • Về nhân khẩu và gánh nặng phụ thuộc: Tảo hôn gắn liền với tập quán sinh nhiều con để tìm con trai nối dõi và bổ sung lao động, dẫn đến tỷ lệ người ăn theo/phụ thuộc trong hộ tảo hôn cao hơn nhiều so với hộ kết hôn đúng tuổi.
  • Về nghèo đói và thu nhập: Các hộ tảo hôn có quy mô sản xuất nhỏ, thiếu vốn đầu tư, thiếu kiến thức khoa học kỹ thuật, phương thức canh tác lạc hậu dẫn đến thu nhập bình quân đầu người thấp, tỷ lệ hộ nghèo trong nhóm tảo hôn chiếm tỷ trọng vượt trội.
  • Về huy động và quản lý nguồn lực: Hộ tảo hôn gặp khó khăn lớn trong việc tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi do thiếu tài sản bảo đảm và hạn chế năng lực lập phương án sản xuất; tài sản tích lũy hầu như không đáng kể.

+-------------------------------------------------------------------------+
| SƠ ĐỒ VÒNG LUẨN QUẨN TẢO HÔN VÀ NGHÈO ĐÓI (THEO HÌNH 4.2 CỦA KHÓA LUẬN) |
|                                                                         |
|  Tảo hôn / Bỏ học sớm                                                   |
|       |                                                                 |
|       v                                                                 |
|  Thể chất chưa hoàn thiện & Thiếu kiến thức sản xuất                    |
|       |                                                                 |
|       v                                                                 |
|  Sinh nhiều con / Tỷ lệ phụ thuộc cao / Năng suất lao động thấp        |
|       |                                                                 |
|       v                                                                 |
|  Kinh tế khó khăn / Đói nghèo / Thiếu vốn đầu tư                        |
|       |                                                                 |
|       v                                                                 |
|  Ép con cái nghỉ học, lấy vợ/chồng sớm để giảm gánh nặng --------------+
+-------------------------------------------------------------------------+

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết toàn diện các phát hiện nghiên cứu; đề xuất hệ thống kiến nghị đồng bộ gửi tới các cấp chính quyền tỉnh/huyện, bộ máy quản lý cấp xã và bản thân các hộ gia đình cộng đồng người La Chí.

---

Kết quả và đóng góp

Số liệu tổng hợp về hiện trạng địa bàn nghiên cứu

Khóa luận đã tập hợp chuỗi dữ liệu thực nghiệm về tình hình đất đai, kinh tế, dân số và lao động tại xã Yên Thành giai đoạn 2012–2014:

Chỉ tiêu thống kê	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014
Tổng diện tích đất tự nhiên (ha)	4.696	4.696	4.696
- Đất nông nghiệp (ha)	651,17	650,50	649,72
- Đất lâm nghiệp (ha)	3.502,06	3.487,71	3.486,60
- Đất phi nông nghiệp (ha)	139,37	143,20	142,19
- Đất đồi núi và chưa sử dụng (ha)	246,70	245,59	244,49
Cơ cấu kinh tế (%)
- Nông - Lâm - Ngư nghiệp	82,0	81,5	80,2
- Xây dựng - Công nghiệp - TTCN	14,0	14,0	14,8
- Thương mại - Dịch vụ	4,0	4,5	5,0
Dân số và cơ cấu hộ
- Tổng số hộ (hộ)	606	631	638
- Hộ nông nghiệp (hộ)	593	616	626
- Tổng số nhân khẩu (người)	2.859	3.034	3.141
- Mật độ dân số (người/km²)	65,0	66,7	67,6
Cơ cấu lao động (người)
- Lao động trong độ tuổi	1.872	2.125	2.379
+ Lao động nam	1.009	1.143	1.254
+ Lao động nữ	863	982	1.125
- Lao động nông nghiệp	1.872	1.898	1.977
- Lao động phi nông nghiệp	112	227	402

(Nguồn: Trích xuất từ Bảng 4.1, 4.3, 4.4, 4.5 trong văn bản khóa luận)

Các giải pháp và kiến nghị của tác giả

Khóa luận xây dựng hệ thống giải pháp chia theo các nhóm đối tượng:

1. Đối với chính quyền các cấp (huyện, tỉnh): Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu (giao thông liên thôn, trường học, trạm y tế, công trình cấp nước sinh hoạt); mở rộng các chương trình tín dụng chính sách ưu đãi cho đồng bào dân tộc thiểu số phát triển sản xuất; đưa nội dung phòng chống tảo hôn vào tiêu chí thi đua hàng năm.
2. Đối với chính quyền địa phương (UBND và các đoàn thể xã Yên Thành):
   • Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em bằng các hình thức phù hợp với tập quán người La Chí (tuyên truyền miệng qua già làng, trưởng bản, lồng ghép sinh hoạt chi hội phụ nữ, đoàn thanh niên).
   • Nâng cao vai trò của Ban Tư pháp xã trong việc kiểm soát đăng ký kết hôn, kiên quyết xử lý hành chính các trường hợp tổ chức kết hôn cho người chưa đủ tuổi.
   • Trạm Y tế và cán bộ Dân số xã tăng cường tư vấn sức khỏe sinh sản vị thành niên, cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình.
   • Tổ chức các lớp tập huấn khuyến nông, chuyển giao kỹ thuật trồng trọt (thâm canh lúa, ngô lai, rau ViệtGAP) và chăn nuôi đại gia súc, hỗ trợ tiếp cận thị trường nông sản.
3. Đối với người dân và cộng đồng: Nâng cao nhận thức tự giác xóa bỏ các hủ tục đính ước sớm, thách cưới nặng nề; tạo điều kiện cho con em học hết bậc phổ thông; chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để nâng cao thu nhập.

Đóng góp của đề tài

• Cung cấp nguồn số liệu khảo sát thực địa chi tiết về thực trạng kinh tế – xã hội và hôn nhân của đồng bào dân tộc La Chí tại một xã vùng III đặc thù của tỉnh Hà Giang.
• Làm rõ cơ chế tác động tiêu cực của tảo hôn tới chất lượng nguồn nhân lực và năng lực kinh tế nông hộ, cung cấp căn cứ thực tế phục vụ công tác quản lý của chính quyền cấp cơ sở.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu thực địa giới hạn trong quy mô 1 xã (xã Yên Thành) với mẫu khảo sát 50 hộ gia đình người La Chí tại 3 thôn trong khoảng thời gian từ tháng 01/2015 đến tháng 05/2015. Tác giả tự nhận định kinh nghiệm nghiên cứu bước đầu còn hạn chế nên chưa thực hiện được các phân tích định lượng kinh tế lượng chuyên sâu (như hồi quy đa biến về các nhân tố tác động đến thu nhập hộ).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng phạm vi khảo sát so sánh sang các xã khác có người La Chí sinh sống trên địa bàn huyện Quang Bình và huyện Xín Mần; phân tích sâu hơn về hiệu quả của các mô hình sinh kế nông lâm kết hợp đối với việc giảm thiểu tỷ lệ tảo hôn ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo phục vụ:

• Sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh: Các chuyên ngành Phát triển nông thôn, Kinh tế nông nghiệp, Xã hội học nông thôn, Dân tộc học và Quản lý phát triển cộng đồng.
• Cán bộ thực tiễn tại địa phương: Cán bộ công tác tại Phòng Dân tộc, Phòng Tư pháp, Trung tâm Y tế/Dân số – KHHGĐ, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên các huyện vùng cao, đặc biệt là các địa bàn miền núi phía Bắc có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
• Nội dung giá trị nhất: Phương pháp tiếp cận điều tra PRA tại thôn bản vùng cao và hệ thống số liệu thực địa về cơ cấu đất đai, dân số, lao động và kinh tế hộ gia đình người La Chí.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao đề tài lại chọn nghiên cứu cộng đồng dân tộc La Chí tại xã Yên Thành?

Xã Yên Thành là xã vùng III đặc biệt khó khăn của huyện Quang Bình với 95% là người dân tộc thiểu số, trong đó người La Chí chiếm 20% dân số toàn xã (119 hộ). Đây là cộng đồng có tỷ lệ tảo hôn rất cao (thôn Yên Thành giai đoạn trước năm 2000 có tới 87% kết hôn sớm), tập tục đính ước từ nhỏ và bỏ học sớm còn phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng nghèo đói và phát triển kinh tế nông hộ của địa phương.

2. Khóa luận sử dụng cỡ mẫu bao nhiêu và phân bổ điều tra tại các thôn như thế nào?

Đề tài thực hiện điều tra chọn mẫu 50 hộ gia đình người La Chí trên tổng số 109 hộ La Chí tại 3 thôn đại diện thuộc xã Yên Thành:

• Thôn Yên Thành (địa hình cao phía Đông, tỷ lệ tảo hôn cao nhất): Điều tra 26 hộ / 56 hộ La Chí (51,4%).
• Thôn Thượng Bình (địa hình phức tạp nhất phía Nam, tỷ lệ tảo hôn cao thứ nhì): Điều tra 14 hộ / 31 hộ La Chí (28,4%).
• Thôn Pà Vầy Sủ (địa hình thấp phía Đông, tỷ lệ tảo hôn thấp nhất): Điều tra 10 hộ / 22 hộ La Chí (20,2%).

3. Tỷ lệ tảo hôn của tỉnh Hà Giang được nêu trong tổng quan tài liệu là bao nhiêu?

Theo số liệu điều tra năm 2009 của Cục Chăm sóc và Bảo vệ Trẻ em (Bộ LĐ-TB-XH) trích dẫn tại Bảng 2.2 của khóa luận, tỉnh Hà Giang nằm trong nhóm các tỉnh có tỷ lệ tảo hôn cao nhất cả nước với:

• Tỷ lệ nam giới từ 15–19 tuổi đã từng kết hôn: 10,70%.
• Tỷ lệ nữ giới từ 15–17 tuổi đã từng kết hôn: 14,31%.
• Tỷ lệ nữ giới từ 15–19 tuổi đã từng kết hôn: 16,73%.

4. Cơ cấu kinh tế và hiện trạng đất đai xã Yên Thành giai đoạn 2012–2014 có đặc điểm gì?

Xã Yên Thành là địa bàn thuần nông: Nông – lâm – ngư nghiệp chiếm 80,2% cơ cấu kinh tế năm 2014 (giảm nhẹ từ 82,0% năm 2012); công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – xây dựng chiếm 14,8%; thương mại – dịch vụ chiếm 5,0%. Về đất đai, tổng diện tích tự nhiên là 4.696 ha, trong đó đất lâm nghiệp chiếm đa số với 74,2% (3.486,6 ha, chủ yếu là đất rừng tự nhiên và đất trồng keo đạt 1.359 ha), đất sản xuất nông nghiệp chỉ chiếm 13,8% (649,72 ha, chủ yếu là diện tích trồng lúa với 85,8%).

5. Tảo hôn gây ra những tác động tiêu cực trực tiếp nào đối với kinh tế hộ gia đình người La Chí?

Khóa luận chỉ rõ tảo hôn khiến các cặp vợ chồng trẻ phải nghỉ học sớm, thiếu kiến thức sản xuất và chăm sóc sức khỏe, thể lực chưa phát triển đầy đủ dẫn đến năng suất lao động thấp. Việc kết hôn sớm dẫn đến sinh nhiều con, gia tăng số người ăn theo trong gia đình, hạn chế khả năng tích lũy tài sản và tiếp cận nguồn vốn tín dụng, khiến hộ gia đình rơi vào vòng luẩn quẩn đói nghèo và độc canh sản xuất tự cung tự cấp.

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lù Đức Tự đã phản ánh toàn diện thực trạng điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội và tác động tiêu cực của vấn nạn tảo hôn đến kinh tế hộ gia đình người La Chí tại xã vùng III Yên Thành, huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang. Bằng việc kết hợp phương pháp điều tra PRA trên mẫu 50 hộ tại 3 thôn đại diện với phân tích số liệu thứ cấp giai đoạn 2012–2014, nghiên cứu đã làm rõ mối quan hệ nhân quả giữa tảo hôn, chất lượng nguồn nhân lực thấp và sự kéo dài của nghèo đói nông thôn. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, từ tuyên truyền pháp lý, kiểm soát tư pháp, nâng cao y tế cơ sở đến hỗ trợ sinh kế và vốn vay, cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho công tác quản lý và phát triển nông thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây cùng với sự thay đổi và phát triển của kinh tế - xã hội, quan hệ giữa con người với con người, trong đó quan hệ hôn nhân và gia đình cũng có những thay đổi theo hướng tiến bộ. Nhà nước ngày càng quan tâm tới hôn nhân và gia đình với việc xây dựng và ban hành các chính sách, chưng trình và thực hiện các chính sách đó như: Chương trình dân số kế hoạch hóa gia đình được triển khai trên phạm vi toàn quốc, hệ thống cán bộ dân số ngày càng được củng cố và nâng cao về trình độ. Cùng với những tiến bộ về hôn nhân thì kinh tế hộ gia đình ngày càng phát triển và đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, cuộc sống của người dân ngày càng được cải thiện. Các hủ tục lạc hậu cũng dần được loại bỏ dần.

Tuy nhiên trên thực tế cho thấy vấn đề hôn nhân ở vùng miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số còn đó những nối lo về tình trạng tảo hôn. Nói tới huyện Quang Bình tỉnh Hà Giang người ta thường nghĩ tới những bản sắc văn hóa truyền thông với những lễ hội đặc sắc như: lễ hội nhảy lửa của dân tộc Pà Thẻn, lễ cắp sắc của dân tộc Dao hay lễ hội mừng cơm mới của đồng bào dân tộc La Chí, mà không hề hay biết rằng đằng sau đó là những hủ tục lạc hậu vẫn còn tồn tại, kinh tế chậm phát triển. Điển hình là xã Yên Thành, là mộ xã vùng III, có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn của huyện Quang Bình, cách trung tâm huyện 4km về phía Tây với phần lớn diện tích đất tự nhiên là đồi núi hiểm trở, người dân nơi đây chủ yếu sản xuất thuần nông, độc canh cây lúa, cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn. Xã Yên Thành với 95% là dân tộc thiểu số sinh sống trong đó dân tộc La Chí chiếm 20%.

Hiện nay, tình trạng kết hôn trái pháp luật diễn ra rất phổ biến ở cộng đồng dân tộc La Chí với việc học sinh cấp 1, cấp 2 đua nhau bỏ học để ở nhà 2 phụ giúp bố mẹ rồi dẫn tới kết cục là kết hôn sớm sinh con ở tuổi 15 - 16 thậm chí trẻ em mới 2 tuổi bố mẹ đã có đính ước trước với nhà trai. Khi độ tuổi này là tuổi ăn tuổi chơi bỗng nhiên những đứa trẻ này trở thành bố mẹ với những kiến thức về sinh sản, khả năng tự lập về kinh tế không có, thể chất chưa phát triển hoàn thiện. Từ đó dẫn tới sinh con nhiều, tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh lớn, các bệnh hiểm nghèo như : thiếu máu, thiếu máu huyết tán… làm cho kinh tế hộ gia đình đã khó khăn nay còn khó khăn hơn. Khi con cái họ lớn lên không được học hành lại tiếp tục kết hôn sớm và tạo nên vòng luẩn quẩn không có cách nào thoát ra.

[17] Vậy đâu là lý do dẫn đến hiện tượng kết hôn sớm ở cộng đồng dân tộc La Chí. Do thiếu hiểu biết về pháp luật, do thiếu hiểu biết về sức khỏe sinh sản và giới tính, hủ tục lạc hậu này không thể thay đổi, chính sách của nhà nước chưa tới người dân, thiếu sự kiên quyết của chính quyền, kết hôn sớm ở cộng đồng dân tộc La Chí ảnh hưởng như thế nào tới phát triển kinh tế của hộ và sự phát triển chung của toàn xã hội và làm thế nào, đâu là giải pháp hữu hiệu để ngăn chặn, từng bước tiến tới xóa bỏ tình trạng tảo hôn ở cộng đồng dân tộc La Chí, từ đó đẩy mạnh phát triển kinh tế hộ gia đình trên địa bàn xã.