Quản Lý Nợ Xấu Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam Chi Nhánh Đăk Lăk

Luận văn tốt nghiệp nông nghiệp nghiên cứu 0381 quản lý nợ xấu tại nh nông nghiệp và ptnt việt nam chi nhánh đăk lăk khóa luận tốt nghiệp đại, điều tra thực trạng, phân tích số

• Tác giả: Phan Nguyễn Ngọc Mai
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Diệu Anh
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Quản Lý Nợ Xấu Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Chi Nhánh Đăk Lăk
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM TẠ
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NỢ XẤU VÀ QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tín dụng và rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại
• 1.2. Nợ xấu trong hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm nợ xấu
• 1.2.2. Các chỉ tiêu phản ánh nợ xấu
• 1.3. Quản lý nợ xấu tại ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Khái niệm quản lý nợ xấu
• 1.3.2. Tầm quan trọng của quản lý nợ xấu
• 1.3.3. Nội dung quản lý nợ xấu
• 1.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác nợ xấu
• 1.4. Kinh nghiệm quản lý nợ xấu tại một số ngân hàng thương mại và bài học kinh nghiệm cho Agribank Đăk Lăk
• 1.4.1. Kinh nghiệm quản lý nợ xấu tại một số ngân hàng thương mại
• 1.4.2. Bài học kinh nghiệm cho Agribank chi nhánh Đăk Lăk
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH ĐĂK LĂK
• 2.1. Đôi nét về Agribank chi nhánh Đăk Lăk
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Agribank chi nhánh Đăk Lăk
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ của các bộ phận
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh tại Agribank chi nhánh Đăk Lăk (2015-2017)
• 2.2. Thực trạng tình hình quản lý nợ xấu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Đăk Lăk
• 2.2.1. Cơ cấu tổ chức quản lý nợ xấu
• 2.2.2. Tổ chức phân loại và xác định nợ/nợ xấu
• 2.2.3. Thực hiện giám sát, kiểm soát các khoản nợ xấu phát sinh
• 2.2.4. Các biện pháp xử lý nợ xấu phát sinh mà Agribank chi nhánh Đăk Lăk đã thực thi
• 2.3. Đánh giá công tác quản lý nợ xấu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Đăk Lăk
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế trong công tác quản lý nợ xấu tại Agribank chi nhánh Đăk Lăk
• 2.3.3. Nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong quản lý nợ xấu tại Agribank chi nhánh Đăk Lăk
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH ĐĂK LĂK
• 3.1. Định hướng hoàn thiện công tác quản lý nợ xấu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Đăk Lăk
• 3.1.1. Định hướng phát triển của Agribank Việt Nam
• 3.1.2. Định hướng phát triển của Agribank chi nhánh Đăk Lăk
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nợ xấu tại Ngân hàng Nông nghiệp chi nhánh Đăk Lăk
• 3.2.1. Đẩy mạnh công tác theo dõi, rà soát hoạt động tín dụng
• 3.2.2. Chấp hành cấp tín dụng an toàn
• 3.2.3. Tăng cường số lượng và chất lượng cán bộ tín dụng
• 3.2.4. Chú trọng nâng cao công nghệ vào hệ thống tín dụng
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Agribank Việt Nam
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị với chính quyền địa phương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nợ Xấu Tại Agribank Đăk Lăk

Quản lý nợ xấu là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các ngân hàng thương mại, đặc biệt là Agribank Đăk Lăk. Nợ xấu không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng mà còn tác động đến sự ổn định của hệ thống tài chính. Việc hiểu rõ về nợ xấu và các phương pháp quản lý là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm Nợ Xấu Trong Ngân Hàng

Nợ xấu được định nghĩa là các khoản vay mà ngân hàng không thể thu hồi. Theo Ngân hàng Nhà nước, nợ xấu bao gồm các khoản nợ quá hạn trên 90 ngày hoặc có dấu hiệu không thể thu hồi. Điều này gây ra rủi ro lớn cho ngân hàng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Nợ Xấu

Quản lý nợ xấu giúp ngân hàng duy trì chất lượng tín dụng và bảo vệ lợi ích của các cổ đông. Việc giảm thiểu nợ xấu không chỉ cải thiện tình hình tài chính mà còn nâng cao uy tín của ngân hàng trên thị trường.

II. Thực Trạng Nợ Xấu Tại Agribank Đăk Lăk Thách Thức Và Cơ Hội

Thực trạng nợ xấu tại Agribank Đăk Lăk trong giai đoạn 2015-2017 cho thấy nhiều thách thức. Mặc dù ngân hàng đã có những nỗ lực trong việc quản lý nợ xấu, nhưng tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức cao, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

2.1. Tình Hình Nợ Xấu Trong Giai Đoạn 2015 2017

Trong giai đoạn này, Agribank Đăk Lăk ghi nhận tỷ lệ nợ xấu tăng cao, với nhiều khoản vay không thể thu hồi. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải có những biện pháp quyết liệt hơn trong quản lý nợ xấu.

2.2. Nguyên Nhân Dẫn Đến Nợ Xấu Tăng Cao

Nguyên nhân chính dẫn đến nợ xấu tăng cao bao gồm sự biến động của nền kinh tế, khả năng thanh toán của khách hàng giảm sút và quy trình thẩm định tín dụng chưa chặt chẽ.

III. Giải Pháp Quản Lý Nợ Xấu Tại Agribank Đăk Lăk Phương Pháp Hiệu Quả

Để cải thiện tình hình nợ xấu, Agribank Đăk Lăk cần áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp giảm thiểu nợ xấu mà còn nâng cao chất lượng tín dụng.

3.1. Tăng Cường Công Tác Thẩm Định Tín Dụng

Việc nâng cao quy trình thẩm định tín dụng sẽ giúp ngân hàng đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng, từ đó giảm thiểu rủi ro phát sinh nợ xấu.

3.2. Áp Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Nợ Xấu

Sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý nợ xấu sẽ giúp ngân hàng theo dõi và phân tích tình hình nợ xấu một cách hiệu quả hơn, từ đó đưa ra các quyết định kịp thời.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giải Pháp Quản Lý Nợ Xấu Tại Agribank Đăk Lăk

Các giải pháp quản lý nợ xấu đã được Agribank Đăk Lăk áp dụng và mang lại nhiều kết quả tích cực. Việc thực hiện các biện pháp này không chỉ giúp giảm tỷ lệ nợ xấu mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Giải Pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp, Agribank Đăk Lăk đã ghi nhận sự giảm đáng kể trong tỷ lệ nợ xấu, cho thấy hiệu quả của các biện pháp quản lý.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc quản lý nợ xấu tại Agribank Đăk Lăk có thể được áp dụng cho các ngân hàng khác, giúp nâng cao hiệu quả quản lý nợ xấu trong toàn ngành.

V. Kết Luận Về Quản Lý Nợ Xấu Tại Agribank Đăk Lăk Tương Lai Và Định Hướng

Quản lý nợ xấu tại Agribank Đăk Lăk cần được tiếp tục cải thiện để đảm bảo sự phát triển bền vững. Các giải pháp đã được áp dụng cần được đánh giá và điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với tình hình thực tế.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Agribank Đăk Lăk cần xác định rõ định hướng phát triển trong quản lý nợ xấu, từ đó xây dựng các chiến lược phù hợp để giảm thiểu rủi ro.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cơ Quan Liên Quan

Các cơ quan quản lý cần có những chính sách hỗ trợ ngân hàng trong việc quản lý nợ xấu, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành ngân hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại, tín dụng đóng vai trò là hoạt động cốt lõi mang lại nguồn thu nhập chủ yếu, song cũng là lĩnh vực tiềm ẩn mức độ rủi ro cao nhất. Sự phát sinh nợ xấu không chỉ gây suy giảm lợi nhuận, đe dọa khả năng thanh khoản và uy tín của từng tổ chức tín dụng mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sự lưu thông vốn của toàn bộ nền kinh tế. Đối với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) - Chi nhánh Đăk Lăk, dù có sự tăng trưởng về quy mô huy động vốn và dư nợ cho vay, nhưng trước những biến động của nền kinh tế thị trường và đặc thù địa bàn nông nghiệp - nông thôn, áp lực phát sinh nợ xấu vẫn còn hiện hữu, đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện quy trình kiểm soát rủi ro.

Khóa luận đã tổng quan một số công trình nghiên cứu đi trước:

• Luận văn "Quản lý nợ xấu tại ngân hàng Thương mại Việt Nam" của Nguyễn Hoài Thương tập trung vào lý thuyết và dữ liệu giai đoạn 2005–2012, chưa phản ánh được bối cảnh quản lý nợ hiện hành.
• Đề tài "Giải pháp hạn chế và xử lý nợ xấu tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai" của Nguyễn Thị Thu Hiền (2012) khảo sát giai đoạn 2009–2011, thiếu tính cập nhật về chính sách xử lý nợ mới.
• Luận văn thạc sĩ kinh tế "Rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông Nghiệp phát triển nông thôn Việt Nam" của Nguyễn Thị Thanh Hương (2016) mới chỉ dừng ở rủi ro tín dụng nói chung mà chưa đi sâu vào giải pháp phòng ngừa trước khi cấp tín dụng.

Để giải quyết khoảng trống thực tiễn tại đơn vị, tác giả xác định mục tiêu tổng quát là đề xuất giải pháp và kiến nghị chính sách nhằm hoàn thiện công tác quản lý nợ xấu tại Agribank Chi nhánh Đăk Lăk. Các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể gồm hai nội dung chính:

1. Phân tích thực trạng nợ xấu, chỉ ra những kết quả đạt được, các mặt hạn chế và nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong công tác quản lý nợ xấu tại Agribank Chi nhánh Đăk Lăk giai đoạn 2015–2017.
2. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có tính khả thi đối với Ngân hàng Nhà nước, chính quyền địa phương và Agribank Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả quản trị nợ xấu tại chi nhánh.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác quản lý nợ xấu tại Agribank Chi nhánh Đăk Lăk. Phạm vi nghiên cứu về không gian bao gồm trụ sở chi nhánh, các phòng ban chuyên môn cùng toàn bộ hệ thống chi nhánh loại 2 và phòng giao dịch trực thuộc trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Phạm vi nghiên cứu về thời gian tập trung vào chuỗi số liệu hoạt động thực tế từ năm 2015 đến năm 2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên việc hệ thống hóa các khái niệm tín dụng ngân hàng, rủi ro tín dụng và nợ xấu theo các chuẩn mực quốc tế:

• Quan điểm của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB): Tiếp cận nợ xấu dưới góc độ các khoản nợ không có khả năng thu hồi (do hết hiệu lực pháp lý, không liên lạc được với khách hàng, khách hàng phá sản hoặc giá trị tài sản bảo đảm không đủ bù đắp) và các khoản nợ có thể không thu hồi được đầy đủ.
• Quan điểm của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF): Xác định nợ xấu là các khoản cho vay không sinh lời khi tiền thanh toán gốc và/hoặc lãi đã quá hạn từ 90 ngày trở lên, hoặc các khoản nợ đã được tái cơ cấu, gia hạn nợ, hoặc dưới 90 ngày nhưng có nghi ngờ về khả năng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ.
• Định nghĩa theo Từ điển Tài chính Farlex: Nhìn nhận nợ xấu xuất hiện khi con nợ tuyên bố phá sản hoặc chi phí thu hồi nợ phát sinh tương đối lớn so với giá trị khoản nợ, dẫn đến việc doanh nghiệp phải xóa sổ ghi nhận chi phí.

Hệ thống chỉ tiêu phản ánh nợ xấu được tác giả vận dụng bao gồm: Tổng nợ xấu (tổng dư nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5); Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ (ngưỡng an toàn dưới 3%, từ 3% đến 5% là có vấn đề, trên 5% là chất lượng tín dụng kém); Tỷ lệ nợ khó đòi trên tổng dư nợ; Tỷ lệ nợ khó đòi trên tổng nợ xấu; và Tỷ lệ dự phòng rủi ro trên nợ xấu. Quy trình quản lý nợ xấu được cấu thành từ 5 bước: (1) Xây dựng chỉ tiêu nợ xấu; (2) Xác định/nhận diện nợ xấu; (3) Đánh giá/đo lường các khoản nợ xấu; (4) Theo dõi, giám sát nợ xấu; (5) Xử lý nợ xấu đã phát sinh.

Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động phân loại nợ và trích lập dự phòng được trích dẫn trong công trình gồm:

• Thông tư 13/2010/TT-NHNN về tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng.
• Thông tư 02/2013/TT-NHNN quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro theo định hướng chuẩn mực Basel II.
• Thông tư 19/2013/TT-NHNN về hoạt động mua, bán và xử lý nợ xấu của Công ty Quản lý Tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC).
• Quyết định số 450/QĐ-HĐTV-XLRR ngày 30/05/2014 của Hội đồng thành viên Agribank về quy chế phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro nội bộ.
• Nghị quyết số 42/2017/QH14 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng là phương pháp nghiên cứu định tính, kết hợp phân tích nội dung, thống kê mô tả, so sánh đối chiếu số liệu quá khứ và minh họa bằng hệ thống bảng số liệu. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thường niên, cân đối kế toán, bảng phân loại nhóm nợ, bảng xử lý nợ rủi ro tại Agribank Chi nhánh Đăk Lăk trong giai đoạn 2014–2017.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NỢ XẤU VÀ QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

Chương I trình bày hệ thống lý thuyết về chức năng tín dụng, bản chất rủi ro tín dụng và tác động đa chiều của nợ xấu. Tác giả phân tích hậu quả của nợ xấu đối với chính ngân hàng thương mại (làm giảm lợi nhuận, gia tăng chi phí trích lập dự phòng, đe dọa khả năng thanh toán, suy giảm uy tín) và đối với nền kinh tế (ứ đọng vốn, cản trở tăng trưởng, suy giảm hiệu lực điều tiết chính sách tiền tệ vĩ mô).

Nội dung quản lý nợ xấu được phân tích cụ thể qua các biện pháp xử lý nợ cơ bản: đôn đốc thu hồi nợ; tái cơ cấu khoản nợ và tài chính doanh nghiệp; xử lý tài sản bảo đảm; sử dụng quỹ dự phòng rủi ro; xử lý thông qua nguồn hỗ trợ ngân sách. Bên cạnh đó, chương này phân loại các nhóm nhân tố ảnh hưởng:

• Nhân tố khách quan: Biến động môi trường kinh tế - xã hội, biến động chính trị; khung khổ pháp lý về tín dụng và xử lý tài sản thế chấp; hiệu lực thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước.
• Nhân tố chủ quan: Từ phía ngân hàng (quy trình cấp tín dụng, cơ cấu danh mục cho vay, trình độ chuyên môn và đạo đức của cán bộ tín dụng, mức độ ứng dụng công nghệ); từ phía khách hàng (thiện chí trả nợ, mức độ am hiểu pháp luật, năng lực quản trị kinh doanh).

Chương này cũng tổng kết kinh nghiệm thực tiễn từ Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) với mô hình tách bạch giữa bộ phận quản lý rủi ro tại hội sở và bán hàng tại chi nhánh; kinh nghiệm từ Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) về việc áp dụng mô hình tín dụng mới, kiểm tra đột xuất và cơ cấu lại khách hàng hướng tới khối ngoài quốc doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Từ đó, 4 bài học kinh nghiệm được rút ra cho Agribank Đăk Lăk: xây dựng chính sách quản lý nợ minh bạch theo lộ trình cụ thể; kết hợp xử lý nợ với phòng ngừa nợ mới; hiện đại hóa công nghệ khai thác hồ sơ; chuẩn hóa hệ thống quản trị rủi ro tiệm cận chuẩn mực quốc tế dựa trên thống kê định lượng.

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH ĐĂK LĂK

Chương II phác thảo quá trình hình thành của chi nhánh từ năm 1992 trực thuộc Agribank (tiền thân thành lập năm 1988 theo Quyết định số 59/NH-QĐ). Đáng chú ý, vào ngày 31/12/2016, Agribank Chi nhánh Đăk Lăk được chia tách thành hai đơn vị độc lập: Chi nhánh Bắc Đăk Lắk (trụ sở tại 37 Phan Bội Châu, gồm 7 chi nhánh loại 2 và 3 phòng giao dịch) và Chi nhánh Đăk Lăk (trụ sở tại 51 Nguyễn Tất Thành, gồm 16 chi nhánh loại 2 và 3 phòng giao dịch). Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc và 8 phòng nghiệp vụ. Đơn vị chưa có phòng quản lý nợ xấu chuyên trách mà phân nhiệm cho Phòng Khách hàng doanh nghiệp, Phòng Khách hàng hộ sản xuất và cá nhân, cùng Phòng Kế hoạch - Nguồn vốn (đóng vai trò thường trực Hội đồng xử lý rủi ro).

Về hoạt động kinh doanh, lợi nhuận sau thuế của chi nhánh duy trì đà tăng trưởng: năm 2015 đạt 235 tỷ đồng, năm 2016 đạt 274 tỷ đồng (tăng 16,6%) và năm 2017 đạt 297 tỷ đồng (tăng 8,39%). Công tác phân loại nợ được thực hiện theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN và quy định nội bộ của Agribank, ghi nhận diễn biến quy mô nhóm nợ trong giai đoạn 2015–2017 như sau:

Chỉ tiêu phân loại nhóm nợ	Năm 2015 (Tỷ đồng)	Năm 2016 (Tỷ đồng)	Năm 2017 (Tỷ đồng)	Tăng trưởng 2016/2015 (%)	Tăng trưởng 2017/2016 (%)
Tổng dư nợ	10.905	11.775	10.071	7,98	-14,47
Nợ nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn)	10.193	10.986	9.347	7,78	-14,92
Nợ nhóm 2 (Nợ cần chú ý)	413	399	531	-3,39	33,08
Nợ nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn)	73	24	32	-67,12	33,33
Nợ nhóm 4 (Nợ nghi ngờ)	114	87	41	-23,68	-52,88
Nợ nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn)	112	177	120	58,04	-32,20
Tổng nợ xấu (Nhóm 3 + 4 + 5)	299	288	193	-3,68	-32,99
Tỷ lệ nợ xấu / Tổng dư nợ (%)	2,74	2,45	1,92	-10,58	-21,63

Tổng dư nợ năm 2017 giảm 14,47% phản ánh biến động do chia tách một phần mạng lưới sang Chi nhánh Bắc Đăk Lắk. Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát giảm liên tục từ 2,74% (năm 2015) xuống 2,45% (năm 2016) và đạt 1,92% (năm 2017), duy trì dưới ngưỡng 3%. Xét theo các tiêu chí phân loại khác:

• Theo thời hạn: Cho vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng nợ xấu cao nhất (năm 2015 chiếm 228.600 triệu đồng; năm 2016 tăng 3,32% lên 235.194 triệu đồng; năm 2017 giảm xuống 133.154 triệu đồng). Nợ xấu trung hạn dao động từ 61.065 đến 70.439 triệu đồng; chi nhánh không phát sinh dư nợ cho vay dài hạn.
• Theo thành phần kinh tế: Thành phần hộ gia đình và cá nhân chiếm đại đa số nợ xấu (285.507 triệu đồng năm 2015, sau đó giảm 9,3% năm 2016 và giảm 44,83% năm 2017). Khối công ty TNHH và cổ phần chiếm tỷ trọng nhỏ (khoảng 8.000 đến 13.000 triệu đồng).
• Theo ngành kinh tế: Nợ xấu ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và tiêu dùng giảm mạnh trong năm 2017 (lần lượt giảm 62,6% và 57,82%), nợ xấu ngành công nghiệp chế biến giảm 80,24%. Ngược lại, ngành thương mại dịch vụ tăng đột biến 156,98%, đạt 98.587 triệu đồng vào năm 2017.

Về công tác kiểm soát và xử lý nợ, chi nhánh áp dụng Văn bản số 436 ngày 14/03/2016 của Giám đốc Agribank Đăk Lăk và Văn bản số 1695 ngày 03/03/2016 của Tổng Giám đốc Agribank Việt Nam. Các biện pháp được triển khai bao gồm: đàm phán thu nợ trực tiếp, chuyển nhóm nợ khi khách hàng khắc phục khó khăn, phối hợp bán nợ cho VAMC, xử lý tài sản bảo đảm và trích lập dự phòng. Kết quả xử lý nợ theo mức độ tổn thất được tổng hợp:

Chỉ tiêu kết quả xử lý	Năm 2015 (Triệu đồng)	Năm 2016 (Triệu đồng)	Năm 2017 (Triệu đồng)
Dư nợ xấu đầu kỳ	1.001.371	842.155	545.923
Dư nợ chưa xử lý	299.639	288.665	194.219
Dư nợ đã xử lý xong	663.554	453.490	351.704
Số tiền thu hồi được	625.155	436.887	342.203
Số tiền tổn thất tài chính	38.399	16.603	9.501
Tỷ lệ tổn thất trên dư nợ đã xử lý (%)	5,75	3,66	2,70

Tác giả đánh giá chi nhánh đạt được kết quả quan trọng trong việc hạ tỷ lệ nợ xấu và tạo sự phối hợp giữa các phòng ban. Tuy nhiên, tồn tại 4 hạn chế lớn: dự báo nợ xấu mang tính phán đoán chủ quan; kết quả khai thác và bán đấu giá tài sản bảo đảm chưa cao; thiếu quy định xử lý chi tiết đối với các khoản nợ dưới 500 triệu đồng (Hội đồng xử lý rủi ro chỉ can thiệp trực tiếp với các khoản từ 500 triệu đồng trở lên); hệ thống công nghệ thông tin chưa đồng bộ, còn thao tác thủ công. Nguyên nhân xuất phát từ: sự thiếu hụt văn hóa quản trị rủi ro; cán bộ tín dụng hạn chế kinh nghiệm thẩm định; khách hàng giấu thông tin hoặc chịu ảnh hưởng của thiên tai nông nghiệp Tây Nguyên; dữ liệu Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) cập nhật chậm và thiếu vắng tổ chức định mức tín nhiệm độc lập.

CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH ĐĂK LĂK

Chương III bám sát định hướng của Agribank giai đoạn 2017–2020: tập trung tín dụng an toàn, mở rộng thị phần nông nghiệp nông thôn, chuẩn hóa mô hình theo Basel II, chuẩn bị cổ phần hóa theo chủ trương của Chính phủ. Đối với Chi nhánh Đăk Lăk, mục tiêu đề ra là duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 2%, tốc độ tăng trưởng tín dụng bình quân 11%–14%/năm. Tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Đẩy mạnh công tác theo dõi, rà soát hoạt động tín dụng và quản lý nợ xấu: Thiết lập cơ chế kiểm tra định kỳ và đột xuất tiến độ thu hồi nợ; duy trì liên lạc với bên vay để tháo gỡ vướng mắc dòng tiền; giám sát chặt chẽ hồ sơ cấp tín dụng nhằm ngăn chặn việc chuyển nhóm nợ trễ hạn.
2. Chấp hành nghiêm ngặt quy trình cấp tín dụng an toàn: Tuân thủ đầy đủ quy trình thẩm định trước khi giải ngân; kiểm soát mục đích sử dụng vốn sau cho vay; thực hiện phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro chính xác theo quy chuẩn.
3. Tăng cường số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ tín dụng: Đào tạo kỹ năng phân tích báo cáo tài chính, kỹ năng phát hiện dấu hiệu gian lận hồ sơ; đề cao đạo đức nghề nghiệp nhằm loại trừ rủi ro đạo đức trong khâu định giá tài sản và phê duyệt hạn mức.
4. Nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin: Đưa phần mềm chấm điểm tín dụng tự động vào vận hành; đồng bộ cơ sở dữ liệu khách hàng toàn chi nhánh để cảnh báo rủi ro sớm, giảm thiểu thao tác xử lý thủ công.

Đồng thời, khóa luận nêu một số kiến nghị hỗ trợ:

• Với Agribank Việt Nam: Sớm hoàn thiện phần mềm xếp hạng tín dụng nội bộ đạt chuẩn quốc tế, phân cấp thẩm quyền xử lý tài sản bảo đảm linh hoạt hơn cho chi nhánh cấp tỉnh.
• Với Ngân hàng Nhà nước: Hoàn thiện dữ liệu của CIC theo thời gian thực; ban hành chế tài pháp lý cưỡng chế nghiêm khắc đối với khách hàng chây lì, không tự nguyện bàn giao tài sản bảo đảm theo tinh thần Nghị quyết 42/2017/QH14.
• Với chính quyền địa phương tỉnh Đắk Lắk: Chỉ đạo các cơ quan thi hành án dân sự, công an và cơ quan đăng ký đất đai phối hợp, đẩy nhanh thủ tục xác minh và chuyển giao quyền sở hữu tài sản bảo đảm cho ngân hàng.

Kết quả và đóng góp

Về mặt kết quả số liệu, công trình đã phản ánh trung thực biến động quy mô nợ xấu tại Agribank Chi nhánh Đăk Lăk:

• Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ giảm vững chắc từ mức 2,74% (năm 2015 tương ứng 299 tỷ đồng) xuống 2,45% (năm 2016 tương ứng 288 tỷ đồng) và còn 1,92% (năm 2017 tương ứng 193 tỷ đồng).
• Số tiền tổn thất tài chính sau khi xử lý nợ giảm từ 38,399 tỷ đồng (năm 2015) xuống còn 9,501 tỷ đồng (năm 2017), kéo tỷ lệ tổn thất trên tổng dư nợ đã xử lý xong từ mức 5,75% xuống còn 2,70%.
• Lợi nhuận sau thuế của đơn vị giữ được mức tăng trưởng dương, đạt 297 tỷ đồng vào năm 2017, tăng 8,39% so với năm 2016.

Về đóng góp, tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về nợ xấu theo chuẩn mực của IMF và ECB áp dụng vào ngân hàng thương mại Việt Nam. Khóa luận cung cấp bức tranh dữ liệu thực tế tại Agribank Chi nhánh Đăk Lăk trong giai đoạn chia tách hành chính ngân hàng cuối năm 2016, phân tích cụ thể cơ cấu nợ xấu theo từng ngành nghề và thành phần kinh tế đặc trưng của địa bàn Tây Nguyên. Hệ thống giải pháp được đề xuất bám sát các văn bản chỉ đạo của Agribank (Văn bản số 436 và Văn bản số 1695) và các chính sách xử lý nợ theo Nghị quyết 42/2017/QH14.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế nhất định xuất phát từ phạm vi và dữ liệu:

• Chuỗi dữ liệu phân tích bị gián đoạn về quy mô cơ học do sự kiện chia tách chi nhánh vào ngày 31/12/2016 (tách thành Agribank Chi nhánh Đăk Lăk và Agribank Chi nhánh Bắc Đăk Lắk), khiến các chỉ tiêu tổng dư nợ và nợ xấu tuyệt đối năm 2017 giảm mạnh một phần do chuyển giao tài sản sang đơn vị mới.
• Đề tài sử dụng chủ yếu phương pháp thống kê mô tả và so sánh định tính, chưa xây dựng được mô hình kinh tế lượng hồi quy để lượng hóa mức độ tác động của các nhân tố vĩ mô và vi mô đến tỷ lệ nợ xấu.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng:

• Ứng dụng các mô hình định lượng (Logit, Probit hoặc hồi quy dữ liệu bảng) để phân tích xác suất vỡ nợ của khách hàng vay vốn nông nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
• Đánh giá tác động dài hạn của Nghị quyết 42/2017/QH14 và việc áp dụng hiệp ước vốn Basel II đến kết quả xử lý nợ xấu tại hệ thống Agribank trong các giai đoạn tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng và Quản trị kinh doanh khi thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp về đề tài quản trị rủi ro tín dụng và xử lý nợ xấu tại các ngân hàng thương mại nhà nước.
• Cán bộ tín dụng và cán bộ quản lý rủi ro tại các chi nhánh ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn Tây Nguyên, tham khảo kinh nghiệm phân loại nợ theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN đối với đối tượng khách hàng hộ sản xuất, cá nhân nông nghiệp.

Các nội dung đáng tham khảo nhất trong công trình gồm: hệ thống bảng tổng hợp số liệu nợ xấu phân theo ngành kinh tế và thành phần kinh tế giai đoạn 2015–2017; các bước thực thi giải pháp xử lý nợ theo chỉ đạo tại Văn bản 1695 của Tổng Giám đốc Agribank; bài học kinh nghiệm về quản trị rủi ro tín dụng từ ACB và Vietcombank.

Câu hỏi thường gặp

Sự kiện chia tách Agribank Chi nhánh Đăk Lăk vào cuối năm 2016 tác động như thế nào đến số liệu hoạt động của đơn vị? Vào ngày 31/12/2016, Agribank Chi nhánh Đăk Lăk được chia tách thành hai pháp nhân: Chi nhánh Bắc Đăk Lắk (tiếp nhận 7 chi nhánh loại 2, 3 phòng giao dịch) và Chi nhánh Đăk Lăk (giữ lại 16 chi nhánh loại 2, 3 phòng giao dịch). Sự kiện này làm tổng dư nợ của chi nhánh giảm cơ học 14,47% trong năm 2017 (từ 11.775 tỷ đồng xuống 10.071 tỷ đồng) và quy mô nợ xấu tuyệt đối giảm từ 288 tỷ đồng xuống 193 tỷ đồng.

Tỷ lệ nợ xấu tại Agribank Chi nhánh Đăk Lăk trong giai đoạn 2015–2017 diễn biến ra sao? Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của chi nhánh liên tục giảm qua các năm và đều nằm dưới ngưỡng an toàn 3%: năm 2015 đạt 2,74%, năm 2016 giảm xuống 2,45% và năm 2017 tiếp tục hạ xuống mức 1,92%.

Thành phần kinh tế và ngành nghề kinh doanh nào phát sinh nợ xấu cao nhất tại chi nhánh? Về thành phần kinh tế, đối tượng hộ gia đình và cá nhân chiếm tỷ trọng nợ xấu áp đảo (đạt 285.507 triệu đồng năm 2015). Về ngành kinh tế, ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong hai năm 2015–2016, nhưng sang năm 2017 ngành thương mại dịch vụ lại gia tăng nợ xấu đột biến lên mức 98.587 triệu đồng (tăng 156,98%).

Mô hình tổ chức bộ máy quản lý nợ xấu tại Agribank Chi nhánh Đăk Lăk được vận hành như thế nào? Chi nhánh chưa thành lập phòng ban chuyên trách xử lý nợ độc lập. Công tác quản lý nợ xấu được phân nhiệm lồng ghép giữa Phòng Khách hàng doanh nghiệp, Phòng Khách hàng hộ sản xuất và cá nhân, phối hợp cùng Phòng Kế hoạch - Nguồn vốn (đơn vị giữ vai trò thư ký Hội đồng xử lý rủi ro của chi nhánh).

Nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ tổn thất tài chính trong quá trình xử lý nợ xấu tại chi nhánh là gì? Tổn thất xử lý nợ (chiếm 2,7% đến 5,75% dư nợ đã xử lý) chủ yếu bắt nguồn từ việc định giá tài sản bảo đảm chưa sát thực tế, việc phát mại tài sản thế chấp gặp vướng mắc pháp lý do con nợ chây lì, và hệ quả từ thiên tai, hạn hán trên địa bàn Tây Nguyên làm phương án kinh doanh của khách hàng nông nghiệp bị đổ vỡ.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Phan Nguyễn Ngọc Mai đã phản ánh bức tranh toàn diện về công tác quản lý nợ xấu tại Agribank Chi nhánh Đăk Lăk giai đoạn 2015–2017 thông qua việc phân tích thực trạng các nhóm nợ và kết quả xử lý nợ thực tế. Mặc dù chi nhánh đã kiểm soát được tỷ lệ nợ xấu giảm xuống dưới 2%, song những bất cập về mô hình tổ chức chưa chuyên trách, công nghệ thủ công và khó khăn trong xử lý tài sản bảo đảm vẫn là thách thức lớn. Hệ thống 4 nhóm giải pháp và các kiến nghị chính sách được đề xuất có cơ sở thực tiễn rõ ràng, cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị cho công tác quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại phục vụ nông nghiệp nông thôn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH PHAN NGUYỄN NGỌC MAI QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH ĐĂK LĂK KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ CHUYÊN NGÀNH: 7340201 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. BÙI DIỆU ANH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.

HỒ CHÍ MINH PHAN NGUYỄN NGỌC MAI QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH ĐĂK LĂK KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ CHUYÊN NGÀNH: 7340201 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. BÙI DIỆU ANH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 TÓM Nợ xấu là một trong những biểu hiện điển hình của rủi ro tín dụng gây ra hậu quả nghiêm trọng, tổn thất nặng nề đối với các NHTM .Ý thức đƣợc hậu quả mà nợ xấu gây ra, công tác quản lý nợ xấu đã và đang đƣợc các Ngân hàng thƣơng mại hết sức chú trọng. Từ những lý do trên, trong phạm vi nghiên cứu của mình, khóa luận đã làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về nợ xấu, những chỉ tiêu mà ngân hàng đã sử dụng để đánh giá nợ xấu.

Từ đó, làm rõ những lý luận cơ bản về quản lý nợ xấu, tầm quan trọng và một vài yếu tố ảnh hƣởng đến công tác quản lý nợ xấu. Ngoài ra, có những kinh nghiệm quản lý nợ xấu ở nhiều NHTM trong nƣớc đã đƣợc luận văn đúc kết làm bài học kinh nghiệm để tham khảo cho các NHTM khác nói chung cũng nhƣ cho Agribank Đăk Lăk nói riêng. Bên cạnh đó, tác giả cũng liên hệ những vấn đề về thực tiễn, thông qua phân tích thực trạng nợ xấu trong hoạt động kinh doanh tại Agribank chi nhánh Đăk Lăk giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2017, khóa luận đã ghi nhận những kết quả mà Agribank chi nhánh Đăk Lăk đạt đƣợc trong công tác quản lý nợ xấu. Đánh giá những mặt hạn chế còn tồn đọng và đƣa ra một vài nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong công tác nợ xấu.

Từ đó đƣa ra những giải pháp hoàn thiện công tác nợ xấu tại Agribank chi nhánh Đăk Lăk. Lời cam đoan Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của TS.Bùi Diệu Anh. Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đƣợc trình bày trong bài luận văn đƣợc thu thập từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam- chi nhánh Đăk Lăk là trung thực và chƣa đƣợc công bố dƣới bất kỳ hình thức nào trƣớc đây. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào, tôi xin đƣợc hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung khóa luận tốt nghiệp của mình.Hồ Chí Minh, ngày tháng năm TÁC GIẢ Phan Nguyễn Ngọc Mai LỜI CẢM TẠ Với lời biết ơn sâu sắc, em xin chân thành gửi lời cảm ơn đến quý thầy cô trƣờng Đại học Ngân Hàng TP Hồ Chí Minh , cùng với quý thầy cô khoa Tài Chính - Ngân Hàng đã tận tình truyền đạt cho em những kiến thức quý báu trong suốt khoảng thời gian học tập và sinh hoạt tại trƣờng.

Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn Giáo viên hƣớng dẫn –TS Bùi Diệu Anh. Cô là ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn, chỉ bảo tận tình cho em trong suốt quá trình hoàn thành bài luận văn tốt nghiệp. Trân trọng! MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. Lý do chọn đề tài.

Tình hình nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.