Quản trị rủi ro tín dụng cá nhân trong hoạt động sản xuất kinh doanh tại ngân hàng tmcp đầu tư phát triển bidv chi nhánh huế

Khám phá quản trị rủi ro tín dụng cá nhân tại ngân hàng TMCP Đầu tư Phát triển BIDV chi nhánh Huế trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

• Tác giả: Phạm Thị Na
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Quang Trực
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Cá Nhân Tại Ngân Hàng BIDV Chi Nhánh Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BIỂU BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH
• I. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. Sự cần thiết của đề tài
• 2. Mục tiêu của đề tài
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
• 4.1. Phương pháp xử lý số liệu
• 5. Cấu trúc của đề tài
• II. PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CÁ NHÂN TRONG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Hoạt động tín dụng tại các ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 1.1.2. Đặc điểm tín dụng ngân hàng
• 1.1.3. Phân loại tín dụng ngân hàng
• 1.1.4. Vai trò tín dụng ngân hàng
• 1.2. Rủi ro hoạt động tín dụng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng
• 1.2.1. Khái niệm rủi ro tín dụng
• 1.2.2. Phân loại rủi ro tín dụng ngân hàng
• 1.2.3. Dấu hiệu nhận biết rủi ro tín dụng
• 1.2.3.1. Nợ quá hạn
• 1.2.3.2. Những dấu hiệu khác
• 1.2.4. Đặc điểm và lợi ích của việc vay của KHCN trong sản xuất kinh doanh
• 1.2.5. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng
• 1.2.5.1. Nguyên nhân chung
• 1.2.5.2. Nguyên nhân từ phía khách hàng
• 1.2.5.3. Nguyên nhân từ chính bản thân ngân hàng
• 1.2.6. Tác động của rủi ro tín dụng
• 1.3. Các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng
• 1.3.1. Tỷ lệ nợ quá hạn
• 1.3.2. Tỷ lệ tổng dư nợ có hạn
• 1.3.3. Nợ xấu trên tổng dư nợ
• 1.3.4. Vòng quay vốn tín dụng
• 1.3.5. Hệ số thu hồi
• 1.3.6. Hiệu suất sử dụng vốn
• 1.3.7. Trích lập dự phòng và bù đắp rủi ro tín dụng
• 1.4. Quản lý rủi ro tín dụng
• 1.4.1. Khái niệm quản lý rủi ro tín dụng
• 1.4.2. Mục tiêu quản lý rủi ro tín dụng
• 1.4.3. Ý nghĩa của việc quản lý rủi ro tín dụng
• 1.4.4. Nguyên tắc Basel trong quản lý rủi ro tín dụng
• 1.4.5. Các mô hình đo lường rủi ro tín dụng
• 1.4.5.1. Mô hình định tính về đo lường rủi ro tín dụng
• 1.4.5.2. Mô hình lượng hóa rủi ro tín dụng
• 1.4.6. Nội dung quản lý rủi ro tín dụng
• 1.4.6.1. Sàng lọc lựa chọn khách hàng
• 1.4.6.2. Lượng hóa và đánh giá rủi ro tín dụng
• 1.4.6.3. Giám sát việc thực hiện vốn vay
• 1.4.6.4. Xây dựng quan hệ lâu dài với khách hàng
• 1.4.6.5. Hạn mức tín dụng
• 1.4.6.6. Nâng cao hiệu quả thẩm định và quản lý bảo đảm tiền vay
• 1.4.6.7. Bảo hiểm tín dụng
• 1.4.6.8. Hạn chế cho vay
• 1.4.6.9. Xây dựng quy trình quản lý rủi ro tín dụng phù hợp với thực tế của ngân hàng
• 1.4.6.10. Lập quỹ dự phòng rủi ro
• 1.4.7. Xử lý nợ có vấn đề
• 2. CHƯƠNG 2: RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HUẾ
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam - chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 2.1.1.1. Khái quát về Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.1.1.2. Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Huế
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và quản lý của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 2.1.2.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức và quản lý của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 2.1.2.2. Chức năng, nhiệm vụ các phòng ban của ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 2.1.3. Tình hình lao động của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Thừa Thiên Huế
• 2.2. Hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Huế
• 2.3. Tình hình cho vay phân theo mục đích vay tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Thừa Thiên Huế năm 2015
• 2.3.1. Khái quát tình hình cho vay sản xuất kinh doanh tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển BIDV - chi nhánh Huế
• 2.4. Công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Huế
• 2.4.1. Công tác quản trị rủi ro tín dụng cá nhân tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Huế
• 2.5. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả cho vay KHCN của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Huế
• 2.6. Những kết quả đạt được của BIDV trong hoạt động cho vay KHCN trong SXKD
• 2.6.1. Những kết quả đạt được
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG CÁ NHÂN TRONG HOẠT ĐỘNG SXKD TẠI BIDV - CHI NHÁNH HUẾ
• 3.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 3.2. Định hướng và mục tiêu trong hoạt động tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Huế
• 3.3. Giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng cá nhân trong sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư & Phát triển Việt Nam - chi nhánh Huế
• 3.3.1. Giải pháp phòng ngừa
• 3.3.2. Những hạn chế của BIDV trong hoạt động cho vay KHCN trong SXKD
• III. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1. Kiến nghị với ngân hàng nhà nước
• 2. Đối với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Cá Nhân Tại Ngân Hàng BIDV Chi Nhánh Huế

Quản trị rủi ro tín dụng cá nhân là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là tại Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển BIDV Chi nhánh Huế. Việc quản lý rủi ro tín dụng không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững trong hoạt động kinh doanh. Trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay, việc nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng là rất cần thiết.

1.1. Khái Niệm Về Rủi Ro Tín Dụng Cá Nhân

Rủi ro tín dụng cá nhân là khả năng khách hàng không thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận. Điều này có thể dẫn đến tổn thất cho ngân hàng và ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp ngân hàng có những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.2. Vai Trò Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Quản trị rủi ro tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích của ngân hàng và khách hàng. Nó giúp ngân hàng duy trì sự ổn định tài chính và nâng cao uy tín trong mắt khách hàng. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc quản lý rủi ro hiệu quả là yếu tố sống còn.

II. Những Thách Thức Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Huế

Ngân hàng BIDV Chi nhánh Huế đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản trị rủi ro tín dụng cá nhân. Những thách thức này không chỉ đến từ khách hàng mà còn từ chính ngân hàng và môi trường kinh doanh. Việc nhận diện và phân tích các thách thức này là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.1. Rủi Ro Từ Khách Hàng

Khách hàng có thể gặp khó khăn trong việc trả nợ do nhiều nguyên nhân như thất nghiệp, giảm thu nhập hoặc các vấn đề cá nhân khác. Điều này làm tăng nguy cơ nợ xấu cho ngân hàng.

2.2. Rủi Ro Từ Môi Trường Kinh Doanh

Môi trường kinh doanh biến động có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. Sự thay đổi trong chính sách kinh tế, lãi suất và các yếu tố khác có thể tạo ra rủi ro cho ngân hàng.

III. Phương Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Cá Nhân Tại BIDV Huế

Để quản trị rủi ro tín dụng cá nhân hiệu quả, Ngân hàng BIDV Chi nhánh Huế đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

3.1. Sàng Lọc Khách Hàng

Quá trình sàng lọc khách hàng giúp ngân hàng xác định được những khách hàng có khả năng trả nợ tốt. Việc này bao gồm việc đánh giá lịch sử tín dụng và khả năng tài chính của khách hàng.

3.2. Đánh Giá Rủi Ro Tín Dụng

Ngân hàng sử dụng các mô hình định lượng để đánh giá rủi ro tín dụng. Việc này giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính của khách hàng và đưa ra quyết định cho vay hợp lý.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Huế

Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng BIDV Chi nhánh Huế đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

4.1. Kết Quả Hoạt Động Tín Dụng

Ngân hàng đã ghi nhận sự gia tăng trong hoạt động tín dụng cá nhân, đồng thời giảm tỷ lệ nợ xấu. Điều này cho thấy hiệu quả của các biện pháp quản trị rủi ro đã được áp dụng.

4.2. Phản Hồi Từ Khách Hàng

Khách hàng đã có những phản hồi tích cực về dịch vụ tín dụng của ngân hàng. Sự hài lòng của khách hàng là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả quản trị rủi ro.

V. Kết Luận Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Huế

Quản trị rủi ro tín dụng cá nhân tại Ngân hàng BIDV Chi nhánh Huế là một quá trình liên tục và cần thiết. Việc nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững trong hoạt động kinh doanh.

5.1. Tương Lai Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Trong tương lai, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến các phương pháp quản trị rủi ro để đáp ứng với những thay đổi trong môi trường kinh doanh và nhu cầu của khách hàng.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Tiến

Ngân hàng cần xem xét việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro tín dụng. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong quá trình đánh giá rủi ro.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa thương mại, đặc biệt khi Việt Nam gia nhập các hiệp định thương mại đa phương như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), nhu cầu vốn phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của các tầng lớp dân cư và hộ gia đình không ngừng gia tăng. Tín dụng ngân hàng giữ vai trò huyết mạch trong việc cung ứng tài chính cho nền kinh tế, đồng thời là mảng hoạt động kinh doanh cốt lõi, đem lại từ 70% đến 90% tổng thu nhập cho các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, quy mô cấp tín dụng tăng trưởng nhanh luôn đi kèm với rủi ro tín dụng tiềm ẩn, bắt nguồn từ các biến động kinh tế vĩ mô, tính trung thực của khách hàng, tình trạng sử dụng vốn sai mục đích, rủi ro vỡ nợ, cùng các hạn chế nội tại của ngân hàng như chất lượng thẩm định chưa cao, nợ quá hạn và nợ xấu gia tăng.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) – Chi nhánh Thừa Thiên Huế, cho vay khách hàng cá nhân phục vụ sản xuất kinh doanh chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục tín dụng bán lẻ nhưng cũng đối mặt với nhiều nguy cơ rủi ro. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Thị Na tập trung giải quyết yêu cầu cấp thiết về quản trị rủi ro nhằm bảo toàn nguồn vốn và nâng cao hiệu quả kinh doanh của chi nhánh.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định theo 3 nhiệm vụ cụ thể:

1. Đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng cá nhân trong hoạt động sản xuất kinh doanh và nhận diện các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tại BIDV – Chi nhánh Huế.
2. Phân tích thực trạng nguyên nhân, trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản trị rủi ro trong hoạt động tín dụng cá nhân phục vụ sản xuất kinh doanh tại chi nhánh.
3. Hệ thống hóa và làm rõ hơn lý luận về hoạt động tín dụng, các rủi ro phát sinh trong quá trình cấp tín dụng và công tác quản trị rủi ro tại ngân hàng thương mại.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng và những giải pháp nhằm nâng cao công tác quản trị rủi ro tín dụng cá nhân trong hoạt động sản xuất kinh doanh tại BIDV – Chi nhánh Thừa Thiên Huế.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn như sau:

• Phạm vi không gian: Thực hiện trên địa bàn thành phố Huế và các địa bàn lân cận thuộc phạm vi quản lý của BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Về số liệu thứ cấp, khóa luận thu thập và xử lý chuỗi số liệu tài chính, nhân sự, tín dụng của ngân hàng trong giai đoạn 3 năm từ năm 2015 đến năm 2017. Về số liệu sơ cấp, tác giả tiến hành điều tra, phỏng vấn trực tiếp 19 cán bộ tín dụng có liên quan đến công tác quản trị cho vay tại chi nhánh trong khoảng thời gian từ ngày 24/11/2018 đến hết ngày 30/11/2018.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thiết lập nền tảng lý thuyết dựa trên các khái niệm chuẩn mực về tín dụng và rủi ro tín dụng của các học giả chuyên ngành, bao gồm định nghĩa của Thomas P. Fitch (rủi ro tín dụng phát sinh khi người vay không thanh toán được nợ theo thỏa thuận hợp đồng dẫn đến sai hẹn trong nghĩa vụ trả nợ) và Timothy W. Koch (sự thay đổi tiềm ẩn của thu nhập thuần và thị giá của vốn xuất phát từ việc khách hàng không thanh toán hoặc thanh toán trễ hạn).

Hệ thống chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng được tác giả tổng hợp gồm: tỷ lệ nợ quá hạn (với ngưỡng an toàn tiêu chuẩn từ 3% đến 5%), tỷ lệ tổng dư nợ có nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ, vòng quay vốn tín dụng, hệ số thu hồi nợ, hiệu suất sử dụng vốn và tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro. Cơ chế phân loại nợ và trích lập dự phòng được căn cứ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước tại Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN, phân định 5 nhóm nợ với tỷ lệ trích lập dự phòng tương ứng:

• Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn (tỷ lệ trích lập 0%).
• Nhóm 2: Nợ cần chú ý (quá hạn từ 10 đến 90 ngày; tỷ lệ trích lập 5%).
• Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn (quá hạn từ 91 đến 180 ngày; tỷ lệ trích lập 20%).
• Nhóm 4: Nợ nghi ngờ (quá hạn từ 181 đến 360 ngày; tỷ lệ trích lập 50%).
• Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn (quá hạn trên 360 ngày; tỷ lệ trích lập 100%).

Khung lý thuyết quản trị rủi ro kết hợp việc tuân thủ 17 nguyên tắc quản trị rủi ro nợ xấu của Ủy ban Basel (gồm 3 nhóm nội dung: xây dựng môi trường tín dụng thích hợp, thực hiện cấp tín dụng lành mạnh, duy trì quy trình quản lý, đo lường và theo dõi tín dụng phù hợp). Về công cụ đo lường, tác giả trình bày hệ thống định tính 6C (Character - Tư cách người vay, Capacity - Năng lực người vay, Cash - Thu nhập/Dòng tiền, Collateral - Tài sản bảo đảm, Conditions - Các điều kiện, Control - Kiểm soát người vay); mô hình điểm số Z của Edward Altman ($Z = 1,2X_1 + 1,4X_2 + 3,3X_3 + 0,6X_4 + 0,999X_5$, với ngưỡng $Z < 1,81$ phản ánh nguy cơ rủi ro cao); cùng hệ thống xếp hạng tín nhiệm quốc tế của Moody’s và Standard & Poor’s.

Bên cạnh đó, đề tài viện dẫn các điều kiện tín dụng áp dụng đối với khách hàng cá nhân vay sản xuất kinh doanh: độ tuổi người vay từ 18 đến 70 tuổi (người bảo lãnh từ 18 đến 80 tuổi), có tối thiểu 30% vốn tự có tham gia vào phương án kinh doanh, thời gian hoạt động trong ngành nghề tối thiểu 12 tháng, không có lịch sử nợ xấu tại ngân hàng trong vòng 1-2 năm gần nhất; các quy chuẩn về tài sản bảo đảm như diện tích nhà đất, mặt tiền đường, thời hạn sử dụng đất hỗn hợp, và tiêu chuẩn phương tiện vận tải thế chấp.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm sự kết hợp giữa nghiên cứu bàn giấy và khảo sát thực địa:

• Phương pháp quan sát: Ghi nhận thực tế quy trình tiếp nhận hồ sơ, thẩm định và tác nghiệp tại chi nhánh.
• Phương pháp thống kê: Thu thập, phân loại, sắp xếp các số liệu thứ cấp về lao động, kết quả tài chính, nguồn vốn huy động và dư nợ cho vay giai đoạn 2015-2017.
• Phương pháp so sánh: Đánh giá biến động số tuyệt đối và số tương đối qua các năm để thấy rõ xu hướng tăng trưởng hoặc suy giảm.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Đối chiếu các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính nhằm xác định nguyên nhân phát sinh rủi ro.
• Phương pháp điều tra phỏng vấn: Sử dụng bảng hỏi định tính thu thập ý kiến trực tiếp từ 19 cán bộ tín dụng của BIDV Huế trong thời gian từ ngày 24/11/2018 đến ngày 30/11/2018 về các nhóm nguyên nhân gây ra rủi ro (từ môi trường vĩ mô, khách hàng và nội bộ ngân hàng).
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp do Phòng Tổ chức - Hành chính, Phòng Kế hoạch - Tổng hợp, Phòng Tài chính - Kế toán, và Phòng Quản lý rủi ro của BIDV Thừa Thiên Huế cung cấp; dữ liệu sơ cấp tổng hợp từ kết quả điều tra 19 cán bộ ngân hàng.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng cá nhân trong sản xuất kinh doanh của ngân hàng thương mại

Chương này tập trung làm rõ bản chất kinh tế của tín dụng ngân hàng dựa trên ba đặc trưng cốt lõi: dựa trên cơ sở lòng tin, sự chuyển nhượng tài sản có thời hạn và hoàn trả, nguyên tắc hoàn trả cả gốc lẫn lãi. Tác giả phân loại tín dụng theo thời hạn (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn), theo bảo đảm tín dụng (có bảo đảm bằng cầm cố/thế chấp/bảo lãnh và không có bảo đảm), theo mục đích sử dụng vốn và theo chủ thể vay vốn.

Nghiên cứu phân tích các dấu hiệu nhận diện rủi ro tín dụng bao gồm: phát sinh nợ quá hạn, lãi quá hạn, khách hàng trì hoãn nộp báo cáo tài chính, đề nghị cơ cấu gia hạn nợ, hàng tồn kho gia tăng bất thường, cơ cấu tổ chức xáo trộn, hoặc quy mô kinh doanh bị thu hẹp. Nguyên nhân rủi ro được chia thành ba nhóm: nguyên nhân môi trường khách quan (kinh tế, chính trị, pháp lý, môi trường quốc tế); nguyên nhân từ khách hàng (sử dụng vốn sai mục đích, lập phương án kinh doanh giả mạo, năng lực quản lý yếu kém, rủi ro thiên tai/hỏa hoạn); nguyên nhân từ ngân hàng (chính sách tín dụng lỏng lẻo, cán bộ tín dụng vi phạm quy trình thẩm định, thiếu kiểm tra sau cho vay, cạnh tranh thiếu lành mạnh, năng lực công nghệ và đạo đức cán bộ hạn chế).

Về nội dung quản trị rủi ro, chương 1 chi tiết hóa các khâu: sàng lọc lựa chọn khách hàng; lượng hóa và đánh giá rủi ro qua mô hình chấm điểm; giám sát sử dụng vốn; thiết lập hạn mức tín dụng; quản lý tài sản bảo đảm; mua bảo hiểm tín dụng; hạn chế cho vay; trích lập quỹ dự phòng rủi ro; và áp dụng 4 biện pháp xử lý nợ có vấn đề (cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi tiền vay, chuyển nợ quá hạn, và xử lý tài sản bảo đảm).

Chương 2: Rủi ro tín dụng và quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Huế

Chương 2 trình bày tổng quan về BIDV (thành lập ngày 26/04/1957 với tên gọi ban đầu là Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam) và BIDV Chi nhánh Huế (thành lập theo Quyết định số 69/QĐ-NH5 ngày 27/03/1993 của Thống đốc NHNN và Công văn số 621CV/UBND ngày 14/07/1993 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế). Mạng lưới hoạt động của chi nhánh gồm 1 trụ sở chính (41 Hùng Vương, TP. Huế), 2 phòng giao dịch (PGD Phú Bài, PGD An Cựu) và 3 quỹ tiết kiệm (Thành Nội, Bến Ngự, Nguyễn Trãi), là đơn vị đạt chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000. Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc và các phòng chức năng: Kế hoạch - Tổng hợp, Quản lý rủi ro, Giao dịch khách hàng, Quản trị tín dụng, Quan hệ khách hàng, Tài chính - Kế toán, Tổ chức - Hành chính và Bộ phận Điện toán.

Tình hình nhân sự tại BIDV Huế (2015-2017):

Chỉ tiêu	Năm 2015	Năm 2016	Năm 2017	So sánh 2016/2015 (+/- %)	So sánh 2017/2016 (+/- %)
Tổng số lao động	103 người	109 người	108 người	+5,83%	-0,92%
- Nam	47 người (45,63%)	45 người (41,28%)	45 người (41,70%)	-4,26%	0,00%
- Nữ	56 người (54,37%)	64 người (58,72%)	63 người (58,30%)	+14,29%	-1,56%
- Trình độ trên Đại học	8 người (7,77%)	11 người (10,09%)	11 người (10,20%)	+37,50%	0,00%
- Trình độ Đại học	90 người (87,38%)	92 người (84,40%)	91 người (84,30%)	+2,22%	-1,09%
- Trình độ Trung cấp, Cao đẳng	2 người (1,94%)	3 người (2,75%)	3 người (2,80%)	+50,00%	0,00%

Kết quả hoạt động kinh doanh và huy động vốn: Thu nhập từ lãi vay chiếm tỷ trọng chi phối trong tổng doanh thu của chi nhánh: năm 2015 đạt 261,6 tỷ đồng; năm 2016 tăng thêm 177,4 tỷ đồng (tương ứng tăng 67,8%); năm 2017 đạt 520,6 tỷ đồng (tăng 81,61 tỷ đồng, tương ứng 18,6% so với 2016). Thu từ dịch vụ tăng từ 21,81 tỷ đồng (2015) lên 31,51 tỷ đồng (2016, tăng 44,5%) và đạt 36,81 tỷ đồng (2017, tăng 17,0%). Về chi phí, chi trả lãi tiền gửi và tiền vay năm 2015 là 128,73 tỷ đồng, năm 2016 tăng 30,4 tỷ đồng (23,6%), năm 2017 tiếp tục tăng 30,4 tỷ đồng (19,1%). Chi phí dự phòng nợ phải thu khó đòi năm 2017 giảm 9,07 tỷ đồng (giảm 50,8% so với năm 2016).

Nguồn vốn huy động của chi nhánh năm 2015 đạt 3.355,853 tỷ đồng; năm 2016 tăng lên 4.172,295 tỷ đồng (tăng 816,442 tỷ đồng, tương ứng tăng 24,33%); năm 2017 giảm xuống 3.820,892 tỷ đồng (giảm 351,403 tỷ đồng, tương ứng -9,2% do cạnh tranh tài chính và dòng tiền luân chuyển). Trong cơ cấu nguồn vốn, vốn huy động từ dân cư luôn chiếm tỷ trọng cao nhất.

Cơ cấu cho vay phân theo mục đích vay đối với khách hàng cá nhân (2015-2017):

Mục đích vay	Năm 2015 (Tỷ đồng)	Tỷ trọng 2015 (%)	Năm 2016 (Tỷ đồng)	Tỷ trọng 2016 (%)	Năm 2017 (Tỷ đồng)	Tỷ trọng 2017 (%)
Cho vay mua ô tô	68,4	9,18	81,0	7,60	97,0	7,00
Cho vay mua/sửa nhà	237,0	31,81	352,0	33,02	463,0	33,41
Cho vay chứng minh tài chính	168,0	22,55	251,0	23,55	299,0	21,57
Cho vay hỗ trợ học tập	0,6	0,08	0,3	0,03	0,3	0,02
Cho vay tiêu dùng không có TSBD	54,0	7,25	81,0	7,60	101,0	7,29
Thấu chi và thẻ tín dụng	59,0	7,92	81,0	7,60	101,0	7,29
Cho vay tiêu dùng có TSBD	7,0	0,94	8,2	0,77	10,0	0,72
Cầm cố, chiết khấu GTCG/TTK	23,0	3,09	38,0	3,56	59,7	4,31
Cho vay sản xuất kinh doanh	128,0	17,18	185,5	17,40	268,0	19,34
Tổng cộng	745,0	100,00	1.066,0	100,00	1.386,0	100,00

Dư nợ cho vay sản xuất kinh doanh cá nhân tăng trưởng liên tục từ 128 tỷ đồng năm 2015 lên 185,5 tỷ đồng năm 2016 (tăng 44,92%) và đạt 268 tỷ đồng năm 2017 (tăng 44,47%), nâng tỷ trọng từ 17,18% lên 19,34% tổng dư nợ cho vay cá nhân. Phân tích khảo sát từ 19 cán bộ tín dụng cho thấy các nhóm rủi ro tiềm ẩn xuất phát từ: biến động giá cả thị trường và cơ chế chính sách; khách hàng lập phương án kinh doanh thiếu thực tế, thiếu trung thực trong kê khai tài chính; và áp lực chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng khiến một bộ phận cán bộ chưa kiểm tra sâu sát mục đích sử dụng vốn sau giải ngân.

Chương 3: Giải pháp phòng ngừa hạn chế rủi ro tín dụng cá nhân trong hoạt động SXKD tại BIDV – Chi nhánh Huế

Chương này đề ra định hướng phát triển của BIDV và BIDV Huế: đẩy mạnh phát triển tín dụng bán lẻ an toàn, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức thấp, tăng cường khả năng chống chịu rủi ro. Các giải pháp cụ thể được xây dựng tập trung vào:

• Giải pháp phòng ngừa: Thực hiện nghiêm ngặt khâu sàng lọc, tuân thủ tiêu chí khách hàng (vốn tự có tối thiểu 30%, kinh nghiệm SXKD trên 12 tháng); nâng cao chất lượng thẩm định phương án sản xuất kinh doanh thực tế thay vì chỉ dựa vào hồ sơ giấy tờ; thắt chặt quản lý và định giá lại tài sản bảo đảm định kỳ; tăng cường liên kết bảo hiểm tín dụng (thông qua Tổng Công ty Bảo hiểm BIDV - BIC) đối với các tài sản thế chấp và phương án kinh doanh có độ rủi ro tiềm ẩn.
• Khắc phục các hạn chế nội bộ: Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thẩm định dòng tiền và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ tín dụng; hoàn thiện quy trình kiểm tra sau giải ngân nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu sử dụng vốn sai mục đích; tách bạch rõ ràng giữa bộ phận tiếp thị, bộ phận phân tích tín dụng và bộ phận quản lý rủi ro theo khuyến nghị Basel; đồng thời ứng dụng hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ để giám sát chặt chẽ các khoản nợ quá hạn.

---

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể phản ánh qua số liệu thực tế tại BIDV Chi nhánh Huế:

• Xác lập bức tranh chi tiết về sự tăng trưởng của mảng tín dụng cá nhân: Tổng dư nợ cá nhân tăng từ 745 tỷ đồng (2015) lên 1.066 tỷ đồng (2016) và chạm mốc 1.386 tỷ đồng (2017). Trong đó, dư nợ cho vay sản xuất kinh doanh cá nhân đạt mức tăng trưởng hơn gấp đôi, từ 128 tỷ đồng (2015) lên 268 tỷ đồng (2017), chiếm tỷ trọng 19,34%.
• Phân tích tương quan giữa thu nhập từ lãi và chi phí dự phòng: Thu nhập từ lãi tăng mạnh từ 261,6 tỷ đồng (2015) lên 520,6 tỷ đồng (2017), trong khi chi phí dự phòng nợ phải thu khó đòi năm 2017 giảm 50,8% (giảm 9,07 tỷ đồng) so với năm 2016, phản ánh nỗ lực xử lý và kiểm soát nợ có vấn đề của chi nhánh.
• Tổng hợp các giải pháp mang tính khả thi: Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp từ kiểm soát điều kiện vay vốn, siết chặt quy chuẩn tài sản bảo đảm đến áp dụng công cụ bảo hiểm tín dụng BIC và phân định rạch ròi quy trình phê duyệt độc lập.
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Khóa luận đi sâu vào một phân khúc hẹp nhưng có rủi ro cao là khách hàng cá nhân vay phục vụ sản xuất kinh doanh tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, kết hợp số liệu thống kê kế toán 3 năm liên tiếp (2015-2017) với dữ liệu điều tra định tính từ 19 cán bộ quản lý tín dụng tại chỗ, giúp lượng hóa các đánh giá thực tiễn về môi trường rủi ro tại chi nhánh.
• Kiến nghị chính sách: Đề xuất với Ngân hàng Nhà nước về việc hoàn thiện hệ thống thông tin tín dụng (CIC) và khung khổ pháp lý; kiến nghị Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam tăng cường phân cấp ủy quyền linh hoạt gắn liền với công nghệ giám sát từ xa.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nhất định được ghi nhận từ phạm vi và dữ liệu văn bản:

• Phạm vi số liệu sơ cấp: Khảo sát thực địa chỉ tiến hành trên mẫu 19 cán bộ tín dụng tại BIDV Chi nhánh Huế trong khoảng thời gian ngắn (từ 24/11/2018 đến 30/11/2018), chưa mở rộng khảo sát trực tiếp từ phía các khách hàng cá nhân đi vay để đối chiếu thông tin đa chiều.
• Dữ liệu định lượng: Chuỗi số liệu phân tích thứ cấp dừng lại ở giai đoạn 2015-2017; các chỉ tiêu chuyên sâu về nợ xấu theo 5 nhóm nợ và thang điểm định giá tài sản bảo đảm mới dừng ở mức giới thiệu danh mục phân loại theo quy định.
• Hướng mở rộng: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát cỡ mẫu lớn hơn bao gồm cả người vay và cán bộ tín dụng trên toàn bộ các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn miền Trung; áp dụng các mô hình kinh tế lượng để đo lường định lượng xác suất vỡ nợ (PD) và tổn thất khi vỡ nợ (LGD) theo chuẩn mực Basel II toàn diện.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo chuyên môn hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ, tín dụng cá nhân và hộ kinh doanh.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống hóa 17 nguyên tắc Basel về quản lý rủi ro tín dụng cùng tiêu chuẩn 6C (Chương 1); bộ số liệu chi tiết về cơ cấu lao động, kết quả hoạt động kinh doanh, cơ cấu huy động vốn và dư nợ cho vay theo 9 mục đích sử dụng vốn của BIDV Thừa Thiên Huế (Chương 2); bảng quy chuẩn điều kiện cho vay kinh doanh cá nhân và thang đánh giá tài sản bảo đảm phục vụ cho công tác thẩm định thực tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện đối với khách hàng cá nhân và người bảo lãnh khi vay vốn sản xuất kinh doanh tại ngân hàng được quy định như thế nào? Theo văn bản, khách hàng cá nhân đứng tên vay vốn phải trong độ tuổi từ 18 đến 70 tuổi; người bảo lãnh khoản vay phải trên 18 tuổi và dưới 80 tuổi, có mối quan hệ thân thiết ruột thịt (vợ chồng, bố mẹ, anh chị em, con dâu, con rể...). Người vay phải có đăng ký kinh doanh hợp pháp, có thời gian hoạt động SXKD trong cùng lĩnh vực tối thiểu 12 tháng, có ít nhất 30% vốn tự có tham gia vào phương án, và không có lịch sử nợ xấu tại ngân hàng trong 1-2 năm gần nhất.

2. Dư nợ cho vay khách hàng cá nhân phục vụ sản xuất kinh doanh tại BIDV Huế tăng trưởng như thế nào trong giai đoạn 2015-2017? Dư nợ cho vay SXKD cá nhân tại chi nhánh đạt 128 tỷ đồng năm 2015 (chiếm tỷ trọng 17,18% tổng dư nợ cá nhân), tăng lên 185,5 tỷ đồng năm 2016 (chiếm 17,40%), và đạt 268 tỷ đồng năm 2017 (chiếm 19,34%). Tốc độ tăng trưởng dư nợ mảng này đạt xấp xỉ 44,9% trong năm 2016 và 44,5% trong năm 2017.

3. Cơ chế phân loại 5 nhóm nợ và tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng được tác giả căn cứ theo văn bản nào? Tác giả căn cứ theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Mức trích lập cụ thể gồm: Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn) trích 0%; Nhóm 2 (Nợ cần chú ý) trích 5%; Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) trích 20%; Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) trích 50%; Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) trích 100%. Nợ xấu được xác định là các khoản nợ thuộc nhóm 3, 4 và 5.

4. Mạng lưới hoạt động của BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế gồm những điểm giao dịch nào? BIDV Thừa Thiên Huế gồm 1 trụ sở chính tại số 41 Hùng Vương, TP. Huế; 2 phòng giao dịch gồm PGD Phú Bài (1137 Nguyễn Tất Thành, Hương Thủy) và PGD An Cựu (171 Hùng Vương, TP. Huế); cùng 3 quỹ tiết kiệm gồm: QTK Thành Nội (154 Mai Thúc Loan), QTK Bến Ngự (22 Phan Bội Châu), và QTK Nguyễn Trãi (141 Nguyễn Trãi).

5. Tác giả đã thực hiện việc thu thập dữ liệu sơ cấp bằng phương pháp nào và quy mô mẫu khảo sát là bao nhiêu? Tác giả thu thập dữ liệu sơ cấp bằng phương pháp phỏng vấn cá nhân trực tiếp thông qua bảng hỏi định tính đối với đối tượng là 19 cán bộ đang làm việc trong mảng tín dụng và quản trị cho vay tại BIDV Chi nhánh Huế, thời gian tiến hành từ ngày 24/11/2018 đến hết ngày 30/11/2018.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Thị Na phản ánh toàn diện thực trạng hoạt động và công tác quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân phục vụ sản xuất kinh doanh tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2015-2017. Công trình kết hợp cơ sở lý thuyết ngân hàng thương mại, tiêu chuẩn 6C, nguyên tắc Basel với việc phân tích dữ liệu thực nghiệm về tài chính, lao động và điều tra khảo sát cán bộ quản lý tín dụng tại chỗ. Các giải pháp đề xuất tập trung giải quyết đồng bộ các mắt xích từ thẩm định điều kiện khách hàng, định giá tài sản bảo đảm, bảo hiểm tín dụng đến việc phân định trách nhiệm nội bộ nhằm kiểm soát nợ quá hạn và nâng cao chất lượng tín dụng bán lẻ tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CÁ NHÂN 1.1 Hoạt động tín dụng tại các ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm tín dụng ngân hàng Tín dụng ngân hàng là việc ngân hàng chấp nhận để khách hàng sử dụng một lượng tài sản (bằng tiền, tài sản thực hay uy tín) trên cơ sở lòng tin khách hàng có khả năng trả gốc và lãi khi đến hạn. Ngân hàng (NH) cấp tín dụng bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh và các nghiệp vụ khác. Thuật ngữ được hiểu theo nghĩa rộng khái quát ở trên hoặc theo nghĩa hẹp là cho vay. Trong đề tài này nghiên cứu về tín dụng nói chung và trọng tâm là rủi ro trong hoạt động cho vay.2 Đặc điểm tín dụng ngân hàng - Dựa trên cơ sở lòng tin.

Khi khách hàng sử dụng vốn vay có mục đích, có hiệu quả và có khả năng hoàn trả gốc và lãi đúng thời hạn thì NH sẽ cho khách hàng vay, còn khách hàng thì tin tưởng vào khả năng, kiếm được tiền trong trong tương lai để trả nợ gốc và lãi vay. Đặc điểm quan trọng nhất đó là lòng tin, từ đó tạo ra các đặc điểm tiếp theo. - Sự chuyển nhượng một tài sản có thời hạn hay có tính hoàn trả được gọi là tín dụng. Trung gian tài chính là NH với mục đích là ” đi vay để cho vay”nên mọi khoảng tín dụng của NH đều phải có thời hạn bảo đảm để NH hoàn trả vốn huy động.

- Phải dựa trên nguyên tắc trả gốc và lãi. Khi khách hàng vay thì phải trả lãi cho NH .Giá trị hoàn trả phải lớn hơn giá trị gốc, đây chính là của quyền sử dụng vốn vay.3 Phân loại tín dụng ngân hàng Căn cứ vào thời hạn tín dụng Dựa vào thời hạn có thể phân tín dụng thành 3 loại sau: - Tín dụng ngắn hạn: là tín dụng có thời hạn đến 12 tháng. NH cho khách hàng vay với thời gian trên nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu hoạt động kinh doanh của KH 4 như: kinh doanh nhỏ lẻ, tiêu dùng và các hoạt động nông nghiệp. loại tín dụng này có thời gian thu hồi vốn nhanh.

- Tín dụng trung hạn: có thời hạn trên 12 tháng đến 60 tháng. Khách hàng vay để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD), thương mại, dịch vụ. Các doanh nghiệp chủ yếu sử dụng hình thức này để vay vốn. - Tín dụng dài hạn: là loại tín dụng có thời hạn từ trên 60 tháng.

Khách hàng vay từ NH để đáp ứng nhu cầu đầu tư có quy mô rộng lớn như các công trình: cầu cống, trường học, công viên, bệnh viện. Căn cứ vào bảo đảm tín dụng - Tín dụng có bảo đảm: Dựa trên cơ sở các bảo đảm như thế chấp, cầm cố hoặc có sự bảo lãnh của người thứ ba. KH khi vay sẽ được NH nắm giữ tài sản để xử lý thu hồi nợ khi vay không thực hiện các nghĩa vụ đã được cam kết trong hoạt động tín dụng (HDTD). Đối với những khách hàng không có uy tín cao với ngân hàng thì áp dụng hình thức tín dụng này.

Mặc dù là có tài sản bảo đảm (TSBD) nhưng hình thức tín dụng này vẫn có độ rủi ro cao vì tài sản có thể bị mất giá hay người bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ của mình. -Tín dụng không có bảo đảm: Là loại tín dụng mà NH không cần tài sản thế chấp, cầm cố, hoặc không có bảo lãnh của người thứ ba.Việc cấp tín dụng chỉ dựa vào bản thân khách hàng có đủ khả năng tài chính. Muốn vậy, NH phải đánh giá hiệu quả sử dụng tiền vay của người vay, khách hàng không được phép giao dịch với bất kì khách hàng nào khác. Đây là một loại tín dụng ít rủi ro cho NH vì khách hàng có uy tín rất lớn và khả năng trả nợ rất cao thì mới được cấp tín dụng mà không cần đảm bảo.

Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn: - Tín dụng bất động sản - Tín dụng công thương nghiệp - Tín dụng tiêu dùng - Tín dụng đầu tư tài chính Căn cứ vào phương thức hoàn trả nợ vay: - Tín dụng hoàn trả nhiều lần -Tín dụng hoàn trả một lần 5 - Tín dụng trả theo yêu cầu Căn cứ vào chủ thể vay vốn: - Tín dụng doanh nghiệp - Tín dụng cá nhân, hộ gia đình 1.4 Vai trò tín dụng ngân hàng Đối với nền kinh tế - Tín dụng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đầu tư và hội nhập. Tín dụng NH đóng vai trò quan trọng trong cầu nối giữa những người có nguồn vốn và những người thiếu vốn tạm thời. Việc luân chuyển vốn giữa các chủ thể trong nền kinh tế giúp cho việc thúc đẩy, tăng lượng vốn đầu tư đảm bảo được hoạt động SXKD. Ngoài ra, tín dụng NH giúp phân bổ có hiệu quả các nguồn lực tài chính trong nền kinh tế, giúp kinh tế tăng trưởng, tạo ra công ăn việc làm và năng suất lao động cao hơn.

Nếu hoạt động SXKD của khách hàng phát triển tốt thì đây là cơ hội để hội nhập, đầu tư phát triển cơ sở vật chất trang thiết bị hiện đại. - Nhà nước sử dụng tín dụng NH làm công cụ để điều tiết, thông qua việc đầu tư vốn tín dụng vào những ngành nghề, khu vực kinh tế trọng điểm sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế, hình thành trên cơ cấu kinh tế hiệu quả. Thông qua lãi suất, tín dụng NH góp phần lưu thông tiền tệ ổn định giá trị đồng tiền. Đối với khách hàng -Tín dụng NH giúp khách hàng có được vốn về cả số lượng và chất lượng.

Đồng thời, giúp khách hàng tận dụng được cơ hội kinh doanh, đảm bảo duy trì sự phát triển của doanh nghiệp. - Tín dụng NH góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. Đối với ngân hàng -Lợi nhuận chủ yếu của NH là hoạt động tín dụng đem lại 70% -80%. Đây là hoạt động truyền thống mang lại hiệu quả cao nhất.

NH mở rộng được các loại hình dịch vụ khác như thanh toán, thu hút tiền gửi, kinh doanh ngoại tệ, tư vấn.thông qua hoạt động tín dụng. Từ đó đa dạng hóa hoạt động kinh doanh, tăng lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro khi ngân hàng Trung ương thắt chặt tiền tệ hoặc khi gặp rủi ro tín dụng.2 Rủi ro hoạt động tín dụng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng 1.1 Khái niệm rủi ro tín dụng Thomas P.Fithch: Rủi ro tín dụng là loại rủi ro xảy ra khi người vay không thanh toán được nợ theo thỏa thuận hợp đồng dẫn đến sai hẹn trong nghĩa vụ trả nợ. Cùng với rủi ro lãi suất, rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro chủ yếu trong hoạt động cho vay của ngân hàng.Koch: Một khi ngân hàng đã nắm giữ tài sản sinh lợi, rủi ro xảy ra khi tài sản sai hẹn – có nghĩa là khách hàng không thanh toán vốn gốc và lãi theo thỏa thuận. Rủi ro tín dụng là sự thay đổi tiềm ẩn của thu nhập thuần và thị giá của vốn xuất phát từ việc khách hàng không thanh toán hay thanh toán trễ hạn.

Rủi ro tín dụng xảy ra khi NH không thu được toàn bộ gốc và lãi từ KH hoặc KH không trả đúng thời hạn đã thỏa thuận. Đây là loại rủi ro phát sinh khi một hoặc các bên tham gia vào HĐTD không có khả năng thanh toán cho bên còn lại.2 Phân loại tín dụng ngân hàng Phân loại rủi ro tín dụng theo loại cho vay Thứ nhất, rủi ro tín dụng đối với các khoản vay dùng để tài trợ vốn lưu động: Thời gian hoàn trả khoản vay nhanh vì thời gian luân chuyển của của vốn lưu động tương đối nhanh nên mức độ rủi ro tín dụng loại này cũng thấp hơn. Thứ hai, rủi ro tín dụng đối với các khoản vay dùng để tài trợ cho tài sản cố định: Do thời gian vay vốn dài, hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình của tài sản cố định cũng rất cao, nên khoản vay này có mức độ rủi ro tín dụng cao. Phân loại rủi ro tín dụng theo thời gian khoản vay Rủi ro tín dụng đối với các khoản vay ngắn hạn: đối với các khoản tín dụng có thời hạn từ 12 tháng trở xuống.

Rủi ro tín dụng xảy ra đối với các khoản vay trung và dài hạn: đối với các khoản tín dụng có thời gian trên 12 tháng. Thông thường mức độ rủi ro tín dụng của các khoản vay trung hạn và dài hạn thường cao hơn rủi ro tín dụng của các khoản cho vay ngắn hạn. Do đó, cho dù lãi suất cho vay của các khoản vay trung và dài hạn này thường hấp dẫn hơn các NHTM ở Việt Nam vẫn hạn chế việc mở rộng hoạt động tín dụng đối với loại cho vay này. 7 Phân loại rủi ro tín dụng theo nguyên nhân gây ra rủi ro Phân loại rủi ro tín dụng theo một số nguyên nhân sau như : Rủi ro tín dụng đối phát sinh từ những nguyên nhân chung, rủi ro tín dụng có nguyên nhân từ phía khách hàng, rủi ro tín dụng có nguyên nhân từ phía ngân hàng.

Phân loại rủi ro tín dụng theo khách hàng vay Rủi ro tín dụng phân theo khách hàng vay bao gồm hai loại : Rủi ro tín dụng đối với các khoản vay của các doanh nghiệp và rủi ro tín dụng đối với khoản vay của cá nhân, hộ gia đình.3 Dấu hiệu nhận biết rủi ro tín dụng 1. Nợ quá hạn - Nợ quá hạn xuất phát từ nguyên nhân chủ quan và khách quan khác nhau vì một khoản tín dụng được cấp ra nhưng không thể thu hồi. Đây là nhân tố dễ gây ra rủi ro nhất trong nhiều yếu tố. Vì vậy, để hạn chế rủi ro trong hoạt động tín dụng thì NH phải giữ cho tỉ lệ này ở mức hợp lý, thường là dưới 5%.

- Nợ quá hạn có nhiều loại, dựa vào khả năng thu hồi thì ta có thể chia nợ quá hạn thành hai loại là nợ quá hạn có khả năng thu hồi và nợ quá hạn không có khả năng thu hồi: + Nợ quá hạn có khả năng thu hồi là vì do nhiều lý do từ KH nên chậm thanh toán cho NH khi đã đến, nhưng các phân tích chủ quan của NH cho thấy có thể thu hồi được nợ. + Nợ quá hạn không có khả năng thu hồi là nợ quá hạn không thể thu hồi sau khi NH phân tích các khả năng thu hồi từ KH. Các NH được phép trích quỹ dự trữ đặc biệt để bù đắp trong trường hợp nợ quá hạn này.