Luận văn thạc sĩ rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Hồ Thị Thu Thảo
• Người hướng dẫn: PGS.TS Bùi Kim Yến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Tiêu Dùng Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ RỦI RO TÍN DỤNG
• 2.1. Khái niệm cho vay tiêu dùng
• 2.2. Phân loại cho vay tiêu dùng
• 2.2.1. Cho vay tiêu dùng cư trú
• 2.2.2. Cho vay tiêu dùng không cư trú
• 2.2.3. Phân loại theo phương thức hoàn trả
• 2.2.3.1. Cho vay tiêu dùng trả góp
• 2.2.3.2. Cho vay tiêu dùng phi trả góp
• 2.2.3.3. Cho vay tiêu dùng tuần hoàn
• 2.2.4. Phân loại theo hình thức vay
• 2.2.4.1. Cho vay tiêu dùng gián tiếp
• 2.2.4.2. Cho vay tiêu dùng trực tiếp
• 2.3. Rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng
• 2.3.1. Khái niệm rủi ro tín dụng
• 2.3.2. Phân loại rủi ro tín dụng
• 2.3.2.1. Rủi ro giao dịch
• 2.3.2.1.1. Rủi ro lựa chọn
• 2.3.2.1.2. Rủi ro bảo đảm
• 2.3.2.1.3. Rủi ro nghiệp vụ
• 2.3.2.2. Rủi ro danh mục
• 2.3.2.2.1. Rủi ro nội tại
• 2.3.2.2.2. Rủi ro tập trung
• 2.3.3. Nguyên nhân rủi ro tín dụng
• 2.3.3.1. Nguyên nhân chủ quan
• 2.3.3.2. Nguyên nhân khách quan
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VỀ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng

Rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại ngân hàng nông nghiệp Việt Nam là một vấn đề quan trọng trong hoạt động tín dụng. Rủi ro tín dụng được định nghĩa là khả năng xảy ra tổn thất khi khách hàng không thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận. Trong bối cảnh ngân hàng nông nghiệp, việc quản lý rủi ro tín dụng là rất cần thiết để đảm bảo an toàn tài chính và phát triển bền vững. Cho vay tiêu dùng là một trong những hoạt động chính của ngân hàng, giúp đáp ứng nhu cầu tài chính của cá nhân và hộ gia đình. Tuy nhiên, với sự gia tăng của nợ xấu, ngân hàng cần có các biện pháp quản lý hiệu quả để giảm thiểu rủi ro. Theo thống kê, tỷ lệ nợ xấu trong cho vay tiêu dùng tại ngân hàng nông nghiệp đang có xu hướng gia tăng, điều này đòi hỏi ngân hàng phải có những chiến lược quản lý rủi ro chặt chẽ.

1.1. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng

Cho vay tiêu dùng tại ngân hàng nông nghiệp Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt. Các khoản vay thường nhỏ, phục vụ cho nhu cầu chi tiêu hàng ngày của người dân. Lãi suất cho vay tiêu dùng thường cao hơn so với các loại hình cho vay khác do chi phí tổ chức cho vay lớn và rủi ro cao. Khách hàng vay thường quan tâm đến khả năng thanh toán hàng tháng hơn là lãi suất. Điều này dẫn đến việc ngân hàng cần phải đánh giá kỹ lưỡng khả năng tài chính của khách hàng trước khi cấp tín dụng. Hơn nữa, thông tin về khách hàng thường khó tiếp cận, làm cho việc đánh giá rủi ro trở nên phức tạp. Do đó, ngân hàng cần có quy trình chấm điểm tín dụng hiệu quả để giảm thiểu rủi ro trong cho vay tiêu dùng.

II. Thực trạng rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại ngân hàng nông nghiệp

Thực trạng rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại ngân hàng nông nghiệp Việt Nam đang gặp nhiều thách thức. Tình hình nợ xấu trong cho vay tiêu dùng đang gia tăng, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Theo báo cáo, tỷ lệ nợ xấu trong cho vay tiêu dùng đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc ngân hàng chưa có hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả, dẫn đến việc không kiểm soát được khả năng trả nợ của khách hàng. Quản lý rủi ro tín dụng cần được cải thiện thông qua việc áp dụng các công nghệ mới và quy trình chấm điểm tín dụng chặt chẽ hơn. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ cho khách hàng.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng

Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại ngân hàng nông nghiệp có thể chia thành hai nhóm chính: nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan. Nguyên nhân chủ quan bao gồm việc khách hàng không có thiện chí trong việc trả nợ hoặc có khả năng nhưng cố tình không thanh toán. Nguyên nhân khách quan thường liên quan đến những biến động kinh tế không lường trước được, như suy thoái kinh tế hoặc thay đổi trong chính sách tài chính. Những yếu tố này làm tăng khả năng phát sinh nợ xấu, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

III. Giải pháp quản lý rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng

Để giảm thiểu rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng, ngân hàng nông nghiệp cần áp dụng một số giải pháp quản lý hiệu quả. Đầu tiên, ngân hàng cần cải thiện quy trình chấm điểm tín dụng, đảm bảo đánh giá chính xác khả năng tài chính của khách hàng. Thứ hai, việc tăng cường công tác thu thập và xử lý thông tin khách hàng là rất quan trọng. Ngân hàng cần xây dựng hệ thống thông tin tín dụng mạnh mẽ để theo dõi tình hình tài chính của khách hàng. Cuối cùng, ngân hàng cũng cần có các chính sách hỗ trợ khách hàng trong việc trả nợ, nhằm giảm thiểu tình trạng nợ xấu.

3.1. Tăng cường quy trình chấm điểm tín dụng

Quy trình chấm điểm tín dụng cần được cải thiện để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả. Ngân hàng nên áp dụng các mô hình phân tích dữ liệu hiện đại để đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng. Việc này không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ. Hơn nữa, ngân hàng cần thường xuyên cập nhật thông tin về khách hàng để có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính của họ. Điều này sẽ giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn, từ đó giảm thiểu rủi ro trong cho vay tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam, hoạt động tín dụng đóng vai trò then chốt trong việc tạo ra lợi nhuận và gia tăng giá trị cho các ngân hàng. Từ năm 2011 đến 2014, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã ghi nhận sự tăng trưởng dư nợ cho vay tiêu dùng từ 44.085 tỷ đồng lên 75.963 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng từ 9,93% đến 12,55% trong tổng dư nợ tín dụng. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh này cũng kéo theo rủi ro tín dụng ngày càng gia tăng, đặc biệt là trong cho vay tiêu dùng, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và khả năng thanh khoản của ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ các vấn đề cơ bản về rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng, khảo sát thực trạng tại Agribank trong giai đoạn 2011-2014, từ đó xác định nguyên nhân và đề xuất các giải pháp quản trị rủi ro hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu bao gồm hoạt động cho vay tiêu dùng cá nhân tại Agribank trên toàn quốc, với dữ liệu thu thập từ báo cáo thường niên và khảo sát thực tế tại các chi nhánh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng tín dụng, giảm thiểu nợ xấu và góp phần phát triển bền vững hoạt động tín dụng tiêu dùng tại ngân hàng lớn nhất Việt Nam này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng hai mô hình lý thuyết chính để phân tích rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng:

1. Mô hình chất lượng 6C: Bao gồm các yếu tố Tư cách người vay (Character), Năng lực người vay (Capacity), Thu nhập (Cash), Bảo đảm tiền vay (Collateral), Các điều kiện kinh tế (Condition) và Kiểm soát (Control). Mô hình này giúp đánh giá toàn diện về khả năng và ý chí trả nợ của khách hàng, đồng thời xem xét các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng.

2. Mô hình điểm số tín dụng tiêu dùng: Dựa trên các tiêu chí như nghề nghiệp, trạng thái nhà ở, xếp hạng tín dụng, kinh nghiệm nghề nghiệp, thời gian cư trú, điện thoại cố định, số người phụ thuộc và tài khoản ngân hàng. Mô hình này cho phép phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro và xác định hạn mức tín dụng phù hợp.

Ngoài ra, nghiên cứu còn tham khảo các mô hình xếp hạng tín dụng của Moody’s và Standard & Poor’s để so sánh và đánh giá mức độ rủi ro tín dụng dựa trên các hạng mục tín dụng quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thứ cấp từ báo cáo thường niên và thống kê của Agribank giai đoạn 2011-2014, cùng với số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát 150 mẫu hợp lệ trong tổng số 182 mẫu tại các chi nhánh Agribank. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích tại các chi nhánh đại diện.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng mô hình hồi quy Logistic nhị phân (Binary Logistic Regression) sử dụng phần mềm SPSS 16.0 nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của các biến độc lập đến rủi ro tín dụng. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2014 đến 2015, bắt đầu từ thu thập dữ liệu, xử lý, phân tích đến đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ cho vay tiêu dùng: Dư nợ cho vay tiêu dùng tại Agribank tăng từ 44.085 tỷ đồng năm 2011 lên 75.963 tỷ đồng năm 2014, tương ứng mức tăng khoảng 72%. Tỷ trọng dư nợ cho vay tiêu dùng trong tổng dư nợ cũng tăng từ 9,93% lên 12,55%.

2. Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay tiêu dùng: Mặc dù dư nợ tăng, tỷ lệ nợ xấu cho vay tiêu dùng duy trì ở mức dưới 3% trong giai đoạn 2011-2014, với số tuyệt đối nợ xấu tăng từ 1.413 tỷ đồng lên 1.890 tỷ đồng. Nợ xấu chủ yếu tập trung vào các khoản vay mua nhà cửa, đất đai chiếm trên 75% tổng nợ xấu.

3. Phân loại dư nợ theo thời hạn vay: Dư nợ cho vay tiêu dùng trung và dài hạn chiếm tỷ trọng cao hơn (trên 60%) so với ngắn hạn, với mức tăng trưởng trung bình hàng năm khoảng 16%. Dư nợ ngắn hạn tuy chiếm tỷ trọng thấp hơn nhưng có xu hướng tăng nhanh hơn.

4. Rủi ro trong quy trình cho vay: Quy trình thẩm định và chấm điểm khách hàng còn nhiều hạn chế, như bộ câu hỏi chấm điểm chủ yếu mang tính định tính, cán bộ thẩm định thiếu kinh nghiệm, và việc kiểm soát sau cho vay chưa chặt chẽ. Việc giải ngân bằng tiền mặt và thiếu kiểm soát mục đích sử dụng vốn cũng làm gia tăng rủi ro.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại Agribank bao gồm áp lực cạnh tranh khiến ngân hàng hạ tiêu chuẩn cho vay, môi trường kinh tế không ổn định ảnh hưởng đến thu nhập khách hàng, và sự thay đổi nhanh chóng trong chính sách quản lý của Ngân hàng Nhà nước. So với các nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ nợ xấu của Agribank vẫn nằm trong giới hạn an toàn nhưng có xu hướng tăng về số tuyệt đối do dư nợ tăng nhanh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ và tỷ lệ nợ xấu qua các năm, cùng bảng phân loại nợ xấu theo mục đích vay và thời hạn vay để minh họa rõ ràng hơn về thực trạng rủi ro. Việc duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 3% cho thấy nỗ lực kiểm soát rủi ro của Agribank, tuy nhiên cần cải thiện quy trình thẩm định và giám sát để giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ tín dụng: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về thẩm định tín dụng và quản lý rủi ro nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, giảm thiểu sai sót trong quá trình xét duyệt hồ sơ. Thời gian thực hiện trong 12 tháng, chủ thể là Ban nhân sự và phòng đào tạo Agribank.

2. Hoàn thiện hệ thống chấm điểm tín dụng: Cập nhật bộ câu hỏi chấm điểm khách hàng theo hướng tăng cường các tiêu chí định lượng, bổ sung thông tin về các khoản vay liên quan và sử dụng phần mềm chấm điểm tự động để giảm thiểu yếu tố chủ quan. Thời gian triển khai 6-9 tháng, do phòng tín dụng phối hợp với phòng công nghệ thông tin thực hiện.

3. Siết chặt quy trình kiểm soát sau cho vay: Thiết lập quy trình kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay, định kỳ kiểm tra tài sản đảm bảo và tình hình tài chính khách hàng. Áp dụng biện pháp xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Thời gian áp dụng ngay và duy trì liên tục, do phòng quản lý rủi ro và phòng tín dụng phối hợp thực hiện.

4. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tín dụng: Xây dựng hệ thống quản lý thông tin khách hàng tập trung, cập nhật dữ liệu liên tục và hỗ trợ phân tích rủi ro tín dụng theo thời gian thực. Thời gian thực hiện 12-18 tháng, do Ban công nghệ thông tin chủ trì phối hợp với các phòng ban liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ tín dụng ngân hàng: Nâng cao hiểu biết về rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng, áp dụng các giải pháp quản trị rủi ro hiệu quả trong thực tiễn công tác.

2. Quản lý ngân hàng và lãnh đạo chi nhánh: Định hướng chính sách tín dụng, xây dựng quy trình thẩm định và kiểm soát rủi ro phù hợp với đặc thù khách hàng cá nhân.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực tiễn tại một ngân hàng thương mại lớn ở Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Hiểu rõ thực trạng rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng, từ đó xây dựng các chính sách hỗ trợ và giám sát hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng là gì?
   Rủi ro tín dụng là khả năng khách hàng không trả được nợ theo thỏa thuận, gây tổn thất cho ngân hàng. Ví dụ, khách hàng mất việc làm dẫn đến không thể trả nợ đúng hạn.

2. Tại sao tỷ lệ nợ xấu trong cho vay tiêu dùng lại quan trọng?
   Tỷ lệ nợ xấu phản ánh chất lượng tín dụng và hiệu quả quản lý rủi ro của ngân hàng. Tỷ lệ dưới 3% được xem là an toàn trong ngành ngân hàng Việt Nam.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tại Agribank?
   Bao gồm yếu tố khách hàng như thu nhập, ý chí trả nợ; yếu tố ngân hàng như quy trình thẩm định, kiểm soát sau cho vay; và yếu tố môi trường kinh tế, pháp lý.

4. Mô hình điểm số tín dụng tiêu dùng hoạt động như thế nào?
   Mô hình đánh giá khách hàng dựa trên các tiêu chí như nghề nghiệp, tài sản, lịch sử tín dụng để phân loại mức độ rủi ro và quyết định hạn mức cho vay.

5. Agribank đã áp dụng những giải pháp nào để giảm rủi ro tín dụng?
   Ngân hàng đã hoàn thiện quy trình cấp tín dụng, áp dụng hệ thống chấm điểm khách hàng, tăng cường kiểm soát sau cho vay và nâng cao năng lực cán bộ tín dụng.

Kết luận

• Rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại Agribank có xu hướng tăng theo dư nợ nhưng vẫn được kiểm soát trong giới hạn an toàn dưới 3% tỷ lệ nợ xấu.
• Quy trình thẩm định và quản lý tín dụng còn nhiều hạn chế, cần cải tiến để nâng cao chất lượng cho vay.
• Mô hình 6C và điểm số tín dụng là công cụ hiệu quả giúp đánh giá và quản lý rủi ro tín dụng cá nhân.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm đào tạo cán bộ, hoàn thiện hệ thống chấm điểm, siết chặt kiểm soát sau cho vay và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Tiếp tục nghiên cứu và cập nhật dữ liệu định kỳ để thích ứng với biến động kinh tế và chính sách quản lý trong tương lai.

Luận văn này cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để Agribank và các tổ chức tín dụng khác nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng, góp phần phát triển thị trường tín dụng lành mạnh và bền vững. Đề nghị các nhà quản lý và chuyên gia tài chính tiếp tục ứng dụng và phát triển các mô hình quản lý rủi ro phù hợp với điều kiện thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu tổng quan - Chương 2 ụ 123doc 4 - Chương 3 : Thực trạng về rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chương 4 ại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam. 123doc 5 CHƢƠNG 2. Cho vay tiêu dùng là các khoản cho vay nhằm tài trợ nhu cầu chi tiêu của người tiêu dùng, bao gồm cá nhân và hộ gia đình. Đây là một nguồn tài chính quan trọng giúp những người này trang trải nhu cầu nhà ở, đồ dùng gia đình, xe cộ…Bên cạnh đó, những chi tiêu cho nhu cầu giáo dục, y tế và du lịch cũng có thể được tài trợ bởi cho vay tiêu dùng.

Quy mô của từng hợp đồng vay nhỏ, dẫn đến chi phí tổ chức cho vay cao, vì vậy lãi suất cho vay tiêu dùng thường cao hơn so với lãi suất của các loại cho vay trong lĩnh vực thương mại và công nghiệp. Lãi suất cho vay tiêu dùng cao vì có chi phí lớn nhất và rủi ro cao nhất trong danh mục cho vay của tổ chức tín dụng do cho vay tiêu dùng có tính nhạy cảm theo chu kỳ. Nó tăng lên trong thời kỳ nền kinh tế mở rộng, khi mà mọi người dân cảm thấy lạc quan về tương lai. Ngược lại, việc vay mượn từ các tổ chức tín dụng sẽ hạn chế khi nền kinh tế rơi vào tình trạng suy thoái.

Khi vay tiền, người tiêu dùng dường như kém nhạy cảm với lãi suất. Người tiêu dùng quan tâm đến khoản tiền họ phải trả hàng tháng hơn là lãi suất mà họ phải chịu. Mức thu nhập và trình độ dân trí có tác động rất lớn đến việc sử dụng các khoản tiền vay của người tiêu dùng. Tư cách của khách hàng là yếu tố khó xác định do thông tin của khách hàng khó tiếp cận (những thông tin cá nhân đáng ra khách hàng phải trình bày thường được dễ dàng giấu kín, chẳng hạn như triển vọng về công việc hoặc sức khỏe) song 123doc 6 lại rất quan trọng, quyết định sự hoàn trả của khoản vay.

Hơn nữa, thông tin về một khách hàng cá nhân có liên quan đến rủi ro của một khoản vay là rất khó thu thập. Ngoài ra, khi một cá nhân rơi vào một khủng hoảng tài chính họ rất khó vượt qua. Bên cạnh đó, các khoản vay Cá nhân không diễn ra thường xuyên, do đó các thông tin về khách hàng có thể bị thay đổi liên tục và rất khó quản lý các thông tin này, mặc dù có sự quản lý thông tin từ phía ngân hàng Nhà nước thì các thông tin này cũng không được cập nhật. Chính vì các lý do trên mà các khoản vay Cá nhân phải được quản lý một cách chặt chẽ và linh hoạt trước các vấn đề đặc biệt có liên quan.

Là các nhu cầu của cá nhân tùy thuộc vào tình hình tài chính của họ mà có những mức độ khác nhau. Ở những cá nhân có thu nhập thấp nhu cầu vay tiêu dùng thường không cao, nó chỉ xuất hiện nhằm thỏa mãn nhu cầu giao dịch tạo ra sự cân đối giữa thu nhập và chi tiêu. Với những cá nhân có thu nhập trung bình, nhu cầu về vay tiêu dùng có xu hướng tăng mạnh do việc, hoặc là có ý muốn vay mượn để mua hàng tiêu dùng hơn dùng khoản tiền dự phòng của mình, hoặc không tiết chế nhu cầu tiêu thụ của mình mà lao vào những chi tiêu có tính chất phô trương hoặc thời trang dẫn tới quá khả năng thu nhập của chính họ. Ở những cá nhân có thu nhập cao, nhu cầu vay tiêu dùng nảy sinh nhằm tăng thêm khả năng thanh toán hoặc là một khoản tài trợ rất linh hoạt trong chi tiêu, nhất là khi vốn của họ đã nằm trong tài khoản đầu tư dài hạn.

Xét về số tuyệt đối, nhu cầu ở nhóm người này thường lớn. Các cá nhân được đề cập ở đây là những cá nhân có đủ năng lực pháp lý (cũng có thể họ đại diện cho một hộ gia đình) thuộc nhiều thành phần khác nhau, như công chức Nhà nước, viên chức của các đơn vị không phải Nhà nước, những người lao động tự do v.v… Nhu cầu vay tiêu dùng được biểu hiện cụ thể qua các mục đích chủ yếu: mua, sửa chữa cải tạo nâng cấp nhà ở; các chuyển động sản: xe hơi, xe máy…; các đồ dùng sinh hoạt: đồ gỗ, phương tiện thông tin và các dụng cụ sinh hoạt khác; các chi phí cho hôn lễ; nghỉ ngơi, học tập của sinh viên v. + Căn cứ vào mục đích vay có thể phân loại cho vay tiêu dùng thành 2 loại: - Cho vay tiêu dùng cư trú: là các khoản cho vay nhằm phục vụ nhu cầu mua, xây dựng, sửa chữa nhà ở của khách hàng là cá nhân hoặc hộ gia đình. - Cho vay tiêu dùng không cư trú: là các khoản cho vay phục vụ cho mục đích mua đồ dùng sinh hoạt gia đình, phương tiện vận chuyển, chi phí học hành hoặc giải trí khác… + Căn cứ vào phương thức hoàn trả có thể chia thành 3 loại: - Cho vay tiêu dùng trả góp: là hình thức vay mà người đi vay trả cho tổ chức tín dụng một số tiền bằng nhau nhất định trên mỗi kỳ hạn (hàng tháng, quý hoặc 6 tháng).

Số tiền thanh toán định kỳ gồm nợ gốc (là khoản tiền nhất định trả mỗi kỳ hạn, thường bằng nhau) và nợ lãi tính trên dư nợ thực tế. Phương thức này thường áp dụng cho những khoản vay có giá trị lớn hoặc thu nhập định kỳ của người vay không đủ khả năng thanh toán một lần hết số nợ vay. Đây là hình thức cho vay chủ yếu của các tổ chức tín dụng, loại hình này giúp cho khách hàng vay không bị áp lực trả nợ vào cuối kỳ cao. - Cho vay tiêu dùng phi trả góp: tiền vay được khách hàng thanh toán cho tổ chức tín dụng chỉ một lần khi đến hạn.

Thường khoả ả góp chỉ được cấp cho các khoản vay có giá trị nhỏ, thời hạn vay không dài (thường dưới một năm), đối tượng khách hàng thu nhập khá cao. - Cho vay tiêu dùng tuần hoàn: là khoản vay mà tổ chức tín dụng sẽ cấp cho khách hàng một hạn mức tín dụng được duy trì trong một khoảng thời gian nhất định, khách hàng có quyền vay và trả nhiều lần mà không vượt quá hạn mức tín dụng của mình. Loại vay này thường được áp dụng cho vay thấu chi, thẻ tín dụng. Loại vay tuần hoàn dễ áp dụng, thuận tiện cho khách hàng trong việc chủ động sử dụng nguồn tiền linh hoạt, thông thường đây là những khoản vay nhỏ, khách hàng có nguồn tiền ra - vô thường xuyên.

- Cho vay qua thẻ là một loại hình cho vay phổ biến của cho vay tiêu dùng tuần hoàn, với một hạn mức được cấp khách hàng có thể rút vượt số dư trên tài khoản của mình. 123doc 8 + Căn cứ vào hình thức vay có thể phân loại cho vay tiêu dùng thành 2 loại: - Cho vay tiêu dùng gián tiếp: là hình thức cho vay trong đó tổ chức tín dụng mua lại khoản nợ từ các doanh nghiệp đã bán chịu hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng và thu lại từ khách hàng. Hình thức này tổ chức tín dụng cho vay thông qua các doanh nghiệp bán hàng hoặc làm các dịch vụ mà không trực tiếp tiếp xúc với khách hàng. - Cho vay tiêu dùng trực tiếp: Tổ chức tín dụng và khách hàng sẽ trực tiếp gặp nhau để tiến hành đàm phán, ký kết hợp đồng tín dụng; khách hàng sẽ nhận tiền vay từ tổ chức tín dụng hoặc chuyển vào tài khoản của các doanh nghiệp mà họ sẽ mua hàng hóa, dịch vụ hoặc các chủ nợ của họ,… 2.

Fitch thì RRTD là loại rủi ro xảy ra khi người vay không thanh toán được nợ theo thỏa thuận hợp đồng dẫn đến sai hẹn trong nghĩa vụ trả nợ. Cùng với rủi ro lãi suất, RRTD là một trong những rủi ro chủ yếu trong hoạt động cho vay của NH. Căn cứ Thông tư 02/2012/TT-NHNN quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước thì: “RRTD trong hoạt động NH của TCTD là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động NH của TCTD, do KH không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết”. Như vậy, RRTD là rủi ro phát sinh trong suốt quá trình cấp tín dụng của NH với KH, biểu hiện trên thực tế qua việc KH không trả được nợ hoặc trả nợ không đúng hạn cho NH.

RRTD gây ra tổn thất tài chính, làm giảm thu nhập, ảnh hưởng khả năng thanh khoản của NH. Đây là loại rủi ro lớn nhất, quan trọng nhất trong hoạt động NH, là rủi ro chủ yếu của rủi ro NH. Nếu căn cứ vào nguyên nhân phát sinh rủi ro, RRTD được chia ra thành 2 loại là rủi ro giao dịch (Transaction risk) và rủi ro danh mục (Portfolio risk): 123doc 9  Rủi ro giao dịch: Là một hình thức của RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quá trình giao dịch và xét duyệt cho vay, đánh giá khách hàng. Rủi ro giao dịch có 3 bộ phận chính sau: - Rủi ro lựa chọn là rủi ro liên quan đến quá trình đánh giá và phân tích tín dụng, khi ngân hàng lựa chọn những phương án vay vốn có hiệu quả để ra quyết định cho vay.

- Rủi ro bảo đảm phát sinh từ các tiêu chuẩn đảm bảo như các điều khoản trong hợp đồng cho vay, các loại tài sản đảm bảo, chủ thể đảm bảo, cách thức đảm bảo và mức cho vay trên trị giá của tài sản đảm bảo. - Rủi ro nghiệp vụ là rủi ro liên quan đến công tác quản lý khoản vay và hoạt động cho vay, bao gồm cả việc sử dụng hệ thống xếp hạng rủi ro và kỹ thuật xử lý các khoản cho vay có vấn đề.  Rủi ro danh mục: Là một hình thức của RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quản lý danh mục cho vay của ngân hàng. Rủi ro danh mục được phân chia thành 2 loại: Rủi ro nội tại và rủi ro tập trung.

- Rủi ro nội tại (Intrinsic risk) xuất phát từ các yếu tố, các đặc điểm riêng có, mang tính riêng biệt bên trong của mỗi chủ thể đi vay hoặc ngành, lĩnh vực kinh tế. Nó xuất phát từ đặc điểm hoạt động hoặc đặc điểm sử dụng vốn của khách hàng vay vốn.