Nghiên cứu tác động của bất ổn vĩ mô đến số dư tiền mặt và giá trị cổ đông trong quản trị kinh doanh

Khám phá tác động của bất ổn vĩ mô đến số dư tiền mặt và giá trị cổ đông trong quản trị kinh doanh, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược tài chính.

• Tác giả: Lâm Bình Xuyên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thu Hiền
• Trường học: Đại Học Bách Khoa - ĐHQG - HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Tác Động Của Bất Ổn Vĩ Mô Đến Số Dư Tiền Mặt Và Giá Trị Cổ Đông Trong Quản Trị Kinh Doanh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tác động của bất ổn vĩ mô đến số dư tiền mặt

Bất ổn kinh tế vĩ mô có tác động mạnh mẽ đến quyết định nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp. Khi nền kinh tế gặp bất ổn, các nhà quản lý thường có xu hướng giữ lại nhiều tiền mặt hơn để đối phó với những rủi ro không chắc chắn trong tương lai. Theo nghiên cứu, có một mối quan hệ thuận giữa bất ổn vĩ mô và số dư tiền mặt mà doanh nghiệp nắm giữ. Điều này đặc biệt đúng với những doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng thấp, nơi mà sự trì hoãn đầu tư có thể dẫn đến việc giữ lại tiền mặt như một phương thức bảo vệ. Như Bates et al. (2009) đã chỉ ra, động cơ đề phòng là một yếu tố chính dẫn đến việc doanh nghiệp giữ lại lượng tiền mặt lớn hơn. Việc nắm giữ tiền mặt trong bối cảnh bất ổn có thể tạo ra chi phí cơ hội, vì nguồn lực này không được sử dụng để đầu tư vào các dự án có lợi suất cao hơn. Chính vì vậy, các nhà quản lý cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc duy trì số dư tiền mặt và việc đầu tư vào cơ hội có thể mang lại lợi nhuận cao hơn.

1.1. Chi phí cơ hội của việc nắm giữ tiền mặt

Chi phí cơ hội liên quan đến việc nắm giữ tiền mặt trong bối cảnh bất ổn vĩ mô có thể được định nghĩa là sự khác biệt giữa lãi suất có được từ việc giữ tiền mặt và chi phí sử dụng vốn bình quân của doanh nghiệp (WACC). Khi tiền mặt không được sử dụng cho các khoản đầu tư, doanh nghiệp có thể bỏ lỡ những cơ hội sinh lời. Theo Myers và Majluf (1984), những doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc huy động vốn qua kênh vay nợ hoặc phát hành cổ phần mới có thể phải đối mặt với việc thiếu hụt nguồn tài chính cho các dự án có giá trị. Do đó, sự trì hoãn trong việc đầu tư có thể dẫn đến việc tăng số dư tiền mặt mà không mang lại lợi ích tối ưu cho giá trị cổ đông.

II. Tác động của bất ổn vĩ mô đến giá trị cổ đông

Nghiên cứu chỉ ra rằng bất ổn vĩ mô có tác động tiêu cực đến giá trị cổ đông. Khi nền kinh tế không ổn định, các doanh nghiệp có xu hướng trì hoãn các quyết định đầu tư, dẫn đến việc giảm lợi nhuận và do đó ảnh hưởng đến giá trị cổ phiếu. Điều này đặc biệt rõ ràng đối với những doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng cao, nơi mà sự không chắc chắn có thể làm giảm niềm tin của nhà đầu tư. Theo nghiên cứu của Gulen và Ion (2016), các nhà quản lý trong môi trường bất ổn thường có xu hướng bảo thủ hơn trong các quyết định đầu tư, điều này có thể dẫn đến sự giảm sút trong giá trị cổ đông. Việc trì hoãn đầu tư không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận ngắn hạn mà còn có thể làm tổn hại đến khả năng tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp.

2.1. Mối liên hệ giữa bất ổn vĩ mô và quyết định đầu tư

Mối liên hệ giữa bất ổn vĩ mô và quyết định đầu tư của doanh nghiệp là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu tài chính. Khi các nhà quản lý cảm thấy không chắc chắn về tương lai, họ có xu hướng trì hoãn các khoản đầu tư lớn. Điều này dẫn đến việc giảm sản lượng và lợi nhuận, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị cổ đông. Nghiên cứu của Nguyen et al. (2013) cho thấy rằng trong bối cảnh bất ổn, các doanh nghiệp thường tìm kiếm sự an toàn và bảo vệ tài sản, điều này làm giảm khả năng tạo ra giá trị cho cổ đông. Các nhà đầu tư cần nhận thức rõ về tác động của bất ổn vĩ mô đến các quyết định đầu tư của doanh nghiệp để có thể đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý.

III. Chiến lược quản lý tài chính trong bối cảnh bất ổn vĩ mô

Để ứng phó với bất ổn vĩ mô, các doanh nghiệp cần xây dựng các chiến lược quản lý tài chính hiệu quả. Việc duy trì một mức số dư tiền mặt hợp lý có thể giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc đối phó với các tình huống khẩn cấp. Hơn nữa, các doanh nghiệp cũng cần xem xét đến việc điều chỉnh cấu trúc vốn để tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn. Theo Harford et al. (2008), các doanh nghiệp có thể sử dụng nguồn vốn nội bộ để thực hiện các khoản đầu tư cần thiết thay vì phụ thuộc vào việc huy động vốn bên ngoài, điều này có thể giảm thiểu rủi ro tài chính trong bối cảnh bất ổn. Các nhà quản lý cần phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc giữ tiền mặt và việc đầu tư, nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và bảo vệ giá trị cổ đông.

3.1. Quản lý rủi ro tài chính

Quản lý rủi ro tài chính trong bối cảnh bất ổn vĩ mô là một yếu tố thiết yếu cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Việc phân tích và đánh giá các rủi ro tiềm ẩn có thể giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý hơn. Các công cụ tài chính như hợp đồng tương lai, quyền chọn có thể được sử dụng để giảm thiểu rủi ro liên quan đến biến động giá cả và lãi suất. Theo Tô (2011), việc áp dụng các chiến lược phòng ngừa rủi ro có thể giúp doanh nghiệp duy trì được giá trị cổ đông trong bối cảnh kinh tế không ổn định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đại Học Quốc Gia TP. Hồ Chí Minh TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ---------------------------- LÂM BÌNH XUYÊN BẤT ỔN VĨ MÔ, SỐ DƯ TIỀN MẶT CÔNG TY VÀ GIÁ TRỊ CỔ ĐÔNG Chuyên ngành : Quản Trị Kinh Doanh Mã số : 60 34 01 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ TP. Hồ Chí Minh, tháng 1 năm 2018 CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA –ĐHQG -HCM Cán bộ hướng dẫn khoa học : TS. Nguyễn Thu Hiền Cán bộ chấm nhận xét 1 : . Cán bộ chấm nhận xét 2 : . Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Bách Khoa, ĐHQG Tp. HCM ngày 09 tháng 01 năm 2018 Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: 1. Chủ tịch hội đồng: PGS. Vương Đức Hoàng Quân 2. Thư ký hội đồng: TS. Trương Minh Chương 3. Ủy viên Phản biện 1: TS. Dương Như Hùng 4. Ủy viên Phản biện 2: TS. Nguyễn Anh Phong 5. Ủy viên hội đồng: TS. Phạm Quốc Trung Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV và Trưởng Khoa quản lý chuyên ngành sau khi luận văn đã được sửa chữa (nếu có). CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG TRƯỞNG KHOA ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP.HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM KHOA QUẢN LÝ CÔNG NGHỆP Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc NỘI DUNG CHỈNH SỬA LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ tên học viên: LÂM BÌNH XUYÊN MSHV :1570983 Ngày, tháng, năm sinh: 26/03/1992 Nơi sinh : Bạc Liêu Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số : 60 34 01 02 I. TÊN ĐỀ TÀI BẤT ỔN VĨ MÔ, SỐ DƯ TIỀN MẶT CÔNG TY VÀ GIÁ TRỊ CỔ ĐÔNG II. NỘI DUNG CHỈNH SỬA LUẬN VĂN Nội dung Chương, STT Ý kiến của GVPB / Hội đồng chỉnh sửa trang Chương 4, Đã chỉnh 1 Mô tả các biến đo lường, đặc biệt là biến GDP trang 28- sửa 30; Đã chỉnh Chương 3, 2 Bổ sung về giá trị tính toán các biến sửa trang 23,24; Đã chỉnh Chương 5, 3 Phân tích kết quả cần phân tích đủ các biến sửa trang 39 Bình luận kết quả cần so sánh giữa các mô Đã chỉnh Chương 4, 4 hình, so sánh với nghiên cứu gốc sửa Trang 47 Đã chỉnh Chương 5, 5 Bổ sung thêm một số hạn chế nghiên cứu sửa Trang 50 Đã chỉnh Chương 3, 6 Độ tin cậy bộ số liệu sửa Trang 25 Đã chỉnh Chương 4, 7 Bổ sung thước đo bất ổn vĩ mô sửa Trang 28 CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc lập - Tự do - Hạnh phúc NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ tên học viên: LÂM BÌNH XUYÊN MSHV :1570983 Ngày, tháng, năm sinh: 26/03/1992 Nơi sinh : Bạc Liêu Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số : 60 34 01 02 I. TÊN ĐỀ TÀI: Bất ổn vĩ mô, số dư tiền mặt công ty và giá trị cổ đông II. NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG: - Kiểm chứng tác động của bất ổn kinh tế vĩ mô lên tỉ lệ nắm giữ tiền mặt. - Kiểm chứng tác động của bất ổn kinh tế vĩ mô lên giá trị cổ đông III. NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 20/03/2017 IV. NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 31/10/2017 V. CÁN BỘ HƯỚNG DẪN: TS. Nguyễn Thu Hiền Tp. HCM, ngày 31 tháng 10 năm 2017 CÁN BỘ HƯỚNG DẪN CHỦ NHIỆM BỘ MÔN ĐÀO TẠO TRƯỞNG KHOA i LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn quý Thầy Cô trường Trường Đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh nói chung và quý Thầy Cô khoa Quản lý Công nghiệp nói riêng đã tận tâm giảng dạy tôi trong suốt quá trình tôi học tập và nghiên cứu ở trường. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới Cô Tiến sĩ Nguyễn Thu Hiền, đã tận tình, trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này. Đồng thời, tôi xin cảm ơn anh Nguyễn Thanh Vinh đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong việc sử dụng phần mềm Stata để phân tích dữ liệu. Nhờ sự giúp đỡ và hướng dẫn nhiệt tình của cô và anh đã giúp tôi có được những kiến thức quý báu trong việc nghiên cứu vấn đề cũng như phân tích dữ liệu, từ đó tôi có thể hoàn thành được luận văn này. Và cuối cùng tôi xin cảm ơn gia đình và những người bạn đã luôn hỗ trợ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu luận văn này. Hồ Chí Minh, ngày 31 tháng 10 năm 2017 Người Thực hiện Lâm Bình Xuyên ii TÓM TẮT Luận văn xem xét về tác động của bất ổn kinh tế vĩ mô lên tỉ lệ nắm giữ tiền mặt và giá trị cổ đông. Tác giả thấy được rằng, bất ổn kinh tế vĩ mô có tương quan thuận với nắm giữ tiền mặt doanh nghiệp nhưng tương quan nghịch với giá trị cổ đông. Nghiên cứu cũng chỉ ra được mối quan hệ này xuất phát từ sự trì hoãn đầu tư và các động cơ đề phòng của các nhà quản lý trước sự bất ổn của nền kinh tế dẫn đến doanh nghiệp nắm giữ nhiều tiền hơn, nhất là với các doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng thấp. Bất ổn kinh tế vĩ mô cũng ảnh hưởng bất lợi đến giá trị cổ đông nhất là với các doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng cao. Từ khóa: Bất ổn vĩ mô, Nắm giữ tiền mặt, Giá trị cổ đông ABSTRACT This thesis examines the impact of macroeconomic uncertainty to cash holdings and the value of shareholders. We find that macroeconomic uncertainty is positively related to corporate cash holdings but negatively related to the value of shareholders. This research also finds that this relationship is a result of firm’s investment delays and precautions induced by macroeconomic uncertainty that leads to larger corporate cash holdings, particularly for firms with low growth opportunities. Macroeconomic uncertainty adversely affects the value of cash, particularly for firms with high growth opportunities. Keywords: Macroeconomic uncertainty, Cash holdings, Value of Shareholders iii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: - Những nội dung trong luận văn này do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô Tiến sĩ Nguyễn Thu Hiền - Mọi tham khảo dùng trong luận văn đều được trích dẫn rõ ràng tên tác giả, công trình, thời gian địa điểm công bố - Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo, hay gian trá, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Hồ Chí Minh, ngày 31 tháng 10 năm 2017 Người Thực hiện Lâm Bình Xuyên iv MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN . ii MỤC LỤC . iv DANH MỤC BẢNG . vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT . viii CHƯƠNG 1. Tổng quan về đề tài: . Mục tiêu nghiên cứu: . Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu: . Đối tượng nghiên cứu: . Phạm vi nghiên cứu: . Phương pháp nghiên cứu: . Cấu trúc luận văn: . CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN LÝ LUẬN . Các khái niệm nghiên cứu . Bất ổn kinh tế vĩ mô và chỉ số GDP . Nắm giữ tiền mặt: . Giá trị cổ đông: . Rủi ro và lợi nhuận . Rủi ro tác động đến quyết định của doanh nghiệp. Tác động bất ổn kinh tế vĩ mô đối với chính sách nắm giữ tiền mặt và giá trị cổ đông. Nghiên cứu của Bates et al (Why Do U.S Firms Hold So Much More Cash than They Used To?) . Nghiên cứu của nhóm tác giả Nguyen, Nguyen, Phan và Hegde (Government Economic Policy Uncertainty, Corporate Cash Holdings and the Value of Cash): . Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết: . Các giả thuyết kiểm chứng . Mô hình nghiên cứu . DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Nguồn dữ liệu: . Mô hình và cách đo các khái niệm, biến nghiên cứu: . Mô hình nghiên cứu: . Bất ổn kinh tế vĩ mô và số dư tiền mặt nắm giữ . Bất ổn kinh tế vĩ mô và giá trị cổ đông . Phương pháp kiểm chứng giả thiết: . Các bước kiểm chứng mô hình: . Thống kê mô tả: . Kiểm chứng tương quan: . Hồi quy, kiểm định các giả định mô hình:. Kiểm định tác động các yếu tố, kiểm định giả thiết: . Tách các yếu tố ảnh hưởng của bất ổn vĩ mô bên ngoài ra khỏi biến bất ổn vĩ mô của Việt Nam: . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Biến đại diện cho bất ổn kinh tế vĩ mô .2 Bất ổn kinh tế vĩ mô, nắm giữ tiền mặt và giá trị cổ đông .1 Thống kê mô tả: .2 Ma trận tương quan .3 Kết quả hồi quy .1 Kết quả bất ổn kinh tế vĩ mô và số dư nắm giữ tiền mặt .2 Kết quả giá trị cổ đông qua mô hình suất sinh lợi vươt trội.3 Kết quả giá trị cổ đông qua mô hình giá trị thị trường .3 Nhận xét kết quả hồi quy .1 Nhận xét hồi quy giữa bất ổn vĩ mô và số dư nắm giữ tiền mặt .2 Nhận xét hồi quy giá trị cổ đông qua mô hình suất sinh lợi vươt trội .3 Nhận xét hồi quy giá trị cổ đông qua mô hình giá trị thị trường .4 Nhận xét chung .1 Tóm tắt nội dung nghiên cứu và kết quả chính .2 Hàm ý quản lý, ứng dụng, khuyến nghị .3 Giới hạn và các hướng nghiên cứu đề nghị .53 TÀI LIỆU THAM KHẢO .55 vii DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Các danh mục thiết lập . Phương trình ARCH cho biến GDP và IPI . Thống kê mô tả . Tương quan các biến trong mô hình 1 .4 Tương quan các biến trong mô hình 2 .5 Tương quan các biến trong mô hình 3 .6 Kết quả thực nghiệm mô hình 1 .7 Kết quả thực nghiệm mô hình 2 .8 Kết quả thực nghiệm mô hình 3 .9 Tương quan kỳ vọng và kết quả thực nghiệm mô hình 1 .10 Tương quan kỳ vọng và kết quả thực nghiệm mô hình 2 .11 Tương quan kỳ vọng và kết quả thực nghiệm mô hình 3 .43 viii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1. TTCK: Thị trường chứng khoán. GDP: Gross domestic product (tổng sản phẩm quốc nội). SG: Sales growth (tăng trưởng doanh thu - DT). CF: Cash flow (dòng tiền). TA: Total assets (tổng tài sản). NA: Net assets(tài sản ròng) 7. MU: Macroeconomic uncertainty( bất ổn vĩ mô) 8. CAPEX: Capital investment (vốn đầu tư). HOSE: Hồ Chí Minh Stock Exchange (Sở Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh). HNX: Hà Nội Stock exchange (Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội). Tổng quan về đề tài: Tiền mặt luôn là dòng đầu tiên phản ánh tình trạng và cấu trúc tài sản trong Bảng cân đối kế toán với ý nghĩa là tài sản ngắn hạn có tính thanh khoản cao nhất và là quan trọng đối với khả năng thanh toán của một công ty.