Tác động của Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương đến Ngành Dệt May Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh likely dead trans pacific partnership agreement and vietnams apparel, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Tường Vy
• Người hướng dẫn: Dr. Lê Thanh Loan
• Trường học: University Of Economics Erasmus Unversity Rotterdam Ho Chi Minh City Institute Of Social Studies
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Likely-Dead Trans-Pacific Partnership Agreement And Vietnam’s Apparel
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Problem statement
• 1.2. Research objective and research questions
• 1.3. Research scope and methodology
• 1.4. Expected contribution of the thesis
• 1.5. Organization of the thesis
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Theoretical literature
• 2.2. Theoretical analysis of the free trade agreement’s impact
• 2.2.1. Ex-post and ex-ante analyses
• 3. CHAPTER 3: TPP AGREEMENT AND VIETNAM’S APPAREL INDUSTRY
• 3.1. TPP agreement and the “yarn-forward” rule
• 3.2. TPP regulation on apparel industry - yarn-forward” rule
• 3.3. Vietnam’s apparel industry
• 3.4. Vietnam’s main export apparel products and markets
• 3.5. Vietnam’s apparel main export competitors
• 3.6. Vietnam’s main import textile and apparel products and suppliers
• 4. CHAPTER 4: METHODOLOGY AND DATA
• 5. CHAPTER 5: SIMULATION RESULTS
• 5.1. Impact of TPP agreement on trade value of Vietnam's apparel industry
• 5.2. Impact of TPP agreement on trade value of Vietnam's apparel products
• 5.3. Impact of TPP agreement on trade welfare of Vietnam's apparel industry
• 5.4. Impact of TPP agreement on trade welfare of Vietnam's apparel products
• 5.5. Main competitors and export market of Vietnam's apparel products
• 6. CHAPTER 6: CONCLUSION, POLICY IMPLICATION AND THESIS’S LIMITATION
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES

Tóm tắt

I. Tác động của Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương đến Ngành Dệt May Việt Nam

Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) được ký kết nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa các quốc gia thành viên. Ngành dệt may Việt Nam, một trong những ngành xuất khẩu chủ lực, sẽ chịu ảnh hưởng lớn từ hiệp định này. TPP hứa hẹn sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành dệt may, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức.

1.1. Tổng quan về Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương

Hiệp định TPP được ký kết vào tháng 2 năm 2016, bao gồm 12 quốc gia. Mục tiêu chính của hiệp định là tăng cường hợp tác kinh tế và thương mại trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ngành dệt may Việt Nam được kỳ vọng sẽ hưởng lợi từ việc giảm thuế quan và tăng cường xuất khẩu.

1.2. Tình hình hiện tại của Ngành Dệt May Việt Nam

Ngành dệt may Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua, với kim ngạch xuất khẩu đạt 22.81 tỷ USD vào năm 2015. Tuy nhiên, ngành này vẫn phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng tận dụng lợi ích từ TPP.

II. Vấn đề và Thách thức của Ngành Dệt May Việt Nam trong TPP

Mặc dù TPP mang lại nhiều cơ hội, nhưng ngành dệt may Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là quy định về nguồn gốc xuất xứ 'yarn-forward'.

2.1. Quy định về nguồn gốc xuất xứ yarn forward

Quy định này yêu cầu các sản phẩm dệt may phải sử dụng nguyên liệu sản xuất từ các nước thành viên TPP để được hưởng thuế suất ưu đãi. Điều này có thể gây khó khăn cho Việt Nam, khi phần lớn nguyên liệu vẫn phải nhập khẩu từ các nước không phải là thành viên TPP.

2.2. Cạnh tranh từ các nước khác

Việt Nam không chỉ phải cạnh tranh với các nước trong TPP mà còn với các nước xuất khẩu lớn như Trung Quốc và Ấn Độ. Sự cạnh tranh này có thể làm giảm thị phần của Việt Nam trong các thị trường quốc tế.

III. Phương pháp và Giải pháp để Tận dụng TPP

Để tận dụng tối đa lợi ích từ TPP, ngành dệt may Việt Nam cần áp dụng một số phương pháp và giải pháp cụ thể.

3.1. Tăng cường sản xuất nguyên liệu trong nước

Việc phát triển ngành sản xuất nguyên liệu trong nước sẽ giúp Việt Nam giảm thiểu sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Điều này không chỉ giúp đáp ứng quy định 'yarn-forward' mà còn nâng cao giá trị gia tăng cho ngành dệt may.

3.2. Đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm

Đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ giúp ngành dệt may Việt Nam cạnh tranh tốt hơn trên thị trường quốc tế. Các doanh nghiệp cần chú trọng vào việc cải tiến quy trình sản xuất và phát triển sản phẩm mới.

IV. Ứng dụng thực tiễn và Kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng nếu TPP được thực thi, ngành dệt may Việt Nam có thể tăng trưởng mạnh mẽ. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các yêu cầu của hiệp định.

4.1. Dự báo tăng trưởng xuất khẩu

Theo các mô hình phân tích, nếu TPP được thực thi, xuất khẩu dệt may của Việt Nam có thể tăng lên đáng kể, đặc biệt là vào các thị trường lớn như Mỹ và Nhật Bản.

4.2. Tác động đến việc làm trong ngành dệt may

Sự gia tăng xuất khẩu sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn trong ngành dệt may, góp phần nâng cao đời sống cho hàng triệu lao động trong ngành này.

V. Kết luận và Tương lai của Ngành Dệt May Việt Nam

Ngành dệt may Việt Nam đứng trước nhiều cơ hội và thách thức từ TPP. Để tận dụng tốt nhất những cơ hội này, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cả chính phủ và doanh nghiệp.

5.1. Tương lai của ngành dệt may trong bối cảnh TPP

Nếu TPP được thực thi, ngành dệt may Việt Nam có thể phát triển mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng từ các doanh nghiệp trong việc cải thiện chất lượng và năng lực sản xuất.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho ngành dệt may, bao gồm việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và khuyến khích nghiên cứu phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2015, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt 22,81 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng 8,91% so với năm 2014 và tiếp tục khẳng định vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn khi tạo ra hơn 2,5 triệu việc làm mỗi năm. Trong cơ cấu thị trường, Hoa Kỳ là đối tác nhập khẩu lớn nhất khi chiếm trên 48% tổng giá trị xuất khẩu dệt may của cả nước với 10,96 tỷ USD, tiếp theo là thị trường Nhật Bản chiếm khoảng 12%. Mặc dù đạt quy mô xuất khẩu ấn tượng, ngành dệt may Việt Nam phải đối mặt với điểm nghẽn nghiêm trọng về nguồn cung nguyên phụ liệu khi mức độ tự chủ chỉ đạt khoảng 54%, phần còn lại phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu từ Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Bối cảnh thương mại quốc tế giai đoạn 2016 chứng kiến sự kiện Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) được ký kết chính thức nhưng đứng trước nguy cơ đổ vỡ do sự phản đối gay gắt từ chính quyền mới của Hoa Kỳ. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là đánh giá tác động định lượng của TPP và các kịch bản thay thế đối với ngành may mặc Việt Nam dưới hai chính sách then chốt: xóa bỏ thuế quan và quy tắc xuất xứ "từ sợi trở đi" (yarn-forward). Mục tiêu cụ thể là lượng hóa biến động về giá trị thương mại xuất nhập khẩu, thặng dư sản xuất, thặng dư tiêu dùng và doanh thu thuế quan, đồng thời phân tích sự chuyển dịch thị trường xuất khẩu và đối thủ cạnh tranh.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chuỗi dữ liệu thương mại song phương năm 2014 giữa Việt Nam và 10 đối tác kinh tế then chốt thuộc chuỗi liên kết xuôi - ngược toàn cầu. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi chỉ ra rằng việc thực thi trọn vẹn TPP có thể giúp kim ngạch xuất khẩu may mặc Việt Nam tăng trưởng 12,58% (tương đương 2,55 tỷ USD), nhưng nếu không đáp ứng được quy tắc xuất xứ thì mức tăng trưởng chỉ còn 6,10%, và nếu Hoa Kỳ rút lui thì mức tăng trưởng sẽ giảm sâu xuống dưới 1,5%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết thương mại quốc tế cổ điển và hiện đại, trọng tâm là lý thuyết liên minh thuế quan và các hiệu ứng phúc lợi của Jacob Viner (1950). Viner chỉ ra rằng một hiệp định tự do thương mại tạo ra hai tác động đối nghịch: hiệu ứng tạo lập thương mại (trade creation) mang lại sự gia tăng phúc lợi nhờ dịch chuyển sản xuất sang đối tác có chi phí thấp hơn, và hiệu ứng chuyển hướng thương mại (trade diversion) có thể làm giảm phúc lợi khi hàng hóa bị chuyển hướng từ nhà cung cấp ngoài khối có chi phí thấp sang nhà cung cấp nội khối được miễn thuế. Để lượng hóa biến động phúc lợi ròng, nghiên cứu áp dụng khung phân tích tam giác Harberger (Harberger triangle) kết hợp mô hình hàm hữu dụng tựa tuyến tính (quasi-linear utility).

Bên cạnh đó, khung lý thuyết về quy tắc xuất xứ (Rule of Origin) của Shibata (1967) cùng các phát triển của Ju và Krishna (1998) được sử dụng để phân tích rào cản kỹ thuật trong ngành dệt may. Các khái niệm chính được vận dụng xuyên suốt gồm: quy tắc xuất xứ "từ sợi trở đi" (yarn-forward rule), thặng dư nhà sản xuất (Producer Surplus - DPS), thặng dư người tiêu dùng (Consumer Surplus - CS), độ co giãn thay thế (elasticity of substitution) và giá tương đương theo thuế suất danh nghĩa (tariff power).

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu sơ cấp và thứ cấp của đề tài được trích xuất từ Cơ sở Dữ liệu Thống kê Thương mại của Liên Hợp Quốc (UN Comtrade) và Hệ thống Thông tin Phân tích Thương mại (TRAINS) thông qua phần mềm Giải pháp Thương mại Tích hợp Thế giới (WITS) của Ngân hàng Thế giới cho năm tài khóa 2014. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 11 quốc gia và vùng lãnh thổ đối tác trọng điểm: Việt Nam, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Canada, Úc, Mexico, Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Bangladesh và Liên minh Châu Âu (EU). Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng nhằm bao phủ hơn 75% chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu đầu vào và hơn 80% thị trường tiêu thụ đầu ra của dệt may Việt Nam.

Nghiên cứu sử dụng mô hình mô phỏng cân bằng bộ phận toàn cầu cấp độ ngành GSIM (Global Simulation Analysis of Industry-Level Trade Policy) do Francois và Hall (2003) phát triển. Lý do lựa chọn mô hình GSIM là khả năng phân tích vi mô chuyên sâu ở cấp độ phân ngành chi tiết (disaggregated level) đối với 8 nhóm sản phẩm may mặc xuất khẩu chủ lực thuộc cấp mã HS 4 chữ số (gồm HS 6104, 6105, 6109, 6110, 6201, 6202, 6203, 6204) mà không đòi hỏi hệ thống dữ liệu liên ngành (I/O) đồ sộ như mô hình cân bằng tổng thể CGE/GTAP. Độ co giãn thay thế được thiết lập mặc định ở mức 5, trong khi độ co giãn cung xuất khẩu và cầu nhập khẩu lần lượt là 1,5 và -1,25. Dòng thời gian mô phỏng kiểm định 4 kịch bản chính sách từ trạng thái TPP hoàn hảo đến khả năng TPP đổ vỡ và chuyển dịch sang Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình mô phỏng GSIM mang lại những phát hiện định lượng then chốt về sự biến động của ngành may mặc Việt Nam qua 4 kịch bản chính sách:

Thứ nhất, trong Kịch bản 1 (TPP thực thi hoàn toàn với việc xóa bỏ 100% thuế quan và đáp ứng trọn vẹn quy tắc yarn-forward), Việt Nam là quốc gia hưởng lợi tỷ lệ xuất khẩu lớn nhất với kim ngạch tăng 12,58%, tương đương mức tăng ròng 2,55 tỷ USD (từ mức cơ sở 20,27 tỷ USD lên 22,82 tỷ USD). Trái lại, các đối thủ phi TPP chứng kiến sự sụt giảm xuất khẩu do mất thị phần tại Hoa Kỳ và Nhật Bản, trong đó Trung Quốc giảm 0,51% và Bangladesh giảm 0,67%.

Thứ hai, trong Kịch bản 2 (TPP thực thi nhưng Việt Nam chỉ đáp ứng một phần quy tắc xuất xứ, lợi ích thuế quan giảm 50%), mức tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam bị thu hẹp đáng kể xuống còn 6,10% (tăng 1,23 tỷ USD). Điều này phản ánh rõ quy tắc "từ sợi trở đi" làm triệt tiêu hơn 51,76% tiềm năng tăng trưởng xuất khẩu của ngành nếu không tự chủ được nguồn vải dệt.

Thứ ba, trong Kịch bản 3 (Hoa Kỳ chính thức rút lui khỏi TPP), kim ngạch xuất khẩu may mặc của Việt Nam sang khối TPP còn lại chỉ tăng nhẹ khoảng 1,1% đến 1,5%. Việc Hoa Kỳ duy trì mức thuế nhập khẩu may mặc bình quân 11,0% đã vô hiệu hóa gần như toàn bộ lợi thế cạnh tranh của hàng may mặc Việt Nam tại thị trường tiêu thụ chiếm 48% tổng kim ngạch xuất khẩu này.

Thứ tư, trong Kịch bản 4 (TPP không được thực thi và Việt Nam tham gia khối RCEP cùng Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Úc, New Zealand và ASEAN), Trung Quốc là bên hưởng lợi tuyệt đối với kim ngạch xuất khẩu tăng thêm 3,04 tỷ USD. Việt Nam ghi nhận mức tăng khiêm tốn 3,24% (tương đương 0,66 tỷ USD), nhưng tính khả thi trong việc tuân thủ quy tắc xuất xứ được cải thiện triệt để do Trung Quốc chiếm 47,75% và Hàn Quốc chiếm 18,81% tổng kim ngạch nhập khẩu nguyên liệu dệt của Việt Nam.

Thứ năm, ở cấp độ phân ngành HS 4 chữ số, nhóm HS 6110 (áo len, áo chui đầu dệt kim) đạt mức tăng trưởng cao nhất với 18,8% trong Kịch bản 1 (từ 2,63 tỷ USD lên 3,13 tỷ USD), theo sau là nhóm HS 6204 (bộ âu phục, váy nữ dệt thoi) tăng 14,2% và nhóm HS 6104 tăng 13,9%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chủ yếu tạo nên sự bứt phá trong Kịch bản 1 là do mức thuế nhập khẩu bình quân đánh vào hàng dệt may tại Hoa Kỳ (11,0%) và Canada (15,0%) được đưa về 0%, tạo ra chênh lệch giá tương đối lớn so với các đối thủ ngoài khối. Dữ liệu thực nghiệm có thể được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cột so sánh mức biến động kim ngạch xuất khẩu qua 4 kịch bản, kết hợp cùng biểu đồ tròn phân tích cơ cấu nhập khẩu nguyên phụ liệu với 47,75% từ Trung Quốc, 18,81% từ Hàn Quốc và chỉ 0,74% từ Hoa Kỳ. Bảng tổng hợp ma trận phúc lợi chỉ ra rằng thặng dư nhà sản xuất (DPS) của Việt Nam đạt mức thặng dư cực đại trong Kịch bản 1 nhờ mở rộng quy mô sản xuất, bù đắp hoàn toàn cho phần giảm nhẹ trong thặng dư tiêu dùng nội địa do giá xuất khẩu tăng.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này hoàn toàn nhất quán với nghiên cứu của Vanzetti và Pham (2014) về tác động tích cực của TPP tới sản lượng dệt may Việt Nam, đồng thời bổ sung bằng chứng thực nghiệm chi tiết ở cấp độ mã HS 4 số mà các mô hình CGE của Petri, Plummer và Zhai (2012) chưa làm rõ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cơ cấu quy hoạch công nghiệp hỗ trợ và thu hút vốn FDI công nghệ cao vào khâu dệt - nhuộm - hoàn tất vải. Mục tiêu hành động là nâng tỷ lệ tự chủ nguồn cung nguyên phụ liệu dệt may trong nước từ mức 54% lên tối thiểu 70% vào năm 2025. Lộ trình thực hiện trong giai đoạn 2020-2025, do Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) và ủy ban nhân dân các tỉnh có khu công nghiệp chuyên ngành.

Thứ hai, chủ động chuyển dịch thị trường nhập khẩu xơ sợi và vải dệt sang các quốc gia nội khối FTA như Nhật Bản, Úc và Hoa Kỳ. Mục tiêu là gia tăng tỷ trọng nguyên phụ liệu đạt chuẩn xuất xứ ưu đãi lên mức 25-30% tổng kim ngạch nhập khẩu nhằm tận dụng thuế suất 0%. Lộ trình thực hiện từ năm 2021 đến 2024, do các tập đoàn và doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu dệt may trực tiếp triển khai.

Thứ ba, khai thác triệt để cơ chế chứng nhận xuất xứ cộng gộp trong Hiệp định RCEP nhằm hợp thức hóa nguồn nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc (hiện chiếm 66,56% tổng kim ngạch nhập khẩu vải sợi). Mục tiêu là thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường Nhật Bản, Úc, New Zealand và ASEAN tăng trưởng bình quân 15-20%/năm. Lộ trình triển khai từ năm 2022 đến 2026, do Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) hướng dẫn các tổ chức cấp phát C/O.

Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi phương thức sản xuất từ gia công đơn thuần (CMT) sang phương thức mua nguyên liệu - bán thành phẩm (FOB) và tự thiết kế - sản xuất (ODM). Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ trọng giá trị gia tăng từ phương thức FOB và ODM lên mức 55-60% tổng kim ngạch xuất khẩu ngành may mặc vào năm 2030. Lộ trình từ 2021 đến 2030, do cộng đồng doanh nghiệp dệt may phối hợp với các viện nghiên cứu thiết kế thời trang thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan hoạch định chính sách thương mại (Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư). Nghiên cứu cung cấp bức tranh mô phỏng định lượng chi tiết để phục vụ công tác đàm phán các điều khoản xuất xứ trong các FTA thế hệ mới và xây dựng quy hoạch phát triển bền vững ngành dệt may quốc gia.

Thứ hai, ban lãnh đạo và các nhà quản trị chiến lược tại các doanh nghiệp sản xuất - xuất khẩu dệt may. Luận văn cung cấp căn cứ thực tiễn giúp doanh nghiệp đánh giá rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, từ đó cơ cấu lại nguồn nhập khẩu vải sợi và định hướng phân khúc mặt hàng thế mạnh (như HS 6110, HS 6204) sang các thị trường ưu đãi.

Thứ ba, các chuyên gia phân tích kinh tế và nhà nghiên cứu thị trường quốc tế. Nghiên cứu mang lại một trường hợp điển hình về việc ứng dụng mô hình cân bằng bộ phận GSIM trong phân tích chính sách thương mại cấp độ vi mô, làm cơ sở nhân rộng sang các ngành hàng xuất khẩu khác như da giày, thủy sản hay gỗ.

Thứ tư, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh tế phát triển. Đề tài là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận xử lý dữ liệu WITS-TRAINS, kỹ thuật hiệu chỉnh các hệ số co giãn và quy trình thiết kế các kịch bản mô phỏng chính sách kinh tế đối ngoại.

Câu hỏi thường gặp

Quy tắc xuất xứ "từ sợi trở đi" (yarn-forward) trong TPP tác động thế nào đến ngành may mặc Việt Nam? Quy tắc yêu cầu toàn bộ quy trình từ kéo sợi, dệt vải, nhuộm và may hoàn thiện phải thực hiện trong nội khối TPP. Do Việt Nam nhập khẩu hơn 66% vải sợi từ Trung Quốc và Hàn Quốc (ngoài TPP), quy tắc này làm giảm mức tăng trưởng xuất khẩu tiềm năng từ 12,58% xuống chỉ còn 6,10% do không đủ điều kiện hưởng thuế suất 0%.

Tại sao việc Hoa Kỳ rút khỏi TPP lại làm triệt tiêu phần lớn lợi ích của dệt may Việt Nam? Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm hơn 48% tổng kim ngạch xuất khẩu may mặc Việt Nam với 10,96 tỷ USD năm 2015 và áp thuế suất bình quân 11,0%. Khi Hoa Kỳ rút lui, hàng may mặc Việt Nam tiếp tục chịu thuế cao, khiến mức tăng xuất khẩu toàn ngành chỉ đạt khiêm tốn khoảng 1,1% đến 1,5%.

Mô hình GSIM có ưu thế gì vượt trội so với mô hình GTAP/CGE trong nghiên cứu này? GSIM cho phép mô phỏng chi tiết ở cấp độ phân ngành sâu (mã HS 4 chữ số) cho 8 nhóm hàng may mặc cụ thể, giải quyết bài toán thiếu hụt dữ liệu I/O cập nhật. Mô hình tính toán chính xác biến động giá, thặng dư sản xuất và thặng dư tiêu dùng mà các mô hình CGE tổng thể thường bị gộp chung vào nhóm dệt may nói chung.

Hiệp định RCEP có thể thay thế hoàn toàn vai trò của TPP đối với ngành may mặc Việt Nam không? RCEP không thể bù đắp hoàn toàn sự thiếu vắng thị trường Hoa Kỳ (mức tăng xuất khẩu chỉ đạt 0,66 tỷ USD so với 2,55 tỷ USD của TPP). Tuy nhiên, RCEP tạo ra lợi thế chiến lược khi quy tụ các nhà cung cấp nguyên liệu lớn nhất của Việt Nam (Trung Quốc 47,75%, Hàn Quốc 18,81%), giúp doanh nghiệp dễ dàng đáp ứng quy tắc xuất xứ cộng gộp.

Nhóm sản phẩm may mặc nào của Việt Nam có tiềm năng tăng trưởng xuất khẩu cao nhất khi thuế quan về 0%? Nhóm hàng áo dệt kim, áo chui đầu (mã HS 6110) đạt mức tăng trưởng xuất khẩu cao nhất với 18,8% (tăng thêm 0,49 tỷ USD), tiếp theo là nhóm trang phục nữ dệt thoi (mã HS 6204) với mức tăng 14,2%. Đây là hai mặt hàng xuất khẩu chủ lực chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Nhật Bản.

Kết luận

• Nghiên cứu đã lượng hóa thành công tác động của Hiệp định TPP đối với ngành may mặc Việt Nam, chứng minh mức tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu có thể đạt 12,58% (tương đương 2,55 tỷ USD) trong điều kiện xóa bỏ hoàn toàn thuế quan.
• Quy tắc xuất xứ "từ sợi trở đi" được xác định là nút thắt thể chế lớn nhất, làm suy giảm hơn 51% tiềm năng hưởng lợi thuế quan của doanh nghiệp Việt Nam do phụ thuộc nặng nề vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu ngoài khối.
• Sự rút lui của Hoa Kỳ làm suy giảm mạnh mẽ hiệu quả của hiệp định, nhấn mạnh tính cấp thiết của việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tìm kiếm các liên kết thương mại thay thế.
• Hiệp định RCEP mở ra giải pháp khả thi giúp hợp thức hóa chuỗi cung ứng khi các đối tác cung cấp nguyên liệu chính như Trung Quốc (47,75%) và Hàn Quốc (18,81%) cùng nằm trong vùng xuất xứ cộng gộp.
• Các nhóm mặt hàng dệt kim (HS 6110) và dệt thoi (HS 6204) giữ vai trò then chốt trong việc tạo ra thặng dư sản xuất và thặng dư thương mại cho toàn ngành.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là cung cấp khung phân tích cân bằng bộ phận GSIM đầu tiên tại Việt Nam đánh giá chi tiết 8 phân nhóm may mặc HS 4 chữ số dưới 4 kịch bản hội nhập thương mại đa phương. Trong giai đoạn 3 đến 5 năm tới, các nhà quản lý và doanh nghiệp cần khẩn trương hoàn thiện các khu công nghiệp dệt nhuộm tập trung, xây dựng hệ thống chứng nhận xuất xứ linh hoạt và chủ động nâng cấp năng lực thiết kế ODM. Hãy chủ động khai thác các mô hình dự báo định lượng để hoạch định chiến lược kinh doanh và nắm bắt cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS ERASMUS UNVERSITY ROTTERDAM HO CHI MINH CITY INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES VIETNAM – THE NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS LIKELY-DEAD TRANS-PACIFIC PARTNERSHIP AGREEMENT AND VIETNAM’S APPAREL By NGUYEN THI TUONG VY MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, December 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS LIKELY-DEAD TRANS-PACIFIC PARTNERSHIP AGREEMENT AND VIETNAM’S APPAREL A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By NGUYEN THI TUONG VY Academic Supervisor: Dr. LE THANH LOAN HO CHI MINH CITY, December 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DECLARATION I hereby certify that the thesis “Likely-dead Trans-Pacific Partnership Agreement and Vietnam’s apparel” is my original work and have not been being submitted for any other degrees. This thesis was fulfilled under the instruction and supervision of Dr. Le Thanh Loan.

To the best of my knowledge, all the contents that are not my own work have been acknowledged and cited in the thesis. Signature Nguyen Thi Tuong Vy Ho Chi Minh City, 2016 i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT First, I would like to express my great appreciation to my supervisor Dr. Le Thanh Loan for her patient and helpful instruction, discussion and support during the period I wrote this dissertation. I would also like to express my gratitude to Dr.

Pham Khanh Nam and Dr. Truong Dang Thuy. They have shown the most willingness and enthusiasm to help when I had trouble with the research. Furthermore, I am sincerely grateful to the VNP lecturers and office staff for having provided so useful knowledge, inspiring lessons and great support during the course.

Finally, I would like to show my deep thankfulness to my family, my colleagues and my friends for always accompanying and encouraging me to confront the difficulties and achieve the target. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT The thesis aims to investigate the impact of the proposed Trans-Pacific Partnership (TPP) agreement on Vietnam’s apparel industry. The TPP is a not-yet-in-force agreement and is stiffly opposed by the new president of the United States (US), however it has still received supports from remaining members. Hence, the research first constructs four possible scenarios that the TPP may result in; it then analyzes the impact of the agreement on Vietnam’s apparel in each scenario through two main policies, namely tariff elimination and rule of origin.

The main methodology of this study is the ex-ante partial equilibrium analysis with the global simulation model “Global Simulation Analysis of Industry-Level Trade Policy” (GISM). The research uses the 2014 trade and tariff database of Vietnam and other ten key partners in the backward and forward linkages of Vietnam’s apparel industry. The data is accessed through the World Integrated Trade Solutions (WITS). The research result shows that Vietnam apparel industry seems to benefit most from the fully implemented TPP with tariff elimination by increasing exports to the other members; yet, the origin regulation would be a huge restriction for Vietnam’s benefit optimization from the agreement.

Furthermore, if the US withdraws from the TPP, export value and trade welfare of Vietnam’s apparel would also reduce as the US is the main importer of Vietnam’s apparel product. However, if the TPP is totally failed and Vietnam shifts to join in a new free trade area namely Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) with such leading apparel’s input suppliers, for example China, Korea, India, the ability for Vietnam to comply this regulation of yarn-forward is quite feasible, which in turn can promote Vietnam garment export into the new free trade area. Keywords: TPP, Vietnam apparel, partial equilibrium model, GISM. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Contents DECLARATION.

iii LIST OF TABLES. vi LIST OF FIGURES. vii CHAPTER 1_INTRODUCTION. Research objective and research questions.

Research scope and methodology. Expected contribution of the thesis. Organization of the thesis. 4 CHAPTER 2_LITERATURE REVIEW.

Theoretical analysis of the free trade agreement’s impact .1 Ex-post and ex-ante analyses. Aggregated and disaggregated analyses. Partial equilibrium and the impact of free trade agreement. Theoretical framework development.

Rule of Origin’s impact on apparel industry. Impact of the TPP agreement. Application of GISM model. 20 CHAPTER 3_TPP AGREEMENT AND VIETNAM’S APPAREL INDUSTRY.

TPP agreement and the “yarn-forward” rule. 21 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. TPP regulation on apparel industry - yarn-forward” rule. Vietnam’s apparel industry.

Vietnam’s main export apparel products and markets. Vietnam’s apparel main export competitors. Vietnam’s main import textile and apparel products and suppliers. 23 CHAPTER 4_METHODOLOGY AND DATA.

34 CHAPTER 5_SIMULATION RESULTS. Impact of TPP agreement on trade value of Vietnam's apparel industry. Impact of TPP agreement on trade value of Vietnam's apparel products. Impact of TPP agreement on trade welfare of Vietnam's apparel industry.

Impact of TPP agreement on trade welfare of Vietnam's apparel products. Main competitors and export market of Vietnam's apparel products. 43 CHAPTER 6_CONCLUSION, POLICY IMPLICATION AND THESIS’S LIMITATION .55 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 3. Details of some main export apparel of Vietnam in 2014.

Export shares in three leading apparel importing countries in 2014. Change in export value of Vietnam’s apparel in different scenarios. Change in the apparel prices. Export value of Vietnam’s apparel products at HS digit 4-level.

Total net welfare components of Vietnam’s apparel. Total net welfare components of other countries. Total net welfare components of Vietnam’s apparel products. Main competitors and export markets of Vietnam apparel.

44 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 2. Tariff elimination in a small country. Vietnam's export apparel in 2014. Vietnam's main export apparel products group HS 61 and HS62 in 2014.

Main apparel’s importing countries in 2014. Vietnam's main export apparel products HS61 in 2014. Vietnam's main export apparel products HS62 in 2014. Main apparel’s exporting countries in 2014.

Vietnam main import textile and apparel in 2014. Vietnam textile’s main import markets in 2014 .1: Producer and Consumer surplus. Change in apparel export value of countries in scenario 1. Producer surplus of countries in different scenarios.

41 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 1 INTRODUCTION 1. Problem statement Trans-Pacific Partnership (TPP) Agreement is a free trade agreement among the 12 countries1 with the aim of increasing economic integration in Asia – Pacific region. Stemmed from a tripartite agreement called Closer Economic Partnership Pacific Three (P3-CEP), the agreement quickly attracted attention and participation of the other nine countries. On the date of February 4th 2016, the TPP was officially signed and most member countries are looking forwards the parliament’s ratification with the expected enforcement by 2018.

However, the TPP enforcement is a controversial issue recently. On the one hand, the agreement has faced with stiff opposition from the future incumbent president and his party of the Unites State as the most developed member in the agreement. On the other hand, many other countries have shown efforts in promoting the validation of the agreement, such as Japan, Australia, New Zealand and Peru. These events have aroused many predictions about the future of TPP.

Regarding to the apparel industry, for years, it has always been one of the major trading sectors of Vietnam. Vietnam's garment exports in 2015 reached 22.81 billion US dollars, a growth rate of 8.91% higher compared to 2014. The United States is the major importer, accounting for over 48% of the total export value of the country's garment, with 10.96 billion US dollars, following by Japanese market, accounting for 12. This sector also creates more than 2.5 million jobs annually.

However, Vietnam's apparel sector has not be able to produce high-quality raw materials to conform with the requirements of export production, but heavily depending on imports inputs, including yarns and fibers, cottons and fabrics. Vietnam is reported of 54 per cent self-sufficiency in clothing production, according to GTAP data which is derived from the national account (Vanzetti and Pham, 2014), and the rest is imported mainly from China, Korea and Japan (for yarns and fabrics), and the U., India, Brazil and Australia (for cotton and fiber). Except for the U., Japan and Australia, most of these countries are not the members of TPP. This problem will lead to major constraints in maximizing TPP’s potential benefits due to restrictive rule of origin requirements: ‘yarn-forward’.

1 12 TPP members: Australia, Brunei, Canada, Chile, Japan, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, The United State and Vietnam (https://ustr.gov/tpp/) 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Yarn-forward rule of origin requires the TPP nations to use a TPP members-produced yarn in textiles in order to receive duty-free access. For example, under the TPP “yarn forward” rule, the yarn, fabric, sewing thread and the garment itself must be made in the region, rather than outside players such as China. At present, about 80 or 90 per cent of Vietnam’s textiles come from other countries, mostly from China, Korea and Japan. Hence, in order to benefit the tariff elimination from the TPP agreement, Vietnam may have to shift the raw material import from traditional partners to TPP members like the U.

and Australia, or enhance the self-sufficiency capacity. Overall, if the TPP agreement enters into force, this agreement is expected to have significant impact on the apparel industry of Vietnam. First, the tariff preferences in the TPP (reducing to 0%) may create more opportunities for market access and export promotion of Vietnam’s apparel product, which results in the increase in trade value and net welfare. Vietnam garment can also occupy more market shares in the United States and Japan from the non-TPP competitors such as: China, India and Bangladesh.

Next, the origin regulation ‘yarn-forward’ of the agreement on the apparel sector would be a huge restriction for Vietnam’s benefit optimization from the tariff elimination, since Vietnam's garment industry depends heavily on raw material inputs from the non-TPP countries. On the other aspect, if the TPP agreement can not take effect, or the US unilaterally withdraw from the agreement, the scenarios may also have remarkable impact on Vietnam’s apparel industry. Despite numerous studies about the impact of the TPP on its member countries, there are not many researches focus on the Vietnam’s apparel sector, especially on more specific apparel products and under different scenarios including the probability of the likely-dead TPP. Therefore, the analysis of an ex-ante partial equilibrium models to predict the impact of the TPP on Vietnam’s apparel is necessary and contributable for the economic development strategy and general policy of Vietnam under integration conditions.

The analysis would provide quantitative data about the development trend of the industry, which helps the policy makers to adjust the plans and strategies for the technology and human resources development as well as the input supplier, export markets and product categories. Research objective and research questions The thesis aims to investigate the impacts of the proposed TPP agreement on the Vietnam’s apparel industry. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] The following questions will be answered to clarify the research objective: (i) How much are the impacts of the TPP agreement on the trade value of Vietnam’s apparel export products? (ii) How much are the impacts of the TPP agreement on the consumer and producer surplus and the tariff revenue from the industry? (iii) How does the TPP agreement change the export markets and competitors of Vietnam’s apparel products? 1.