Luận văn thạc sĩ ueh an analysis of foreign direct investment impact on labor productivity at firm level in vietnam

Phân tích tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến năng suất lao động tại các doanh nghiệp ở Việt Nam trong luận văn thạc sĩ UEH.

• Tác giả: Pham Khac Duy
• Người hướng dẫn: Dr. Le Thi Thanh Loan
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Tác Động Của Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Đến Năng Suất Lao Động Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Objectives of the research
• 1.2. Organization of the research
• 2. CHAPTER II: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Concepts and definitions
• 2.2. Foreign direct investment (FDI)
• 2.3. Productivity and labor productivity
• 2.3.1. Cobb-Douglas production function
• 2.3.2. Pindyck and Rubinfeld production theory
• 2.4. Theoretical background of FDI impacts
• 2.5. Channel effects of foreign direct investment
• 2.6. Theoretical framework of FDI impacts on labor productivity
• 2.7. Suggested research model
• 2.8. FDI impacts enhance labor productivity in host countries
• 2.9. The opposite results of FDI impacts on labor productivity
• 3. CHAPTER III: AN OVERVIEW OF FDI IN VIETNAM SINCE 1988
• 3.1. Overview of FDI inflows and periods of development from 1988 to 2008
• 3.2. FDI inflows in period 1988-2008
• 3.3. Some characteristics of FDI in Vietnam
• 3.4. The role of FDI in national economy
• 3.5. The summary of FDI sector's socio-economic affect on national economy
• 4. CHAPTER IV: RESEARCH METHODOLOGY
• 4.1. Dependent variable labor productivity (Labproductivity)
• 4.2. Scale of material input cost (MI_scale)
• 4.3. Types of ownership (Fshare)
• 4.4. Firm's sub-industrial sectors (Dindustry)
• 5. CHAPTER V: RESULT ANNALYSIS
• 5.1. Descriptive statistic analysis of regression sample and variables
• 5.2. Descriptive statistics of sample
• 5.3. Descriptive statistics of variables
• 5.4. Model estimation and finding results
• 5.5. Multiple regression results and diagnostic tests
• 5.6. Interpretation of the finding results
• 5.7. Analysis and discussion about the finding results
• 6. CHAPTER VI: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATION
• 6.1. Limitations of the research
• LIST OF BOXES
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES
• ACRONYMS

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến năng suất lao động

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành một yếu tố quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Từ khi thực hiện chính sách Đổi Mới vào cuối những năm 1980, FDI đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao năng suất lao động tại các doanh nghiệp. Nghiên cứu này sẽ phân tích các tác động của FDI đến năng suất lao động, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho chính sách phát triển.

1.1. Định nghĩa và vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài

FDI được định nghĩa là việc đầu tư của một cá nhân hoặc tổ chức vào một doanh nghiệp ở nước ngoài với mục tiêu tạo ra lợi nhuận lâu dài. FDI không chỉ mang lại vốn mà còn chuyển giao công nghệ và kỹ năng, từ đó nâng cao năng suất lao động.

1.2. Tình hình FDI tại Việt Nam từ năm 1988 đến nay

Kể từ khi Việt Nam mở cửa nền kinh tế, FDI đã tăng trưởng mạnh mẽ. Các lĩnh vực như chế biến thực phẩm, dệt may và điện tử đã thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài, góp phần nâng cao năng suất lao động trong các ngành này.

II. Những thách thức trong việc tối ưu hóa tác động của FDI đến năng suất lao động

Mặc dù FDI mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều thách thức trong việc tối ưu hóa tác động của nó đến năng suất lao động. Các vấn đề như chất lượng lao động, chính sách hỗ trợ và sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cần được xem xét.

2.1. Chất lượng lao động và kỹ năng

Chất lượng lao động tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận công nghệ và kỹ năng từ FDI. Việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo là cần thiết để tối ưu hóa tác động của FDI.

2.2. Chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính sách hỗ trợ từ chính phủ có vai trò quan trọng trong việc thu hút FDI. Tuy nhiên, cần có những điều chỉnh để đảm bảo rằng FDI không chỉ mang lại lợi ích cho nhà đầu tư mà còn cho nền kinh tế địa phương.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của FDI đến năng suất lao động

Nghiên cứu này sử dụng mô hình hồi quy Cobb-Douglas để phân tích tác động của FDI đến năng suất lao động. Các biến số như cường độ vốn, chi phí đầu vào và tỷ lệ lao động có kỹ năng sẽ được xem xét.

3.1. Mô hình hồi quy Cobb Douglas

Mô hình Cobb-Douglas cho phép phân tích mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra trong sản xuất. Nghiên cứu sẽ áp dụng mô hình này để đánh giá tác động của FDI đến năng suất lao động tại các doanh nghiệp.

3.2. Các biến số ảnh hưởng đến năng suất lao động

Các biến số như cường độ vốn, chi phí đầu vào và tỷ lệ lao động có kỹ năng sẽ được đưa vào mô hình để đánh giá tác động của chúng đến năng suất lao động trong bối cảnh FDI.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của FDI đến năng suất lao động

Kết quả nghiên cứu cho thấy FDI có tác động tích cực đến năng suất lao động tại các doanh nghiệp ở Việt Nam. Các doanh nghiệp có vốn FDI thường có năng suất lao động cao hơn so với doanh nghiệp trong nước.

4.1. So sánh năng suất lao động giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước

Nghiên cứu chỉ ra rằng doanh nghiệp FDI có năng suất lao động cao hơn nhờ vào việc áp dụng công nghệ tiên tiến và quy trình sản xuất hiện đại.

4.2. Tác động của FDI đến các ngành công nghiệp khác nhau

FDI có tác động khác nhau đến các ngành công nghiệp. Ngành chế biến thực phẩm và dệt may cho thấy sự cải thiện rõ rệt về năng suất lao động nhờ vào đầu tư nước ngoài.

V. Khuyến nghị chính sách để tối ưu hóa tác động của FDI

Để tối ưu hóa tác động của FDI đến năng suất lao động, cần có những khuyến nghị chính sách phù hợp. Các chính sách này nên tập trung vào việc nâng cao chất lượng lao động và cải thiện môi trường đầu tư.

5.1. Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo

Chính phủ cần đầu tư vào giáo dục và đào tạo để nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động, từ đó giúp họ tiếp cận và áp dụng công nghệ mới từ FDI.

5.2. Cải thiện môi trường đầu tư

Cải thiện môi trường đầu tư sẽ thu hút nhiều FDI hơn. Các chính sách cần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời bảo vệ quyền lợi của người lao động.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của FDI tại Việt Nam

FDI sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động tại Việt Nam. Tuy nhiên, cần có những chính sách phù hợp để đảm bảo rằng lợi ích từ FDI được phân phối công bằng và bền vững.

6.1. Tương lai của FDI tại Việt Nam

FDI dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và dịch vụ. Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho người lao động.

6.2. Định hướng phát triển bền vững

Cần có các chính sách phát triển bền vững để đảm bảo rằng FDI không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn bảo vệ môi trường và xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kể từ công cuộc Đổi mới năm 1986 và sự ra đời của Luật Đầu tư Nước ngoài năm 1987, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa nền kinh tế Việt Nam. Tính đến năm 2008, Việt Nam đã thu hút lũy kế 10.981 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 163.607,2 triệu USD, trong đó riêng năm 2008 ghi nhận mức vốn đăng ký kỷ lục lên tới 60.011 triệu USD. Khu vực FDI đóng góp 18,68% vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tạo việc làm trực tiếp cho hơn 1,674 triệu lao động, chiếm khoảng 3,73% tổng lực lượng lao động toàn quốc. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là liệu sự hiện diện của khu vực FDI có thực sự thúc đẩy năng suất lao động tại cấp độ doanh nghiệp hay chỉ tạo ra sự phân hóa giữa các thành phần kinh tế và vùng địa lý.

Nghiên cứu này tập trung phân tích tác động của FDI đối với năng suất lao động tại cấp độ doanh nghiệp ở Việt Nam, được đo lường thông qua chỉ tiêu giá trị gia tăng bình quân trên một lao động. Mục tiêu cụ thể của luận văn bao gồm: (1) lượng hóa tác động của sở hữu FDI tới năng suất lao động trong 4 phân ngành trọng điểm là chế biến thực phẩm, khách sạn - nhà hàng, cơ khí - điện tử và dệt may - da giày; (2) so sánh sự chênh lệch năng suất giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân trong nước; (3) đánh giá sự biến thiên của tác động này theo vị trí địa lý và cơ cấu ngành. Phạm vi nghiên cứu bao phủ 4.654 doanh nghiệp trên toàn quốc dựa trên bộ số liệu Điều tra Doanh nghiệp Việt Nam năm 2008. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng giúp các nhà hoạch định chính sách tối ưu hóa dòng vốn FDI, nâng cao năng suất nội tại của nền kinh tế và bảo đảm phát triển cân bằng giữa các vùng miền.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng kinh tế học vi mô vững chắc, kết hợp giữa hàm sản xuất Cobb-Douglas (1928) và lý thuyết sản xuất mở rộng của Pindyck và Rubinfeld (1997). Hàm sản xuất biểu diễn mối quan hệ phụ thuộc giữa đầu ra giá trị gia tăng với các yếu tố đầu vào thiết yếu gồm vốn và lao động. Bên cạnh đó, luận văn tích hợp khung lý thuyết về hiệu ứng lan tỏa (spillover effects) của Blomstrom và Kokko (1998) cùng nghiên cứu thực nghiệm của Javorcik (2004), phân tách các kênh tác động của FDI thành hiệu ứng lan tỏa ngang trong cùng ngành và hiệu ứng lan tỏa dọc qua chuỗi cung ứng.

Mô hình nghiên cứu thực nghiệm được thiết lập dưới dạng hàm logarit tuyến tính: Ln(Labproductivity) = a0 + a1ln(Cap_intensity) + a2ln(MI_scale) + a3ln(Skill) + a4Dlocation + a5Fshare + a6Dindustry + e

Trong mô hình trên, các khái niệm chính được đo lường cụ thể:

• Năng suất lao động (Labproductivity): Giá trị gia tăng bình quân tính trên một lao động trong năm, tính bằng triệu đồng/người.
• Cường độ vốn (Cap_intensity): Giá trị tài sản cố định hữu hình bình quân trên một lao động, đạt giá trị trung bình toàn mẫu là 274,53 triệu đồng/lao động.
• Quy mô chi phí nguyên vật liệu (MI_scale): Tỷ lệ chi phí nguyên vật liệu thuần bình quân trên mỗi lao động, đạt mức trung bình 56,70 triệu đồng/lao động.
• Chất lượng lao động (Skill): Tỷ lệ lao động có trình độ từ cao đẳng, đại học hoặc qua đào tạo nghề trên tổng số lao động của doanh nghiệp.
• Biến giả hình thức sở hữu (Fshare) và biến giả vị trí địa lý (Dlocation): Đại diện cho các loại hình doanh nghiệp và vùng kinh tế trọng điểm.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được khai thác từ cuộc Điều tra Doanh nghiệp thường niên năm 2008 (VES 2008) do Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO) tiến hành. Cỡ mẫu nghiên cứu chính thức bao gồm 4.654 doanh nghiệp, được tinh lọc từ tập dữ liệu gốc 4.822 doanh nghiệp sau khi loại bỏ các quan sát thiếu dữ liệu và áp dụng tiêu chí chọn mẫu có chủ đích đối với các doanh nghiệp có quy mô từ 30 lao động trở lên. Mẫu nghiên cứu phân bổ theo 4 phân ngành: chế biến thực phẩm (923 doanh nghiệp, chiếm 19,83%), khách sạn - nhà hàng (1.692 doanh nghiệp, chiếm 36,36%), cơ khí - điện tử (689 doanh nghiệp, chiếm 14,80%), và dệt may - da giày (1.350 doanh nghiệp, chiếm 29,01%). Về hình thức sở hữu, mẫu gồm 530 doanh nghiệp FDI (11,39%), 3.952 doanh nghiệp tư nhân trong nước (84,92%) và 172 doanh nghiệp nhà nước (3,69%).

Phương pháp phân tích hồi quy bình phương tối thiểu thông thường (OLS) được lựa chọn làm công cụ ước lượng chủ đạo, kết hợp với phương pháp ước lượng sai số chuẩn vững (Robust Standard Errors). Lý do lựa chọn kỹ thuật này là nhằm kiểm soát triệt để hiện tượng phương sai sai số thay đổi (Heteroskedasticity) vốn rất phổ biến trong dữ liệu chéo quy mô lớn. Tác giả thực hiện kiểm định Breusch-Pagan / Cook-Weisberg để xác nhận phương sai thay đổi, kiểm định hệ số phóng đại phương sai (VIF) để loại trừ nguy cơ đa cộng tuyến (tất cả các biến đều có VIF nhỏ hơn 10), và kiểm định Ramsey RESET để đảm bảo mô hình không bị sai dạng hàm hoặc bỏ sót biến quan trọng. Dữ liệu phản ánh hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2008 và được xử lý hoàn chỉnh bằng phần mềm thống kê chuyên dụng Stata.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, khu vực doanh nghiệp FDI thể hiện năng suất lao động vượt trội so với các thành phần kinh tế còn lại. Mức năng suất lao động bình quân của doanh nghiệp FDI đạt 117 triệu đồng/lao động, cao hơn 15,84% so với khu vực doanh nghiệp nhà nước (101 triệu đồng/lao động) và cao gấp 2,01 lần so với khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước (58 triệu đồng/lao động). Kết quả hồi quy xác nhận biến sở hữu FDI có hệ số dương và đạt mức ý nghĩa thống kê cao.

Thứ hai, cường độ vốn và quy mô chi phí nguyên vật liệu là hai nhân tố có tác động mạnh mẽ nhất đến năng suất lao động. Với mức cường độ vốn bình quân 274,53 triệu đồng/lao động và chi phí nguyên vật liệu 56,70 triệu đồng/lao động, cả hai biến này đều mang dấu dương và có ý nghĩa thống kê tại mức 1%. Điều này chứng minh rằng việc gia tăng tài sản cố định máy móc và mở rộng quy mô đầu vào trực tiếp nâng cao giá trị gia tăng bình quân của người lao động.

Thứ ba, vị trí địa lý tạo ra sự phân hóa năng suất rõ rệt. Các doanh nghiệp đặt trụ sở tại Vùng 1 (các trung tâm kinh tế lớn gồm Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu với 4.394 doanh nghiệp, chiếm 94,41% mẫu) có năng suất lao động vượt trội so với 260 doanh nghiệp (chiếm 5,59% mẫu) thuộc Vùng 2.

Thứ tư, tỷ lệ lao động có kỹ năng trong mẫu nghiên cứu ghi nhận mức bình quân 84%, trong đó tập trung cao nhất ở ngành khách sạn - nhà hàng, nhưng hệ số tương quan với năng suất lao động chỉ đạt mức 0,0682. Biến kỹ năng lao động không mang lại tác động có ý nghĩa thống kê đối với việc nâng cao năng suất trong mô hình thực nghiệm.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội về năng suất của khối FDI bắt nguồn từ lợi thế về công nghệ hiện đại, quy trình vận hành tiên tiến và khả năng tiếp cận chuỗi giá trị toàn cầu. Ngược lại, các doanh nghiệp ngoài nhà nước tại Việt Nam phần lớn có quy mô nhỏ, nguồn vốn hạn chế, sử dụng máy móc lạc hậu nên giá trị gia tăng tạo ra trên mỗi lao động còn rất khiêm tốn. Đối với biến kỹ năng lao động, nghịch lý tương quan yếu phản ánh thực tế giai đoạn 2008: các ngành thâm dụng lao động như dệt may (chỉ có 11% lao động kỹ thuật trong khối FDI và 26% trong khối tư nhân) chủ yếu thực hiện gia công giản đơn, nơi năng suất phụ thuộc vào cường độ làm việc hơn là trình độ bằng cấp chính quy.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế như nghiên cứu của Liu và các cộng sự (2004) tại ngành điện tử Trung Quốc và nghiên cứu của Ludo cùng các cộng sự (2008) tại Campuchia, khi đều khẳng định vai trò quyết định của cường độ vốn và sở hữu nước ngoài. Đồng thời, sự mất cân đối không gian kinh tế cũng tương đồng với kết luận của Vani (2000) tại Ấn Độ về sự chênh lệch năng suất giữa các vùng phát triển và kém phát triển. Về mặt trình bày trực quan, các phát hiện này có thể được minh họa hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh mức năng suất lao động giữa 3 khối doanh nghiệp kết hợp cùng bảng ma trận tương quan và đồ thị phân tán biểu diễn mối quan hệ giữa cường độ vốn và giá trị gia tăng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao tiêu chuẩn chọn lọc và chuyển giao công nghệ từ dòng vốn FDI. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Ban Quản lý các Khu công nghiệp cần ban hành khung tiêu chí thẩm định dự án FDI mới, ưu tiên các dự án cam kết tỷ lệ chuyển giao công nghệ cao và hợp tác đào tạo nhà cung ứng nội địa. Mục tiêu hướng tới là nâng tỷ lệ cung ứng nội địa của ngành cơ khí - điện tử từ mức dưới 20% lên 35% đến 40% trong lộ trình 3 đến 5 năm tới.

Thứ hai, triển khai gói tín dụng hỗ trợ nâng cao cường độ vốn cho doanh nghiệp tư nhân trong nước. Ngân hàng Nhà nước cần phối hợp với các ngân hàng thương mại thiết lập gói vay ưu đãi trung và dài hạn với mức hỗ trợ lãi suất từ 1,5% đến 2,0%/năm, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ đổi mới dây chuyền máy móc. Mục tiêu là gia tăng cường độ vốn bình quân của khối tư nhân từ mức 100 triệu đồng/lao động lên tiệm cận 200 triệu đồng/lao động trong giai đoạn 2010-2015.

Thứ ba, đổi mới căn bản chương trình đào tạo nghề theo định hướng nhu cầu doanh nghiệp. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cần hợp tác chặt chẽ với các hiệp hội ngành nghề dệt may, da giày và chế biến thực phẩm để xây dựng chuẩn kỹ năng thực hành, chuyển đổi tối thiểu 50% thời lượng học sang thực tập tại xưởng sản xuất trong vòng 2 năm tới, giúp xóa bỏ khoảng cách giữa bằng cấp lý thuyết và năng suất làm việc thực tế.

Thứ tư, hoàn thiện mạng lưới hạ tầng logistics và kết nối cụm công nghiệp liên vùng. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thuộc Vùng 1 và các địa phương phụ cận thuộc Vùng 2 cần tăng cường giải ngân vốn đầu tư công vào hạ tầng giao thông kết nối cảng biển và trung tâm logistics, phấn đấu giảm 10% đến 15% chi phí vận chuyển nguyên vật liệu, qua đó thu hẹp khoảng cách năng suất lao động giữa các vùng địa lý trong 5 năm tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách kinh tế và chuyên viên quản lý nhà nước tại các Bộ, ngành. Luận văn cung cấp bằng chứng định lượng chính xác về đóng góp của từng thành phần kinh tế, hỗ trợ quá trình soạn thảo chính sách thu hút FDI có chọn lọc và quy hoạch phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Thứ hai, đội ngũ lãnh đạo và giám đốc điều hành các doanh nghiệp tư nhân trong nước. Các nhà quản trị có thể sử dụng số liệu phân tích về cường độ vốn (trung bình 274,53 triệu đồng/lao động) và chi phí nguyên vật liệu (56,70 triệu đồng/lao động) làm thước đo tham chiếu để tái cấu trúc nguồn lực và tối ưu hóa quy trình vận hành.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế phát triển và Kinh tế quốc tế. Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp xây dựng mô hình kinh tế lượng vi mô, kỹ thuật xử lý dữ liệu chéo lớn (4.654 quan sát) và quy trình thực hiện các kiểm định chẩn đoán mô hình trên phần mềm Stata.

Thứ tư, các chuyên gia phân tích đầu tư tại các quỹ tài chính và tổ chức kinh tế quốc tế. Báo cáo cung cấp bức tranh toàn diện về đặc tính cấu trúc chi phí, năng suất lao động và sự phân hóa không gian kinh tế tại Việt Nam sau thời điểm gia nhập WTO.

Câu hỏi thường gặp

1. Sự hiện diện của doanh nghiệp FDI tác động thế nào đến năng suất lao động tại Việt Nam? Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh vốn FDI có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê tới việc gia tăng năng suất. Doanh nghiệp FDI ghi nhận mức năng suất trung bình 117 triệu đồng/lao động, vượt trội hoàn toàn so với mức 58 triệu đồng của doanh nghiệp tư nhân nội địa nhờ nắm giữ công nghệ hiện đại và năng lực quản trị tiên tiến.

2. Vì sao tỷ lệ lao động qua đào tạo không thể hiện tác động tích cực rõ nét lên năng suất? Trong cỡ mẫu 4.654 doanh nghiệp năm 2008, hệ số tương quan giữa tỷ lệ lao động kỹ năng và năng suất chỉ đạt 0,0682. Nguyên nhân là do các ngành dệt may và chế biến thực phẩm phần lớn dựa vào nhân công giá rẻ và gia công đơn giản, nơi bằng cấp chưa phản ánh sát năng lực thao tác thực tế tại dây chuyền.

3. Cường độ vốn có vai trò quan trọng ra sao đối với giá trị gia tăng của doanh nghiệp? Cường độ vốn (trung bình đạt 274,53 triệu đồng/lao động) có mối quan hệ đồng biến rất chặt chẽ với năng suất lao động tại mức ý nghĩa 1%. Trang bị máy móc và tài sản cố định hiện đại là điều kiện tiên quyết giúp người lao động tạo ra giá trị gia tăng cao hơn trên mỗi giờ làm việc.

4. Mức độ chênh lệch năng suất giữa các vùng kinh tế tại Việt Nam được thể hiện như thế nào? Có sự phân hóa sâu sắc khi 94,41% doanh nghiệp tập trung tại các trung tâm kinh tế lớn thuộc Vùng 1 (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai) đạt năng suất cao hơn hẳn so với các tỉnh thuộc Vùng 2, phản ánh lợi thế vượt bậc về cơ sở hạ tầng, dịch vụ hỗ trợ và quy mô thị trường.

5. Doanh nghiệp trong nước cần thực hiện giải pháp đột phá nào để cải thiện năng suất lao động? Doanh nghiệp nội địa cần tập trung tăng vốn đầu tư vào máy móc thiết bị hiện đại, tối ưu hóa quy trình quản lý chi phí nguyên vật liệu (chiếm bình quân 56,70 triệu đồng/lao động), đồng thời tái đào tạo kỹ năng nghề thực chất cho công nhân thay vì chỉ chú trọng vào số lượng bằng cấp.

Kết luận

• Dòng vốn FDI khẳng định vai trò đầu tàu trong việc thúc đẩy năng suất lao động tại Việt Nam với mức bình quân đạt 117 triệu đồng/lao động.
• Cường độ vốn và quy mô chi phí nguyên vật liệu là hai động lực cốt lõi quyết định mức giá trị gia tăng tạo ra trên mỗi đơn vị lao động.
• Tồn tại khoảng cách năng suất rất lớn giữa doanh nghiệp FDI với khu vực kinh tế tư nhân trong nước (chênh lệch hơn 2 lần) và giữa các vùng địa lý trọng điểm.
• Trình độ bằng cấp chưa đồng nghĩa với năng suất cao nếu không đi kèm kỹ năng thực hành và công nghệ phù hợp trong các ngành sản xuất thâm dụng lao động.
• Nâng cao năng lực hấp thu công nghệ và hiện đại hóa tài sản cố định là chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam hội nhập thành công vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đóng góp khoa học cốt lõi của luận văn là cung cấp khung phân tích thực nghiệm vững chắc trên bộ dữ liệu vi mô 4.654 doanh nghiệp, làm sáng tỏ cơ chế tác động của FDI và các yếu tố nội tại đến năng suất lao động tại Việt Nam trong giai đoạn hậu gia nhập WTO. Trong lộ trình nghiên cứu tiếp theo kéo dài từ 3 đến 5 năm, các nhà nghiên cứu cần phát triển mô hình dữ liệu bảng (panel data) nhằm theo dõi tác động lan tỏa công nghệ theo chuỗi thời gian. Quý độc giả, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp hãy tải toàn văn luận văn thạc sĩ này để ứng dụng các mô hình kinh tế lượng chuẩn xác vào thực tiễn quản trị và nghiên cứu học thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS =====oOo===== VIETNAM- NETHERLANDS PROJECT FOR M. IN DEVELOPMENT ECONOMICS AN ANALYSIS OF FOREIGN DIRECT INVESTMENT IMPACT ON LABOR PRODUCTIVITY AT FIRM LEVEL IN VIETNAM IN PARTIAL FULFILLMENT OF THE REQUIREMENTS FOR THE DEGREE OF MASTER OF ART IN DEVELOPMENT ECONOMICS BO GIAO DUC DAO TAO TRU'ONG D.l;\1 HQC KINH TE'TP. BY PHAM KHAC DUY THUVIEN • ~g ACADEMIC SUPERVISOR: DR. LE THI THANH LOAN Ho Chi Minh City, November 2009 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CERTIFICATION I hereby certify that the substance of this thesis has not been submitted for any degrees and is not being currently submitted for any other degrees.

I also certify that, to the best of my knowledge, and any help received in preparing the thesis and all sources used have been acknowledged in the thesis. Signature amKhacDuy Date: November, 2009 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT This research is impossibly completed without the valuable guidance, encouragement and advice from numerous individuals including Vietnam-Netherlands program lecturers, friends and my family members. I am really indebted and grateful to what they have done for my thesis completion. First of all, I would like to send my deepest gratitude to my supervisor, Dr.

Le Thi Thanh Loan who always gives valuable instructions, advice and comments during my completion ofthe thesis. I am grateful for Professor, Peter Calkins for his precious advice and comments from the initial ideas ofthe theme for my thesis. I also send my special thanks to Professor, Nguyen Trong Hoai for his lectures in econometrics and Mr. Truong Thanh Vu, the lecturer of Vietnam-Netherlands project, for his kind help and instructions in data analysis by Stata software.

Many especially respectful thanks are sent to my parents and my dear wife for encouraging and providing me with an opportunity to pursue my desires in higher learning and for their love, affection and sympathy that have helped me to gain more strength and motive to complete this thesis. And fmally, I would like to express my special thanks to my friends in MDE class 14 for their supportive friendship from the beginning day I joined in this course and their continuous support during my research completion. Above all, please sympathize for me and do know that I would be so grateful for those who support me a lot in this thesis completion if I forget to mention their names. ii UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT This research examines and analyses the impact ofFDI on labor productivity at firm level in Vietnam through applying cross-sectional data from VES-2008 which concentrate on 4,654 firms including FDI and domestically owned enterprises in 4 sub-industrial sectors; food processing, hotels - restaurants, electronics - mechanics and textile - garment - footwear.

The regression model is estimated based on the Cobb-Douglas production function and the labor productivity is modeled as dependent on the variables, namely capital intensity, material input cost per labor, proportion of skilled labor and dummy variables including types of ownership and regions that FDI enterprises locate. OLS (Ordinary Least Square) and various econometric estimation techniques are employed in order to obtain reliable and appropriate results that show the findings based on the scientific analysis. As results, finding results in analysis of FDI impact on labour productivity in the case of this study consequently suggest in general that FDI in 4 sub- industrial sectors plays an important and positive role in enhancing labor productivity at firm level in Vietnam. Moreover, the results seem to be appropriate to answer research's questions as well as confirm expectation for hypotheses of different impacts of FDI across regions and types of ownership, except for skilled labor that does not appear to affect on labor productivity in this research.

iii UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS CHAPTER 1: INTRODUCTION. Objectives of the research. Organization of the research. 3 CHAPTER II: LITERATURE REVIEW.

Concepts and definitions. Foreign direct investment (FDI). Productivity and labor productivity .1 Cobb-Douglas production function. Pindyck and Rubinfeld production theory.

Theoretical background ofFDI impacts. Channel effects of foreign direct investment. Theoretical framework ofFDI impacts on labor productivity. Suggested research model.

FDI impacts enhance labor productivity in host countries. The opposite results ofFDI impacts on labor productivity. 16 CHAPTER III: AN OVERVIEW OF FDI IN VIETNAM SINCE 1988. Overview of FDI inflows and periods of development from 1988 to 2008.

FDI inflows in period 1988- 2008. Some characteristics ofFDI in Vietnam. The role ofFDI in national economy. The summary ofFDI sector's socio-economic affect on national economy.

27 iv UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER IV: RESEARCH METHODOLOGY. Dependent variable labor productivity (Labproductivity). Scale ofmaterial input cost (MI_scale). Types of ownership (Fshare).

Firm's sub-industrial sectors (Dindustry). 36 CHAPTER V: RESULT ANNALYSIS. Descriptive statistic analysis of regression sample and variables. Descriptive statistics of sample.

Descriptive statistics ofvariables. Model estimation and finding results. Multiple regression results and diagnostic tests. Interpretation ofthe fmding results.

Analysis and discussion about the finding results. 49 CHAPTER VI: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATION. Limitations of the research. 52 v UAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

62 LIST OF BOXES BOX 5.1: Ramsey RESET test using powers of the independent variables .1: Breusch-Pagan I Cook-We is berg test for heteroskedasticity. 44 LIST OF FIGURES FIGURE 3.1: Foreign direct investment projects licensed in period 1988- 2008 .2: Foreign direct investment projects licensed in period 1988 - 2008 by region .3: Structure of investment at current prices by types of ownership from 1995 - 2008 .4: Structure of investment at current prices by types of ownership in 2008 .5: Structure of gross domestic product at current prices by ownership period 1995- 2008 .1: Correlation between proportion of skilled labor and labor productivity .2: Distribution of labor productivity (Labproductivity) before transforming into logarithm form .3: Distribution oflabor productivity in logarithm form .4: Distribution of Capital intensity in logarithm form .5: Distribution of material input cost per labor in logarithm form .6: Distribution of proportion or skilled labor in logarithm form. 60 vi UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES TABLE 3.1: Foreign direct investment projects licensed from 1988 to 2008 by kind of economic activity .2: Employed population as of annual I July by ownership from 2000-2008 .1: Statistics summary of four sub-industries firms in regions according to three types of ownership .2: Distribution oflabor productivity in logarithm form (Lnlabproductivity) .3: Distribution of explanatory variables in logarithm form .4: Distribution of skilled labor in 4 sub-industries according to ownership .5: Correlation matrix from the variables in the regression function .6: The result ofrunning regression (Model5.7: Diagnostic test for multicollinearity .8: The result of running regression (Model5.9: Distribution oflabor productivity (Labproductivity) before transforming into logarithm form .10: Distribution oflabor productivity in logarithm form (Lnlabproductivity) 57 TABLE 5.11: Distribution of explanatory variables in logarithm form .12: Descriptive statistics ofvariables in three types ofenterprises .13: The result of regression with beta number (Model5. 62 vii UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACRONYMS ASEAN Association of South East-Asian Nations APEC Asia-Pacific Economic Cooperation BLUE Best Linear Unbiased Estimator BTA Bilateral Trade Agreement FDI Foreign Direct Investment FE Fixed Effects GDP Gross Domestic Product GECS General Enterprise's Cost Survey GO Gross Output GSO General Statistics Office IC Intermediate Cost IMF International Monetary Fund NGO Non-Governmental Organization NICs Newly Industrial Countries OECD Organization for Economic Co-operation and Development OLS Ordinary Least Square RE Random Effects RESET Regression Specification Error Test SUR Seemingly Unrelated Regression us United States USD United States Dollar VA Value Added VES Vietnam Enterprise Survey VIF Variance Inflation Factor VND Vietnamese Dong WTO World Trade Organization viii UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER I INTRODUCTION 1.

Problem Statement Since the late 1980s, on the basis of Doi Moi or the government's socio-economic reforms which started in 1986, Vietnam has initially transited from a centrally planned to a market- oriented economy. Typically for this process, Vietnam has advocated economic integration, in addition to its five "tions": urbanization, globalization, industrialization, modernization and privatization to spearhead this process. Beginning with the promulgation of the Law on Foreign Investment in 1987 and the signing of bilateral and multilateral trade agreements, Vietnam became a member of the Association of South East-Asian Nations (ASEAN) in 1995 and joined the Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) in 1998. In July 2000, Vietnam signed the Vietnam-US Bilateral Trade Agreement (BTA) and then joined Asia Europe Meeting in the following year, 2001.

The most recent and notable event was Vietnam's WTO integration in 2007. During the economic transition from after 1986 to current years, many observers, policy makers and academics contend that foreign direct investment (FDI) played a crucial role which can help jumpstart to Vietnam's economy on its way to accelerating reform and socio-economic growth, Mai (2004). In addition, FDI may affect all economic, cultural and social aspects of the economy and is an indispensable capital source to developing countries including Vietnam, especially Asia's Newly Industrializing Countries (NICs). Through FDI flows, these countries can cover the saving-investment, foreign exchange and fiscal gaps and hence promote socio-economic growth, Taylor (1993).

It may seem natural to argue that FDI can convey great advantages to host countries. That is why policymakers of developing countries including Vietnam always pay much attention to effects from FDI flows to country's economic growth. However this study does not focus on FDI by examining the effects of foreign direct investment on Vietnam's socio-economic growth in a general respect, this research wants to test the impact of FDI on the labor productivity at firm level in Vietnam as a whole and to 1 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] identify main significant determinants of the FDI impacts to examine whether they vary due to different forms of ownership as well as different locations. Specifically, the present research aims to answer whether FDI increases the overall labor productivity which is helpful for Vietnamese policymakers in planning effective policies to improve and maximize local labor productivity that can serve to develop and monitor the effects of local labor market policies, to ensure the equitable development among regions as well as achieve sustainable development.

Research objectives The general objective of the research will investigate whether FDI increases the overall labor productivity in Vietnam, as measured by term of value added per labor, focusing on enterprises of four sub-industries; food processing, hotels and restaurants, textile, garment and footwear and electronics and mechanics including domestic and FDI firms located over the country. To meet this overall objective, the research will also target two specific objectives, to evaluate whether: (i) The impact of FDI has enhanced on labor productivity in Vietnam more than domestically-owned firms including state owned firms and non-state owned firms? (ii) Make recommendations to policy-makers in Vietnam as to how to best channel FDI so as to improve and maximize the value added oflabor. Research questions Based on the research objectives, the study will aim to find out the answers for the following questions: 1) Does FDI significantly impact on labor productivity in Vietnam? 2) Does the impact ofFDI on labor productivity in Vietnam differ significantly across regions as well as the ownership structure of firms? 2 UAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3) Are there any significant differences and gaps of FDI impacts on labor productivity among these four sub-industries in this research? 1.