The impact of income diversification on profitability and risk of vietnamese commercial banks

Nghiên cứu tác động của đa dạng hóa thu nhập đến lợi nhuận và rủi ro của ngân hàng thương mại Việt Nam. Phân tích dữ liệu 2012-2022, GMM, và kết quả chi tiết.

• Tác giả: Trần Huỳnh Thanh Huy
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, PhD
• Trường học: Banking University Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Finance – Banking
• Đề tài: Tác động của đa dạng hóa thu nhập đến khả năng sinh lời và rủi ro của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Master Thesis
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• AUTHOR’S DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF TABLES
• LIST OF PICTURES
• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Significance of the research
• 1.3. Research objectives
• 1.4. Research questions
• 1.5. Research scope
• 1.6. Research method
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Theoretical basis of the research topic
• 2.2. Examination of studies on income diversification effects
• 3. CHƯƠNG 3: RESEARCH METHOD AND DATA
• 3.1. Basis for choosing models
• 3.2. Research data
• 3.3. Methods of performing model tests
• 3.4. Data collection sources and implementation methods
• 4. CHƯƠNG 4: RESEARCH RESULTS
• 4.1. Model estimation outcomes
• 4.2. Descriptive statistics for variables
• 4.3. Analysis of associations among variables
• 4.4. Comparative analysis with prior research
• 5. CHƯƠNG 5: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS
• 5.1. Conclusions
• 5.2. Implications and solutions
• 5.3. Limitations and future research directions

Tóm tắt

I. Tổng quan Đa dạng hóa thu nhập ngân hàng Xu hướng

Các ngân hàng thương mại đóng vai trò trung gian tài chính quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Thiếu vắng hệ thống ngân hàng sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Ngân hàng thương mại thực hiện chính sách tiền tệ từ Ngân hàng Trung ương, hỗ trợ kinh tế vĩ mô. Theo DeYoung & Roland (2001), từ thế kỷ XXI, đa dạng hóa thu nhập trở thành xu hướng toàn cầu do áp lực cạnh tranh và lợi nhuận từ hoạt động tài chính. Trong giai đoạn 2006-2007, thị trường chứng khoán và hoạt động đầu tư bùng nổ, tạo ra lợi nhuận lớn. Các tổ chức tài chính thành lập công ty con để tối đa hóa lợi nhuận. Vì vậy, các ngân hàng Việt Nam tập trung vào đa dạng hóa, đầu tư vào hoạt động tạo thu nhập ngoài lãi. Tuy nhiên, McKibbin & Fernando (2021) chỉ ra rằng khủng hoảng toàn cầu, đặc biệt là đại dịch Covid-19, đã đặt ra thách thức lớn. Theo Le et al. (2022), lợi nhuận ngân hàng có thể giảm và rủi ro tăng trong thời kỳ dịch bệnh do giãn cách xã hội, phong tỏa, thất nghiệp gia tăng và đóng cửa doanh nghiệp.

1.1. Tầm quan trọng của đa dạng hóa thu nhập ngân hàng

Trong bối cảnh hoạt động tín dụng truyền thống tiềm ẩn nhiều rủi ro, việc đa dạng hóa thu nhập trở nên cấp thiết đối với các ngân hàng. Nợ xấu vượt quá mức cho phép (4-5%) khiến ngân hàng mất vốn và giảm lợi nhuận. Thu nhập từ hoạt động truyền thống của các ngân hàng trên thế giới chiếm khoảng 2/3 tổng thu nhập, trong khi con số này ở Việt Nam là 90%. Việc chuyển sang các hoạt động khác giúp giảm áp lực rủi ro cho ngân hàng. Feyen et al. (2021) nhấn mạnh rằng đại dịch Covid-19 đã tạo ra nhiều thách thức, buộc các ngân hàng phải thực hiện các biện pháp đa dạng hóa thu nhập để giảm thiểu khó khăn tài chính.

1.2. Cạnh tranh và nhu cầu đa dạng hóa thu nhập

Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các ngân hàng, đặc biệt khi các ngân hàng nước ngoài được phép mở chi nhánh 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam, làm giảm biên lợi nhuận từ hoạt động tín dụng. Các tổ chức tài chính dựa vào hoạt động tín dụng cần đa dạng hóa dịch vụ để duy trì sự ổn định, phát triển, đạt lợi nhuận cao hơn và xây dựng vị thế vững chắc. Các ngân hàng Việt Nam cần chủ động thích ứng và tìm kiếm các nguồn thu nhập khác để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Vấn đề Rủi ro tiềm ẩn khi chỉ tập trung thu nhập từ lãi

Hoạt động tín dụng, nguồn doanh thu chính của các ngân hàng, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nhiều ngân hàng đã phá sản do nợ xấu. Tỷ lệ nợ xấu vượt quá mức cho phép làm giảm lợi nhuận và mất vốn. Thu nhập từ hoạt động truyền thống chiếm phần lớn tổng thu nhập của các ngân hàng Việt Nam, khiến họ dễ bị tổn thương trước biến động thị trường. Các ngân hàng Việt Nam cần chuyển sang các hoạt động khác để giảm áp lực rủi ro. COVID-19 làm thay đổi nguyên tắc tài chính, buộc các ngân hàng phải đa dạng hóa thu nhập để giảm thiểu khó khăn tài chính.

2.1. Áp lực từ nợ xấu và tăng trưởng tín dụng chậm

Tăng trưởng tín dụng chậm và nợ xấu gia tăng đang tạo áp lực lớn lên các ngân hàng. Sự phụ thuộc quá lớn vào thu nhập từ lãi khiến ngân hàng dễ bị ảnh hưởng bởi các chính sách tiền tệ và biến động lãi suất. Việc đa dạng hóa thu nhập giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và tăng tính ổn định.

2.2. Tác động của COVID 19 lên nguồn thu ngân hàng

Đại dịch COVID-19 đã tác động tiêu cực đến nhiều lĩnh vực kinh tế, trong đó có ngành ngân hàng. Các biện pháp giãn cách xã hội và phong tỏa đã làm gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh, khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc trả nợ. Điều này dẫn đến tình trạng nợ xấu gia tăng và làm giảm lợi nhuận ngân hàng. Vì vậy, đa dạng hóa thu nhập giúp các ngân hàng giảm thiểu thiệt hại từ các cú sốc kinh tế.

III. Cách đa dạng hóa nguồn thu hiệu quả cho ngân hàng Việt

Đa dạng hóa thu nhập ngân hàng là chiến lược quan trọng để tăng lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro. Điều này bao gồm phát triển các dịch vụ phi tín dụng, đầu tư vào các lĩnh vực mới và mở rộng thị trường. Để đa dạng hóa thành công, ngân hàng cần có kế hoạch rõ ràng, đội ngũ nhân viên có năng lực và hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả. Việc này đòi hỏi sự đầu tư vào công nghệ và nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu thị trường.

3.1. Phát triển dịch vụ ngân hàng số Xu hướng tất yếu

Chuyển đổi số ngân hàng đang là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Ngân hàng có thể cung cấp các dịch vụ trực tuyến như thanh toán, chuyển tiền, cho vay, đầu tư và quản lý tài sản. Các dịch vụ này không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn giúp ngân hàng tiếp cận được nhiều khách hàng hơn. Fintech và dịch vụ ngân hàng số mở ra cơ hội mới cho sự đa dạng hóa.

3.2. Đầu tư vào các lĩnh vực kinh doanh mới đầy tiềm năng

Ngoài các hoạt động truyền thống, ngân hàng có thể đầu tư vào các lĩnh vực kinh doanh mới như bảo hiểm, quản lý tài sản, kinh doanh ngoại hối. Việc này giúp ngân hàng đa dạng hóa nguồn thu nhập và giảm sự phụ thuộc vào hoạt động tín dụng. Các ngân hàng đầu tư có thể tìm kiếm cơ hội trong các dự án hạ tầng và phát triển bền vững.

3.3. Quản trị rủi ro chặt chẽ trong đa dạng hóa

Quá trình đa dạng hóa cần đi kèm với quản trị rủi ro chặt chẽ. Ngân hàng cần đánh giá và kiểm soát các rủi ro phát sinh từ các hoạt động kinh doanh mới. Việc này đòi hỏi ngân hàng phải xây dựng hệ thống quản lý rủi ro toàn diện và tuân thủ các quy định của pháp luật. Các tiêu chuẩn Basel III và ICAAP cần được áp dụng để đảm bảo sự an toàn và hiệu quả.

IV. Nghiên cứu Tác động thực tế của đa dạng hóa lên ngân hàng

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 29 ngân hàng Việt Nam từ 2012 đến 2022. Mô hình GMM là phương pháp hồi quy phù hợp nhất để đo lường hiệu quả của đa dạng hóa thu nhập đối với lợi nhuận và rủi ro. Kết quả cho thấy, đa dạng hóa hoạt động giúp ngân hàng thu được nhiều lợi nhuận hơn và ít rủi ro hơn, tăng cường hiệu quả kinh doanh và giảm thiểu rủi ro. Thông tin này hữu ích cho các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan liên quan để xây dựng chiến lược tối ưu hóa lợi nhuận.

4.1. Kết quả phân tích dữ liệu bảng về lợi nhuận

Phân tích dữ liệu bảng cho thấy mối quan hệ tích cực giữa đa dạng hóa thu nhập và lợi nhuận. Các ngân hàng đa dạng hóa hoạt động có xu hướng đạt được hiệu quả hoạt động cao hơn. Tuy nhiên, cần xem xét các yếu tố khác như quy mô ngân hàng, môi trường kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ.

4.2. Kết quả phân tích dữ liệu bảng về rủi ro

Phân tích dữ liệu bảng cũng cho thấy mối quan hệ ngược chiều giữa đa dạng hóa thu nhập và rủi ro. Các ngân hàng đa dạng hóa hoạt động có xu hướng ít gặp phải các vấn đề về rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản và rủi ro hoạt động hơn. Tuy nhiên, cần chú ý đến việc quản lý các rủi ro mới phát sinh từ các hoạt động kinh doanh mới.

4.3. Thống kê mô tả về đa dạng hóa thu nhập

Thống kê mô tả cho thấy xu hướng đa dạng hóa thu nhập ngày càng tăng ở các ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn 2012-2022. Các ngân hàng đã chủ động tìm kiếm các nguồn thu nhập ngoài lãi để giảm sự phụ thuộc vào hoạt động tín dụng. Điều này thể hiện sự chủ động và linh hoạt của các ngân hàng trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động.

V. Đánh giá Mô hình đa dạng thu nhập nào hiệu quả nhất

Để đánh giá hiệu quả của các mô hình đa dạng hóa thu nhập, cần xem xét các yếu tố như chi phí, rủi ro, lợi nhuận và khả năng thích ứng với môi trường kinh doanh. Mô hình đa dạng hóa linh hoạt, kết hợp nhiều kênh thu nhập, có khả năng thích ứng cao và quản trị rủi ro hiệu quả thường mang lại kết quả tốt hơn. Các mô hình này cần được điều chỉnh phù hợp với đặc điểm của từng ngân hàng và điều kiện thị trường.

5.1. Phân tích mô hình đa dạng hóa theo quy mô ngân hàng

Các ngân hàng lớn thường có khả năng đa dạng hóa cao hơn do có nguồn lực tài chính và nhân lực mạnh. Các ngân hàng nhỏ cần tập trung vào các lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh và hợp tác với các đối tác để mở rộng phạm vi hoạt động. Phân tích tài chính ngân hàng giúp xác định các lĩnh vực tiềm năng.

5.2. So sánh hiệu quả giữa các loại hình ngân hàng

Hiệu quả của đa dạng hóa có thể khác nhau giữa các loại hình ngân hàng (ví dụ: ngân hàng nhà nước, ngân hàng tư nhân, ngân hàng liên doanh). Các ngân hàng tư nhân thường linh hoạt và chủ động hơn trong việc tìm kiếm các cơ hội kinh doanh mới. Cần phân tích định tính để hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả đa dạng hóa.

5.3. Tác động của điều kiện kinh tế vĩ mô lên mô hình

Điều kiện kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của đa dạng hóa. Trong giai đoạn kinh tế tăng trưởng, các hoạt động kinh doanh có xu hướng phát triển mạnh mẽ. Trong giai đoạn suy thoái, cần tập trung vào quản trị rủi ro và duy trì sự ổn định. Chính sách tiền tệ cũng đóng vai trò quan trọng.

VI. Kết luận và Khuyến nghị Tương lai của đa dạng hóa ngân hàng

Đa dạng hóa thu nhập là xu hướng tất yếu của các ngân hàng Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và kinh tế nhiều biến động. Để đa dạng hóa thành công, ngân hàng cần có chiến lược rõ ràng, đầu tư vào công nghệ và nguồn nhân lực, quản trị rủi ro hiệu quả và thích ứng linh hoạt với thị trường. Nghiên cứu này cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý ngân hàng và các cơ quan liên quan để xây dựng chính sách và chiến lược phát triển phù hợp.

6.1. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu này có một số hạn chế về phạm vi và phương pháp. Nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu, sử dụng các phương pháp phân tích phức tạp hơn và xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến lợi nhuận và rủi ro của ngân hàng. Cần nghiên cứu định lượng sâu hơn về các yếu tố vi mô và vĩ mô.

6.2. Khuyến nghị chính sách để thúc đẩy đa dạng hóa bền vững

Cần có các quy định ngân hàng phù hợp để khuyến khích đa dạng hóa thu nhập một cách bền vững. Các chính sách nên tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng phát triển các dịch vụ mới, đầu tư vào công nghệ và quản trị rủi ro hiệu quả. Đồng thời, cần tăng cường giám sát và kiểm tra để đảm bảo sự an toàn và ổn định của hệ thống ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2012-2022, các ngân hàng thương mại Việt Nam đã trải qua nhiều biến động kinh tế, đặc biệt là tác động của đại dịch COVID-19 và các chính sách tái cơ cấu nợ theo Quyết định số 689/QĐ-TTg ngày 8/6/2022 của Thủ tướng Chính phủ. Trong bối cảnh đó, đa dạng hóa thu nhập trở thành chiến lược quan trọng nhằm tăng cường khả năng sinh lời và giảm thiểu rủi ro cho các ngân hàng. Theo số liệu thu thập từ 29 ngân hàng thương mại niêm yết tại Việt Nam, thu nhập từ hoạt động tín dụng truyền thống chiếm khoảng 90% tổng thu nhập, trong khi đó, các hoạt động phi tín dụng ngày càng được chú trọng nhằm giảm áp lực rủi ro tín dụng và tăng tính ổn định thu nhập.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích tác động của đa dạng hóa thu nhập đến khả năng sinh lời và rủi ro của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2012-2022, bao gồm cả thời kỳ trước và trong đại dịch COVID-19. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng và phương pháp hồi quy GMM để kiểm định mối quan hệ này, nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý ngân hàng và các cơ quan liên quan trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 29 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết, với dữ liệu tài chính được kiểm toán đầy đủ.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của đa dạng hóa thu nhập trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và các thách thức kinh tế vĩ mô, đồng thời góp phần bổ sung cho các nghiên cứu thực nghiệm về quản trị rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận trong ngành ngân hàng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết đa dạng hóa danh mục đầu tư (Markowitz, 1952) và lý thuyết tài chính về đa dạng hóa thu nhập trong ngân hàng. Lý thuyết đa dạng hóa danh mục nhấn mạnh việc phân bổ nguồn lực vào các hoạt động có mức độ tương quan thấp nhằm giảm thiểu rủi ro tổng thể. Trong khi đó, lý thuyết tài chính cho rằng đa dạng hóa thu nhập giúp ngân hàng tăng hiệu quả kinh doanh thông qua việc mở rộng các nguồn thu nhập ngoài lãi, từ đó giảm sự phụ thuộc vào hoạt động tín dụng truyền thống vốn có rủi ro cao.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Đa dạng hóa thu nhập (Income Diversification): Tỷ lệ thu nhập phi lãi trên tổng thu nhập, được đo bằng chỉ số Herfindahl Hirschman (HHI_REV).
• Khả năng sinh lời (Profitability): Được đo bằng các chỉ số ROA (lợi nhuận trên tổng tài sản) và ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu).
• Rủi ro (Risk): Được đo bằng chỉ số Z-Score, phản ánh mức độ ổn định tài chính và khả năng vỡ nợ của ngân hàng.
• Rủi ro tín dụng và rủi ro phá sản: Là các loại rủi ro chính ảnh hưởng đến hoạt động ngân hàng, trong đó rủi ro tín dụng chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập truyền thống.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu bảng thu thập từ 29 ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2012-2022. Dữ liệu được lấy từ báo cáo tài chính đã kiểm toán và nguồn Bankscope. Phương pháp phân tích chính là mô hình hồi quy động với Generalized Method of Moments (GMM) nhằm xử lý vấn đề nội sinh, tự tương quan và phương sai không đồng nhất trong dữ liệu.

Cỡ mẫu gồm 29 ngân hàng với 11 năm quan sát, phù hợp với phương pháp System-GMM do số năm nhỏ hơn số ngân hàng. Các biến kiểm soát bao gồm tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản (L_A), quy mô ngân hàng (SIZE), tốc độ tăng trưởng tài sản (ASSET_GRO), tỷ lệ chi phí trên tổng tài sản (DPS_TA), tăng trưởng lợi nhuận (GL_GRO) và biến giả đại dịch COVID-19 (COVID).

Quá trình nghiên cứu bao gồm: thu thập dữ liệu, kiểm định các giả định mô hình (đa cộng tuyến, tự tương quan, phương sai không đồng nhất), lựa chọn mô hình phù hợp (OLS, FEM, REM, GMM), và phân tích kết quả hồi quy. Các kiểm định Hansen và AR(2) được sử dụng để đánh giá tính hợp lệ của biến công cụ và kiểm tra tự tương quan bậc hai.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của đa dạng hóa thu nhập đến khả năng sinh lời: Kết quả hồi quy GMM cho thấy chỉ số đa dạng hóa thu nhập (HHI_REV) có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến ROA và ROE. Cụ thể, khi mức độ đa dạng hóa tăng lên, ROA trung bình tăng khoảng 0.5-0.7%, ROE tăng khoảng 1-1.2%, cho thấy đa dạng hóa giúp ngân hàng tăng hiệu quả sử dụng tài sản và vốn chủ sở hữu.

2. Đa dạng hóa thu nhập giúp giảm rủi ro: Chỉ số HHI_REV có mối quan hệ âm với chỉ số Z-Score, nghĩa là đa dạng hóa thu nhập làm tăng giá trị Z-Score, giảm nguy cơ vỡ nợ. Mức giảm rủi ro ước tính khoảng 5-7% khi đa dạng hóa thu nhập tăng lên, đặc biệt rõ rệt trong giai đoạn đại dịch COVID-19.

3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản (L_A) có tác động tiêu cực đến khả năng sinh lời và làm tăng rủi ro, với mức giảm ROA khoảng 0.3% và giảm Z-Score khoảng 4%. Quy mô ngân hàng (SIZE) có tác động tích cực đến cả lợi nhuận và giảm rủi ro, phản ánh lợi thế quy mô trong quản trị rủi ro và khai thác thị trường.

4. Tác động của đại dịch COVID-19: Biến giả COVID-19 cho thấy tác động tiêu cực đến khả năng sinh lời, giảm ROA trung bình 0.4%, đồng thời làm tăng rủi ro ngân hàng, giảm Z-Score khoảng 3%, tuy nhiên đa dạng hóa thu nhập giúp giảm bớt tác động tiêu cực này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết đa dạng hóa danh mục và các nghiên cứu thực nghiệm trong khu vực và thế giới, cho thấy đa dạng hóa thu nhập là chiến lược hiệu quả giúp ngân hàng tăng lợi nhuận và giảm rủi ro. Việc mở rộng các nguồn thu nhập ngoài lãi như dịch vụ, giao dịch ngoại hối, chứng khoán giúp giảm sự phụ thuộc vào tín dụng truyền thống vốn có rủi ro cao và biến động lớn.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này đồng thuận với các nghiên cứu tại châu Á và châu Âu, đồng thời khắc phục hạn chế của các nghiên cứu trước tại Việt Nam về phạm vi thời gian và phương pháp phân tích. Việc sử dụng mô hình GMM giúp kiểm soát tốt hơn các vấn đề nội sinh và tự tương quan trong dữ liệu bảng.

Biểu đồ thể hiện mối quan hệ giữa đa dạng hóa thu nhập và ROA, ROE qua các năm cho thấy xu hướng tăng trưởng ổn định của lợi nhuận khi đa dạng hóa được cải thiện. Bảng phân tích hồi quy chi tiết minh họa các hệ số và mức ý nghĩa thống kê củng cố tính thuyết phục của kết quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đa dạng hóa nguồn thu nhập: Các ngân hàng nên mở rộng các hoạt động phi tín dụng như dịch vụ thanh toán, bảo hiểm, chứng khoán để giảm rủi ro tín dụng và tăng lợi nhuận bền vững. Mục tiêu tăng tỷ lệ thu nhập phi lãi lên ít nhất 30% trong vòng 3 năm tới.

2. Nâng cao năng lực quản trị rủi ro: Đầu tư vào hệ thống quản lý rủi ro hiện đại, áp dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn để dự báo và kiểm soát rủi ro tín dụng và rủi ro hoạt động. Thực hiện đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ quản lý rủi ro trong 12 tháng tới.

3. Tối ưu hóa cấu trúc vốn và quy mô hoạt động: Khuyến khích các ngân hàng mở rộng quy mô hợp lý, tận dụng lợi thế quy mô để giảm chi phí và tăng hiệu quả kinh doanh, đồng thời duy trì tỷ lệ vốn an toàn theo quy định. Đặt mục tiêu tăng trưởng tài sản trung bình 8-10% mỗi năm.

4. Thích ứng linh hoạt với biến động kinh tế vĩ mô: Xây dựng các kịch bản ứng phó với các cú sốc kinh tế như đại dịch, biến động thị trường tài chính, đảm bảo duy trì khả năng sinh lời và ổn định tài chính. Triển khai các biện pháp này trong vòng 6 tháng và cập nhật định kỳ.

Các giải pháp trên cần sự phối hợp chặt chẽ giữa ban lãnh đạo ngân hàng, các phòng ban chuyên môn và cơ quan quản lý nhà nước nhằm đảm bảo thực thi hiệu quả và bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý ngân hàng: Giúp hiểu rõ tác động của đa dạng hóa thu nhập đến hiệu quả kinh doanh và rủi ro, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp, tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro.

2. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các chính sách giám sát, hỗ trợ và điều chỉnh hoạt động ngân hàng nhằm tăng cường ổn định hệ thống tài chính quốc gia.

3. Nhà nghiên cứu và học giả: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về quản trị rủi ro, đa dạng hóa thu nhập và hiệu quả hoạt động ngân hàng trong bối cảnh kinh tế biến động.

4. Nhà đầu tư và chuyên gia phân tích tài chính: Cung cấp thông tin đánh giá tiềm năng sinh lời và rủi ro của các ngân hàng thương mại Việt Nam, hỗ trợ quyết định đầu tư và phân tích thị trường tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Đa dạng hóa thu nhập là gì và tại sao quan trọng với ngân hàng?
   Đa dạng hóa thu nhập là việc ngân hàng mở rộng các nguồn thu ngoài hoạt động tín dụng truyền thống, như dịch vụ, giao dịch ngoại hối, chứng khoán. Điều này giúp giảm rủi ro tập trung và tăng tính ổn định thu nhập, từ đó nâng cao khả năng sinh lời.

2. Phương pháp GMM được sử dụng trong nghiên cứu có ưu điểm gì?
   GMM giúp xử lý vấn đề nội sinh, tự tương quan và phương sai không đồng nhất trong dữ liệu bảng, cho kết quả hồi quy chính xác và khách quan hơn so với các phương pháp truyền thống như OLS hay FEM.

3. Tác động của đại dịch COVID-19 đến ngân hàng như thế nào?
   COVID-19 làm giảm khả năng sinh lời và tăng rủi ro cho ngân hàng do giãn cách xã hội, đóng cửa doanh nghiệp, tăng nợ xấu. Tuy nhiên, đa dạng hóa thu nhập giúp giảm thiểu tác động tiêu cực này.

4. Chỉ số Z-Score phản ánh điều gì về ngân hàng?
   Z-Score đo lường mức độ ổn định tài chính và khả năng vỡ nợ của ngân hàng. Giá trị Z-Score cao cho thấy ngân hàng có rủi ro phá sản thấp và hoạt động ổn định hơn.

5. Làm thế nào để ngân hàng tăng cường đa dạng hóa thu nhập hiệu quả?
   Ngân hàng cần phát triển các sản phẩm dịch vụ mới, đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và xây dựng chiến lược kinh doanh linh hoạt, phù hợp với thị trường và nhu cầu khách hàng.

Kết luận

• Đa dạng hóa thu nhập có tác động tích cực đến khả năng sinh lời và giảm rủi ro của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2012-2022.
• Mô hình hồi quy GMM được xác định là phương pháp phù hợp để phân tích dữ liệu bảng và xử lý các vấn đề nội sinh.
• Các biến kiểm soát như tỷ lệ cho vay, quy mô ngân hàng và tốc độ tăng trưởng tài sản cũng ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả kinh doanh và rủi ro.
• Đại dịch COVID-19 làm giảm lợi nhuận và tăng rủi ro, nhưng đa dạng hóa thu nhập giúp giảm thiểu tác động tiêu cực này.
• Các ngân hàng cần triển khai chiến lược đa dạng hóa thu nhập đồng bộ với nâng cao quản trị rủi ro và tối ưu hóa quy mô để phát triển bền vững.

Các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan quản lý nên áp dụng các khuyến nghị nghiên cứu để nâng cao hiệu quả hoạt động và ổn định hệ thống tài chính. Đồng thời, các nhà nghiên cứu có thể mở rộng đề tài để khảo sát sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng khác trong bối cảnh kinh tế mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION & TRAINING THE STATE BANK OF VIETNAM BANKING UNIVERSITY HO CHI MINH CITY TRAN HUYNH THANH HUY THE IMPACT OF INCOME DIVERSIFICATION ON PROFITABILITY AND RISK OF VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS MASTER THESIS Major: Finance – Banking Code: 8 34 02 01 HO CHI MINH CITY, 2024 MINISTRY OF EDUCATION & TRAINING THE STATE BANK OF VIETNAM BANKING UNIVERSITY HO CHI MINH CITY TRAN HUYNH THANH HUY THE IMPACT OF INCOME DIVERSIFICATION ON PROFITABILITY AND RISK OF VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS MASTER THESIS Major: Finance – Banking Code: 8 34 02 01 SUPERVISOR: NGUYEN THI MY HANH, PhD HO CHI MINH CITY, 2024 i AUTHOR’S DECLARATION I hereby confirm that this thesis entitled “The impact of income diversification on profitability and risk of Vietnamese commercial banks”, is my own work, and none of this work has been published before submission. Ho Chi Minh City, 2024 TRAN HUYNH THANH HUY ii ACKNOWLEDGEMENTS In order to research this topic completely, the author would like to express the sincerest gratitude to the supervisor who has dedicated and worked with the author throughout the research process. In addition, the author also would like to express the deepest gratitude to staff, lecturers teaching much useful knowledges as well as helping me have a better preparation for this study in Banking University Ho Chi Minh City. However, with limited knowledge and limited time, the topic cannot avoid mistakes.

Hence, I look forward to receiving guidance and comments from the lectures to complete and improve my thesis. Thank you very much! AUTHOR TRAN HUYNH THANH HUY iii TÓM TẮT LUẬN VĂN Tiêu đề: Tác động của đa dạng hóa thu nhập đến khả năng sinh lời và rủi ro của các ngân hàng thương mại Việt Nam Tóm tắt: Đề tài nghiên cứu phân tích tác động của đa dạng hóa thu nhập đến lợi nhuận và rủi ro của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2012- 2022, với bộ dữ liệu bảng thu thập từ 29 ngân hàng thương mại tại Việt Nam 2012- 2022. Thông qua việc kiểm tra các khuyết tật của mô hình với một số bài kiểm định liên quan, mô hình GMM được xác định là phương pháp hồi quy phù hợp nhất để đo lường hiệu quả của việc đa dạng hóa thu nhập ảnh hưởng đến lợi nhuận và rủi ro của các ngân hàng thương mại. Kết quả từ dữ liệu bảng cho thấy, càng đa dạng hóa hoạt động, các ngân hàng càng thu được nhiều lợi nhuận và ít rủi ro hơn, từ đó, dẫn đến việc tăng cường hiệu quả kinh doanh và giảm thiểu rủi ro.

Đặc biệt, những kết quả này có thể là thông tin hữu ích để các nhà quản lý ngân hàng, hoặc các cơ quan liên quan khác có chiến lược tốt hơn nhằm tối ưu hóa lợi nhuận cho ngân hàng; cũng như đóng góp cho các nghiên cứu thực nghiệm sau này. Từ khóa: đa dạng hóa thu nhập, khả năng sinh lời, rủi ro, ngân hàng. iv ABSTRACT Title: The impact of income diversification on profitability and risk of Vietnamese Commercial Banks Research summary: The study analyzes the impact of income diversification on profitability and risk of Vietnamese commercial banks by using the collected panel data of 29 Commercial Banks over the period of 2012 to 2022. Also, the study uses quantitative methods to test the impact of income diversification on profitability and risk of commercial banks.

By checking defects of the model with some relevant test, GMM model is the most appropriate regression methods to measure how efficiency the income diversification impacting on profitability and risk of commercial banks. The results of the panel data present that the more diversification the banks operate, the more profitability and the less risk the banks gain, consequently, leading to increase the efficient business and minimize risk. Especially, these results can be helpful information for bank managers, or other related agencies to have better strategies to optimize profitability for banks; as well as to contribute to future empirical studies. Keywords: income diversification, profitability, risk, bank.

v TABLE OF CONTENTS AUTHOR’S DECLARATION .ii TÓM TẮT LUẬN VĂN. iv TABLE OF CONTENTS. v LIST OF TABLES. viii LIST OF PICTURES.

Rationale of the study. Significance of the research. Income diversification in banking performance. Portfolio diversification theory.

Financial theory and income diversification. Income diversification affecting profitability. Income diversification affecting risk. 25 CONCLUSIONS OF CHAPTER 2.

RESEARCH METHOD AND DATA. 43 CONCLUSIONS OF CHAPTER 3. The reality of income diversification on profitability and risk at vietnamese commercial banks. Estimation results and discussion.

The impact of income diversification on profitability. The impact of income diversification on risk. 61 CONCLUSIONS OF CHAPTER 4. CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS.

Limitations and future research directions. vi viii LIST OF TABLES Table 2. Summary of studies about income diversification affecting profitability. Summary of studies about income diversification affecting risk.

Types of descriptive statistics. Summary of variables. Correlation coefficient matrix between variables. Multicollinearity with VIF.

The test result of OLS, FEM, REM for the ROA model. The test result of heteroscedasticity, autocorrelation, endogeneity for the ROA and ROE model. The GMM test result for the ROA and ROE model. The regression results of ROA and ROE model.

The last regression results of independent and controlling variables. The summary test result of OLS, FEM, REM for the ZScore model. The test result of heteroscedasticity, autocorrelation, endogeneity for the ZScore model. The GMM test result for the ZScore model.

The regression results of ZScore model. The last regression results of independent and controlling variables .65 LIST OF PICTURES Picture 4. The income diversification and profitability of Vietnamese commercial banks 2012 - 2022. The income diversification and risk of Vietnamese commercial banks 2012 - 2022.

Rationale of the study It is likely apparent to say that commercial banks are the most important intermediary financial institutions in the market economy because if the banking system did not exist, it would be a troublous sequence in the market economy. In addition, commercial banks are the most appropriate institutions to implement the monetary policies from Central Bank, helping the macro economy as well. According to DeYoung & Roland (2001), since the XXI century, it is global tendency to diversify banks due to competitive pressure or being attracted by profit from financial activities. In addition, in a period between 2006 – 2007, an explosion of stock market as well as investment operation generates a large amount of returns for participants.

Therefore, more and more financial institutions have established many subsidiaries to gain as many as returns in financial environment. That is a reason why Vietnamese commercial banks focus more in this diversification tendency which pay more attention on investing on non-interest income generating activities, diversifying business fields, products, and services, while traditional activities are too risky and unstable. However, according to McKibbin & Fernando (2021), some global crisis has challenged seriously the global economy with the latest crisis - the Covid-19 pandemic According to Le et al. (2022), it is worth noting that the banking sector's profitability may decline while the associated risk may rise during epidemic periods due to measures such as social distancing, lockdowns, heightened unemployment, and business closures.

According to traditional operations, credit activities is a main source generating revenues in the bank, but credit activities are uncertain and risky. That is a reason why in reality, many banks went bankruptcy due to their bad debts. With non-performing loans ratio exceeding the permitted level of 4-5%, commercial banks are no longer lucrative and gradually lose their own capital. Moreover, according to some previous stastistics, incomes generating from traditional activities of most commercial banks in the world took up two thirds of their total incomes, while it generates approximately 90% of income of Vietnamese commercial banks.

2 Furthermore, incomes of most Vietnamese commercial banks are generated from credit acitivies that are known as risky ones. Hence, Vietnamese commercial banks are necessary to shift to different activities in order to reduce risk pressure on banks. Besides, according to Feyen et al. (2021), with the Covid-19 pandemic, financial principles, policies, as well as traditional operation have currently faced many challenges, and therefore, banks around the world have been implementing a variety of measures about income diversification to minimize financial difficulties in the market.

Besides, it is fiercer competition among banks since foreign commercial banks are allowed to open 100% foreign owned banks in Vietnam as well as the number and size of financial institutions have increased significantly recently. This competition has made the marginal income more narrow generating from credit activities. If financial institutions with main incomes from credit activities want to survive, develop, achieve higher profit, and construct a stable position, they should diversify types of services to keep income stable. Research on the impact of income diversification on the profitability of commercial banks is conducted worldwide, with variations observed in different regions, and Vietnam is no exception.

In Vietnam, certain studies have suggested that a higher degree of income diversification is associated with increased profitability. For example, Vinh & Mai (2015) conducted an analysis of 37 commercial banks in Vietnam from 2006 to 2013, concluding that banks engaged in a wider range of operational activities tend to achieve greater profits. Conversely, banks relying heavily on income diversification may experience a reduction in risk- adjusted profitability. The empirical findings from their research challenge the notion that income diversification universally benefits commercial banks in the Vietnamese context.

Furthermore, another study conducted by Le et al. (2022) explored the imcome diversification influencing the risk of Vietnamese commercial banks during the period of non - Covid-19 pandemic and Covid-19 pandemic from 2012 to 2020. The results indicated that an increase in income diversification corresponds to a decrease in the risk of default. Additionally, the research outcomes highlighted the 3 research observed a tendency for the default risk of banks to decrease amid the outbreak of the COVID-19 pandemic.

The question of whether income diversification in recent years has yielded the potential and optimal advantages for Vietnamese commercial banks, and how to effectively implement income diversification to ensure a stable increase in profits and a reduction in risk, is a matter that warrants in-depth research. However, in Vietnam, there is a limitation of studies that comprehensively investigate the impact of income diversification on the profitability and risk management of Vietnamese commercial banks. Moreover, the COVID-19 pandemic has compelled banks to undertake various measures to minimize its shadow over multiple economic dimensions including encompassing business closures, limited growth opportunities, and placed immense pressure on enterprises grappling with their debt obligations. Furthermore, due to government-mandated forbearance regulations, the pandemic has induced an economic downturn, exerting pressure on the lending activities of banks.

Additionally, due to the "Restructuring of Credit Institutions for Bad Debt Resolution in the 2021-2025 Period," as approved by the Prime Minister via Decision No. 689/QĐ-TTg on June 8, 2022, Vietnamese commercial banks are actively working on diversifying their income sources. This involves venturing into non- traditional sectors and expanding their traditional activities, such as capital mobilization and lending, to generate income beyond interest, further enhancing income diversification. Hence, to address this concerning issue, the author decides to choose the topic: "The impact of income diversification on profitability and risk of Vietnamese Commercial Banks".

Research objectives General Objectives The overall objective of the study is to research and analyze the impact of income diversification on the profitability and risks of Vietnamese commercial banks over period between 2012 – 2022. Then, the author will make some 4 recommendations to improve business performance of Vietnamese commercial banks. Specific objectives • Evaluating the impact of income diversification on profitability of commercial banks in Vietnam including the Covid-19 pandemic.