CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Nhu cầu và thị trường ô tô tại Việt Nam 1. Thị trường ô tô Việt Nam trong năm 2023. Theo báo cáo bán xe vừa đăng tải từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), TC Motor và VinFast, đã có tổng cộng 142.964 xe ô tô các loại được bán ra thị trường trong 6 tháng đầu năm 2023 được thể hình ở hình 1.1 sau đây Hình 1.1: Doanh số của một số hãng ô tô tại Việt Nam năm 2023.
6 tháng đầu năm 2023. Tổng doanh số: Năm 2023, tổng doanh số bán ô tô của các hãng thuộc Hiệp hội các Nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) chỉ đạt 276.377 chiếc, giảm 23% so với năm 2022. Trong đó, xe du lịch đạt 214.618 chiếc (giảm 25%), xe thương mại đạt 60.729 chiếc (giảm 14%) và xe chuyên dụng đạt 54. Các hãng xe hàng đầu: Ford: Ford là hãng xe duy nhất ghi nhận tăng trưởng dương trong năm 2023 với doanh số tăng nhẹ so với năm 2022, chủ yếu nhờ vào các mẫu xe bán tải và SUV như Ford Ranger và Ford Everest.
3 Toyota và Hyundai: Toyota và Hyundai vẫn giữ vị trí dẫn đầu thị trường nhưng đều ghi nhận sự sụt giảm doanh số.711 xe, giảm 17% so với năm trước, trong khi Hyundai bán ra 58. Kia: Kia bán ra 42.042 xe, giảm 23% so với năm 2022. VinFast: Đáng chú ý là VinFast, hãng xe điện của Việt Nam, đã xuất khẩu lô xe VF 8 sang Mỹ và Canada, đồng thời mở rộng thị trường sang Ấn Độ. Xu hướng xe điện: Phát triển xe điện: Xe điện tiếp tục có sự phát triển mạnh mẽ.
VinFast xuất khẩu lô xe VF 8 sang Mỹ và Canada, mở rộng sang Ấn Độ. Hyundai và BMW cũng bắt đầu lắp ráp xe điên tại Việt Nam, cho thấy sự tiến bộ trong năng lực sản xuất trong nước. Chính sách hỗ trợ từ nhà nước: Giảm phí: Chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ cho xe lắp ráp trong nước đã giúp giảm chi phí sở hữu xe, tạo điều kiện cho người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận các mẫu xe mới. Tuy nhiên, việc hết hiệu lực của chính sách này vào cuối năm đã ảnh hưởng đến doanh số bán hàng trong năm 2023.
Thách thức và cạnh tranh: Khuyến mại và cạnh tranh: Cuộc đua giảm giá và khuyến mại diễn ra sôi động trong năm 2023. Nhiều hãng xe đã điều chỉnh giá bán và đưa ra các chương trình khuyến mại để thu hút khách hàng. Thaco giảm giá Mazda CX-5 xuống còn 749 triệu đồng, gây áp lực lớn lên các đối thủ như Toyota Corolla Cross và KIA Seltos. Xe Trung Quốc: Các mẫu xe từ Trung Quốc với giá rẻ và công nghệ hiện đại đã gia tăng sự cạnh tranh trên thị trường, tạo thêm sự đa dạng cho người tiêu dùng.
Dự báo và triển vọng: Phục hồi trong nửa cuối năm 2024: Dự báo thị trường ô tô Việt Nam sẽ phục hồi vào nửa cuối năm 2024, nhờ vào sự cải thiện của nền kinh tế và các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ như giảm lãi suất vay. Dự báo doanh số sẽ tăng khoảng 10% trong năm 2024, đạt khoảng 428.2: Số liệu tổng hợp từ báo cáo của VAMA và TC Group. Thị trường ô tô cho Việt Nam nửa đầu năm 2024 Tổng quan doanh số: Sự sụt giảm mạnh: Doanh số bán ô tô trong nửa đầu năm 2024 đã giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước. Các hãng xe lớn như Toyota, Ford, Kia, Honda và Mazda đều ghi nhận sự sụt giảm doanh số từ 45% đến 76%.
Ảnh hưởng của chính sách: Chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ cho ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước kết thúc vào cuối năm 2023, đã gây ảnh hưởng lớn đến doanh số bán xe đầu năm 2024. Các hãng xe hàng đầu và doanh số: Toyota: Ghi nhận doanh số giảm 76% với 2.028 xe bán ra trong tháng 1/2024. Xu hướng và sự phục hồi dự kiến: Kỳ vọng phục hồi: Các chuyên gia dự báo thị trường ô tô sẽ phục hồi vào nửa cuối năm 2024. Sự phục hồi này dựa trên sự cải thiện của nền kinh tế toàn cầu và trong nước, lãi suất vay giảm, và các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ.
Tăng trưởng dự kiến: Dự báo thị trường ô tô Việt Nam sẽ tăng trưởng khoảng 10% trong năm 2024, với doanh số dự kiến đạt 428.3: Dây chuyền lắp ráp ô tô du lịch tại nhà máy của Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải (Thaco) trong Khu kinh tế mở Chu Lai, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Thị trường xe điện: VinFast: Tiếp tục dẫn đầu thị trường xe điện với nhiều mẫu xe mới như VF8, VF9. Các hãng khác như Toyota, Hyundai, Kia cũng đang mở rộng dòng xe điện và hybrid. Tăng trưởng xe điện: Xe điện dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng, với sản lượng tiêu thụ xe điện ước tính chiếm 6% doanh số tiêu thụ xe du lịch trong năm 2023 và có thể tăng mạnh trong các năm tới.4: Xu hướng điện khí hóa ngày càng rõ nét từ năm 2024 Những thách thức và cơ hội: Khó khăn kinh tế: Thị trường ô tô vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức do người dân thắt chặt chi tiêu và nền kinh tế chưa hoàn toàn phục hồi.
Cơ hội phục hồi: Các yếu tố như thị trường chứng khoán khởi sắc, bất động sản nóng lên, và các ưu đãi từ Chính phủ có thể giúp thị trường ô tô phục hồi mạnh mẽ hơn trong nửa cuối năm 2024. Nhìn chung, thị trường ô tô Việt Nam nửa đầu năm 2024 đã trải qua nhiều khó khăn, nhưng triển vọng phục hồi trong nửa cuối năm là rất tích cực, đặc biệt với sự phát triển của xe điện và các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ.3, Nhu cầu ô tô ở Việt Nam khoảng 1,5-1,8 triệu xe vào năm 2030. Tăng trưởng kinh tế: GDP tăng trưởng mạnh: Việt Nam dự kiến duy trì tốc độ tăng trưởng GDP trung bình từ 6-7% mỗi năm cho đến năm 2030. Tăng trưởng kinh tế ổn định sẽ nâng cao thu nhập bình quân đầu người, tạo điều kiện cho nhiều người có khả năng mua ô tô hơn.
Thu nhập bình quân đầu người: Mức thu nhập bình quân đầu người dự kiến sẽ tăng lên đáng kể, từ khoảng 3.000 USD hiện tại lên 7. Điều này sẽ làm tăng sức mua của người dân. Đô thị hóa và hạ tầng giao thông: 7 Quá trình đô thị hóa: Tỷ lệ đô thị hóa của Việt Nam đang gia tăng, với dự báo đạt khoảng 45% vào năm 2030. Sự gia tăng dân số đô thị kéo theo nhu cầu về phương tiện cá nhân để di chuyển trong các khu vực đô thị.
Phát triển hạ tầng giao thông: Chính phủ Việt Nam đang đầu tư mạnh mẽ vào các dự án hạ tầng giao thông như đường cao tốc, cầu, và hệ thống giao thông công cộng. Điều này không chỉ cải thiện điều kiện giao thông mà còn khuyến khích người dân mua sắm ô tô. Chính sách hỗ trợ và phát triển công nghiệp ô tô: Chính sách khuyến khích: Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi để thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô, như giảm thuế nhập khẩu linh kiện và hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước. Phát triển công nghiệp hỗ trợ: Sự phát triển của các ngành công nghiệp hỗ trợ như sản xuất linh kiện ô tô sẽ giúp giảm chi phí sản xuất và giá thành xe, làm cho ô tô trở nên dễ tiếp cận hơn đối với người tiêu dùng.
Sự bùng nổ của xe điện: Xe điện và xe hybrid: Với sự gia tăng nhận thức về bảo vệ môi trường và chính sách khuyến khích sử dụng xe điện, Việt Nam đang chứng kiến sự tăng trưởng nhanh chóng của xe điện. VinFast, Hyundai, và BMW đang đầu tư mạnh vào thị trường xe điện Việt Nam. Mục tiêu phát triển xe điện: Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030, xe điện sẽ chiếm khoảng 30% tổng số xe mới bán ra thị trường. Tăng trưởng tầng lớp trung lưu: Theo World Bank, tầng lớp trung lưu của Việt Nam sẽ chiếm khoảng 50% dân số vào năm 2030.
Tầng lớp trung lưu có thu nhập cao hơn và xu hướng chi tiêu nhiều hơn vào các sản phẩm và dịch vụ cao cấp, bao gồm ô tô. Thói quen tiêu dùng: Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng coi việc sở hữu ô tô là một biểu tượng của sự thành công và tiện nghi, góp phần thúc đẩy nhu cầu mua xe. Các yếu tố xã hội và văn hóa: Phong cách sống hiện đại: Sự thay đổi trong phong cách sống và nhu cầu hưởng thụ cuộc sống cao cấp hơn cũng góp phần thúc đẩy nhu cầu sở hữu ô tô. 8 Ô tô không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là biểu tượng của sự thành đạt và phong cách sống hiện đại.
Thị trường ô tô cũ: Thị trường ô tô cũ cũng đang phát triển mạnh mẽ, cung cấp các lựa chọn phù hợp với ngân sách của nhiều người tiêu dùng khác nhau. Tầm quan trọng của hệ thống khởi động trên ô tô Hệ thống khởi động trên ô tô hay còn gọi là thiết bị khởi động, có vai trò quan trọng giúp động cơ đốt trong của xe có thể bắt đầu khởi động. Vì động cơ đốt trong không thể tự khởi động nên cần phải có một hệ thống tạo ra ngoại lực để khởi động nó. Hệ thống này hoạt động dựa trên nguyên lý chuyển đổi năng lượng hoá học lưu trữ trong ắc quy thành điện năng và sau đó thành năng lượng cơ năng thông qua motor điện để làm quay trục khuỷu động cơ.
Khởi động động cơ: Động cơ ô tô không thể tự khởi động và cần sự trợ giúp của hệ thống khởi động. Động cơ khởi động là bộ phận quan trọng nhất của hệ thống khởi động, đóng vai trò như một ngoại lực giúp khởi động động cơ. Khi vặn chìa khóa hoặc nhấn nút khởi động, motor khởi động sẽ nhận năng lượng điện từ ắc quy và chuyển hóa thành năng lượng động cơ. Máy khởi động sau đó sẽ sử dụng sức mạnh cơ học này để quay động cơ của động cơ thông qua động cơ điện.
Quá trình này giúp động cơ vượt qua giai đoạn khởi động khó khăn, giúp động cơ chạy nhanh hơn và thúc đẩy quá trình đốt cháy xăng. Nếu có vấn đề với motor khởi động hoặc bất kỳ bộ phận nào khác của hệ thống khởi động, động cơ có thể không khởi động được và xe có thể không thể lái được. Tạo mô men lớn: Động cơ khởi động cần tạo ra nhiều nhiệt với một dòng điện nhỏ.