Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tín dụng bán lẻ tại chi nhánh ngân hàng thương mại. - Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. - Chương 3: Thực trạng quản lý tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Hà Tĩnh. - Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Hà Tĩnh.
3 c CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SƠ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Quản lý tín dụng bán lẻ nói riêng và quản lý tín dụng nói chung tại các NHTM nhằm mục đích tăng trưởng dư nợ một cách bền vững, có chất lượng và giảm thiểu rủi ro về nợ xấu. Do vậy, đây là vấn đề thu hút sự quan tâm nghiên cứu của các nhà nghiên cứu cũng như các chuyên gia kinh tế. Vấn đề nghiên cứu về quản lý tín dụng bán lẻ cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu, luận văn, bài viết tiêu biểu được công bố, đăng tải như: - Nguyễn Thị Gấm, 2018.
Quản trị rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Luận án tiến sĩ kinh tế (chuyên ngành tài chính ngân hàng). Đại học Kinh tế quốc dân. Luận án tập trung nghiên cứu các vấn đề một cách khoa học thông qua hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản trị rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp tại các NHTM; với minh họa thực tiễn và phân tích hoạt động của các NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2012 -2017 gồm 7 NHTM nhà nước và 28 NHTM Cổ phần trong công tác quản trị rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp.
Từ đó, đưa ra những giải pháp tăng cưởng quản trị rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp tại các NHTM Việt Nam. - Vương Hồng Hà, 2013. Phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Bắc Giang. Luận văn thạc sĩ kinh tế (chuyên ngành Quản trị kinh doanh), Đại học Nông nghiệp Hà Nội.
Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ tại NHTM, phân tích đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ tại BIDV- Chi nhánh Bắc Giang giai đoạn 2009 – 2011, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển tín dụng bán lẻ tại BIDV - Chi nhánh Bắc Giang. - Triều Mạnh Đức, 2010. Giải pháp phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh 6. Luận 4 c văn thạc sĩ kinh tế (chuyên ngành Kinh tế tài chính- Ngân hàng), Đại học Kinh tế TP.
Hồ Chí Minh. Luận văn đã phân tích đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ tại Agribank – Chi nhánh 6 giai đoạn 2004-2010; xây dựng căn cứ và đề ra những giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại Agribank chi nhánh 6. - Vũ Thị Hồng Anh, 2011. Đẩy mạnh dịch vụ Ngân hàng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Bài học kinh nghiệm từ một số Ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
Luận văn thạc sĩ kinh tế thế giới và Quan hệ kinh tế Quốc tế, trường Đại học Ngoại Thương. Luận văn đưa ra hệ thống cơ sở lý luận về NHTM và hoạt động tín dụng bán lẻ của các NHTM; đi sâu phân tích thực trạng dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại VietinBank giai đoạn 2011 – 2015, thông qua việc phân tích các kinh nghiệm phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ của một số ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam đề ra các giải pháp vận dụng cho VietinBank nhằm đẩy mạnh dịch vụ NHBL. - Đinh Mạnh Cường, 2016. Giải pháp phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Ninh Bình.
Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Học viện Ngân hàng. Luận văn đã hệ thống hóa, phân tích và tổng hợp khung lý luận về các vấn đề liên quan đến phát triển tín dụng bán lẻ tại NHTM; nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng bán lẻ của VietinBank – Chi nhánh Ninh Bình giai đoạn 2013 -2015; từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển tín dụng bán lẻ tại VietinBank – Chi nhánh Ninh Bình. Quản lý tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Đông Hà Nội. Luận văn thạc sĩ kinh tế (Chuyên ngành Quản lý kinh tế).
Đại học Kinh tế - Đại học QGHN. Luận văn đã Hệ thống hóa và làm rõ hơn cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tín dụng tại các NHTM; Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam, chi nhánh Đông Hà Nội; chỉ ra được những kết quả đã đạt được, những hạn chế và nguyên nhân trong công tác quản lý hoạt động tín dụng của VietinBank – Chi nhánh Đông Hà Nội đánh giá toàn diện về thực trạng công tác quản lý hoạt 5 c động tín dụng của Vietinbank – Chi nhánh Đông Hà Nội giai đoạn 2010-2014 và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý hoạt động tín dụng tại VietinBank – Chi nhánh Đông Hà nội giai đoạn 2015- 2020. - Các luận văn, luận án, công trình nghiên cứu trên đều đề cập và nghiên cứu về hoạt động tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng nói chung và tín dụng bán lẻ nói riêng tại một số NHTM Việt Nam, đã nêu được các lý luận cơ bản về dịch vụ tín dụng bán lẻ đối với NHTM, phân tích, đánh giá sự phát triển dịch vụ tín dụng bán lẻ và để xuất các giải pháp đẩy mạnh phát triển dịch vụ. Tuy nhiên, các công trình trên chủ yếu tiếp cận vấn đề dưới góc độ quản trị kinh doanh, còn dưới góc độ quản lý kinh tế còn rất ít, đặc biệt chưa có công trình nghiên cứu nào phân tích, đánh giá về công tác quản lý hoạt động tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Hà Tĩnh theo cách tiếp cận khoa học quản lý gồm ba khâu: Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch và kiểm tra, kiểm soát đối với hoạt động tín dụng bán lẻ tại ngân hàng này.
Cơ sở lý luận về quản lý tín dụng bán lẻ tại chi nhánh ngân hàng thương mại. Khái quát về tín dụng bán lẻ. Khái niệm và đặc điểm của tín dụng bán lẻ tại chi nhánh ngân hàng thương mại. Nếu như trước đây, đối tượng khách hàng chủ yếu của một số Chi nhánh NHTM là các doanh nghiệp lớn, các tổ chức tài chính thì hiện nay, trong điều kiện thị trường tài chính ngân hàng cạnh tranh khốc liệt thì phạm vi đối tượng đã được mở rộng hơn rất nhiều.
Không những thế, ngân hàng đã phải chủ động tìm kiếm và phân loại khách hàng, nghiên cứu và thiết kế những sản phẩm dịch vụ đa dạng và đưa nó đến đại bộ phận dân cư trong xã hội nhằm tối đa hóa lợi nhuận. Từ đó, thuật ngữ “ngân hàng bán buôn” và “ngân hàng bán lẻ” được sử dụng thường xuyên hơn. Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về hoạt động bán lẻ, xuất phát từ cách hiểu truyền thống trong lĩnh vực thương mại hàng hóa, ta biết bán buôn là hình thức mua bán hàng hóa thông qua các trung gian, đại lý để bán với khối lượng lớn. Ngược lại, bán lẻ là hình thức bán hàng mà người bán trực tiếp bán cho người mua là người sử dụng, tiêu dùng với quy mô và số lượng nhỏ lẻ.
Tuy nhiên, do đặc thù riêng của 6 c hoạt động ngân hàng nên thuật ngữ bán lẻ có thể hiểu khác đi so với cách hiểu trên. Theo phân tích của các chuyên gia của Học viện công nghệ Châu Á – AIT, ngân hàng bán lẻ cung ứng các sản phẩm dịch vụ tới từng khách hàng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua mạng lưới chi nhánh. Khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp với sản phẩm và dịch vụ ngân hàng thông qua các phương tiện điện tử viễn thông và công nghệ thông tin. Hiện nay, tại Việt Nam vẫn chưa có khái niệm cụ thể về NHBL, trong Luật các tổ chức tín dụng, lĩnh vực dịch vụ ngân hàng được quy định nhưng không có định nghĩa và giải thích rõ ràng.
Tại khoản 1 và khoản 7 điều 20 Luật các Tổ chức tín dụng 2010 có ghi: “hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng được bao hàm cả 3 nội dung: nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán.” Tín dụng bán lẻ là một trong những sản phẩm của NHBL, được hiểu là hoạt động cấp tín dụng (bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, bảo lãnh và các nghiệp vụ khác) cho đối tượng khách hàng bán lẻ. Tùy thuộc vào tiêu chí phân loại khách hàng của từng ngân hàng mà đối tượng khách hàng bán lẻ ở đây được xác định như thế nào. Tại các Chi nhánh NHTM Việt Nam hiện nay, phân khúc đối tượng khách hàng bán lẻ đa phần được xác định là các khách hàng cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo quy định hiện hành của NHCT Việt Nam thì đối tượng khách hàng bán lẻ được xác định là cá nhân, hộ gia đình và các doanh nghiệp có doanh thu dưới 20 tỷ đồng.
Từ đó có thể đưa ra khái niệm về tín dụng bán lẻ như sau: “Tín dụng bán lẻ là hình thức cung cấp trực tiếp các sản phẩm tín dụng có quy mô nhỏ đến đối tượng khách hàng là cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ. Đối tượng mà loại tín dụng này hướng đến rất rộng với số lượng vô cùng lớn, nhưng khối lượng vay nhỏ” Chất lượng các thông tin tài chính của các khách hàng vay thông thường không cao, đối với khách hàng cá nhân và hộ gia đình khó xác định, chủ yếu do khách hàng kê khai hoặc ngân hàng thu thập; đối với cá doanh nghiệp nhỏ các báo cáo tài chính thường không được kiểm toán.