Chương 1: Cơ sở lý thuyết về quản trị rủi ro tín dụng trong NHTM. Chương 2: Thực trạng rủi ro tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) – Chi nhánh Bình Định. Chương 3: Các giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) – Chi nhánh Bình Định 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Quản trị rủi ro tín dụng luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu của các nhà kinh tế học bởi vì tầm quan trọng và ảnh hưởng của nó đến kết quả hoạt động kinh doanh chung của ngân hàng, có thể khẳng định rằng hiệu quả kinh doanh của ngân hàng thương mại tùy thuộc vào năng lực quản trị rủi ro tín dụng.
Do đó, chính sách quản trị rủi ro tín dụng phải được xem là một bộ phận cấu thành trong chiến lược hoạt động chung của ngân hàng. Trong nghiên cứu về lĩnh vực quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại đã có nhiều luận Luan van 4 văn thạc sĩ thực hiện và không chỉ trong luận văn mà còn nhiều bài báo, tạp chí ngân hàng đã đề cập đến vấn đề này. Đối với luận văn, các tác giả đều tập trung trong ba nội dung chính bao gồm: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng, thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại và các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, mỗi luận văn đều có phương pháp tiếp cận vấn đề khác nhau, tạo nên sự phong phú trong việc tìm hiểu về công tác quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại.
Trước hết có thể kể đến là nghiên cứu của tác giả Ngô Thị Thanh Trà (2010) về đề tài Các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam – CN Nam Sài Gòn. Trong nghiên cứu này, tác giả đã đề cập đến vấn đề làm thế nào để nâng cao hiệu quả trong công tác quản trị rủi ro tín dụng. Cụ thể tác giả đã chỉ ra các mối quan hệ cần thiết lập đối với bên cho vay và bên vay để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng nhằm hạn chế rủi ro tín dụng có thể xảy ra như: Cần tạo được mối quan hệ lâu dài với bên đi vay. Đa số những đơn vị cho vay đều cố gắng để thiết lập một mối quan hệ lâu dài với khách hàng của họ và phục vụ mọi nhu cầu về tài chính của họ.
Kết quả là những người cho vay sẽ hiểu nhiều hơn về tình hình tài chính của khách hàng và có được lợi nhuận khi bán các sản phẩm tài chính đa dạng, trong khi đó bên vay sẽ có được một nguồn hỗ trợ lâu dài cùng với dịch vụ tín dụng. Cần đánh giá tình trạng thực tế của từng bên vay hơn là vào các phương pháp và công thức tự động ví dụ như chấm điểm tín dụng. Chấm điểm tín dụng căn cứ vào công thức có sẵn để đo lường và tiên đoán về mức độ rủi ro của các khách hàng tiềm năng, được thiết kế để cải tạo quy trình thẩm định khoản vay. Mặc dù chấm điểm tín dụng theo cách truyền thống thường được sử dụng cho vay tiêu dùng, khi dựa vào đó để duyệt khoản tín dụng thẻ hoặc tín dụng để mua ô tô, họ là khách hàng tiềm năng trong một Luan van 5 chuỗi khách hàng.
Tuy nhiên, lại không sử dụng chấm điểm tín dụng cho khách hàng nhỏ, chủ yếu vì họ cho rằng không có nhiều tương quan giữa quá khứ tín dụng của bên vay, như được đo lường trong hệ số tín nhiệm, với hoạt động của khách hàng này trong tương lai. Mặc dù có một số đơn vị cho vay sử dụng chấm điểm tín dụng cho tín dụng tiêu dùng, họ tin rằng cho vay doanh nghiệp nhỏ có quá nhiều những đặc tính riêng rất khó được phân tích thông qua một hệ thống tự động. Hơn thế nữa, các đơn vị cho vay thấy rằng chấm điểm tín dụng có thể loại trừ mất các khách hàng tiềm năng tốt, những khách hàng không có đủ số lượng năm có lãi, số năm có lãi tối thiểu là một tiêu chí để xác định dự án khả thi trong tương lai. Từ đó, tác giả đã đề xuất việc vận dụng các giải pháp cụ thể phù hợp với ngân hàng được nghiên cứu để hạn chế rủi ro tín dụng.
Nguyễn Thị Quỳnh Trang (2011) đã có nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM CP Quân đội. Luận văn đã đi sâu vào các phương pháp nhận dạng rủi ro tín dụng, cụ thể luận văn đã tập trung xem xét các nguyên tắc trong quản trị rủi ro tín dụng, đăc biệt là nguyên tắc Basel II như nguyên tắc xây dựng môi trường tín dụng phù hợp, nguyên tắc thực hiện cấp tín dụng lành mạnh, nguyên tắc duy trì quản lý, đo lường và theo dõi tín dụng một cách phù hợp và nguyên tắc về xử lý nợ xấu. Dựa trên cơ sở các nguyên tắc trong quản trị rủi ro tín dụng từ đó giúp nhà quản trị ngân hàng đưa ra các quyết định chính xác và kịp thời Nghiên cứu của Nguyễn Thị Ánh Thủy (2009) về nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Ngoại Thương – Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh. Trong nghiên cứu này, xuất phát từ thực trạng áp dụng các mô hình quản trị rủi ro tín dụng, tác giả đã phân tích cụ thể từng mô hình.
Trong mô hình định tính tác giả xét đến 3 yếu tố: Phân tích tín dụng như khả năng tài chính, mức độ uy tín của chủ doanh nghiệp, trình độ quản lý .; Luan van 6 Kiểm tra tín dụng như chất lượng và tính pháp lý của tài sản bảo đảm, đánh giá khoản tín dụng có tuân thủ chính sách tín dụng hay không, theo dõi và kiểm tra thường xuyên các khoản tín dụng đã cấp phát; Hệ thống tỷ số tài chính đánh giá khách hàng như Nhóm tỷ số thanh khoản, nhóm tỷ số khả năng sinh lời, Nhóm tỷ số hoạt động, Nhóm tỷ số đòn bẩy. Trong mô hình định lượng rủi ro tín dụng tác giả phân tích mô hình điểm số Z và mô hình điểm số tín dụng tiêu dùng. Qua đó, tác giả chỉ ra các mặc còn hạn chế và từ đó đề ra các giải pháp khắc phục hạn chế đang gặp phải nhằm góp phần nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng. Ngoài các luận văn được đề cập ở trên, có nhiều tạp chí đã trình bày quan điểm cũng như các vấn đề về công tác quản trị rủi ro tín dụng trong NHTM.
Trong đó có thể kể đến là bài viết được đăng trên tạp chí ngân hàng Nhà nước của tác giả TS. Phí Trọng Hiển về Quản trị rủi ro ngân hàng. Nghiên cứu này đã tóm lượt những kiến thức chung về công tác quản trị rủi ro tín dụng và trên cơ sở đó đã đề ra các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng dựa trên thực tiễn hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại ở nước ta Ngoài ra, còn có các nghiên cứu chuyên sâu đã được thực hiện như nghiên cứu của PGS. TS Nguyễn Đăng Dờn (2010) về Quản trị ngân hàng thương mại, nghiên cứu của PGS.
TS Lê Văn Tề (2010) về Tín dụng ngân hàng, và nghiên cứu của TS. Trương Quan Thông (2010) về Quản trị ngân hàng thương mại. Những nghiên cứu này đã lập luận và minh chứng rằng, việc quản trị rủi ro tín dụng phải tập trung vào các nguyên tắc cơ bản như sau: nguyên tắc chấp nhận rủi ro, nguyên tắc quản lý độc lập các rủi ro riêng biệt, nguyên tắc hiệu quả kinh tế, nguyên tắc hợp lý về thời gian Bên cạnh về việc tuân thủ các nguyên tắc quản trị rủi ro trong ngân hàng, các nghiên cứu nêu trên còn chú trọng đến vấn đề đảm bảo an toàn Luan van 7 trong hoạt động tín dụng. Để đảm bảo an toàn tín dụng thì quá trình quản trị rủi ro tín dụng phải tập trung vào các vần đề sau: Thiết lập môi trường quản trị rủi ro tín dụng tốt, tăng cường mối quan hệ giữa các bộ phận như bộ phận thẩm định, bộ phận quản lý tín dụng … Điều hành một quy định cấp phát tín dụng đúng và chuẩn xác.
Thiết lập các tiêu chí cấp tín dụng đúng đắn, quản lý các hạn mức tín dụng hợp lý. Tăng trưởng tín dụng trong tầm kiểm soát. Duy trì một quy trình đo lường và giám sát tốt hoạt động tín dụng. Hệ thống quản trị bám sát theo các rủi ro phát sinh trong danh mục tín dụng, hệ thống đánh giá rủi ro nội bộ, và đánh giá các khoản tín dụng có xét đến sự thay đổi tiềm ẩn trong tương lai về tình hình kinh tế.
Hệ thống thông tin và kỹ thuật phân tích để quản trị và đo lường rủi ro tín dụng. Đảm bảo sự kiểm soát đầy đủ đối với rủi ro tín dụng. Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ, đảm bảo chức năng cấp phát tín dụng đang được quản lý một cách đúng đắn. Thiết lập bộ phận đánh giá một cách độc lập về các chiến lược, chính sách, thực hiện, thủ tục liên quan đến cấp phát tín dụng và quản lý theo công việc của danh mục tín dụng.
Vai trò chủ đạo của tín dụng là kênh dẫn vốn và chiếm khoảng 70% tài sản có của ngân hàng thương mại, do vậy đây cũng là khoản mục tạo lợi nhuận chủ yếu. Vì tín dụng là khoản mục sinh lợi chủ yếu nên đây cũng là khoản mục rủi ro chủ yếu của ngân hàng thương mại. Do đó, cần phải hoạch định chính sách quản trị rủi ro tín dụng tốt để đồng vốn sinh lợi. Phương pháp nghiên cứu của các tác giả nêu trên là nghiên cứu tổng quan hoạt động của các ngân hàng thương mại trong nền kinh tế Việt Nam dựa trên cơ sở lý thuyết có liên quan nhằm mục đích chỉ rõ các vấn đề còn tồn tại trong công tác quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại.
Kết quả đạt được trong nghiên cứu của PGS. TS Nguyễn Đăng Dờn, PGS. TS Lê Văn Tề, TS. Luan van 8 Trương Quan Thông là có tính áp dụng vào thực tiễn cao và tuỳ vào từng ngân hàng có thể áp dụng sao cho phù hợp nhất với đặc thù của từng ngân hàng thương mại trong bối cảnh tại Việt Nam.