Quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh thừa thiên huế

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là tại BIDV Thừa Thiên… 108 trang · Đại học Huế · 2019.

• Tác giả: Trần Thị Thu Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Phan Khoa Cương
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Đối Với Khách Hàng Cá Nhân Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam – Chi Nhánh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• Lời Cảm Ơn!
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3.2.1. Phạm vi về không gian
• 1.3.2.2. Phạm vi về thời gian
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.4.1.1. Thu thập số liệu, thông tin thứ cấp
• 1.4.1.2. Thu thập số liệu, thông tin sơ cấp
• 1.4.2. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 1.4.2.1. Thống kê mô tả
• 1.4.2.2. Phương pháp so sánh
• 1.4.2.3. Phương pháp phân tích, tổng hợp
• 1.5. Kết cấu đề tài
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 3.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 3.1.1. Khái quát về ngân hàng thương mại
• 3.1.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại
• 3.1.1.2. Vai trò của NHTM đối với sự phát triển kinh tế
• 3.1.2. Khái quát về tín dụng ngân hàng
• 3.1.2.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 3.1.2.2. Phân loại tín dụng ngân hàng
• 3.1.2.3. Đặc điểm tín dụng ngân hàng
• 3.1.3. Khái quát về tín dụng cá nhân
• 3.1.3.1. Khái niệm tín dụng cá nhân
• 3.1.3.2. Đặc điểm tín dụng cá nhân
• 3.1.3.3. Phân loại tín dụng cá nhân
• 3.1.3.4. Vai trò của tín dụng cá nhân trong nền kinh tế
• 3.1.4. Rủi ro tín dụng cá nhân của ngân hàng thương mại
• 3.1.4.1. Khái niệm rủi ro tín dụng cá nhân
• 3.1.4.2. Phân loại và nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng cá nhân
• 3.1.5. Quản trị rủi ro tín dụng cá nhân tại ngân hàng thương mại
• 3.1.5.1. Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng cá nhân
• 3.1.5.2. Sự cần thiết phải quản trị rủi ro tín dụng cá nhân
• 3.1.5.3. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng cá nhân
• 3.1.5.3.1. Nhận diện rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
• 3.1.5.3.2. Đo lường rủi ro tín dụng (RRTD)
• 3.1.5.3.3. Kiểm soát rủi ro tín dụng
• 3.1.5.3.4. Tài trợ rủi ro tín dụng
• 3.1.5.4. Các mô hình quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
• 3.1.5.4.1. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng tập trung
• 3.1.5.4.2. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng phân tán
• 3.1.5.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
• 3.1.5.5.1. Nhóm nhân tố bên trong ngân hàng
• 3.1.5.5.2. Các nhân tố bên ngoài ngân hàng
• 3.1.5.6. Khả năng trả nợ đúng hạn của khách hàng cá nhân
• 3.1.5.6.1. Hiểu về khả năng trả nợ đúng hạn của khách hàng cá nhân
• 3.1.5.7. Tổng quan các tiền nghiên cứu
• 3.2. THỰC TIỄN VÀ KINH NGHIỆM QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI MỘT SỐ NHTM Ở VIỆT NAM
• 3.2.1. Thực tiễn và kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại một số ngân hàng ở Việt Nam
• 3.2.1.1. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank)
• 3.2.1.2. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Vietinbank)
• 3.2.1.3. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng Quốc tế (VIB)
• 3.2.2. Bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH THỪA THIÊN HUẾ
• 4.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH THỪA THIÊN HUẾ
• 4.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4.1.2. Cơ cấu tổ chức và quản lý của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4.1.2.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức và quản lý của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4.1.2.2. Chức năng, nhiệm vụ các phòng ban của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4.1.3. Tình hình lao động của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4.1.4. Tình hình hoạt động tín dụng và kinh doanh của BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế, giai đoạn 2016 – 2018
• 4.1.4.1. Tình hình huy động vốn
• 4.1.4.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế, giai đoạn 2016 – 2018
• 4.2. THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH THỪA THIÊN HUẾ
• 4.2.1. Đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế, giai đoạn 2016 – 2018
• 4.2.1.1. Kết quả hoạt động tín dụng đối với KHCN tại BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4.2.1.2. Hiệu suất sử dụng vốn vay tại BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4.2.2. Thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế, giai đoạn 2016 – 2018
• 4.2.2.1. Đánh giá công tác nhận diện rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
• 4.2.2.2. Đánh giá công tác đo lường rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân
• 4.2.2.3. Đánh giá công tác Kiểm soát rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
• 4.2.2.4. Đánh giá công tác Tài trợ rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
• 4.3. XÂY DỰNG MÔ HÌNH LOGISTIC ĐỂ ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TRẢ NỢ CỦA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN, TỪ ĐÓ ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHCN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH THỪA THIÊN HUẾ
• 4.3.1. Mô tả, thống kê bộ dữ liệu nghiên cứu
• 4.3.2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng cá nhân tại BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4.3.3. Phân tích hồi quy Binary Logistic
• 4.3.3.1. Các biến số có ý nghĩa thống kê
• 4.3.3.2. Các biến số không có ý nghĩa thống kê
• 4.3.4. Vận dụng mô hình cho mục đích dự báo
• 4.3.5. Nhận xét chung về công tác quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 4.3.5.1. Kết quả đạt được
• 4.3.5.2. Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân
• 5. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ
• 5.1. RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI
• 5.2. NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM –
• 5.3. CHI NHÁNH THỪA THIÊN HUẾ
• 5.3.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 5.3.2. Định hướng phát triển tín dụng của BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 5.3.3. Định hướng phát triển tín dụng đối với khách hàng cá nhân của BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 5.3.4. Định hướng hoàn thiện và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân của BIDV – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 5.4. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI BIDV – CHI NHÁNH THỪA THIÊN
• 5.4.1. Nâng cao chất lượng công tác nhận diện rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân
• 5.4.2. Hoàn thiện công tác đo lường rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân
• 5.4.3. Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân
• 5.4.4. Nâng cao hiệu quả công tác tài trợ rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân
• 5.4.5. Một số giải pháp khác
• 6. PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 6.1. Đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 6.2. Đối với Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 6.3. Đối với Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Thừa Thiên Huế

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là tại BIDV Thừa Thiên Huế. Ngân hàng này đã nỗ lực không ngừng để cải thiện quy trình quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân. Việc này không chỉ giúp bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn đảm bảo sự an toàn cho khách hàng trong các giao dịch tài chính.

1.1. Khái Niệm Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro liên quan đến khả năng khách hàng không trả nợ. Điều này bao gồm việc phân tích thông tin tài chính và lịch sử tín dụng của khách hàng.

1.2. Vai Trò Của BIDV Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

BIDV Thừa Thiên Huế đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ tín dụng an toàn và hiệu quả cho khách hàng cá nhân. Ngân hàng đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý rủi ro để giảm thiểu nợ xấu và bảo vệ lợi ích của cả ngân hàng và khách hàng.

II. Thách Thức Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV

Mặc dù BIDV đã có nhiều nỗ lực trong việc quản trị rủi ro tín dụng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm sự biến động của thị trường, thông tin khách hàng không đầy đủ và khả năng trả nợ của khách hàng cá nhân.

2.1. Biến Động Thị Trường Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng

Sự biến động của nền kinh tế có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. BIDV cần theo dõi sát sao các yếu tố kinh tế vĩ mô để điều chỉnh chính sách tín dụng kịp thời.

2.2. Thông Tin Khách Hàng Không Đầy Đủ

Việc thiếu thông tin chính xác về khách hàng có thể dẫn đến quyết định cho vay sai lầm. BIDV cần cải thiện quy trình thu thập và phân tích thông tin khách hàng để giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Thừa Thiên Huế

BIDV đã áp dụng nhiều phương pháp quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm việc sử dụng công nghệ thông tin, phân tích dữ liệu và xây dựng các mô hình dự đoán khả năng trả nợ của khách hàng.

3.1. Sử Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Trị Rủi Ro

Công nghệ thông tin giúp BIDV thu thập và phân tích dữ liệu khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác. Điều này giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay hợp lý hơn.

3.2. Mô Hình Dự Đoán Khả Năng Trả Nợ

BIDV đã phát triển các mô hình dự đoán khả năng trả nợ của khách hàng dựa trên các yếu tố như thu nhập, lịch sử tín dụng và các chỉ số tài chính khác.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV

Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho BIDV Thừa Thiên Huế. Ngân hàng đã giảm thiểu được tỷ lệ nợ xấu và nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng cho khách hàng cá nhân.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Quản Trị Rủi Ro

Tỷ lệ nợ xấu của BIDV đã giảm đáng kể trong những năm qua, cho thấy hiệu quả của các biện pháp quản lý rủi ro tín dụng.

4.2. Cải Thiện Chất Lượng Dịch Vụ Tín Dụng

Khách hàng cá nhân ngày càng hài lòng hơn với dịch vụ tín dụng của BIDV, nhờ vào quy trình quản lý rủi ro hiệu quả và minh bạch.

V. Kết Luận Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV

Quản trị rủi ro tín dụng là một yếu tố không thể thiếu trong hoạt động của BIDV Thừa Thiên Huế. Ngân hàng cần tiếp tục cải thiện các phương pháp quản lý rủi ro để đảm bảo an toàn tài chính và nâng cao uy tín trong mắt khách hàng.

5.1. Định Hướng Tương Lai Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

BIDV cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao khả năng quản lý rủi ro tín dụng trong tương lai.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với BIDV

Ngân hàng nên xem xét việc áp dụng các mô hình quản lý rủi ro tiên tiến hơn và cải thiện quy trình thu thập thông tin khách hàng để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng của Việt Nam thông qua việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), thực thi cắt giảm thuế quan theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và các hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương lẫn đa phương, nhu cầu vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, đầu tư dự án và đời sống dân sinh không ngừng gia tăng. Trong cấu trúc tài chính quốc gia, hệ thống các tổ chức tín dụng — đặc biệt là các ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần — giữ vai trò huyết mạch trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế, góp phần duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Cùng với sự chuyển dịch cơ cấu tín dụng, thị trường khách hàng cá nhân (KHCN) trở thành phân khúc mục tiêu đem lại nguồn thu và biên lợi nhuận đáng kể cho các ngân hàng. Tuy nhiên, tại các thị trường tài chính mới nổi như Việt Nam, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân luôn tiềm ẩn mức độ rủi ro cao do tính chất thông tin không đối xứng, tính minh bạch trong báo cáo thu nhập chưa cao, cùng những hạn chế nhất định về mô hình đo lường rủi ro và tính chuyên nghiệp của đội ngũ nhân sự. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế (BIDV Thừa Thiên Huế) là đơn vị có bề dày hoạt động gần 26 năm (1993 – 2019), đóng vai trò cung ứng vốn trọng yếu trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế và thành phố Huế. Trước định hướng mở rộng quy mô tín dụng bán lẻ đi đôi với biến động phức tạp của nền kinh tế, việc kiểm soát và nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân là yêu cầu mang tính cấp thiết nhằm bảo đảm an toàn hệ thống và tối ưu hóa hiệu quả phân bổ vốn.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là đánh giá thực trạng quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân của BIDV Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016 – 2018, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng quản lý rủi ro tại đơn vị. Nhiệm vụ nghiên cứu được cụ thể hóa thành ba mục tiêu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại BIDV Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016 – 2018.
3. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại chi nhánh.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến rủi ro tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại Phòng Quản lý rủi ro và Phòng Khách hàng cá nhân thuộc BIDV Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Tập trung thu thập, phân tích chuỗi dữ liệu thứ cấp và dữ liệu khảo sát thực tế trong giai đoạn 2016 – 2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng khung pháp lý hiện hành điều chỉnh hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tại Việt Nam, bao gồm: Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12; Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng xử lý rủi ro tín dụng; và Thông tư số 02/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro. Khóa luận tiếp cận các chuẩn mực quốc tế như định nghĩa nợ xấu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ủy ban Basel (khoản nợ quá hạn trên 90 ngày hoặc nghi ngờ khả năng trả nợ), khung giá trị rủi ro VaR (Value at Risk) theo hiệp ước Basel II với các tham số: tổn thất dự tính (EL), tổn thất ngoài dự tính (UL), xác suất vỡ nợ (PD), dư nợ tại thời điểm vỡ nợ (EAD), và tỷ lệ tổn thất khi xảy ra vỡ nợ (LGD), đối chiếu với phương pháp đo lường truyền thống qua các chỉ số rủi ro chính (KRIs).

Nội dung quản trị rủi ro tín dụng được cấu trúc qua 4 khâu nghiệp vụ cốt lõi: nhận diện rủi ro (trước và sau giải ngân, nhận diện rủi ro đạo đức và lựa chọn đối nghịch), đo lường rủi ro, kiểm soát rủi ro (né tránh, ngăn ngừa, giảm thiểu, trung hòa, chuyển giao, đa dạng hóa danh mục) và tài trợ rủi ro (quỹ dự phòng nội bộ và xử lý tài sản bảo đảm, bảo hiểm). Khóa luận cũng phân tích sự khác biệt giữa hai mô hình tổ chức: mô hình quản trị rủi ro tập trung và mô hình quản trị rủi ro phân tán.

Về phương pháp thu thập dữ liệu:

• Dữ liệu thứ cấp: Bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng và các số liệu thống kê nội bộ của BIDV Thừa Thiên Huế trong 3 năm 2016 – 2018.
• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát khách hàng cá nhân có quan hệ tín dụng tại chi nhánh bằng bảng hỏi gồm 2 phần (thông tin nhân khẩu học và các nhân tố liên quan đến khoản vay). Số lượng phiếu phát ra là 200, thu về 190 phiếu, sau quá trình làm sạch thu được 170 phiếu đạt chuẩn để đưa vào phân tích định lượng.

Về phương pháp xử lý và mô hình phân tích: Khóa luận kết hợp thống kê mô tả, phương pháp so sánh (tương đối, tuyệt đối, theo chuỗi thời gian) và mô hình kinh tế lượng hồi quy Binary Logistic trên phần mềm SPSS. Mô hình xác định xác suất khách hàng trả nợ có dạng tổng quát:

$$PAY = \beta_0 + \beta_1 X_1 + \beta_2 X_2 + \beta_3 X_3 + \dots + \beta_{13} X_{13}$$

Độ phù hợp của mô hình được đánh giá qua chỉ số -2LL (-2 Log Likelihood) và kiểm định mức ý nghĩa thống kê của các hệ số hồi quy thông qua giá trị Sig. (với mức ý nghĩa kiểm định $\alpha = 0,05$).

Mã biến	Tên biến	Thang đo và giá trị gán mã
PAY	Khả năng trả nợ (Biến phụ thuộc)	1 = Trả được nợ; 0 = Không trả được nợ
X1	Giới tính	1 = Nữ; 2 = Nam
X2	Độ tuổi	1 = 20 đến <35 tuổi; 2 = 35 đến <45 tuổi; 3 = 45 đến <60 tuổi; 4 = Từ 60 tuổi trở lên
X3	Tình trạng hôn nhân	1 = Chưa có gia đình; 0 = Đã có gia đình
X4	Trình độ học vấn	1 = Dưới THPT; 2 = Dưới đại học; 3 = Đại học; 4 = Sau đại học
X5	Nghề nghiệp	1 = Học sinh, sinh viên; 2 = CBCNVC; 3 = Kinh doanh, buôn bán; 4 = Khác
X6	Thu nhập hàng tháng	1 = Dưới 5 triệu đồng; 2 = Từ 5 đến <10 triệu đồng; 3 = Từ 10 đến 20 triệu đồng; 4 = Trên 20 triệu đồng
X7	Kích cỡ khoản vay	1 = Dưới 100 triệu đồng; 2 = Từ 100 đến <200 triệu đồng; 3 = Từ 200 đến 350 triệu đồng; 4 = Trên 350 triệu đồng
X8	Lãi suất cho vay (%/năm)	1 = Dưới 6,5%; 2 = Từ 6,5% đến 8,5%; 3 = Trên 8,5%
X9	Thời hạn vay vốn	1 = Ngắn hạn; 2 = Trung hạn; 3 = Dài hạn
X10	Hình thức vay vốn	1 = Tín chấp; 2 = Thế chấp
X11	Mục đích vay vốn	1 = Vay tiêu dùng; 2 = Vay bất động sản; 3 = Vay sản xuất; 4 = Khác
X12	Rủi ro đạo đức	1 = Sử dụng hoàn toàn đúng mục đích; 2 = Sử dụng đúng mục đích; 3 = Không sử dụng đúng mục đích
X13	Chấm điểm tín dụng	1 = Dưới 60 điểm; 2 = Từ 60 điểm đến 85 điểm; 3 = Trên 85 điểm

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại

Chương này tổng kết lý thuyết cơ bản về ngân hàng thương mại, chức năng trung gian tín dụng và bản chất của tín dụng cá nhân. Tín dụng cá nhân được nhận định có đặc thù: khoản vay quy mô nhỏ (trung bình 300 – 25.000 USD, chiếm khoảng 80% số lượng khoản vay), tỷ trọng dư nợ cá nhân chiếm từ 65% – 75% danh mục cho vay, áp lực quản lý trên mỗi cán bộ tín dụng cao (khoảng 200 khách hàng), nguồn vốn tài trợ chủ yếu từ tiền gửi dân cư (chiếm 80% – 90%).

Tác giả hệ thống hóa các khái niệm rủi ro tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức quốc tế; phân tích nguyên nhân phát sinh rủi ro từ phía nội tại ngân hàng (chính sách tín dụng, quy trình cấp tín dụng, đạo đức và năng lực cán bộ tín dụng, hạ tầng công nghệ thông tin) và từ môi trường bên ngoài (biến động kinh tế vĩ mô, chu kỳ suy thoái, khung khổ pháp lý, rủi ro đạo đức và tính trung thực của khách hàng). Nội dung 4 khâu quản trị rủi ro (nhận diện, đo lường, kiểm soát, tài trợ) được phân tích chuyên sâu cùng ưu nhược điểm của mô hình quản trị rủi ro tập trung và phân tán.

Chương 1 cũng điểm luận các công trình nghiên cứu tiền nhiệm trong nước (Trương Đông Lộc và Nguyễn Thanh Bình, 2011; Nguyễn Phúc Mẫn, 2015) và quốc tế (Antwi và cộng sự, 2012; Shaik Abdul Majeeb Pasha, 2014; Bekhet và Eletter, 2014) về các biến số tác động đến xác suất trả nợ. Đồng thời, tác giả khảo sát thực tiễn quản trị rủi ro tại 3 ngân hàng thương mại ở Việt Nam: HDBank (chuẩn hóa quy trình, vận hành hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ với 9 bộ chỉ tiêu cho 4 nhóm khách hàng), Vietinbank (tách bạch độc lập giữa phòng khách hàng, phòng quản lý rủi ro và phòng xử lý nợ có vấn đề), và VIB (mô hình 3 tầng bảo vệ gồm đơn vị kinh doanh – đơn vị quản lý – kiểm toán nội bộ, chuyển hóa văn hóa quản trị rủi ro từ kiểm soát thuần túy sang hợp tác). Từ đó, 7 bài học kinh nghiệm được rút ra cho BIDV Thừa Thiên Huế, nhấn mạnh yêu cầu quản trị rủi ro xuyên suốt vòng đời khoản vay và sự cần thiết phải phân tách độc lập 3 bộ phận kinh doanh, rủi ro và tác nghiệp.

Chương 2: Thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân trong hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế

Chương này trình bày lịch sử hình thành, mô hình cơ cấu tổ chức và tình hình lao động tại chi nhánh. Hoạt động kinh doanh tổng thể giai đoạn 2016 – 2018 được đánh giá qua công tác huy động vốn và kết quả lợi nhuận. Tiếp đó, tác giả đi sâu phân tích thực trạng hoạt động tín dụng khách hàng cá nhân, bao gồm tăng trưởng dư nợ theo thời hạn, mục đích vay và hiệu suất sử dụng vốn vay tại đơn vị.

Quy trình quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại BIDV Thừa Thiên Huế được mổ xẻ qua 4 công đoạn thực tế:

• Công tác nhận diện rủi ro: Tiến hành kiểm tra, rà soát hồ sơ vay vốn trước, trong và sau giải ngân thông qua hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và dữ liệu Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC).
• Công tác đo lường rủi ro: Thực hiện phân loại nợ thành 5 nhóm theo tiêu chuẩn định lượng của Thông tư 02/2013/TT-NHNN và tính toán tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn qua các năm 2016 – 2018.
• Công tác kiểm soát rủi ro: Áp dụng các giới hạn cấp tín dụng, phân cấp thẩm quyền phê duyệt, kiểm tra thực địa tài sản bảo đảm và giám sát dòng tiền trả nợ định kỳ.
• Công tác tài trợ rủi ro: Trích lập quỹ dự phòng rủi ro chung và dự phòng cụ thể, đồng thời phối hợp xử lý nợ xấu qua các biện pháp thu hồi nợ, phát mại tài sản thế chấp.

Phần thực nghiệm định lượng sử dụng phần mềm SPSS phân tích hồi quy Binary Logistic trên bộ dữ liệu 170 khách hàng. Kết quả kiểm định cho phép phân tách rõ ràng các biến số có ý nghĩa thống kê và các biến số không có ý nghĩa thống kê ở mức ý nghĩa 5%, từ đó xác lập phương trình dự báo xác suất trả nợ (PAY). Kết thúc chương, tác giả khái quát những kết quả đạt được trong việc mở rộng thị phần tín dụng bán lẻ an toàn, chỉ ra các tồn tại hạn chế trong khâu thẩm định dòng tiền thực tế, việc định giá tài sản bảo đảm và các nguyên nhân chủ quan, khách quan dẫn đến nợ xấu.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế

Dựa trên định hướng chiến lược bán lẻ của BIDV và định hướng phát triển tín dụng của chi nhánh Thừa Thiên Huế, chương này đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ gắn liền với các khâu nghiệp vụ:

• Nâng cao chất lượng nhận diện rủi ro: Tăng cường xác minh tính xác thực của hồ sơ pháp lý và nguồn thu nhập thực tế của khách hàng; không phụ thuộc hoàn toàn vào tài liệu do khách hàng cung cấp; khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu CIC và thông tin tham chiếu chéo tại địa phương.
• Hoàn thiện công tác đo lường rủi ro: Nâng cấp và hiệu chỉnh hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ đối với từng phân khúc khách hàng cá nhân (cho vay mua nhà, vay tiêu dùng tín chấp, hộ kinh doanh); từng bước tiếp cận việc tính toán các chỉ số xác suất vỡ nợ (PD) và tỷ lệ tổn thất (LGD) theo hướng dẫn Basel II.
• Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro: Rà soát và thực thi nghiêm ngặt quy trình cấp tín dụng; siết chặt điều kiện định giá và quản lý tài sản bảo đảm; đẩy mạnh kiểm tra sau giải ngân định kỳ nhằm phát hiện sớm việc sử dụng vốn sai mục đích; thực hiện nguyên tắc phân tách độc lập giữa bộ phận tiếp thị khách hàng và bộ phận thẩm định/quản lý rủi ro.
• Nâng cao hiệu quả công tác tài trợ rủi ro: Đảm bảo trích lập dự phòng đầy đủ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước; chủ động xây dựng phương án đôn đốc thu hồi nợ quá hạn; đẩy nhanh tiến độ xử lý và bán đấu giá tài sản bảo đảm để bù đắp thiệt hại tín dụng.
• Nhóm giải pháp hỗ trợ: Chú trọng đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu và bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tín dụng, quản lý rủi ro; nâng cấp hạ tầng phần mềm quản trị thông tin phục vụ giám sát rủi ro từ xa.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu:

• Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về rủi ro và các trụ cột quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ trong ngân hàng thương mại, đồng thời tổng hợp các chỉ tiêu phân loại nợ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (Thông tư 02/2013/TT-NHNN, Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN).
• Phản ánh trung thực bức tranh hoạt động kinh doanh và quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại BIDV Thừa Thiên Huế xuyên suốt giai đoạn 2016 – 2018 thông qua các chỉ tiêu về nguồn vốn huy động, dư nợ tín dụng theo kỳ hạn, cơ cấu phân loại nợ 5 nhóm và kết quả xử lý nợ quá hạn.
• Thực hiện kiểm định mô hình định lượng Binary Logistic trên mẫu 170 quan sát, chỉ ra cụ thể các nhân tố về đặc điểm khách hàng (độ tuổi, học vấn, thu nhập) và đặc điểm khoản vay (kích cỡ khoản vay, lãi suất, hình thức vay vốn, việc sử dụng vốn đúng mục đích, điểm tín dụng) có ý nghĩa tác động trực tiếp đến khả năng trả nợ.
• Đề xuất hệ thống giải pháp gắn với 4 khâu nghiệp vụ (nhận diện, đo lường, kiểm soát, tài trợ) và đưa ra các kiến nghị theo 3 cấp độ: đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cấp hệ thống dữ liệu tín dụng quốc gia CIC), đối với Trụ sở chính BIDV (hoàn thiện chính sách tín dụng, chuyển đổi mô hình quản trị rủi ro tập trung), và đối với BIDV Thừa Thiên Huế (nâng cao chất lượng thẩm định, đào tạo cán bộ, giám sát sử dụng vốn vay).

Về đóng góp so với các nghiên cứu trước:

• Tác giả tự chỉ ra điểm mới khi khắc phục một số hạn chế của các nghiên cứu tiền nhiệm tại Việt Nam: nếu nghiên cứu của Trương Đông Lộc và Nguyễn Thanh Bình (2011) chỉ phân chia trình độ học vấn hay ngành nghề dưới dạng nhị phân thô sơ ("có" hoặc "không", "lớp 9 trở lên" hoặc "ngược lại"), hay nghiên cứu của Nguyễn Phúc Mẫn (2015) phân chia nghề nghiệp chưa phản ánh đúng quy mô đơn vị công tác và biến phụ thuộc chỉ đo lường trễ hạn/đúng hạn chung chung, thì khóa luận này đã chi tiết hóa thang đo các biến độc lập (4 nhóm tuổi, 4 mức học vấn, 4 nhóm nghề nghiệp, 4 mức thu nhập, 3 mức lãi suất và thang điểm tín dụng cụ thể), tạo cơ sở dữ liệu chi tiết cho việc lượng hóa khả năng trả nợ của khách hàng cá nhân tại địa bàn Thừa Thiên Huế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu và nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát ngẫu nhiên với cỡ mẫu dừng lại ở 170 quan sát hợp lệ tại một chi nhánh ngân hàng duy nhất, chưa mở rộng ra các chi nhánh khác trên địa bàn miền Trung nên tính đại diện ở phạm vi khu vực còn hạn chế.
• Số liệu tài chính thứ cấp phục vụ phân tích giới hạn trong phạm vi 3 năm (2016 – 2018), chưa theo dõi được các biến động chu kỳ dài hạn của nền kinh tế.
• Việc nhận diện và đo lường rủi ro tại chi nhánh vẫn chủ yếu dựa trên khung chỉ tiêu truyền thống (KRIs) và phân loại nợ theo Thông tư 02, chưa triển khai được các mô hình định lượng tổn thất hiện đại như mô hình VaR tín dụng với đầy đủ tham số PD, LGD, EAD theo chuẩn mực Basel II.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng quy mô mẫu khảo sát lên nhiều chi nhánh ngân hàng trên địa bàn miền Trung, cập nhật chuỗi dữ liệu chu kỳ nhiều năm và ứng dụng các phương pháp phân tích kinh tế lượng chuyên sâu nhằm lượng hóa các tham số xác suất vỡ nợ (PD) phục vụ chuẩn mực Basel II cho phân khúc khách hàng cá nhân.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên và học viên cao học thuộc các chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh đang thực hiện nghiên cứu, khóa luận hoặc luận văn liên quan đến quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ tại các ngân hàng thương mại.
• Cán bộ tín dụng, cán bộ quản lý rủi ro tại BIDV Thừa Thiên Huế và các ngân hàng thương mại cổ phần khác trong việc tham khảo bảng hỏi khảo sát thực tế, quy trình nhận diện rủi ro đạo đức và phương pháp phân loại nhân tố tác động đến khả năng trả nợ của khách hàng.
• Phần đáng tham khảo nhất là khung phân tích thực trạng 4 khâu nghiệp vụ quản trị rủi ro (nhận diện, đo lường, kiểm soát, tài trợ) và phương pháp xây dựng bảng biến số cho mô hình Binary Logistic đánh giá khả năng thu hồi nợ vay cá nhân.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng mô hình kinh tế lượng nào và quy mô mẫu khảo sát thực tế được xử lý là bao nhiêu?
Khóa luận sử dụng mô hình hồi quy Binary Logistic xử lý trên phần mềm SPSS. Tác giả phát ra 200 phiếu điều tra trực tiếp cho khách hàng cá nhân tại BIDV Thừa Thiên Huế, thu về 190 phiếu, sau khi sàng lọc làm sạch còn lại 170 phiếu điều tra hợp lệ đạt yêu cầu để đưa vào phân tích mô hình.

2. Biến phụ thuộc trong mô hình định lượng được định nghĩa như thế nào?
Biến phụ thuộc là Khả năng trả nợ của khách hàng cá nhân (ký hiệu là PAY), được xác định dựa trên lịch sử trả nợ thực tế của khách hàng tại BIDV Thừa Thiên Huế và mã hóa nhị phân với hai giá trị: nhận giá trị 1 nếu khách hàng có khả năng hoàn trả nợ đúng hạn và nhận giá trị 0 nếu khách hàng không trả được nợ.

3. Khóa luận xem xét bao nhiêu biến độc lập giải thích cho khả năng trả nợ của khách hàng?
Mô hình bao gồm 13 biến độc lập (ký hiệu từ X1 đến X13), bao gồm: Giới tính (X1), Độ tuổi (X2), Tình trạng hôn nhân (X3), Trình độ học vấn (X4), Nghề nghiệp (X5), Thu nhập hàng tháng (X6), Kích cỡ khoản vay (X7), Lãi suất cho vay (X8), Thời hạn vay vốn (X9), Hình thức vay vốn (X10), Mục đích vay vốn (X11), Rủi ro đạo đức (X12), và Chấm điểm tín dụng (X13).

4. Khóa luận phân tích công tác đo lường rủi ro tín dụng dựa trên những văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn nào?
Công tác đo lường rủi ro tín dụng được phân tích dựa trên phương pháp KRIs truyền thống thông qua phân loại nợ 5 nhóm và trích lập dự phòng theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN và Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước; đồng thời so sánh với định nghĩa nợ xấu quá hạn trên 90 ngày của IMF, Ủy ban Basel và khung giá trị rủi ro VaR tín dụng (với các đại lượng EL, UL, PD, EAD, LGD) theo Basel II.

5. Khóa luận rút ra bài học kinh nghiệm từ mô hình quản trị rủi ro của những ngân hàng nào tại Việt Nam?
Tác giả khảo sát mô hình và thực tiễn quản trị rủi ro tín dụng tại 3 ngân hàng thương mại: Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà TP. Hồ Chí Minh (HDBank), Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Vietinbank), và Ngân hàng Quốc tế (VIB), từ đó rút ra 7 bài học kinh nghiệm cho BIDV Thừa Thiên Huế.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Thị Thu Quỳnh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân, đồng thời làm rõ thực trạng triển khai bốn khâu nghiệp vụ (nhận diện, đo lường, kiểm soát, tài trợ) tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016 – 2018. Thông qua việc kết hợp giữa phân tích số liệu tài chính thứ cấp và mô hình thực nghiệm hồi quy Binary Logistic trên 170 khách hàng, công trình đã xác định các yếu tố trọng yếu ảnh hưởng đến xác suất trả nợ của khách hàng vay vốn. Các nhóm giải pháp hoàn thiện quy trình thẩm định, quản lý rủi ro và các kiến nghị đa cấp độ được đề xuất sát thực với định hướng chuyển đổi sang mô hình quản trị rủi ro hiện đại tại chi nhánh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái quát về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm ngân hàng thương mại - Quá trình hình thành và hoàn thiện hệ thống Ngân hàng đã tạo ra các NHTM, được biết đến với chức năng kinh doanh tiền tệ.

Hơn bất cứ tổ chức tài chính nào khác, NHTM luôn được coi là bách hóa tài chính, cung ứng rất nhiều các sản phẩm, dịch vụ về tài chính. Để xây dựng khái niệm NHTM, có thể dựa vào tính chất và mục đích hoạt động của nó trên thị trường tài chính hoặc kết hợp tính chất mục đích và đối tượng hoạt động. - Ở Việt Nam, theo quy định tại điều 4, Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 được Quốc hội khóa XII thông qua ngày 16/06/2010: “NHTM là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận.” - Như vậy, NHTM là tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật, kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán trong nền kinh tế nhằm mục tiêu lợi nhuận. Vai trò của NHTM đối với sự phát triển kinh tế 1.

Ngân hàng là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế - Vốn được tạo ra từ quá trình tích lũy, tiết kiệm của mỗi cá nhân, doanh nghiệp và nhà nước trong nền kinh tế. Vì vậy, muốn có nhiều vốn phải tăng thu nhập quốc dân và có mức độ tiêu dùng hợp lý. Tăng thu nhập quốc dân đồng nghĩa với việc phải mở rộng quy mô chiều rộng lẫn chiều sâu của sản xuất và lưu thông 9 of Economics, Hue University hàng hóa, đẩy mạnh sự phát triển của các ngành trong nền kinh tế và muốn làm được điều đó cần thiết phải có vốn. - Mặt khác, khi nền kinh tế phát triển sẽ tạo ra càng nhiều nguồn vốn, điều đó sẽ có tác động tích cực đến hoạt động ngân hàng.

Ngân hàng thương mại là chủ thể chính đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh. NHTM đứng ra huy động các nguồn vốn nhàn rỗi và tạm thời nhàn rỗi ở mọi tổ chức, cá nhân, mọi thành phần kinh tế như: vốn tạm thời được giải phóng ra từ quá trình sản xuất, vốn từ nguồn tiết kiệm của các cá nhân trong xã hội. Bằng vốn huy động được trong nền kinh tế, thông qua hoạt động tín dụng, NHTM sẽ cung cấp vốn cho mọi hoạt động kinh tế và đáp ứng các nhu cầu vốn một cách kịp thời cho quá trình tái sản xuất. Nhờ có hoạt động của hệ thống NHTM, đặc biệt là hoạt động tín dụng, các doanh nghiệp có điều kiện mở rộng sản xuất, cải tiến máy móc công nghệ, tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả kinh tế.

Ngân hàng là cầu nối giữa doanh nghiệp với thị trường - Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, hoạt động của các doanh nghiệp chịu sự tác động mạnh mẽ của các quy luật kinh tế khách quan như: quy luật giá trị, quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh và sản xuất phải trên cơ sở đáp ứng nhu cầu thị trường, thỏa mãn nhu cầu thị trường trên mọi phương diện được thể hiện như: không những thỏa mãn nhu cầu về phương tiện giá cả, khối lượng chất lượng, chủng loại hàng hóa mà còn đòi hỏi thỏa mãn trên cả hai phương diện thời gian, địa điểm. - Để có thể đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của thị trường, doanh nghiệp không những nâng cao chất lượng lao động, củng cố và hoàn thiện chơ chế quản lý kinh tế, chế độ hạch toán kế toán… mà còn không ngừng cải tiến máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ, tìm tòi sử dụng nguyên vật liệu mới, mở rộng quy mô sản xuất một cách thích hợp… những hoạt động này đòi hỏi một khối lượng vốn đầu tư. Do đó để giải quyết khó khăn này, doanh nghiệp có thể tìm đến ngân hàng xin vay vốn nhằm thỏa mãn nhu cầu đầu tư của mình. 10 of Economics, Hue University - Thông qua hoạt động tín dụng, ngân hàng là chiếc cầu nối giữa các doanh nghiệp với thị trường.

Nguồn vốn tín dụng của ngân hàng cung ứng cho doanh nghiệp đã đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng mọi mặt của quá trình sản xuất kinh doanh, đáp ứng nhu cầu thị trường và từ đó tạo cho doanh nghiệp một chỗ đứng vững chắc trong cạnh tranh. Ngân hàng thương mại là công cụ để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế - Trong sự vận hành của nền kinh tế thị trường, NHTM hoạt động một cách có hiệu quả thông qua các nghiệp vụ kinh doanh của mình sẽ thực sự là một công cụ để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế - Bằng hoạt động tín dụng và thanh toán giữa các NHTM trong hệ thống, các NHTM sẽ góp phần mở rộng khối lượng tiền cung ứng trong lưu thông. Thông qua việc cung ứng tín dụng cho các ngành trong nền kinh tế, NHTM thực hiện việc dẫn dắt các luồng tiền, tập hợp và phân chia vốn của thị trường, điều khiển chúng một cách có hiệu quả và thực thi vai trò điều tiết gián tiếp vĩ mô: “Nhà nước điều tiết ngân hàng, ngân hàng dẫn dắt thị trường”. Ngân hàng thương mại là cầu nối nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế - Trong nền kinh tế thị trường khi mà các mối quan hệ hàng hóa tiền tệ ngày càng được mở rộng thì nhu cầu giao lưu kinh tế - xã hội giữa các nước trên thế giới ngày càng trở nên cần thiết và cấp bách.

Việc phát triển kinh tế của mỗi quốc gia luôn gắn với sự phát triển của nền kinh tế thế giới và là một bộ phận cấu thành nên sự phát triển đó. Vì vậy, nền tài chính của mỗi nước phải hòa nhập với nền tài chính quốc tế và NHTM cùng các hoạt động kinh doanh của mình đã đóng góp một vai trò vô cùng quan trọng trong sự hòa nhập này. Với các nghiệp vụ kinh doanh như nhận tiền gửi, cho vay, nghiệp vụ thanh toán, nghiệp vụ hối đoái và các nghiệp vụ khác, NHTM đã tạo điều kiện thúc đẩy ngoại thương không ngừng được mở rộng. Thông qua các hoạt động thanh toán, kinh doanh ngoại hối, quan hệ tín dụng 11 of Economics, Hue University với các NHTM nước ngoài, hệ thống NHTM đã thực hiện vai trò điều tiết nền tài chính trong nước phù hợp với sự vận động của nền tài chính quốc tế.

NHTM ra đời, phát triển trên cơ sở nền tảng sản xuất và lưu thông hàng hóa phát triển và nền kinh tế ngày càng cần đến hoạt động của NHTM với các chức năng, vai trò của mình. Thông qua việc thực hiện các chức năng, vai trò của mình nhất là trung gian tín dụng, NHTM đã trở thành một bộ phận quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Khái quát về tín dụng ngân hàng 1. Khái niệm tín dụng ngân hàng - Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa một bên là ngân hàng và một bên là các cá nhân, tổ chức kinh tế khác, trong đó ngân hàng vừa là người đi vay, vừa là người cho vay.

Ngân hàng cho vay tức là ngân hàng cấp tín dụng cho các cá nhân, tổ chức kinh tế xã hội (đầu ra của ngân hàng). Trong nền kinh tế, vốn kinh doanh có thể được huy động dưới nhiều hình thức khác nhau như: góp vốn, phát hành cổ phiếu, trái phiếu, vốn vay ngân hàng… Trong đó vốn vay ngân hàng là nguồn vốn linh động và tiện lợi nhất, đặc biệt là đối với nền kinh tế như nước ta hiện nay. - “Tín dụng ngân hàng là việc ngân hàng chấp thuận để khách hàng sử dụng một lượng tài sản (bằng tiền, tài sản thực hay uy tín) trên cơ sở lòng tin khách hàng có khả năng hoàn trả gốc và lãi khi đến hạn”. - Ngân hàng (NH) cấp tín dụng bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh và các nghiệp vụ khác.

- Thuật ngữ tín dụng được hiểu theo nghĩa rộng khái quát ở trên hoặc theo nghĩa hẹp là cho vay. Đề tài này tập trung nghiên cứu về tín dụng nói chung và trọng tâm là rủi ro trong hoạt động cho vay. Phân loại tín dụng ngân hàng  Căn cứ vào thời hạn tín dụng Dựa vào thời hạn có thể phân chia tín dụng thành 3 loại: 12 of Economics, Hue University - Tín dụng ngắn hạn: là loại tín dụng có thời hạn đến 12 tháng. NH cho khách hàng vay ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ, tiêu dùng và các hoạt động nông nghiệp… có thời hạn thu hồi vốn nhanh.

- Tín dụng trung hạn: là loại tín dụng có thời hạn từ 12 tháng đến 60 tháng. NH cho khách hàng vay để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh, thương mại, dịch vụ. Đối tượng vay chủ yếu là các doanh nghiệp. - Tín dụng dài hạn: là loại tín dụng có thời hạn từ trên 60 tháng.

NH cho khách hàng vay để đáp ứng nhu cầu đầu tư vào những dự án đầu tư có quy mô rộng lớn như các công trình: cầu cống, trường học, công viên, bệnh viện…  Căn cứ vào đảm bảo tín dụng - Tín dụng có bảo đảm: là loại tín dụng dựa trên cơ sở các bảo đảm như thế chấp, cầm cố hoặc có sự bảo lãnh của người thứ ba. NH nắm giữ tài sản của người vay để xử lý thu hồi nợ khi người vay không thực hiện được các nghĩa vụ đã được cam kết trong hợp đồng tín dụng. Hình thức này được áp dụng đối với những khách hàng không có uy tín cao với NH. Mặc dù có tài sản bảo đảm nhưng hình thức tín dụng này vẫn có độ rủi ro cao vì tài sản có thể bị mất giá hay người bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ của mình.

- Tín dụng không có bảo đảm: là loại tín dụng không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc không có sự bảo lãnh của người thứ ba, việc cấp tín dụng chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng. Muốn vậy, NH phải đánh giá hiệu quả sử dụng tiền vay của người vay, khách hàng không được phép giao dịch với bất kỳ NH nào khác.