Bài giảng Nhập môn Công nghệ Phần mềm: Kiến trúc, Framework & Mô hình 3 lớp

Kiến trúc phần mềm là nền tảng cốt lõi trong lĩnh vực công nghệ phần mềm. 83 trang · Đại học Sư phạm TP.HCM · 2022.

• Tác giả: Trần Ngọc Bảo
• Trường học: Đại học Sư phạm TP.HCM
• Chuyên ngành: Công nghệ phần mềm
• Đề tài: Kiến trúc phần mềm và mô hình 3 lớp
• Loại tài liệu: Bài giảng nhập môn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỤC TIÊU
• 1. Kiến trúc của 1 application
• 1.1. Mô hình phần mềm
• 1.2. Các kiểu kiến trúc của 1 App
• 1.2.1. Qui trình xử lý một thao tác thông thường
• 1.2.2. Mô hình kiến trúc 1 lớp
• 1.2.3. Mô hình kiến trúc 2 lớp
• 1.2.4. Mô hình kiến trúc 3 lớp
• 2. Lập trình CSDL với Visual Basic & ADODB
• 2.1. CSDL trong ứng dụng quản lý
• 2.1.1. Thành phần giao diện
• 2.1.2. Thành phần dữ liệu
• 2.1.2.1. Hệ quản trị CSDL MS Access
• 2.1.2.2. Hệ quản trị CSDL SQL Server
• 2.1.3. Thành phần giao tiếp dữ liệu - OLE DB/ADO
• 2.1.3.1. Cấu trúc OLE DB/ADO
• 2.2. Sử dụng thư viện ADODB
• 2.2.1. Truy xuất dữ liệu
• 2.2.2. Các đối tượng trong thư viện ADODB (ADO Object Model)
• 2.3. Kết nối Data Source
• 2.4. ADO Object - Connection
• 2.4.1. Kết nối CSDL Access
• 2.4.2. Kết nối CSDL SQL Server
• 2.4.3. Đóng kết nối CSDL
• 2.5. ADO Object - Command
• 2.5.1. Kết nối CSDL thông qua Connection
• 2.5.2. Thực thi câu lệnh SQL Insert/Delete/Update
• 2.5.3. Thực thi câu lệnh SELECT
• 2.6. ADO Object - Recordset
• 2.6.1. Thực thi câu lệnh SELECT
• 2.6.2. Duyệt toàn bộ các mẫu tin trong Recordset
• 3. Mô hình 3 lớp (3-tier)

Tóm tắt

I. Tổng quan kiến trúc phần mềm trong môn học SE 11

Kiến trúc phần mềm là nền tảng cốt lõi trong lĩnh vực công nghệ phần mềm. Nó định hình cấu trúc, cách các thành phần tương tác và các nguyên tắc thiết kế của một hệ thống. Trong bối cảnh môn học Nhập môn Công nghệ Phần mềm (SE 11), việc hiểu rõ về kiến trúc phần mềm giúp xác định cách tổ chức ứng dụng một cách hiệu quả, đảm bảo tính ổn định, dễ bảo trì và khả năng mở rộng trong tương lai. Một hệ thống phần mềm điển hình, theo tài liệu của Trần Ngọc Bảo (ĐH Sư Phạm TP.HCM), bao gồm ba thành phần logic chính: Presentation Logic (Lớp giao diện), Business Logic (Lớp xử lý nghiệp vụ), và Data Access Logic (Lớp truy cập dữ liệu). Presentation Logic chịu trách nhiệm hiển thị thông tin và nhận tương tác từ người dùng. Business Logic thực thi các quy tắc nghiệp vụ, tính toán và xử lý logic cốt lõi của ứng dụng. Cuối cùng, Data Access Logic quản lý việc giao tiếp với cơ sở dữ liệu (CSDL), bao gồm các thao tác đọc, ghi, cập nhật và xóa dữ liệu. Việc phân tách rõ ràng ba lớp logic này là tiền đề cho các mô hình kiến trúc hiện đại, đặc biệt là mô hình 3 lớp. Lựa chọn một kiến trúc phù hợp không chỉ ảnh hưởng đến quá trình phát triển ban đầu mà còn quyết định vòng đời của sản phẩm. Một kiến trúc tốt giúp giảm thiểu sự phức tạp, tăng cường khả năng tái sử dụng mã nguồn và cho phép các nhóm phát triển làm việc song song hiệu quả hơn. Ngược lại, một kiến trúc yếu kém có thể dẫn đến một hệ thống khó bảo trì, khó nâng cấp và không thể đáp ứng được các yêu cầu thay đổi từ thực tế. Do đó, việc nắm vững các khái niệm về kiến trúc phần mềm là yêu cầu cơ bản đối với bất kỳ lập trình viên hay kỹ sư phần mềm nào.

1.1. Khái niệm về các lớp logic trong một ứng dụng

Một ứng dụng phần mềm được cấu thành từ nhiều khối chức năng, và chúng thường được tổ chức thành các lớp logic riêng biệt để dễ quản lý. Ba lớp logic cơ bản nhất bao gồm: Lớp Giao diện (Presentation Logic), Lớp Nghiệp vụ (Business Logic) và Lớp Truy cập Dữ liệu (Data Access Logic). Presentation Logic là lớp mà người dùng tương tác trực tiếp, bao gồm các thành phần giao diện như biểu mẫu, nút bấm và các yếu tố hiển thị. Nhiệm vụ chính của nó là trình bày dữ liệu cho người dùng và thu thập thông tin đầu vào. Business Logic là trái tim của ứng dụng, nơi chứa đựng các quy tắc, thuật toán và quy trình xử lý đặc thù của lĩnh vực mà phần mềm phục vụ. Ví dụ, trong một phần mềm quản lý bán hàng, lớp này sẽ xử lý việc tính toán hóa đơn, kiểm tra tồn kho. Cuối cùng, Data Access Logic đóng vai trò là cầu nối giữa ứng dụng và hệ thống lưu trữ dữ liệu, thường là một CSDL như SQL Server hoặc MS Access. Lớp này chịu trách nhiệm thực hiện các lệnh truy vấn để lấy hoặc lưu trữ dữ liệu.

1.2. Tầm quan trọng của việc chọn kiến trúc phần mềm

Lựa chọn kiến trúc phần mềm là một trong những quyết định quan trọng nhất trong vòng đời phát triển sản phẩm. Một kiến trúc được thiết kế tốt sẽ mang lại nhiều lợi ích chiến lược. Thứ nhất, nó đảm bảo khả năng bảo trì (maintainability), cho phép các nhà phát triển dễ dàng sửa lỗi hoặc thêm tính năng mới mà không làm ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống. Thứ hai, một kiến trúc linh hoạt hỗ trợ khả năng mở rộng (scalability), giúp hệ thống có thể xử lý khối lượng công việc tăng lên khi số lượng người dùng hoặc dữ liệu phát triển. Thứ ba, nó thúc đẩy việc tái sử dụng (reusability) các thành phần, tiết kiệm thời gian và chi phí phát triển. Các mô hình kiến trúc như mô hình 3 lớp được ưa chuộng vì chúng phân tách rõ ràng các mối quan tâm, giúp các nhóm khác nhau (ví dụ: nhóm UI, nhóm backend) có thể làm việc độc lập, từ đó tăng năng suất và giảm thiểu rủi ro.

II. Thách thức của mô hình 1 lớp và 2 lớp truyền thống

Trước khi các mô hình kiến trúc hiện đại như mô hình 3 lớp trở nên phổ biến, các ứng dụng thường được xây dựng theo kiến trúc 1 lớp (monolithic) hoặc 2 lớp (client-server). Mặc dù đơn giản để triển khai ban đầu, các mô hình này bộc lộ nhiều nhược điểm nghiêm trọng khi ứng dụng trở nên phức tạp và cần mở rộng. Mô hình kiến trúc 1 lớp gộp tất cả các thành phần logic – giao diện, nghiệp vụ và truy cập dữ liệu – vào một khối duy nhất. Điều này tạo ra một hệ thống cứng nhắc, nơi một thay đổi nhỏ ở một phần có thể gây ra lỗi không lường trước ở các phần khác. Việc bảo trì và nâng cấp một ứng dụng 1 lớp là cực kỳ khó khăn và tốn kém. Hơn nữa, khả năng mở rộng của nó rất hạn chế, vì không thể mở rộng riêng lẻ từng thành phần. Mô hình kiến trúc 2 lớp, hay còn gọi là Client-Server, đã cải thiện vấn đề này bằng cách tách client (chịu trách nhiệm giao diện và một phần logic nghiệp vụ) và server (chịu trách nhiệm quản lý CSDL). Tuy nhiên, mô hình này vẫn còn tồn tại vấn đề "fat client", nơi logic nghiệp vụ được đặt nặng ở phía client. Điều này không chỉ làm tăng gánh nặng xử lý cho máy khách mà còn gây khó khăn trong việc triển khai và cập nhật, vì mỗi khi logic nghiệp vụ thay đổi, tất cả các máy khách đều phải được cập nhật lại. Những thách thức này đã thúc đẩy sự ra đời của kiến trúc phần mềm nhiều lớp, giúp giải quyết các vấn đề về sự phụ thuộc, khả năng mở rộng và bảo trì một cách triệt để hơn.

2.1. Hạn chế về khả năng bảo trì của kiến trúc 1 lớp

Kiến trúc 1 lớp (1-tier) là mô hình đơn giản nhất, trong đó tất cả các lớp Presentation Logic, Business Logic và Data Access Logic được đóng gói chung vào một chương trình duy nhất và chạy trên cùng một máy. Điển hình là các ứng dụng desktop đời đầu. Hạn chế lớn nhất của mô hình này là sự liên kết chặt chẽ (tight coupling) giữa các thành phần. Mọi thay đổi, dù nhỏ, ở logic nghiệp vụ hay cấu trúc CSDL đều đòi hỏi phải biên dịch và triển khai lại toàn bộ ứng dụng. Điều này làm cho quá trình bảo trì trở nên vô cùng phức tạp và rủi ro. Việc tái sử dụng mã nguồn gần như là không thể, vì các chức năng bị trộn lẫn với nhau. Khi quy mô ứng dụng lớn dần, cấu trúc này nhanh chóng trở thành một "big ball of mud" – một mớ hỗn độn khó quản lý và không thể phát triển bền vững.

2.2. Phân tích nhược điểm của mô hình Client Server 2 lớp

Mô hình kiến trúc 2 lớp (2-tier) là một bước tiến so với mô hình 1 lớp, bằng cách tách biệt máy khách (Client) và máy chủ cơ sở dữ liệu (Server). Tuy nhiên, nó vẫn còn những nhược điểm cố hữu. Một trong những vấn đề chính là logic nghiệp vụ thường được trộn lẫn giữa client và server (thông qua các stored procedure). Khi logic nghiệp vụ được đặt chủ yếu ở client, nó tạo ra hiện tượng "fat client", làm cho ứng dụng client trở nên nặng nề và phức tạp. Việc cập nhật logic nghiệp vụ đòi hỏi phải triển khai lại phần mềm trên tất cả các máy client. Hơn nữa, mô hình này thường tạo ra nhiều kết nối trực tiếp đến CSDL, gây ra các vấn đề về bảo mật và hiệu năng khi số lượng client tăng lên. Khả năng mở rộng của mô hình 2 lớp cũng bị giới hạn vì không thể dễ dàng thêm một lớp trung gian để cân bằng tải hoặc quản lý nghiệp vụ một cách tập trung.

III. Hướng dẫn chi tiết mô hình 3 lớp trong phát triển PM

Để giải quyết các hạn chế của kiến trúc 1 lớp và 2 lớp, mô hình 3 lớp (3-tier architecture) đã ra đời và trở thành một tiêu chuẩn trong công nghệ phần mềm hiện đại. Mô hình này phân tách ứng dụng thành ba lớp logic độc lập và riêng biệt: Lớp Giao diện (Presentation Tier), Lớp Nghiệp vụ (Business Tier hoặc Logic Tier), và Lớp Dữ liệu (Data Tier). Sự phân tách này mang lại tính module hóa cao, giúp hệ thống trở nên linh hoạt, dễ bảo trì và mở rộng. Lớp Giao diện là tầng trên cùng, chịu trách nhiệm tương tác với người dùng cuối. Nó hiển thị dữ liệu và gửi các yêu cầu của người dùng đến Lớp Nghiệp vụ. Lớp này không chứa bất kỳ logic xử lý nghiệp vụ nào. Lớp Nghiệp vụ là trung tâm của ứng dụng. Nó nhận yêu cầu từ Lớp Giao diện, áp dụng các quy tắc nghiệp vụ, thực hiện tính toán và phối hợp các tác vụ. Sau khi xử lý, nó sẽ gửi yêu cầu truy xuất hoặc lưu trữ dữ liệu đến Lớp Dữ liệu. Lớp Dữ liệu chịu trách nhiệm giao tiếp với hệ quản trị cơ sở dữ liệu (SQL Server, Oracle, MS Access). Nó bao gồm các thành phần Data Access Logic, có nhiệm vụ thực thi các truy vấn và trả kết quả về cho Lớp Nghiệp vụ. Bằng cách cô lập lớp dữ liệu, ứng dụng có thể dễ dàng thay đổi hệ quản trị CSDL mà không ảnh hưởng đến hai lớp còn lại. Ưu điểm lớn nhất của mô hình 3 lớp là sự độc lập giữa các lớp, cho phép phát triển, kiểm thử và nâng cấp từng lớp riêng biệt.

3.1. Cấu trúc và chức năng của lớp Presentation UI

Lớp Presentation, hay còn gọi là tầng giao diện người dùng (UI), là điểm tiếp xúc duy nhất giữa người dùng và hệ thống. Chức năng chính của nó là hiển thị thông tin một cách trực quan và thu nhận các thao tác đầu vào từ người dùng. Lớp này có thể được phát triển bằng nhiều công nghệ khác nhau như Visual Basic, C#, VB.NET cho ứng dụng desktop, hoặc HTML/CSS/JavaScript cho ứng dụng web. Theo tài liệu của Trần Ngọc Bảo, lớp này chỉ nên tập trung vào việc trình bày. Nó không được phép chứa các logic nghiệp vụ phức tạp hay truy cập trực tiếp vào CSDL. Mọi yêu cầu xử lý hoặc dữ liệu đều phải được gửi đến lớp Business Logic. Điều này đảm bảo rằng giao diện có thể được thay đổi hoặc thiết kế lại hoàn toàn mà không làm ảnh hưởng đến các quy tắc nghiệp vụ cốt lõi của hệ thống.

3.2. Vai trò xử lý nghiệp vụ của lớp Business Logic BLL

Lớp Business Logic (BLL) được coi là bộ não của ứng dụng trong mô hình 3 lớp. Nó nhận các yêu cầu từ lớp Presentation và thực hiện tất cả các quy trình xử lý cần thiết. Trách nhiệm của BLL bao gồm: xác thực dữ liệu đầu vào, thực thi các quy tắc kinh doanh, thực hiện các phép tính toán phức tạp, và điều phối luồng công việc. Ví dụ, trong một hệ thống quản lý sinh viên, BLL sẽ xử lý các tác vụ như kiểm tra điều kiện đăng ký môn học, tính điểm trung bình, và xếp loại học lực. Lớp này hoạt động như một lớp trung gian, ngăn không cho lớp Presentation giao tiếp trực tiếp với lớp Data Access. Bằng cách tập trung toàn bộ logic nghiệp vụ vào một nơi, hệ thống trở nên dễ quản lý, bảo trì và đảm bảo tính nhất quán trên toàn ứng dụng.

3.3. Cách lớp Data Access DAL tương tác với CSDL

Lớp Data Access (DAL) là tầng cuối cùng trong mô hình 3 lớp, có nhiệm vụ quản lý mọi hoạt động liên quan đến lưu trữ và truy xuất dữ liệu. Chức năng cốt lõi của nó là trừu tượng hóa các thao tác với cơ sở dữ liệu. DAL nhận yêu cầu từ lớp Business Logic (ví dụ: 'lấy danh sách sinh viên' hoặc 'thêm một học sinh mới') và chuyển đổi chúng thành các câu lệnh SQL hoặc các lời gọi thủ tục lưu trữ (stored procedure) cụ thể. Sau đó, nó sử dụng các công nghệ kết nối như ADODB hoặc ADO.NET để thực thi các lệnh này trên hệ quản trị CSDL (SQL Server, MS Access). Kết quả trả về từ CSDL sẽ được DAL xử lý và gửi ngược lại cho BLL dưới một định dạng chuẩn hóa. Việc tách biệt DAL giúp ứng dụng không bị phụ thuộc vào một hệ CSDL cụ thể. Nếu cần chuyển từ MS Access sang SQL Server, chỉ cần sửa đổi trong lớp DAL mà không ảnh hưởng đến BLL và Presentation.

IV. Bí quyết lập trình CSDL với Visual Basic và ADODB

Việc kết nối và thao tác với cơ sở dữ liệu là một phần không thể thiếu trong hầu hết các ứng dụng phần mềm. Trong môi trường phát triển của Microsoft, ADODB (Microsoft ActiveX Data Objects) là một công nghệ mạnh mẽ và phổ biến để thực hiện lập trình CSDL, đặc biệt khi sử dụng với Visual Basic. ADODB cung cấp một bộ đối tượng nhất quán để truy cập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, từ các CSDL quan hệ như SQL Server, MS Access, Oracle cho đến các nguồn dữ liệu phi quan hệ. Theo tài liệu giảng dạy của Khoa Toán-Tin Học (ĐHSP TP.HCM), mô hình đối tượng của ADODB bao gồm ba đối tượng chính: Connection, Command, và Recordset. Đối tượng Connection chịu trách nhiệm thiết lập và quản lý kết nối đến một nguồn dữ liệu. Chuỗi kết nối (Connection String) là thông tin quan trọng nhất, xác định nhà cung cấp (provider), vị trí máy chủ, tên CSDL, và thông tin xác thực. Đối tượng Command được sử dụng để thực thi các câu lệnh SQL (như INSERT, UPDATE, DELETE, SELECT) hoặc các thủ tục lưu trữ. Nó cho phép truyền tham số một cách an toàn, giúp ngăn ngừa các cuộc tấn công SQL Injection. Cuối cùng, đối tượng Recordset đại diện cho một tập hợp các bản ghi được trả về từ một truy vấn. Nó cung cấp các phương thức để duyệt qua các bản ghi, truy cập dữ liệu trong các trường (fields), và thực hiện các thao tác cập nhật trực tiếp. Việc nắm vững cách sử dụng ba đối tượng này là chìa khóa để xây dựng các chức năng truy cập dữ liệu hiệu quả và an toàn trong kiến trúc phần mềm.

4.1. Giới thiệu thư viện Microsoft ActiveX Data Objects

ADODB là một giao diện lập trình ứng dụng (API) cấp cao, cho phép các ứng dụng client truy cập và thao tác với hầu hết các loại nguồn dữ liệu. Để sử dụng trong Visual Basic, lập trình viên cần tham chiếu đến thư viện "Microsoft ActiveX Data Objects Library". Ưu điểm của ADODB là mô hình đối tượng đơn giản nhưng mạnh mẽ. Nó cung cấp một cách tiếp cận thống nhất để làm việc với dữ liệu, bất kể nguồn dữ liệu cơ bản là gì. Điều này giúp mã nguồn trở nên dễ đọc, dễ bảo trì và dễ dàng chuyển đổi giữa các hệ CSDL khác nhau. Các đối tượng chính như Connection, Command, và Recordset đóng vai trò xương sống cho mọi hoạt động tương tác dữ liệu trong ứng dụng.

4.2. Hướng dẫn sử dụng đối tượng Connection để kết nối CSDL

Đối tượng Connection là điểm khởi đầu cho mọi thao tác CSDL. Nhiệm vụ của nó là thiết lập một phiên làm việc với nguồn dữ liệu. Để làm điều này, cần cung cấp một chuỗi kết nối (ConnectionString) hợp lệ. Cú pháp của chuỗi kết nối sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại CSDL. Ví dụ, để kết nối với MS Access, chuỗi kết nối sẽ có dạng: "Provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0;Data Source=DuongDanTapTin.mdb". Trong khi đó, để kết nối với SQL Server, chuỗi kết nối sẽ phức tạp hơn, yêu cầu thông tin về Provider, Data Source (tên server), Initial Catalog (tên CSDL), User ID và Password. Sau khi thiết lập chuỗi kết nối, phương thức Open() được gọi để mở kết nối và phương thức Close() được dùng để đóng kết nối khi không còn sử dụng, nhằm giải phóng tài nguyên hệ thống.

4.3. Thao tác dữ liệu qua đối tượng Command và RecordSet

Sau khi kết nối được thiết lập, đối tượng Command được dùng để gửi lệnh đến CSDL. Thuộc tính CommandText của nó chứa câu lệnh SQL cần thực thi. Đối với các lệnh không trả về dữ liệu như INSERT, UPDATE, DELETE, phương thức Execute() được gọi trực tiếp. Đối với câu lệnh SELECT, phương thức Execute() sẽ trả về một đối tượng Recordset. Recordset là một đối tượng chứa tập hợp các hàng dữ liệu kết quả. Lập trình viên có thể sử dụng các phương thức như MoveFirst(), MoveNext(), MoveLast(), MovePrevious() để di chuyển qua lại giữa các bản ghi. Thuộc tính EOF (End of File) và BOF (Beginning of File) được dùng để kiểm tra xem con trỏ đã duyệt hết tập dữ liệu hay chưa. Dữ liệu của từng cột trong bản ghi hiện tại có thể được truy cập thông qua bộ sưu tập Fields.

V. Ứng dụng mô hình 3 lớp và ADODB vào dự án thực tế

Lý thuyết về kiến trúc phần mềm và lập trình CSDL chỉ thực sự có giá trị khi được áp dụng vào các dự án thực tế. Việc triển khai mô hình 3 lớp kết hợp với công nghệ ADODB trong Visual Basic là một kịch bản phổ biến trong việc xây dựng các ứng dụng quản lý cho doanh nghiệp. Quá trình này bắt đầu bằng việc thiết kế cấu trúc dự án, phân chia rõ ràng các thành phần giao diện, logic nghiệp vụ và truy cập dữ liệu thành các module hoặc project riêng biệt. Trong lớp Data Access, các hàm kết nối đến CSDL được xây dựng bằng đối tượng ADODB.Connection. Các chuỗi kết nối được cấu hình linh hoạt để dễ dàng chuyển đổi giữa môi trường phát triển và môi trường triển khai, cũng như giữa các hệ quản trị CSDL khác nhau như MS Access và SQL Server. Các hàm thực thi truy vấn sẽ sử dụng đối tượng ADODB.Command để thực hiện các câu lệnh INSERT, UPDATE, DELETE và trả về số hàng bị ảnh hưởng. Đối với các truy vấn SELECT, chúng sẽ trả về một đối tượng ADODB.Recordset. Lớp Business Logic sẽ gọi các hàm từ lớp Data Access, xử lý dữ liệu thô nhận được từ Recordset và áp dụng các quy tắc nghiệp vụ. Cuối cùng, lớp Presentation sẽ gọi các hàm từ lớp Business Logic và sử dụng dữ liệu đã được xử lý để hiển thị lên giao diện cho người dùng. Cách tiếp cận này giúp mã nguồn trở nên sạch sẽ, có tổ chức và dễ dàng kiểm thử, bảo trì.

5.1. Kỹ thuật kết nối cơ sở dữ liệu MS Access hiệu quả

Kết nối với MS Access thông qua ADODB tương đối đơn giản. Chuỗi kết nối chủ yếu cần hai thông tin: Provider và Data Source. Provider thường là Microsoft.Jet.OLEDB.4.0 cho các file .mdb. Data Source là đường dẫn tuyệt đối hoặc tương đối đến tệp CSDL. Một kỹ thuật hiệu quả là đặt tệp .mdb trong cùng thư mục với tệp thực thi (.exe) của ứng dụng và sử dụng App.Path trong Visual Basic để xây dựng đường dẫn tương đối. Điều này giúp ứng dụng có thể di chuyển giữa các máy tính khác nhau mà không cần thay đổi mã nguồn. Ví dụ, chuỗi kết nối có thể được tạo động như sau: "Provider=Microsoft.Jet.OLEDB.4.0;Data Source=" & App.Path & "\TenCSDL.mdb". Cách làm này đảm bảo tính linh hoạt và dễ dàng triển khai ứng dụng.

5.2. Phương pháp kết nối và truy vấn CSDL SQL Server

Kết nối với SQL Server yêu cầu nhiều thông tin hơn so với MS Access. Chuỗi kết nối cho SQL Server sử dụng provider SQLOLEDB.1. Các tham số quan trọng bao gồm: Data Source (tên hoặc địa chỉ IP của máy chủ SQL), Initial Catalog (tên của CSDL cụ thể), User ID (tên người dùng đăng nhập) và Password (mật khẩu). Việc quản lý chuỗi kết nối này một cách an toàn là rất quan trọng; không nên viết cứng thông tin nhạy cảm như mật khẩu vào mã nguồn. Thay vào đó, nên lưu trữ chúng trong một tệp cấu hình được mã hóa. Khi truy vấn SQL Server, việc sử dụng các thủ tục lưu trữ (Stored Procedures) thông qua đối tượng Command được khuyến khích. Điều này không chỉ tăng cường bảo mật mà còn cải thiện hiệu năng, vì các thủ tục lưu trữ đã được biên dịch sẵn trên máy chủ.

5.3. Ví dụ duyệt và hiển thị dữ liệu từ một RecordSet

Sau khi thực thi một câu lệnh SELECT và nhận về một đối tượng Recordset (đặt tên là rs), việc duyệt qua các bản ghi để hiển thị dữ liệu là một tác vụ phổ biến. Một vòng lặp While...Wend hoặc Do...Loop thường được sử dụng. Trước khi bắt đầu vòng lặp, cần di chuyển con trỏ đến bản ghi đầu tiên bằng lệnh rs.MoveFirst(). Vòng lặp sẽ tiếp tục chạy khi điều kiện Not rs.EOF (chưa phải cuối tập bản ghi) còn đúng. Bên trong vòng lặp, dữ liệu của từng cột có thể được truy cập bằng rs.Fields("TenCot").Value hoặc rs.Fields(chi_so_cot).Value. Sau khi xử lý xong một bản ghi, lệnh rs.MoveNext() được gọi để di chuyển con trỏ đến bản ghi tiếp theo. Đây là cấu trúc cơ bản để đọc và xử lý tuần tự một tập kết quả từ CSDL.

VI. Kết luận và tương lai của kiến trúc phần mềm 3 lớp

Mô hình 3 lớp đã chứng tỏ được giá trị vượt trội của mình trong việc xây dựng các ứng dụng doanh nghiệp bền vững và có khả năng mở rộng. Bằng cách phân tách rõ ràng các mối quan tâm thành ba lớp độc lập – Giao diện, Nghiệp vụ và Dữ liệu – kiến trúc phần mềm này mang lại những lợi ích không thể phủ nhận. Nó giúp đơn giản hóa quá trình phát triển, cho phép các nhóm chuyên môn hóa làm việc song song, giảm thiểu sự phụ thuộc và tăng cường khả năng tái sử dụng mã nguồn. Việc bảo trì và nâng cấp hệ thống cũng trở nên dễ dàng hơn rất nhiều, vì các thay đổi trong một lớp ít có khả năng ảnh hưởng đến các lớp khác. Hơn nữa, kiến trúc 3 lớp cung cấp một nền tảng vững chắc để cải thiện hiệu suất và bảo mật. Lớp nghiệp vụ đóng vai trò là một cổng kiểm soát, xác thực tất cả các yêu cầu trước khi chúng tiếp cận lớp dữ liệu, giúp ngăn chặn truy cập trái phép. Tuy nhiên, thế giới công nghệ phần mềm luôn vận động. Mô hình 3 lớp, mặc dù vẫn còn rất phù hợp cho nhiều loại ứng dụng, nhưng cũng đã trở thành nền tảng cho sự ra đời của các kiến trúc phức tạp và linh hoạt hơn. Sự phát triển của điện toán đám mây và nhu cầu xây dựng các hệ thống siêu lớn, có khả năng phục hồi cao đã thúc đẩy xu hướng chuyển dịch từ các kiến trúc nguyên khối (dù được phân lớp) sang các kiến trúc dựa trên dịch vụ.

6.1. Đánh giá ưu điểm vượt trội của kiến trúc 3 lớp

Ưu điểm chính của kiến trúc 3 lớp nằm ở nguyên tắc phân tách mối quan tâm (Separation of Concerns). Thứ nhất, nó tăng cường khả năng bảo trì: các nhà phát triển có thể sửa đổi logic nghiệp vụ mà không cần chạm vào mã giao diện hoặc mã truy cập dữ liệu. Thứ hai, nó linh hoạt và có khả năng mở rộng: có thể mở rộng quy mô của từng lớp một cách độc lập. Ví dụ, nếu ứng dụng có lượng truy cập lớn, có thể thêm nhiều máy chủ web (Presentation Tier) mà không ảnh hưởng đến các lớp khác. Thứ ba, nó thúc đẩy khả năng tái sử dụng: lớp nghiệp vụ và lớp dữ liệu có thể được tái sử dụng bởi nhiều giao diện khác nhau (ví dụ: một ứng dụng web, một ứng dụng di động và một API công cộng). Cuối cùng, nó cải thiện an ninh bằng cách tạo ra các lớp phòng thủ, không cho phép client truy cập trực tiếp vào CSDL.

6.2. Xu hướng phát triển từ 3 tier đến Microservices

Mô hình 3 lớp là tiền đề quan trọng cho kiến trúc hướng dịch vụ (Service-Oriented Architecture - SOA) và sau này là Microservices. Microservices đưa nguyên tắc phân tách của kiến trúc 3 lớp lên một tầm cao mới. Thay vì chia ứng dụng thành các lớp ngang, Microservices chia ứng dụng thành các dịch vụ nhỏ, độc lập theo chiều dọc, mỗi dịch vụ chịu trách nhiệm cho một chức năng nghiệp vụ cụ thể. Mỗi microservice có cơ sở dữ liệu riêng, có thể được phát triển, triển khai và mở rộng một cách hoàn toàn độc lập với các dịch vụ khác. Xu hướng này mang lại sự linh hoạt tối đa, cho phép các nhóm tự chủ lựa chọn công nghệ phù hợp nhất cho dịch vụ của mình. Tuy nhiên, nó cũng đi kèm với sự phức tạp trong việc quản lý, giám sát và giao tiếp giữa các dịch vụ. Dù vậy, có thể thấy rõ con đường tiến hóa từ việc phân tách logic trong mô hình 3 lớp đến việc phân tách chức năng trong kiến trúc Microservices.

Nội dung chính

Tổng Quan Kiến Trúc Phần Mềm và Mô Hình 3 Lớp (Bài Giảng Nhập Môn Công Nghệ Phần Mềm)

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Tài liệu bài giảng "Tổng Quan Kiến Trúc Phần Mềm và Mô Hình 3 Lớp" (thuộc chuyên đề Architecture & Framework) do giảng viên Trần Ngọc Bảo biên soạn và giảng dạy tại Khoa Toán – Tin Học, Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh. Trong chương trình đào tạo cử nhân ngành Công nghệ Thông tin và Sư phạm Tin học, bài giảng thuộc học phần Nhập môn Công nghệ Phần mềm – môn học nền tảng thiết lập tư duy thiết kế hệ thống và kỹ thuật xây dựng phần mềm ứng dụng.

Mục tiêu học tập (Learning Outcomes) của tài liệu bao gồm:

1. Kiến thức kiến trúc: Giúp người học nắm bắt và phân tích được cấu trúc tổng quát của một ứng dụng phần mềm trong hệ thống tin học, phân biệt rõ các mô hình kiến trúc từ 1 lớp, 2 lớp đến 3 lớp (3-tier architecture).
2. Kỹ thuật lập trình: Trang bị phương pháp lập trình cơ sở dữ liệu thông qua ngôn ngữ Visual Basic kết hợp với thư viện đối tượng ADODB (Microsoft ActiveX Data Objects).
3. Kỹ năng thiết kế: Giúp người học nắm được nguyên lý và cách thức tổ chức mã nguồn, phân tách chức năng của phần mềm theo mô hình 3 lớp chuẩn mực.

Cấu trúc bài giảng đi từ mô hình khái niệm tổng quát về phần mềm, phân rã các tầng logic (Presentation Logic, Business Logic, Data Access Logic, Database), sau đó đi sâu vào cơ chế kết nối trung gian OLE DB/ADO, cấu trúc đối tượng ADODB, và kết thúc bằng việc hiện thực hóa các thao tác dữ liệu (Insert, Update, Delete, Select) trên các hệ quản trị cơ sở dữ liệu thực tế. Điểm đặc thù của tài liệu là tính trực quan và ứng dụng cao, liên kết chặt chẽ giữa sơ đồ phân rã kiến trúc với mã lệnh lập trình cụ thể.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

+-----------------------------------------------------------------------+
|                           NGƯỜI DÙNG                                  |
+-----------------------------------------------------------------------+
+-----------------------------------------------------------------------+
|  1. Presentation Logic (Hệ thống giao diện)                           |
|     Visual Basic, Visual C++, C#, VB.NET, Delphi                      |
+-----------------------------------------------------------------------+
+-----------------------------------------------------------------------+
|  2. Business Logic (Hệ thống xử lý & kiểm tra)                        |
|     Xử lý nghiệp vụ, tính toán, kiểm tra tính hợp lệ dữ liệu          |
+-----------------------------------------------------------------------+
+-----------------------------------------------------------------------+
|  3. Data Access Logic / Middleware (Giao tiếp dữ liệu)                |
|     ODBC, DAO, ADODB, OLE DB Provider, ADO Object Model               |
+-----------------------------------------------------------------------+
+-----------------------------------------------------------------------+
|  4. Database System (Hệ thống dữ liệu)                                |
|     MS Access (2000/XP/2003), MS SQL Server (7.0/2000/2005), Oracle   |
+-----------------------------------------------------------------------+

Các chương/chủ đề chính

• Chủ đề 1: Tổng quan cấu trúc hệ thống phần mềm. Phân tích hệ thống tin học thành các phân hệ: Người dùng $\rightarrow$ Hệ thống giao diện $\rightarrow$ Hệ thống xử lý $\rightarrow$ Hệ thống dữ liệu $\rightarrow$ Phần cứng. Thiết lập quy trình 5 bước xử lý thao tác thông thường: (1) Tiếp nhận yêu cầu, (2) Nhập dữ liệu, (3) Kiểm tra, xử lý và truy vấn CSDL, (4) Trả kết quả, (5) Hiển thị kết quả lên giao diện.
• Chủ đề 2: Phân loại các kiểu kiến trúc ứng dụng. Phân tích chi tiết ba mô hình kiến trúc:
  • Mô hình 1 lớp (1-tier): Tích hợp toàn bộ Presentation Logic, Business Logic và Data Access Logic trong một khối duy nhất.
  • Mô hình 2 lớp (2-tier): Phân tách Client (Giao diện, Xử lý) và Server (Cơ sở dữ liệu).
  • Mô hình 3 lớp (3-tier): Tách bạch 3 thành phần độc lập gồm Presentation Logic, Business Logic và Data Access Logic, tạo điều kiện thuận lợi cho bảo trì và mở rộng.
• Chủ đề 3: Cấu trúc cơ sở dữ liệu trong phần mềm quản lý. Khảo sát các bài toán quản lý tiêu biểu (Chương trình Kế toán, Nhân sự, Tiền lương) và xác định 3 khối công nghệ:
  • Giao diện: Visual Basic, Visual C++, C#, VB.NET, Delphi.
  • Giao tiếp dữ liệu: ODBC, DAO, ADODB, ADO.NET.
  • Lưu trữ dữ liệu: Microsoft Access (2000/XP/2003), Microsoft SQL Server (7.0/2000/2005), Oracle (8i/9i/10i/11i).
• Chủ đề 4: Tầng giao tiếp dữ liệu OLE DB và Thư viện ADODB. Trình bày cơ chế hoạt động của OLE DB Data Provider, ODBC Driver và cấu trúc ADO Object Model gồm các đối tượng: Connection, Command, Recordset, Field, Parameter, Property, Error.
• Chủ đề 5: Hiện thực hóa lập trình CSDL với Visual Basic. Cung cấp cú pháp và mã nguồn chi tiết để thiết lập kết nối (ConnectionString), mở/đóng kết nối (Open, Close), thực thi câu lệnh SQL (Execute) qua Command, và duyệt con trỏ bảng ghi bằng Recordset (MoveFirst, MoveNext, EOF).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Nguyên lý phân tách trách nhiệm (Separation of Concerns): Phân chia rõ ràng giữa tầng hiển thị giao diện, tầng xử lý quy tắc nghiệp vụ và tầng giao tiếp cơ sở dữ liệu.
• Mô hình giao tiếp dữ liệu qua tầng trung gian (Data Middleware Architecture): Bản chất của các Driver kết nối (ODBC, OLE DB) trong việc chuẩn hóa truy cập dữ liệu giữa ứng dụng máy khách và các hệ quản trị CSDL quan hệ khác nhau.
• Mô hình hướng đối tượng trong truy xuất dữ liệu: Nắm vững vai trò, thuộc tính, phương thức và sự kiện của các đối tượng cốt lõi (ADODB.Connection, ADODB.Command, ADODB.Recordset).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical Skills): Khai báo và tham chiếu thư viện Microsoft ActiveX Data Objects 2.5 Library trong dự án; viết chuỗi kết nối chuẩn cho Access (file *.mdb) và SQL Server (SQLOLEDB.1); viết mã thực thi truy vấn SQL (SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE).
• Kỹ năng phân tích (Analytical Skills): Bóc tách quy trình nghiệp vụ phần mềm thành các bước xử lý dữ liệu logic tương ứng trong từng tầng kiến trúc.
• Kỹ năng thực hành (Practical Competencies): Thiết kế giao diện biểu mẫu (quản lý học sinh, giáo viên), kết nối form với CSDL backend và thao tác duyệt dữ liệu bằng vòng lặp con trỏ bản ghi.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Bài giảng áp dụng phương pháp sư phạm kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết hệ thống và thực hành mã nguồn trực quan:

• Trực quan hóa mô hình (Architectural Diagramming): Mọi khái niệm phân tầng đều được mô hình hóa bằng sơ đồ khối, phân định rõ ranh giới giữa Presentation Logic, Business Logic và Data Access Logic để người học dễ dàng đối chiếu.
• Nghiên cứu tình huống và bài tập thực hành (Case Studies & Exercises): Bài giảng sử dụng các bài toán thực tế trong quản lý trường học và doanh nghiệp làm bài tập xuyên suốt:
  • Hệ thống Quản lý Học sinh: Kết nối tập tin QLHS.mdb, thao tác trên bảng dữ liệu HS.
  • Hệ thống Quản lý Nhân sự, Chương trình Kế toán, Quản lý Tiền lương.
  • Thiết kế giao diện nhập liệu thông tin giáo viên và thông tin học sinh.
• Thực hành mã nguồn từng bước (Code Walkthrough): Hướng dẫn chi tiết từng dòng lệnh từ khâu khai báo đối tượng (Dim con As New ADODB.Connection), gán chuỗi thông số (ConnectionString), mở kết nối (con.Open), tạo lệnh (cmd.CommandText = "Select * from HS"), cho đến khi đóng tài nguyên (con.Close).
• Phương pháp đánh giá (Assessment Methods): Người học được đánh giá thông qua khả năng thiết lập kết nối CSDL chính xác, kỹ thuật viết thủ tục tương tác dữ liệu an toàn và năng lực tổ chức dự án phần mềm theo đúng mô hình phân lớp.
• Hướng dẫn tự học (Self-study Guidelines): Sinh viên cần cài đặt môi trường Microsoft Visual Basic kèm các hệ quản trị CSDL (MS Access hoặc MS SQL Server), thực hành tuần tự từ các bài tập kết nối 1 lớp, 2 lớp trước khi cấu trúc lại toàn bộ mã nguồn theo chuẩn 3 lớp.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Tài liệu thể hiện tính hệ thống và chuẩn mực trong việc đào tạo nền tảng kỹ thuật phần mềm:

• Hệ thống hóa toàn diện các công nghệ kết nối dữ liệu: Bài giảng so sánh và phân loại rõ ràng các chuẩn giao tiếp qua từng thời kỳ: từ DAO, ODBC cho đến OLE DB và ADODB, giúp người học hiểu rõ bản chất của các tầng giao tiếp dữ liệu (Data Access Layer).
• Hỗ trợ đa dạng hệ quản trị cơ sở dữ liệu: Nội dung cung cấp cấu hình chuỗi kết nối và kỹ thuật truy xuất đồng thời trên nhiều hệ quản trị CSDL phổ biến trong thực tế:
  • Tệp tin cục bộ: Microsoft Access 2000/XP/2003 (thông qua Jet OLE DB Provider).
  • Cơ sở dữ liệu Client-Server: Microsoft SQL Server 7.0/2000/2005 (thông qua SQLOLEDB Provider).
  • Hệ cơ sở dữ liệu doanh nghiệp: Oracle 8i/9i/10i/11i.
• Quy trình hóa luồng dữ liệu 5 bước: Đơn giản hóa quy trình tương tác phần mềm thành các bước tuần tự rõ ràng (Nhập $\rightarrow$ Xử lý $\rightarrow$ Truy vấn $\rightarrow$ Trả kết quả $\rightarrow$ Hiển thị), tạo nền tảng vững chắc để người học tiếp cận các mô hình kiến trúc hiện đại như MVC (Model-View-Controller) hoặc N-Tier sau này.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên đại học: Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên năm 2 và năm 3 thuộc Khoa Toán – Tin học, các chuyên ngành Sư phạm Tin học, Khoa học Máy tính, Kỹ thuật Phần mềm và Hệ thống Thông tin.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites):
  • Đã hoàn thành học phần Lập trình căn bản (nắm vững cú pháp Visual Basic, C++ hoặc ngôn ngữ tương đương).
  • Đã học qua học phần Cơ sở dữ liệu (hiểu rõ mô hình quan hệ và các câu lệnh SQL căn bản: SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE).
• Giảng viên: Sử dụng bài giảng làm khung đề cương chi tiết cho các buổi học lý thuyết kết hợp thực hành phòng máy môn Nhập môn Công nghệ Phần mềm.
• Tài liệu tham khảo cho người tự học: Phù hợp cho lập trình viên cần nắm vững cơ chế hoạt động của ADODB và phương pháp bóc tách mã nguồn theo mô hình 3 lớp trong phát triển phần mềm ứng dụng quản lý.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Tài liệu này tập trung vào nội dung trọng tâm nào?

Tài liệu tập trung vào hai nội dung cốt lõi: Lý thuyết phân tầng kiến trúc ứng dụng (mô hình 1 lớp, 2 lớp, 3 lớp) và Kỹ thuật lập trình tương tác cơ sở dữ liệu sử dụng ngôn ngữ Visual Basic kết hợp thư viện ADODB.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng gì trước khi học tài liệu này?

Cần nắm vững kiến thức lập trình căn bản (biến, thủ tục, cấu trúc điều khiển) và cú pháp ngôn ngữ truy vấn cơ sở dữ liệu SQL (câu lệnh truy vấn, thêm, xóa, sửa dữ liệu).

3. Sự khác biệt căn bản giữa mô hình 2 lớp và mô hình 3 lớp trong bài giảng là gì?

Trong mô hình 2 lớp, phần xử lý nghiệp vụ (Business Logic) thường được tích hợp chung vào tầng giao diện (Client) hoặc tầng CSDL (Stored Procedures). Trong mô hình 3 lớp, Presentation Logic, Business Logic và Data Access Logic được tách thành 3 tầng độc lập, giúp ứng dụng dễ bảo trì, tái sử dụng và kiểm thử hơn.

4. Thư viện ADODB được bài giảng hướng dẫn tích hợp như thế nào?

Người học tích hợp thông qua menu môi trường lập trình: chọn Project $\rightarrow$ References $\rightarrow$ đánh dấu chọn Microsoft ActiveX Data Objects 2.5 Library $\rightarrow$ bấm OK.

5. Bài giảng cung cấp những ví dụ mã nguồn kết nối CSDL nào?

Bài giảng cung cấp mã nguồn kết nối cụ thể cho MS Access (thông qua tệp tin QLHS.mdb) và MS SQL Server (kết nối máy chủ với chuỗi thông số Provider=SQLOLEDB.1, User ID, Password, Initial Catalog, Data Source).

---

Kết luận (150 từ)

Bài giảng "Tổng Quan Kiến Trúc Phần Mềm và Mô Hình 3 Lớp" của Khoa Toán – Tin Học, Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh cung cấp hệ thống kiến thức nền tảng, chuẩn xác về kiến trúc phần mềm và kỹ thuật truy xuất dữ liệu Client-Server. Thông qua việc phân tích cấu trúc 3 lớp kết hợp hướng dẫn chi tiết mô hình đối tượng ADODB trên Visual Basic, tài liệu giúp người học hình thành tư duy phân tầng hệ thống và rèn luyện kỹ năng viết mã tương tác dữ liệu bài bản.

Lộ trình học tập đề xuất:

1. Nghiên cứu sơ đồ luồng xử lý và sự khác biệt giữa các mô hình kiến trúc 1 lớp, 2 lớp, 3 lớp.
2. Tìm hiểu cấu trúc ADO Object Model (Connection, Command, Recordset).
3. Thực hành viết thủ tục kết nối CSDL MS Access và MS SQL Server.
4. Triển khai hoàn chỉnh các chức năng CRUD cho ứng dụng quản lý theo mô hình 3 lớp.

Tài liệu bổ trợ khuyến nghị: Tài liệu kỹ thuật Microsoft ActiveX Data Objects (ADO) Documentation, giáo trình Cơ sở dữ liệu quan hệ và tài liệu hướng dẫn quản trị Microsoft SQL Server.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đại Học Sư Phạm Tp. Hồ Chí Minh Khoa Toán – Tin Học NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ PHẦN MỀM Architecture & Framework Người trình bày: Trần Ngọc Bảo Email: tnbao.com MỤC TIÊU • Biết ế được kiến ế trúc ú một ộ ứng ứ dụng PHẦN MỀM • Biết ế được lập ậ trình ì CSDL sử ử dụng BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION Visual Basic và ADODB EMENT • Biết được cách tổ chức mô hình 3 lớp IMPLE TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM (2 (2) NỘI DUNG TRÌNH BÀY PHẦN MỀM • Kiến trúc của 1 application BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION • Lập trình CSDL với Visual Basic & ADODB EMENT IMPLE • Mô hình 3 lớp ( 3-tier) TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM (3 (3) NỘI DUNG TRÌNH BÀY PHẦN MỀM • Kiến trúc của 1 application BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION • Lập trình CSDL với Visual Basic & ADODB EMENT IMPLE • Mô hình 3 lớp ( 3-tier) TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM (4 (4) Mô hình phần mềm PHẦN MỀM Hệ thống tin học Người dùng BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION Hệ thống giao diện EMENT Phần mềm Hệ thống xử lý IMPLE Hệ thống dữ liệu Phần cứng TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN5HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM (5 (5) Các kiểu kiến trúc của 1 App. PHẦN MỀM Qui trình xử lý một thao tác thông thường BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION EMENT 2. Nhập dữ liệu tra, xử lý, database tính toán Database IMPLE 5.

Hiển thị kết 4. Trả kết quả quả Bussiness Logic Data Access Logic Presentation Logic TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM (6 (6) Các kiểu kiến trúc của 1 App. PHẦN MỀM Mô hình kiến trúc 1 lớp BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION EMENT 2. Nhập dữ liệu tra, xử lý, database tính toán Database IMPLE 5 Hiển thị kết 5.

4 Trả kết quả 4. quả Bussiness Logic Data Access Logic Presentation Logic TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM (7 (7) Các kiểu kiến trúc của 1 App. PHẦN MỀM Mô hình kiến trúc 2 lớp p BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION EMENT 2. Nhập dữ liệu tra, xử lý, database tính toán Database IMPLE 5.

Hiển thị kết 4. Trả kết quả quả Bussiness Logic Data Access Logic Presentation Logic g TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM (8 (8) Các kiểu kiến trúc của 1 App. PHẦN MỀM Mô hình kiến trúc 3 lớp BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION EMENT 2. Nhập dữ liệu tra, xử lý, database tính toán Database IMPLE 5 Hiển thị kết 5.

4 Trả kết quả 4. quả Bussiness Logic Data Access Logic Presentation Logic TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM (9 (9) NỘI DUNG TRÌNH BÀY PHẦN MỀM • Kiến trúc của 1 application BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION • Lập trình CSDL với Visual Basic & ADODB EMENT IMPLE • Mô hình 3 lớp ( 3-tier) TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.HCM (10 (10)) CSDL trong ứng dụng quản lý CT Kế toán CT Nhân sự CT Tiền lương Kết nối Kết nối Kết nối CSDL CSDL CSDL CSDL CSDL CSDL TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM Tran Ngoc Bao Dai hocTP.HCM Su Pham ((11 11)) TP.HCM CSDL trong ứng dụng quản lý PHẦN MỀM CT Nhân sự ™ Thành phần giao diện BÀI GIẢNG NHẬP MÔN CÔNG NGHỆ P TATION EMENT Kết nối ™ Giao tiếp dữ liệu CSDL IMPLE CSDL ™ Thành phần dữ liệu TRẦN NGỌC BẢO ” KHOA TOÁN -TIN HỌC ” ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP.