Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Hợp Tác Xã Việt Nam – Chi Nhánh Hà Tĩnh

Khám phá cách quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh, đảm bảo an toàn tài chính và phát triển bền vững.

• Tác giả: Tăng Văn Thành
• Người hướng dẫn: TS. Quyền Đình Hà
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Hợp Tác Xã Việt Nam - Chi Nhánh Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 5. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ RỦI RO CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 5.1. Một số khái niệm
• 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6.1. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 6.1.1. Giới thiệu về tỉnh Hà Tĩnh
• 6.1.2. Giới thiệu về Ngân hàng Hợp tác xã - chi nhánh Hà Tĩnh
• 6.2. Phương pháp nghiên cứu
• 6.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 6.2.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 6.2.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 6.2.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 7.1. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG HỢP TÁC XÃ - CHI NHÁNH HÀ TĨNH
• 7.1.1. Tổng quan hoạt động tín dụng của ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh
• 7.1.2. Thực trạng quy trình nhận diện các rủi ro tín dụng
• 7.1.3. Đánh giá rủi ro của Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh
• 7.1.4. Xử lý rủi ro của Ngân hàng Hợp tác xã – chi nhánh Hà Tĩnh
• 7.1.5. Kết quả Quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng Hợp tác xã – chi nhánh Hà Tĩnh trong thời gian qua
• 7.1.6. Đánh giá chung
• 7.2. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG HỢP TÁC XÃ- CHI NHÁNH HÀ TĨNH
• 7.2.1. Chính sách tín dụng
• 7.2.2. Yếu tố thuộc về ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh
• 7.2.3. Khách hàng vay vốn tín dụng
• 7.2.4. Môi trường kinh tế xã hội
• 7.3. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG HỢP TÁC XÃ VIỆT NAM - CHI NHÁNH HÀ TĨNH
• 7.3.1. Một số giải pháp tăng cường quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam- Chi nhánh Hà Tĩnh
• 8. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng HTX

Hệ thống trung gian tài chính, đặc biệt là ngân hàng thương mại, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Chúng là cầu nối giữa các chủ thể kinh tế, tăng cường liên kết và thúc đẩy sự năng động của toàn bộ hệ thống. Ngân hàng thương mại trở thành định chế tài chính không thể thiếu, và hệ thống ngân hàng thương mại Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi chính sách tiền tệ, ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát và bảo đảm an sinh xã hội. Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-op Bank), tiền thân là Quỹ Tín dụng Trung ương, được thành lập từ năm 1995, hỗ trợ điều hòa vốn cho hệ thống quỹ tín dụng nhân dân, góp phần xóa đói giảm nghèo và phát triển nông nghiệp nông thôn. Trước đây, Ngân hàng Hợp tác xã cung cấp vốn cho các QTDND, nhưng hiện nay, nhu cầu của các QTDND đã tăng cao, đòi hỏi các sản phẩm dịch vụ hiện đại và hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị và thanh khoản. Hiện nay, Ngân hàng có 32 chi nhánh và hơn 70 phòng giao dịch, hỗ trợ hơn 1.000 quỹ tín dụng nhân dân, đáp ứng nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế xã hội ở khu vực nông nghiệp, nông thôn.

1.1. Khái niệm và vai trò của Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Tín dụng xuất hiện khi xã hội có phân công lao động, sản xuất và trao đổi hàng hoá. Tín dụng ngân hàng góp phần điều tiết các nguồn vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu, tạo điều kiện cho sản xuất kinh doanh của mọi thành phần kinh tế không bị gián đoạn, sử dụng hợp lý hơn trong nền kinh tế. Lý luận và thực tiễn cho thấy, tín dụng là hoạt động chủ yếu tại ngân hàng thương mại (NHTM). Có nhiều khái niệm về tín dụng như: Tín dụng là quan hệ xã hội, quan hệ sử dụng vốn lẫn nhau giữa chủ thể kinh tế này với chủ thể kinh tế khác trên nguyên tắc có hoàn trả. Tín dụng là một phạm trù kinh tế tồn tại qua các hình thái xã hội khác nhau. Hiểu một cách thông thường nhất, tín dụng là vay mượn. Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời gian nhất định với một khoản chi phí nhất định. Tín dụng là một giao dịch về tài sản, (tiền hoặc hàng hoá) giữa bên cho vay (Ngân hàng và các định chế tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và các...'

1.2. Đặc điểm hoạt động của Ngân Hàng Hợp Tác Xã Việt Nam

Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-op Bank) tiền thân là Quỹ Tín dụng Trung ương được thành lập từ năm 1995 với vai trò là đơn vị đầu mối hỗ trợ điều hòa vốn cho toàn hệ thống quỹ tín dụng nhân dân Việt Nam, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển mô hình tín dụng Hợp tác xã kiểu mới, góp phần xóa đói giảm nghèo, phát triển nông nghiệp nông thôn. Nếu như những năm trước đây, Ngân hàng Hợp tác xã là nguồn cung về vốn cho các QTDND (Quỹ tín dụng nhân dân) mở rộng quy mô hoạt động, thì đến nay, nhu cầu của các QTDND đã cao hơn với những kỳ vọng về việc cung cấp sản phẩm dịch vụ hiện đại, hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, thanh khoản đúng vai của một ngân hàng đầu mối hệ thống.

II. Thách Thức Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại Hà Tĩnh Hiện Nay

Hà Tĩnh là một tỉnh thuộc dải đất miền Trung, có nền kinh tế tăng trưởng cao và ổn định, bền vững đồng đều cả 3 lĩnh vực: Nông nghiệp, công nghiệp, thương mại - dịch vụ. Quy mô kinh tế được nâng lên đáng kể, từng bước đóng vai trò tích cực vào tăng trưởng chung cả nước. Kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh, dư nợ tín dụng tăng trưởng tích cực. Được sự chấp thuận chủ trương mở rộng mạng lưới hoạt động của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam, tạo điều kiện của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và UBND tỉnh Hà Tĩnh, Chi nhánh Co.opBank chính thức ra đời tại Hà Tĩnh, có 32 quỹ tín dụng nhân dân, đáp ứng nhu cầu vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng của các thành phần kinh tế, hộ gia đình, cá nhân. Sự ra đời của Chi nhánh Ngân hàng HTX Việt Nam tại Hà Tĩnh hết sức cần thiết, tạo cho người dân và các doanh nghiệp có thêm sự lựa chọn, cơ hội để tiếp cận với nguồn vốn tín dụng nhằm mở rộng và phát triển sản xuất kinh doanh, góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh. Mặt khác, Chi nhánh là một kênh điều hòa vốn, hỗ trợ cho các Quỹ tín dụng nhân dân về vốn, mô hình quản trị… Tuy nhiên năng lực quản trị, ứng dụng CNTT, quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng HTX Việt Nam vẫn còn những hạn chế nhất định.

2.1. Thực trạng nợ xấu và nợ quá hạn tại Chi Nhánh Hà Tĩnh

Đến 31/12/2019, huy động vốn cuối kỳ đạt 2. năm 2019 nợ quá hạn, nợ xấu của chi nhánh là 76 tỷ đồng, chiếm 3,3% trong tổng dư nợ, trong đó nợ xấu là 25 tỷ đồng, chiếm 1,09% tổng dư nợ. số tiền trích lập dự phòng rủi ro tương đối ổn định qua các năm chiếm tỷ lệ từ 1,31% đến 1,45%. Đến 31/12/2019 nợ quá hạn tại Chi nhánh đã được kiểm soát và chấp nhận được trong bối cảnh nền kinh tế còn gặp nhiều khó khăn.

2.2. Hạn chế trong quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng

Tuy nhiên năng lực quản trị, ứng dụng CNTT, quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng HTX Việt Nam vẫn còn những hạn chế nhất định. Vì vậy, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng HTX Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh”.

III. Phương Pháp Đánh Giá Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả Tại HTX

Luận văn đã đưa ra được các kết quả nghiên cứu chính như sau: Đã nêu lên thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh trong những năm qua. Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh có 32 quỹ tín dụng nhân dân (TDND) với tổng nguồn vốn 2.600 tỷ đồng và 2.300 tỷ đồng dư nợ năm 2019, trở thành mạng lưới tín dụng hiệu quả ở nông thôn. Huy động vốn có sự tăng trưởng đều qua các năm, đến 31/12/2019, huy động vốn cuối kỳ đạt 2.

3.1. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam – chi nhánh Hà Tĩnh bao gồm yếu tố chính sách tín dụng, phía ngân hàng Hợp tác xã, khách hàng vay vốn, môi trường kinh tế xã hội.

3.2. Sử dụng mô hình đánh giá rủi ro tín dụng phù hợp

Trong thời gian tới để nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp đó là: (i) Nâng cao hiệu quả thực hiện, vận dụng quy trình cho vay; (ii) Hoàn thiện công tác chính sách khách hàng; (iii) Hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác xử lý nợ xấu; (iv) Giải pháp tăng cường đào tạo, nâng cao chất lượng cán bộ; (v) Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra.

IV. Giải Pháp Tăng Cường Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại HTX

Từ kết quả nghiên cứu, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị đối với Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh và Ngân hàng nhà nước Việt Nam trong thời gian tới. Quản lý rủi ro tín dụng chính là trung tâm của hoạt động quản lý điều hành của mỗi ngân hàng thương mại tới các đối tượng sử dụng bao gồm các tổ chức và cá nhân nhằm đạt hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng cao nhất.

4.1. Nâng cao năng lực cán bộ tín dụng và kiểm soát rủi ro

Trong thời gian tới để nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp đó là: (i) Nâng cao hiệu quả thực hiện, vận dụng quy trình cho vay; (ii) Hoàn thiện công tác chính sách khách hàng; (iii) Hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác xử lý nợ xấu; (iv) Giải pháp tăng cường đào tạo, nâng cao chất lượng cán bộ; (v) Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra.

4.2. Hoàn thiện quy trình xử lý nợ xấu và thu hồi nợ

Trong thời gian tới để nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp đó là: (i) Nâng cao hiệu quả thực hiện, vận dụng quy trình cho vay; (ii) Hoàn thiện công tác chính sách khách hàng; (iii) Hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác xử lý nợ xấu; (iv) Giải pháp tăng cường đào tạo, nâng cao chất lượng cán bộ; (v) Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Năng lực quản trị, ứng dụng CNTT, quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng HTX Việt Nam vẫn còn những hạn chế nhất định. Vì vậy, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng HTX Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh”.

5.1. Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro tín dụng trực tuyến

Trong thời gian tới để nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp đó là: (i) Nâng cao hiệu quả thực hiện, vận dụng quy trình cho vay; (ii) Hoàn thiện công tác chính sách khách hàng; (iii) Hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác xử lý nợ xấu; (iv) Giải pháp tăng cường đào tạo, nâng cao chất lượng cán bộ; (v) Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra.

5.2. Sử dụng dữ liệu lớn để phân tích và dự báo rủi ro

Trong thời gian tới để nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp đó là: (i) Nâng cao hiệu quả thực hiện, vận dụng quy trình cho vay; (ii) Hoàn thiện công tác chính sách khách hàng; (iii) Hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác xử lý nợ xấu; (iv) Giải pháp tăng cường đào tạo, nâng cao chất lượng cán bộ; (v) Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra.

VI. Kết Luận Tương Lai Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại HTX

Từ kết quả nghiên cứu, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị đối với Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh và Ngân hàng nhà nước Việt Nam trong thời gian tới. Quản lý rủi ro tín dụng chính là trung tâm của hoạt động quản lý điều hành của mỗi ngân hàng thương mại tới các đối tượng sử dụng bao gồm các tổ chức và cá nhân nhằm đạt hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng cao nhất.

6.1. Đề xuất chính sách và quy định hỗ trợ quản lý rủi ro

Trong thời gian tới để nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp đó là: (i) Nâng cao hiệu quả thực hiện, vận dụng quy trình cho vay; (ii) Hoàn thiện công tác chính sách khách hàng; (iii) Hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác xử lý nợ xấu; (iv) Giải pháp tăng cường đào tạo, nâng cao chất lượng cán bộ; (v) Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra.

6.2. Phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội của ngân hàng

Trong thời gian tới để nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp đó là: (i) Nâng cao hiệu quả thực hiện, vận dụng quy trình cho vay; (ii) Hoàn thiện công tác chính sách khách hàng; (iii) Hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác xử lý nợ xấu; (iv) Giải pháp tăng cường đào tạo, nâng cao chất lượng cán bộ; (v) Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính tiền tệ, rủi ro tín dụng luôn là nguyên nhân hàng đầu đe dọa sự an toàn thanh khoản và hiệu quả hoạt động của các tổ chức tín dụng. Tại địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam – Chi nhánh Hà Tĩnh đóng vai trò trung tâm liên kết và điều hòa vốn cho mạng lưới gồm 32 Quỹ tín dụng nhân dân với tổng nguồn vốn đạt 2.600 tỷ đồng và tổng dư nợ cho vay năm 2019 đạt 2.300 tỷ đồng. Do đặc thù địa bàn thường xuyên chịu tác động bởi thiên tai và chuyển dịch kinh tế nông thôn, công tác quản lý rủi ro tín dụng đặt ra nhiều thách thức gay gắt đối với sự an toàn vốn.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán kiểm soát nợ quá hạn và nợ xấu thông qua việc đánh giá toàn diện quy trình cấp tín dụng, phân tích nguyên nhân tiềm ẩn và xác định các nhân tố ảnh hưởng. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng giai đoạn 2017 - 2019, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị tín dụng tại chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, tập trung khảo sát trực tiếp tại 03 khu vực trọng điểm gồm Thành phố Hà Tĩnh, thị xã Kỳ Anh và huyện Hương Khê. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ định lượng giúp kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn ở mức 3,3% và tỷ lệ nợ xấu ở ngưỡng an toàn 1,09%, đồng thời ổn định tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro từ 1,31% đến 1,45%, tạo tiền đề phát triển bền vững mạng lưới tài chính vi mô khu vực nông nghiệp, nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản trị rủi ro ngân hàng thương mại hiện đại của các chuyên gia tài chính và các chuẩn mực quản lý rủi ro theo khuyến nghị Basel II. Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm: bản chất tín dụng ngân hàng, rủi ro tín dụng theo quy định tại Thông tư 02/2013/TT-NHNN, quản lý rủi ro danh mục và cơ chế phân loại 5 nhóm nợ.

Nghiên cứu tích hợp các mô hình đánh giá rủi ro chuyên sâu:

• Mô hình chất lượng 6C (Character - Tư cách, Capacity - Năng lực, Cash - Dòng tiền, Collateral - Tài sản bảo đảm, Conditions - Điều kiện kinh tế, Control - Kiểm soát) dùng để thẩm định toàn diện người vay.
• Mô hình định lượng điểm số Z của Edward Altman với phương trình $Z = 1,2X_1 + 1,4X_2 + 3,3X_3 + 0,6X_4 + 1,0X_5$, trong đó các doanh nghiệp có điểm Z dưới 1,81 bị xếp vào nhóm rủi ro cao.
• Mô hình chấm điểm tín dụng tiêu dùng 8 tiêu chí với thang điểm từ 9 đến 43 điểm, lấy mốc 28 điểm làm ranh giới sàng lọc khoản vay an toàn.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo hoạt động tín dụng thường niên giai đoạn 2017 - 2019 của Ngân hàng Hợp tác xã Chi nhánh Hà Tĩnh và Niên giám thống kê tỉnh Hà Tĩnh. Dữ liệu sơ cấp được điều tra qua bảng hỏi đối với cỡ mẫu 90 khách hàng cá nhân và doanh nghiệp, kết hợp phỏng vấn sâu cán bộ tín dụng và lãnh đạo các phòng ban nghiệp vụ.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng tại 03 địa bàn: Thành phố Hà Tĩnh (đại diện khu vực đô thị, dịch vụ), thị xã Kỳ Anh (đại diện khu công nghiệp, ven biển) và huyện Hương Khê (đại diện khu vực miền núi, nông nghiệp). Phương pháp này giúp phản ánh đầy đủ đặc tính rủi ro theo từng phân khúc kinh tế. Các công cụ xử lý thông tin bao gồm thống kê mô tả, phương pháp so sánh tốc độ tăng trưởng, phân tích tỷ trọng cơ cấu dư nợ và tính toán các tỷ số an toàn tài chính. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu được thực hiện từ tháng 5/2019 đến tháng 5/2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu làm rõ bức tranh hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tại Ngân hàng Hợp tác xã Chi nhánh Hà Tĩnh qua các chỉ tiêu trọng yếu:

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn và dư nợ tăng trưởng ổn định. Đến ngày 31/12/2019, tổng nguồn vốn huy động đạt 2.235 tỷ đồng, tổng dư nợ cho vay đạt 2.300 tỷ đồng, hỗ trợ kịp thời nhu cầu điều hòa vốn cho 32 Quỹ tín dụng nhân dân thành viên trên địa bàn tỉnh.

Thứ hai, nợ quá hạn và nợ xấu được kiểm soát chặt chẽ trong giới hạn an toàn. Năm 2019, tổng nợ quá hạn là 76 tỷ đồng, chiếm 3,3% tổng dư nợ. Trong đó, tổng nợ xấu (nhóm 3 đến nhóm 5) ghi nhận ở mức 25 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 1,09% trên tổng dư nợ, thấp hơn nhiều so với mặt bằng nợ xấu chung của một số ngân hàng thương mại cùng thời kỳ.

Thứ ba, công tác trích lập quỹ dự phòng rủi ro được thực hiện nghiêm túc và đều đặn, duy trì tỷ lệ trích lập từ 1,31% đến 1,45% trên tổng dư nợ qua các năm 2017 - 2019, đảm bảo nguồn lực tài chính đệm để xử lý rủi ro mất vốn.

Thứ tư, kết quả khảo sát 90 khách hàng cho thấy 72% đánh giá quy trình vay vốn minh bạch, song khoảng 28% phản hồi về việc thời gian định giá tài sản bảo đảm và khâu kiểm tra sau giải ngân vẫn còn thiếu các công cụ giám sát tự động hóa.

Thảo luận kết quả

Diễn biến dữ liệu nghiên cứu có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện tương quan nợ quá hạn - nợ xấu qua các năm và biểu đồ tròn phân bổ cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn vay. Tỷ lệ nợ xấu 1,09% tại chi nhánh phản ánh sự thận trọng trong chính sách cấp tín dụng. Khi đặt trong phép so sánh tương quan với các ngân hàng thương mại cổ phần trên thị trường năm 2018 như SHB (tỷ lệ nợ xấu 2,7%), Techcombank (2,04%) hay Sacombank (trên 3%), Chi nhánh Hà Tĩnh duy trì được chất lượng tài sản tốt hơn.

Nguyên nhân của rủi ro tín dụng tại địa phương chủ yếu bắt nguồn từ 4 nhóm nhân tố: môi trường tự nhiên khắc nghiệt với bình quân 3 - 4 cơn bão mỗi năm gây thiệt hại cho ngành nông nghiệp (vốn chiếm 79,40% diện tích đất tự nhiên); biến động thị trường tiêu thụ nông sản; sự bất cân xứng thông tin khi khách hàng cung cấp số liệu tài chính chưa chuẩn hóa; và hạn chế trong công nghệ chấm điểm tín dụng tự động tại cấp chi nhánh.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa công tác quản trị rủi ro tín dụng đến năm 2025, luận văn đưa ra 5 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa quy trình thẩm định và phê duyệt khoản vay: Áp dụng bắt buộc thang đo 6C kết hợp mô hình Z-score vào thẩm định phương án sản xuất kinh doanh, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ 20% nhưng tăng độ chính xác phân hạng tín dụng, do Phòng Tín dụng thực hiện từ quý I/2021.
2. Tái cấu trúc chính sách khách hàng và danh mục tín dụng: Thiết lập hạn mức tín dụng tối đa cho từng nhóm ngành rủi ro cao (chăn nuôi, bất động sản) không vượt quá 15% tổng dư nợ, kiểm soát chặt cho vay khách hàng đơn lẻ dưới mức 10% vốn tự có, do Ban Giám đốc và Phòng Quản lý khách hàng triển khai trong năm 2021.
3. Tăng tốc xử lý nợ xấu và hoàn thiện quản lý tài sản bảo đảm: Thành lập tổ thu hồi nợ chuyên trách, phấn đấu giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 1,0% và nợ quá hạn dưới 2,8% giai đoạn 2021 - 2023; định kỳ 6 tháng tái thẩm định giá trị tài sản thế chấp theo giá thị trường.
4. Đào tạo chuyên sâu và nâng cao đạo đức nghề nghiệp cán bộ: Tổ chức tối thiểu 04 khóa tập huấn nghiệp vụ mỗi năm cho 100% cán bộ tín dụng về kỹ năng nhận diện báo cáo tài chính sai lệch và thẩm định thực địa, do Phòng Tổ chức - Hành chính chủ trì.
5. Tăng cường thanh tra, kiểm soát nội bộ và số hóa dữ liệu: Xây dựng cơ chế kiểm soát độc lập 3 tuyến phòng thủ, nâng cấp phần mềm cảnh báo sớm nợ quá hạn kết nối trực tiếp với cổng dữ liệu CIC của Ngân hàng Nhà nước trong giai đoạn 2021 - 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Giám đốc và Cán bộ Quản lý Quỹ tín dụng nhân dân, Ngân hàng Hợp tác xã: Vận dụng làm tài liệu định hướng xây dựng quy chế điều hòa vốn, thiết lập hạn mức tín dụng an toàn và nâng cao năng lực quản trị rủi ro hệ sinh thái 32 quỹ cơ sở.
• Cán bộ Thẩm định và Chuyên viên Quản trị rủi ro tại các Ngân hàng thương mại: Tham khảo phương pháp chấm điểm khách hàng theo mô hình 6C, công thức Z-score và kỹ thuật phân loại tài sản có theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN để phòng ngừa nợ xấu.
• Cơ quan Thanh tra, Giám sát Ngân hàng Nhà nước: Khai thác bức tranh thực tế về nợ quá hạn khu vực kinh tế hợp tác xã nhằm hoàn thiện khung pháp lý giám sát an toàn vốn cho các tổ chức tài chính nông thôn.
• Giảng viên, Học viên cao học và Sinh viên khối ngành Kinh tế - Tài chính: Sử dụng làm tài liệu học thuật tham khảo về phương pháp nghiên cứu định lượng, thiết kế bảng hỏi khảo sát thực địa và phân tích tài chính ngân hàng cấp tỉnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn tại Ngân hàng Hợp tác xã Chi nhánh Hà Tĩnh năm 2019 là bao nhiêu? Tổng nợ quá hạn của chi nhánh năm 2019 đạt 76 tỷ đồng, chiếm 3,3% tổng dư nợ 2.300 tỷ đồng. Trong đó, nợ xấu nhóm 3 đến nhóm 5 là 25 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ 1,09%, được kiểm soát an toàn theo quy định ngành.

2. Luận văn đã sử dụng các mô hình định lượng nào để đo lường rủi ro tín dụng? Tác giả đã áp dụng hệ thống phân loại nợ 5 nhóm theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN, mô hình điểm số Z của Edward Altman (ngưỡng an toàn Z > 1,81), mô hình chấm điểm tín dụng tiêu dùng (thang điểm 9 - 43, mốc chuẩn 28) và khung phân tích 6C.

3. Yếu tố tự nhiên đặc thù nào tại Hà Tĩnh tác động mạnh nhất đến khả năng trả nợ của khách hàng? Hà Tĩnh có 79,40% diện tích đất nông nghiệp nhưng 2/3 là đất Feralit nghèo dinh dưỡng, hàng năm chịu ảnh hưởng trực tiếp từ 3 - 4 cơn bão lớn gây ngập lụt, cùng dịch bệnh chăn nuôi khiến người vay dễ mất vốn đột ngột.

4. Cỡ mẫu và địa bàn khảo sát thực tế của đề tài được phân bổ ra sao? Khảo sát thực địa thu thập ý kiến từ 90 khách hàng sử dụng dịch vụ tại 03 địa bàn đại diện: Thành phố Hà Tĩnh (đô thị), thị xã Kỳ Anh (công nghiệp) và huyện Hương Khê (nông thôn, miền núi), kết hợp phỏng vấn sâu lãnh đạo và cán bộ ngân hàng.

5. Điểm khác biệt trong quản lý rủi ro của Ngân hàng Hợp tác xã so với các NHTM khác là gì? Ngân hàng Hợp tác xã vừa cấp tín dụng cho khách hàng thông thường, vừa thực hiện chức năng đầu mối điều hòa vốn và quản trị rủi ro liên kết hệ thống cho mạng lưới 32 Quỹ tín dụng nhân dân thành viên trên địa bàn.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc về quản trị rủi ro tín dụng trong hệ thống ngân hàng hợp tác xã.
• Đánh giá xác thực kết quả tăng trưởng tín dụng giai đoạn 2017 - 2019 với tổng dư nợ 2.300 tỷ đồng và tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức thấp 1,09%.
• Nhận diện đầy đủ 4 nhóm nguyên nhân gây rủi ro từ môi trường thiên tai, khách hàng vay vốn đến quy trình nội bộ của ngân hàng.
• Đề xuất đồng bộ 5 nhóm giải pháp có lộ trình rõ ràng nhằm kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 1,0% và nâng cao hiệu quả hoạt động điều hòa vốn.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học thực chứng quý giá cho công tác nghiên cứu quản lý kinh tế và tài chính ngân hàng tại Việt Nam.

Kế hoạch tiếp theo cần tập trung số hóa công tác chấm điểm tín dụng và mở rộng dữ liệu giám sát giai đoạn 2021 - 2025. Mời quý độc giả, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý ngân hàng đón đọc toàn văn công trình để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn quản trị tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TĂNG VĂN THÀNH QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG HỢP TÁC XÃ VIỆT NAM – CHI NHÁNH HÀ TĨNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã Ngành: 8.10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Quyền Đình Hà NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn: “Quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - Chi nhánh Hà Tĩnh” là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu trong Luận văn là trung thực và có nguồn gốc cụ thể, rõ ràng. Các kết quả nêu trong Luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả Luận văn Tăng Văn Thành i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài luận văn thạc sỹ: “Quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - Chi nhánh Hà Tĩnh”, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo hướng dẫn – TS Quyền Đình Hà đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi thực hiện và hoàn thành bản luận văn này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - Chi nhánh Hà Tĩnh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài Mặc dù có nhiều nỗ lực và cố gắng trong quá trình thực hiện nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế; tác giả kính mong nhận được sự quan tâm, đóng góp, chỉ bảo của các thầy cô, cũng như những đóng góp quý báu của các bạn, đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả Luận văn Tăng Văn Thành ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HÌNH. vii DANH MỤC HỘP.

viii THESIS ABSTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ RỦI RO CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI. Một số khái niệm. Vai trò, đặc điểm của quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại nói chung và ngân hàng hợp tác xã nói riêng.

Nội dung quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại. Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã. CƠ SỞ THỰC TIỄN. Kinh nghiệm quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã trên thế giới.

Thực tiễn quản lý rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU.

Giới thiệu về tỉnh Hà Tĩnh. Giới thiệu về Ngân hàng Hợp tác xã - chi nhánh Hà Tĩnh. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG HỢP TÁC XÃ - CHI NHÁNH HÀ TĨNH. Tổng quan hoạt động tín dụng của ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh. Thực trạng quy trình nhận diện các rủi ro tín dụng. Đánh giá rủi ro của Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh.

Xử lý rủi ro của Ngân hàng Hợp tác xã – chi nhánh Hà Tĩnh. Kết quả Quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng Hợp tác xã – chi nhánh Hà Tĩnh trong thời gian qua. Đánh giá chung. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG HỢP TÁC XÃ- CHI NHÁNH HÀ TĨNH.

Chính sách tín dụng. Yếu tố thuộc về ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh. Khách hàng vay vốn tín dụng. Môi trường kinh tế xã hội.

ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG HỢP TÁC XÃ VIỆT NAM - CHI NHÁNH HÀ TĨNH. Một số giải pháp tăng cường quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam- Chi nhánh Hà Tĩnh. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 96 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CHDCNN Cộng hòa dân chủ nhân dân CNTT Công nghệ thông tin CBQLKH Cán bộ quản lý khách hàng CIC Trung tâm thông tin tín dụng NHNN Ngân hàng Nhà Nước NHTM Ngân hàng thương mại NH HTX CN Ngân hàng Hợp tác xã Chi nhánh NQH Nợ quá hạn PGD Phòng giao dịch QLKH Quản lý khách hàng QLRRTD Quản lý rủi ro tín dụng QTDND Quỹ tín dụng nhân dân TCTD Tổ chức tín dụng TMCP Thương mại cổ phần v DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Tổng hợp số mẫu điều tra, phỏng vấn. Kết quả tăng trưởng tín dụng giai đoạn 2017-2019. Tốc độ tăng trưởng hoạt động tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 -2019. Cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn vay tại Ngân hàng Hợp tác xã - Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 - 2019.

Cơ cấu dư nợ theo đối tượng khách hàng tại Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 - 2019. Cơ cấu dư nợ theo loại tiền tại Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 - 2019. Cơ cấu dư nợ theo tình trạng nợ tại Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 - 2019. Cơ cấu dư nợ theo nhóm nợ tại Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 - 2019.

Tổng hợp kết quả kinh doanh của Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 - 2019. Tình hình huy động vốn tại Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh. Tình hình lợi nhuận từ hoạt động tín dụng của Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017-2019. Tình hình trích lập dự phòng rủi ro tín dụng 2017 – 2019.

Cơ cấu nợ quá hạn theo thời gian giai đoạn 2017-2019 tại Ngân hàng Hợp tác xã- Chi nhánh Hà Tĩnh. Cơ cấu nợ quá hạn và nợ xấu tại Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 – 2019. Tỷ trọng nợ xấu trong tổng dư nợ tại Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 – 2019. Tình hình NQH theo nhóm nợ của Ngân hàng Hợp tác xã – Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2017 – 2019.

Đánh giá của khách hàng sử dụng dịch vụ về quản lý rủi ro tại Ngân hàng Hợp tác xã Chi Nhánh Hà Tĩnh. 75 vi DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HÌNH Sơ đồ 2. Phân loại rủi ro tín dụng. Các hình thức rủi ro tín dụng.

Đặc điểm thổ nhưỡng tài nguyên đất ở tỉnh Hà Tĩnh. Giá trị sản xuất ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản tỉnh Hà Tĩnh tính theo giá hiện hành năm 2019. Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng hợp tác Chi nhánh Hà Tĩnh. 39 vii DANH MỤC HỘP Hộp 4.1 Phát biểu của Trưởng phòng Kiểm tra nội bộ, ngân hàng HTX chi nhánh Hà Tĩnh.

Phát biểu của cán bộ phòng Tín dụng, ngân hàng HTX chi nhánh Hà Tĩnh. Ý kiến của lãnh đạo ngân hàng về quản lý rủi ro tín dụng của ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh. Ý kiến của khách hàng về giải quyết nợ quá hạn của ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh. 79 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Tăng Văn Thành Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8.10 Tên đề tài:“Quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh”.

Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh; từ đó đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu Các thông tin thứ cấp về quản lý rủi ro tín dụng, các nội dung Quản lý rủi ro tín dụng đã được triển khai thực hiện trong các năm gần đây đã được thu thập từ các sách, tạp chí, các báo cáo tổng kết hàng năm của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam – chi nhánh Hà Tĩnh. Thông tin sơ cấp đã được khảo sát từ 90 khách hàng sử dụng dịch vụ này tại 03 huyện, thị xã, thành phố Hà Tĩnh, thị xã Kỳ Anh và huyện Hương Khê. Ngoài ra các phỏng vấn sâu và các thảo luận nhóm cũng được thực hiện đối với các nhà quản lý ở các bộ phận của ngân hàng.

Cụ thể là đội ngũ cán bộ Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh; khách hàng sử dụng dịch vụ của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh, các yếu tố ảnh hưởng chủ yếu tới Quản lý rủi ro tín dụng, các thuận lợi khó khăn và các đề xuất. Các phương pháp chính được sử dụng để phân tích gồm có: thống kê mô tả, phương pháp so sánh và phân tích tài chính. Kết quả chính và kết luận Quản lý rủi ro tín dụng chính là trung tâm của hoạt động quản lý điều hành của mỗi ngân hàng thương mại tới các đối tượng sử dụng bao gồm các tổ chức và cá nhân nhằm đạt hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng cao nhất. Luận văn đã đưa ra được các kết quả nghiên cứu chính như sau: Đã nêu lên thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh trong những năm qua.

Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Hà Tĩnh có 32 quỹ tín dụng nhân dân (TDND) với tổng nguồn vốn 2.600 tỷ đồng và 2.300 tỷ đồng dư nợ năm 2019, trở thành mạng lưới tín dụng hiệu quả ở nông thôn.