Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại chi nhánh ngân hàng thương mại. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Agribank chi nhánh huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Agribank chi nhánh huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La.
5 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thƣơng mại Cho đến hiện nay, có một số nghiên cứu có liên quan đến quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp. Ở đó có một số nghiên cứu đề cập đến quản lý rủi ro tín dụng. Nghiên cứu của Bullivant (2010) đã trình bày bao quát các khía cạnh của quản lý rủi ro tín dụng.
Tất cả các vấn đề về mô hình quản lý rủi ro tín dụng được đề cập một cách chi tiết, bao gồm cả hướng dẫn về chính sách tín dụng và quản lý các chức năng tín dụng, điều kiện tín dụng, đánh giá rủi ro, quản lý và mô hình hóa, thu hồi nợ, bảo hiểm tín dụng, tín dụng xuất khẩu, tín dụng tiêu dùng, luật tín dụng thương mại và các dịch vụ tín dụng. Koulafetis (2017) nghiên cứu một cách toàn diện về các mô hình đo lường rủi ro tín dụng trong đó nêu chi tiết về các mô hình đo lường rủi ro danh mục, từ các mô hình được khuyến nghị theo cách tiếp cận tiêu chuẩn, cách tiếp cận cơ bản dựa trên xếp hạng tín dụng nội bộ và cách tiếp cận nâng cao dựa trên xếp hạng tín dụng nâng cao đến các mô hình do các định chế tài chính lâu đời trên thế giới. Nghiên cứu này cũng chỉ ra những mô hình này tập trung đo lường cùng một đại lượng về mặt lý thuyết, đó là mức tổn thất ngoài dự tính trong khi đó một số mô hình khác tập trung và hướng thiết lập các cơ chế mô phỏng giá trị danh mục trong tương lai. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu đề cập đến quản lý cho vay đối với doanh nghiệp.
Nghiên cứu của Nguyễn Trọng Nam (2021) đã hệ thống được các vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động cho vay đối với SME; những nội dung 6 cơ bản về quản lý cho vay đối với SME trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn; kinh nghiệm quốc tế về quản lý cho vay đối với SME trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Nghiên cứu này đã đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt động cho vay đối với SME đó là: quản lý chặt chẽ quy trình cho vay, tăng cường giám sát trong và sau cho vay, nâng cao chất lượng hoạt động cho vay. Qua đó, tác giả đưa ra những giải pháp và kiến nghị về quản lý hoạt động cho vay đối với SME ở Việt Nam trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn: kiến nghị với Chính phủ, kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, kiến nghị với Hiệp hội SME. Tuy nhiên, kiến nghị với hệ thống ngân hàng nói chung, là trung gian tài chính, là đối tác trực tiếp với các SME thì luận án không đề cập đến.
Do vậy, các giải pháp vẫn chưa tạo được sự thống nhất dẫn đến việc thực hiện sẽ gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Nghiên cứu của Phạm Văn Tiến (2020) đã hệ thống hoá những lý luận cơ bản về hoạt động cho vay, các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý hoạt động cho vay các SME. Qua đó đã phân tích, đánh giá được thực trạng quản lý hoạt động cho vay các SME tại VietinBank - Chi nhánh KCN Hải Dương giai đoạn 2008 - 2019 và đã đề xuất các giải pháp như: quản lý quy trình thẩm định tín dụng, nâng cao chất lượng nhân lực, tăng cường hoạt động kiểm tra và giám sát đối với các khoản vay nhằm nâng cao chất lượng quản lý hoạt động cho vay đối với các SME tại chi nhánh. Cũng từ lý luận và thực tiễn nghiên cứu, luận văn đã nêu lên được một số kiến nghị (xây dựng chính sách lãi suất, đổi mới quy trình cho vay) với các cơ quan hữu quan và với cơ quan chủ quản trong việc thúc đẩy sự phát triển của các SME tuy nhiên lại chưa đưa ra được một số kiến nghị với Chính phủ trong việc ban hành những quy định nhằm hoàn thiện môi trường pháp lý đảm bảo an toàn cho hoạt động tín dụng của Ngân hàng.
7 Nghiên cứu của Võ Đức Toàn (2019) chỉ ra lý luận cơ bản về tín dụng và chất lượng tín dụng ngân hàng đối với SME. Luận án cũng đánh giá được chất lượng tín dụng của các ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) đối với SME. Từ những phân tích đánh giá quan hệ tín dụng giữa ngân hàng TMCP với SME, luận án đã hệ thống hóa các nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ tín dụng giữa SME và ngân hàng TMCP, rút ra những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó làm cơ sở đề xuất các giải pháp thích hợp. Nghiên cứu của Vũ Thị Thu Cúc (2019) phân tích thực trạng hoạt động tín dụng của các NHTM đối với các SME trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh dựa trên các khía canh như tổng quan về ngân hàng thương mại, rủi ro tín dụng và quản lý tín dụng đối với SME, phân tích các nhân tố ảnh hưởng, tìm hiểu nguyên nhân.
Từ đó, đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay các SME của các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên luận văn chưa làm rõ được những rủi ro tín dụng trong cho vay các SME để làm rõ thực trạng và đề ra giải pháp cụ thể. Nghiên cứu của Trần Quang Phú (2018) đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phân tích tổng hợp, thống kê mô tả, so sánh, điều tra xã hội học để đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng tín dụng đối với SME tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Đống Đa. Trên cơ sở những tồn tại và hạn chế, tác giả đề xuất 5 giải pháp về nhân lực, cải tiến quy trình cho vay, xây dựng chính sách lãi suất, tăng cường marketing, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nhằm nâng cao chất lượng tín dụng đối với SME.
Nghiên cứu của Lê Nguyễn Phương Ngọc (2017) tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về rủi ro tín dụng và đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng quản trị cho vay SME tại ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam - Chi 8 nhánh thành phố Hồ Chí Minh (Techcombank Hồ Chí Minh). Luận văn cũng đánh giá về những kết quả đạt được của chi nhánh, đưa ra một số hạn chế trong công tác quản lý cho vay SME, phân tích một số nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến công tác quản lý tín dụng SME tại ngân hàng này chưa đạt hiệu quả cao. Từ đó, nêu lên định hướng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng đối với SME tại Techcombank Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, các giải pháp luận văn đưa ra chưa nhất quán và thống nhất với cơ sở lý luận và thực trạng tại ngân hàng; do đó, các giải pháp đưa ra thiếu toàn diện và chưa sát thực tế.
Nghiên cứu của Trần Hiệp (2015) đã khái quát những vấn đề lý luận chung về quản lý hoạt động tín dụng cho các SME của NHTM, khái quát những kinh nghiệm của một số chi nhánh ngân hàng Agribank trên địa bàn thành phố Hà Nội. Trên cơ sở đó phân tích thực trạng, đánh giá những ưu và nhược điểm trong quản lý hoạt động tín dụng cho các SME tại Agribank chi nhánh Tây Đô. Tác giả đã đề xuất 4 nhóm giải pháp đó là: nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhóm giải pháp về đổi mới quy trình cho vay, nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng cho vay, nhóm giải pháp về marketing và công nghệ ngân hàng. Nghiên cứu của Nguyễn Hà Linh (2015) phân tích hoạt động tín dụng SME tại ngân hàng Agribank - Chi nhánh Láng Hạ.
Kết hợp nghiên cứu về kinh nghiệm các nước phát triển trên thế giới để tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng SME. Luận văn đã đề xuất được 6 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho vay các SME tại ngân hàng Agribank chi nhánh Láng Hạ. Thông qua các công trình nghiên cứu trên có thể thấy rằng, các công trình đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tín dụng đối với SME tại các chi nhánh NHTM. Nhiều nghiên cứu đã kiến nghị được các 9 giải pháp về nhân lực, kiểm tra giám sát, đổi mới quy trình, công nghệ ngân hàng… để quản lý tín dụng đối với SME tại chi nhánh NHTM thông qua việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính.
Tuy nhiên, nghiên cứu về quản lý tín dụng đối với SME tại chi nhánh NHTM ở một địa bàn cụ thể như huyện Mộc Châu thì cho đến nay chưa có công trình nào đề cập, nghiên cứu. Do đó, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La”, đây là vấn đề mang tính thời sự, có giá trị thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tín dụng đối với SME tại Agribank chi nhánh huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La trong thời gian tới. Cơ sở lý luận về quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của chi nhánh ngân hàng thƣơng mại 1. Một số khái niệm 1.
Tín dụng Theo Trần Quang Phú (2018), tín dụng là hoạt động giao dịch giữa hai chủ thể trong đó một bên chuyển giao tiền hoặc tài sản cho bên kia sử dụng trong một thời gian nhất định đồng thời bên nhận tiền cam kết hoàn trả theo điều kiện đã thỏa thuận. Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng với tổ chức kinh tế và cá nhân thể hiện dưới hình thức nhận tiền gửi của khách hàng, cho vay khách hàng, tài trợ thuê mua, bảo lãnh hoặc chiết khấu (Nguyễn Minh Kiều, 2019).