Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Các Chức Danh Tư Pháp Từ Thực Tiễn Học Viện Tư Pháp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y từ thực tiễn thành phố hồ chí minh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Chu Thành Công
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Thuận
• Trường học: Học viện Tư pháp
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Chức Danh Tư Pháp: Thực Tiễn Từ Học Viện Tư Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO TẠO CÁC CHỨC DANH TƯ PHÁP
• 1.1. Một số khái niệm về quản lý nhà nước
• 1.2. Nội dung, hình thức, biện pháp quản lý nhà nước về đào tạo các chức danh tư pháp
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO TẠO CÁC CHỨC DANH TƯ PHÁP TẠI HỌC VIỆN TƯ PHÁP
• 2.1. Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Học viện Tư pháp
• 2.2. Thực trạng đào tạo các chức danh tư pháp
• 2.3. Thực trạng quản lý nhà nước về đào tạo các chức danh tư pháp
• 3. Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO TẠO CÁC CHỨC DANH TƯ PHÁP
• 3.1. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đào tạo các chức danh tư pháp
• 3.2. Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đào tạo các chức danh tư pháp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Chức Danh Tư Pháp

Quản lý nhà nước về đào tạo các chức danh tư pháp là một lĩnh vực quan trọng trong hệ thống tư pháp Việt Nam. Đào tạo các chức danh tư pháp không chỉ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ thống pháp luật. Học viện Tư pháp đóng vai trò chủ chốt trong việc thực hiện nhiệm vụ này, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho các cán bộ tư pháp.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý nhà nước

Quản lý nhà nước là hoạt động của các cơ quan nhà nước nhằm điều hành và giám sát các hoạt động xã hội. Vai trò của quản lý nhà nước trong đào tạo chức danh tư pháp là rất quan trọng, giúp đảm bảo chất lượng và hiệu quả trong công tác đào tạo.

1.2. Đặc điểm của đào tạo chức danh tư pháp

Đào tạo chức danh tư pháp có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm tính chuyên môn cao và yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp. Điều này đòi hỏi các chương trình đào tạo phải được thiết kế phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của xã hội.

II. Thực trạng Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Chức Danh Tư Pháp Tại Học Viện Tư Pháp

Thực trạng quản lý nhà nước về đào tạo chức danh tư pháp tại Học viện Tư pháp hiện nay cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số thách thức cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả đào tạo.

2.1. Kết quả đạt được trong đào tạo

Học viện Tư pháp đã đạt được nhiều thành tựu trong việc đào tạo các chức danh tư pháp, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho hệ thống tư pháp. Các chương trình đào tạo đã được cải tiến và cập nhật thường xuyên.

2.2. Những thách thức trong quản lý đào tạo

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn một số thách thức như quy trình quản lý chưa hoàn thiện, thiếu các văn bản hướng dẫn cụ thể và sự phân hóa trong quản lý giữa các cơ sở đào tạo.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Chức Danh Tư Pháp

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đào tạo chức danh tư pháp, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Những cải cách này sẽ giúp cải thiện chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

3.1. Cải cách nội dung chương trình đào tạo

Cần thiết phải cải cách nội dung chương trình đào tạo để phù hợp với yêu cầu thực tiễn và xu hướng phát triển của xã hội. Việc cập nhật kiến thức mới là rất quan trọng.

3.2. Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá

Công tác kiểm tra và đánh giá chất lượng đào tạo cần được tăng cường để đảm bảo rằng các chương trình đào tạo đáp ứng được yêu cầu và tiêu chuẩn đã đề ra.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Từ Học Viện Tư Pháp

Các kết quả nghiên cứu từ Học viện Tư pháp đã chỉ ra rằng việc quản lý nhà nước về đào tạo chức danh tư pháp có thể được cải thiện thông qua các ứng dụng thực tiễn. Những nghiên cứu này cung cấp cơ sở cho việc điều chỉnh chính sách và quy trình đào tạo.

4.1. Các mô hình đào tạo hiệu quả

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các mô hình đào tạo hiện tại tại Học viện Tư pháp có nhiều điểm mạnh, nhưng cũng cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn.

4.2. Đánh giá tác động của đào tạo đến thực tiễn

Đánh giá tác động của các chương trình đào tạo đến thực tiễn công tác tư pháp là rất cần thiết để xác định hiệu quả và sự phù hợp của các chương trình này.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Chức Danh Tư Pháp

Kết luận về quản lý nhà nước về đào tạo chức danh tư pháp cho thấy rằng cần có những cải cách mạnh mẽ để nâng cao chất lượng đào tạo. Tương lai của lĩnh vực này phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các thay đổi trong xã hội và nhu cầu của hệ thống tư pháp.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Định hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc cải cách nội dung và phương pháp đào tạo, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.

5.2. Vai trò của công nghệ trong đào tạo

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả đào tạo, giúp cải thiện chất lượng và khả năng tiếp cận của các chương trình đào tạo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trải qua chặng đường 20 năm xây dựng và trưởng thành giai đoạn 1998 – 2018, công tác đào tạo nguồn nhân lực pháp luật tại Việt Nam đã ghi nhận sự phát triển vượt bậc với tổng quy mô tuyển sinh đạt hơn 51.049 học viên trên phạm vi cả nước. Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và triển khai Chiến lược cải cách tư pháp theo tinh thần Nghị quyết số 08-NQ/TW năm 2002 cùng Nghị quyết số 49-NQ/TW năm 2005 của Bộ Chính trị, hoạt động quản lý nhà nước về đào tạo các chức danh tư pháp trở thành mắt xích cốt lõi quyết định chất lượng của nền tư pháp. Tuy nhiên, bối cảnh thực tiễn xuất hiện nhiều biến động lớn khi việc đào tạo Thẩm phán và Kiểm sát viên có sự phân định, chuyển giao về Học viện Tòa án và Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội, tạo nên sự phân mảnh trong cơ chế quản lý điều hành tập trung.

Luận văn tập trung nghiên cứu toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước đối với hoạt động đào tạo các chức danh tư pháp từ thực tiễn Học viện Tư pháp – đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Tư pháp có vị trí trọng yếu tại Hà Nội và cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá hệ thống thể chế, cơ cấu tổ chức bộ máy, chương trình khung đào tạo và năng lực đội ngũ giảng viên, từ đó chỉ rõ những điểm nghẽn cố hữu và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý giai đoạn 2018 – 2025. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, công trình cung cấp luận cứ khoa học sắc bén giúp tối ưu hóa 11 chương trình đào tạo chuyên ngành, nâng cao năng lực cho 147 cán bộ công chức cơ hữu và mạng lưới hơn 600 giảng viên thỉnh giảng, trực tiếp đóng góp vào việc chuẩn hóa nguồn nhân lực tư pháp chất lượng cao cho đất nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết Mác - Lênin về quản lý xã hội và phân công lao động, xem quản lý như một chức năng thiết yếu điều hòa hành vi của các cá nhân và tổ chức hướng đến mục tiêu chung. Đồng thời, nghiên cứu kết hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật cùng đường lối cải cách tư pháp của Đảng Cộng sản Việt Nam để định hình cơ sở pháp lý và chính trị. Mô hình nghiên cứu được xây dựng trên hệ thống quản trị công hiện đại với chu trình quản lý 5 thành tố khép kín: ban hành thể chế văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức bộ máy quản trị, quy hoạch kế hoạch đào tạo, phát triển chương trình và giáo trình, kiểm soát chuẩn đầu ra gắn với chuẩn chức danh.

Bốn khái niệm nền tảng được chuẩn hóa trong công trình gồm:

• Quản lý nhà nước: Sự tác động mang tính quyền lực của cơ quan công quyền nhằm duy trì trật tự pháp luật và thực hiện các chức năng đối nội, đối ngoại.
• Chức danh tư pháp: Đội ngũ nhân sự chuyên môn thực thi quyền lực tư pháp hoặc bổ trợ tư pháp được bổ nhiệm theo luật định như Thẩm phán, Kiểm sát viên, Luật sư, Chấp hành viên, Công chứng viên, Thừa phát lại.
• Đào tạo nghề tư pháp: Quá trình trang bị kỹ năng thực hành nghề nghiệp, đạo đức công vụ và bản lĩnh chính trị cho các cá nhân đã sở hữu bằng cử nhân luật.
• Đảm bảo chất lượng đào tạo tư pháp: Hệ thống tiêu chuẩn kiểm định toàn diện từ điều kiện tuyển sinh đầu vào, năng lực sư phạm thực tiễn của giảng viên đến khả năng xử lý hồ sơ án thực tế của học viên sau tốt nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp quy mô lớn bao gồm toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật, các quyết định thành lập và giao nhiệm vụ của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định số 23/2004/QĐ-TTg, Quyết định số 2083/QĐ-TTg), cùng báo cáo tổng kết 20 năm phát triển của Học viện Tư pháp. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 51.049 hồ sơ học viên tuyển sinh tại 11 chương trình đào tạo và dữ liệu nhân sự của 147 cán bộ, giảng viên cơ hữu cùng 600 giảng viên thỉnh giảng trong mốc thời gian 1998 – 2018.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng cho dữ liệu các khóa đào tạo Thẩm phán (15 khóa), Kiểm sát viên (7 khóa) và khóa đào tạo chung nguồn Thẩm phán, Kiểm sát viên, Luật sư thí điểm với 32 học viên. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính bao quát, loại trừ sai số chọn mẫu và phản ánh bức tranh toàn cảnh về tiến trình lịch sử 20 năm phát triển. Các phương pháp phân tích chủ đạo gồm: phương pháp phân tích - tổng hợp để lượng hóa các chỉ tiêu tăng trưởng, phương pháp logic - lịch sử để bóc tách từng giai đoạn chuyển đổi thể chế, và phương pháp so sánh luật học nhằm đối chiếu mô hình đào tạo nghề tư pháp của Việt Nam với 6 quốc gia phát triển gồm Đức, Bỉ, Tây Ban Nha, Hà Lan, Italia và Nhật Bản.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã làm rõ 4 phát hiện thực chứng quan trọng về thực trạng đào tạo và quản lý đào tạo nghề tư pháp:

Thứ nhất, quy mô đào tạo có sự tăng trưởng nhảy vọt nhưng có sự dịch chuyển mạnh mẽ về cơ cấu ngành. Tổng số lượt tuyển sinh đạt 51.049 học viên qua 20 năm, trong đó các chương trình đào tạo theo nhu cầu xã hội như Luật sư và Công chứng chiếm tỷ trọng trên 75% sau khi thời gian đào tạo được nâng từ 6 tháng lên 12 tháng theo Luật Luật sư sửa đổi năm 2012 và Luật Công chứng năm 2014.

Thứ hai, bộ máy tổ chức và nhân lực có sự phát triển vượt bậc về số lượng và chất lượng. Năm 1998, đơn vị chỉ có 16 nhân sự (5 giảng viên và 11 cán bộ). Đến năm 2018, quy mô nhân sự đạt 147 người (57 giảng viên cơ hữu và 90 cán bộ hành chính), tăng gấp hơn 9,1 lần. Đặc biệt, Học viện đã thiết lập mạng lưới hơn 600 giảng viên thỉnh giảng là các chuyên gia đầu ngành đang trực tiếp công tác tại Tòa án, Viện kiểm sát và các tổ chức hành nghề luật sư.

Thứ ba, sự phân tán đầu mối đào tạo tạo ra khoảng trống lớn trong quản lý nhà nước tập trung. Trong giai đoạn 1998 – 2014, Học viện đã đào tạo thành công 15 khóa nghiệp vụ xét xử với hơn 5.000 học viên tốt nghiệp và 7 khóa nghiệp vụ kiểm sát với hơn 1.000 học viên tốt nghiệp. Tuy nhiên, việc Viện kiểm sát dừng gửi người học từ năm 2008 và Tòa án dừng gửi từ năm 2015 đã làm gián đoạn mô hình đào tạo tập trung một đầu mối. Để thích ứng, Học viện đã tiên phong triển khai chương trình đào tạo chung nguồn Thẩm phán, Kiểm sát viên, Luật sư với khóa đầu tiên quy mô 32 học viên theo Quyết định số 2543/QĐ-BTP năm 2016.

Thứ tư, phương pháp đào tạo có bước chuyển biến mang tính cách mạng khi xây dựng và chuẩn hóa hơn 1.500 bộ hồ sơ tình huống thực tế từ các vụ án đã xét xử. Toàn bộ các chương trình đều áp dụng phương pháp lấy người học làm trung tâm, kết hợp giảng dạy lý thuyết với diễn án thực hành và tham gia sản xuất chương trình truyền hình pháp luật trên VTV6.

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm quy mô các lớp đào tạo chức danh tố tụng truyền thống bắt nguồn từ việc các cơ quan tư pháp chuyên ngành thành lập các cơ sở đào tạo riêng biệt, dẫn đến sự thiếu đồng bộ trong tiêu chuẩn hóa năng lực đầu ra của cán bộ tư pháp. Qua nghiên cứu so sánh quốc tế tại các quốc gia như Đức hay Nhật Bản, việc đào tạo tích hợp chung nguồn giữa thẩm phán, công tố viên và luật sư là xu hướng bắt buộc nhằm tạo ra sự bình đẳng trong tranh tụng và nâng cao tính minh bạch tư pháp.

Các dữ liệu nghiên cứu thực chứng trong luận văn hoàn toàn có thể được mô hình hóa và trình bày trực quan thông qua:

• Bảng tổng hợp biến động quy mô tuyển sinh và tốt nghiệp của 11 chuyên ngành đào tạo tư pháp giai đoạn 1998 – 2018.
• Biểu đồ hình cột thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu đội ngũ cán bộ, giảng viên từ 16 người năm 1998 lên 147 nhân sự cơ hữu năm 2018.
• Sơ đồ ma trận thể hiện quy trình quản lý chất lượng 5 bước từ khâu xây dựng hồ sơ tình huống đến đánh giá kết quả thực hành nghề.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đào tạo các chức danh tư pháp, luận văn kiến nghị 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Hoàn thiện thể chế và cơ chế phối hợp liên ngành: Bộ Tư pháp chủ trì tham mưu Chính phủ ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định rõ cơ chế phân công, phối hợp bắt buộc giữa Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong việc quy hoạch cán bộ nguồn và công nhận chứng chỉ đào tạo, mục tiêu hoàn thành trước năm 2023.
• Chuẩn hóa và mở rộng chương trình đào tạo tích hợp: Học viện Tư pháp cần tiếp tục mở rộng quy mô chương trình đào tạo chung nguồn Thẩm phán, Kiểm sát viên, Luật sư từ quy mô thí điểm 32 học viên lên mức 300 – 500 học viên/năm trong giai đoạn 2020 – 2025; nâng tỷ trọng thực hành diễn án và giải quyết hồ sơ tình huống lên tối thiểu 70% tổng thời lượng đào tạo.
• Phát triển đội ngũ giảng viên tinh hoa: Triển khai chiến lược đào tạo nâng cao, bảo đảm 100% giảng viên cơ hữu có trình độ thạc sĩ trở lên (trong đó tối thiểu 35% có học vị tiến sĩ luật học) và duy trì mạng lưới từ 600 đến 800 giảng viên thỉnh giảng có chức danh tư pháp thực tế đến năm 2025.
• Hiện đại hóa cơ sở vật chất và số hóa học liệu: Bộ Tư pháp bố trí nguồn vốn triển khai triệt để Quyết định số 2083/QĐ-TTg, tiến hành số hóa 100% trong số hơn 1.500 bộ hồ sơ tình huống thực tế thành kho dữ liệu điện tử dùng chung phục vụ đào tạo trực tuyến và kiểm định chất lượng định kỳ hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý tại Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao: Nắm bắt cơ sở lý luận và số liệu thực chứng 20 năm để hoạch định chiến lược cải cách thể chế, phân bổ chỉ tiêu đào tạo và chuẩn hóa khung năng lực cán bộ nguồn.
• Lãnh đạo các cơ sở đào tạo luật và tư pháp: Vận dụng mô hình quản lý chương trình, phương pháp giảng dạy dựa trên hồ sơ tình huống và cơ chế vận hành mạng lưới giảng viên thỉnh giảng vào thực tiễn quản trị trường đại học.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên sau đại học chuyên ngành Luật Hiến pháp và Hành chính: Sử dụng làm tài liệu tham khảo có giá trị học thuật cao với nguồn tư liệu so sánh quốc tế chuẩn mực và hệ số liệu lịch sử phong phú giai đoạn 1998 – 2018.
• Luật sư, công chứng viên, thừa phát lại và cán bộ tư pháp: Hiểu rõ lộ trình đào tạo, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và các kỹ năng tranh tụng, xử lý tình huống thực tế cần trang bị để đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp trong thời kỳ hội nhập quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao quản lý nhà nước về đào tạo chức danh tư pháp lại mang tính cấp thiết hàng đầu?

Quản lý nhà nước bảo đảm tính đồng bộ và chuẩn mực của đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW. Khi hệ thống đã tiếp nhận hơn 51.049 học viên qua 11 chương trình, việc quản lý chặt chẽ giúp bảo đảm 100% nhân sự khi được bổ nhiệm đều vững vàng về bản lĩnh chính trị và tinh thông về kỹ năng nghiệp vụ thực hành.

Chương trình đào tạo chung Thẩm phán, Kiểm sát viên và Luật sư mang lại giá trị gì?

Chương trình theo Quyết định số 2543/QĐ-BTP với khóa đầu tiên 32 học viên giúp tạo dựng hệ thống tư duy pháp lý đồng nhất giữa các chủ thể tố tụng. Mô hình này giúp loại bỏ định kiến nghề nghiệp, tăng cường tính khách quan trong xét xử và tiết kiệm khoảng 25% đến 30% chi phí đào tạo lại của toàn ngành.

Phương pháp giảng dạy tại Học viện Tư pháp có điểm gì khác biệt so với các cơ sở đại học luật thông thường?

Học viện tập trung đào tạo nghề sau đại học, lấy việc xử lý hơn 1.500 bộ hồ sơ tình huống thực tế làm trung tâm thay vì chỉ truyền thụ lý thuyết hàn lâm. Các phương pháp song giảng, diễn án thực tế và ứng dụng kịch bản chương trình truyền hình giúp học viên làm quen với hơn 70% các tình huống nghiệp vụ phức tạp trước khi hành nghề.

Thách thức lớn nhất khi các cơ quan tư pháp tự mở cơ sở đào tạo riêng là gì?

Thách thức cốt lõi là nguy cơ cát cứ thông tin, phá vỡ tính thống nhất của chuẩn mực nghề nghiệp chung sau khi 15 khóa xét xử và 7 khóa kiểm sát tại Học viện Tư pháp bị dừng lại. Việc này đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước phải thiết lập một bộ tiêu chuẩn kiểm định độc lập cho toàn bộ các cơ sở đào tạo tư pháp trên toàn quốc.

Đội ngũ giảng viên thỉnh giảng đóng vai trò như thế nào trong chất lượng đào tạo?

Với quy mô khoảng 600 chuyên gia đang trực tiếp làm việc tại Tòa án, Viện kiểm sát và các văn phòng luật sư, giảng viên thỉnh giảng mang đến những kinh nghiệm xử lý án thực tế phong phú. Sự kết hợp giữa 57 giảng viên cơ hữu và mạng lưới thỉnh giảng giúp cập nhật liên tục các văn bản pháp luật mới và án lệ thực tế vào bài giảng.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý nhà nước trong đào tạo chức danh tư pháp, gắn liền với các chủ trương cải cách tư pháp lớn của Đảng.
• Khái quát bức tranh thực tiễn 20 năm phát triển của Học viện Tư pháp (1998 – 2018) với quy mô tuyển sinh ấn tượng 51.049 học viên qua 11 chương trình đào tạo.
• Nhận diện chính xác nguy cơ phân tán thể chế khi 15 khóa đào tạo thẩm phán và 7 khóa kiểm sát chuyển giao về các ngành riêng biệt.
• Khẳng định giá trị đột phá của mô hình đào tạo chung nguồn 3 chức danh tư pháp khởi đầu với quy mô 32 học viên theo Quyết định số 2543/QĐ-BTP.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về thể chế, chương trình, nhân lực và số hóa hơn 1.500 hồ sơ tình huống cho lộ trình 2018 – 2025.

Luận văn của tác giả Chu Thành Công là công trình nghiên cứu khoa học chuyên sâu, đóng góp luận cứ thực tiễn quan trọng cho việc hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước về tư pháp tại Việt Nam. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ tư pháp quan tâm có thể khai thác toàn văn tài liệu để phục vụ công tác nghiên cứu chuyên ngành và xây dựng chính sách đào tạo nguồn nhân lực tư pháp hiện đại!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO TẠO CÁC CHỨC DANH TƯ PHÁP 1. Một số khái niệm quản lý nhà nước Quản lý là yếu tố không thể thiếu được trong đời sống xã hội. Xã hội phát triển càng cao thì vai trò của quản lý càng lớn, phạm vi càng rộng và nội dung càng phức tạp. Mác “quản lý là một chức năng đặc biệt nảy sinh từ bản chất của quá trình lao động” C.

Mác đã coi “quản lý là một chức năng đặc biệt nảy sinh từ bản chất xã hội của quá trình lào động”, đăc biệt ông cong nhấn mạnh thêm và khẳng định “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít hay nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [Mác – Ăng ghen toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội, 1993, Tập 23, tr. 480] Luận điểm trên của C.

Mác có thể áp dụng với mọi hoạt động chung của con người trong xã hội. Lê Nin cũng đã từng viết và khẳng định vấn đề này “Muốn quản lý tốt mà chỉ biết thuyết phục không thôi thì chưa đủ, mà còn phải biết tổ chức về mặt thực tiễn nữa” [Lê Nin tuyển tập, Nxb. Tiến bộ Matxcơva, tr.473] Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm chỉ huy, điều hành, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi 8 của cá nhân hướng đến mục đích hoạt động chung và phù hợp với quy luật khách quan nhất. Có thể nói một một cách tổng quát, quản lý được xem là quá trình “tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”, đó là sự kết hợp giữa tri thức và lao động trên phương diện điều hành.

Ở góc độ chính trị, quản lý đượcc hiểu là hành chính, là cai trị; Ở góc độ xã hội học, quản lý là điều hành, điều khiển, chỉ huy. Tuy nhiên dù có tiếp cận ở góc độ nào đi chăng nữa thì quản lý vẫn phải dựa trên cơ sở, nguyên tắc đã được định sẵn và nhằm đạt được hiệu quả của việc quản lý, đó là mục đích cuối cùng của quản lý. Quản lý nhà nước: Quản lý nhà nước ra đời cùng với sự xuất hiện của nhà nước, là sự quản lý của nhà nước đối với xã hội và công dân. Theo nghĩa rộng, quản lý nhà nước được hiểu là phần quản lý nhà nước do nhà nước thực hiện thông qua bộ máy nhà nước, trên cơ sở quyền lực nhà nước nhằm thực tiện các nhiệm vụ và chức năng của nhà nước.

Theo cách hiểu trên, quản lý nhà nước gồm 4 (bốn) hoạt động: Hoạt động lập pháp và giám sát sự thi hành pháp luật, hoạt động này thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Hoạt động chấp hành luật và tổ chức thực hiện quản lý hành chính. Hoạt động này do Chính phủ và hệ thống cơ quan quản lý hành chính nhà nước từ trung ương tới địa phương thực hiện theo quy định của pháp luật. Hoạt động kiểm soát do Viện kiểm sát thực hiện.

Hoạt động xét xử, hoạt động này do hệ thống Tòa án nhân nhân thực hiện. Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước được hiểu đồng nghĩa với khái niệm quản lý hành chính nhà nước. 9 Quản lý nhà nước do ba hệ thống cơ quan quyền lực phối hợp tiến hành “cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp, cơ quan tư pháp”. Có thể nói, quản lý nhà nước là sự tác động của các chủ thể mang quyền lực nhà nước, chủ yếu bằng pháp luật tới các đối tượng quản lý nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đối ngoại của nhà nước.

Như vậy tất cả các cơ quan nhà nước đều thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Chủ thể của quản lý nhà nước là các tổ chức hay cá nhân mang quyền lực nhà nước trong quá trình tác động tới đối tượng quản lý. Chủ thể quản lý nhà nước bao gồm: Nhà nước, cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân được nhà nước ủy quyền thực hiện việc quản lý nhà nước. Khách thể của quản lý nhà nước là trật tự quản lý nhà nước.

Trật tự quản lý nhà nước do pháp luật quy định. Quản lý nhà nước là sự tác động lên một hệ thống nào đó với mục tiêu đưa hệ thống đó đến trạng thái đạt được. Quản lý là một phạm trù xuất hiện trước khi có Nhà nước với tính chất là một loại lao động xã hội hay lao động chung được thực hiện ở quy mô lớn. Quản lý được phát sinh từ lao động, không tách rời với lao động và bản thân quản lý cũng là một loại hoạt động lao động.

Như vậy, quản lý xã hội không phải là sản phẩm của sự phân chia quyền lực mà là sản phẩm của sự phân công lao động nhằm liên kết và phối hợp hoạt động chung của con người. Là một phạm trù gắn liền với sự xuất hiện của Nhà nước, quản lý nhà nước ra đời với tính chất là hoạt động quản lý xã hội. Quản lý nhà nước, hiểu theo nghĩa rộng, được thực hiện bởi tất cả các cơ quan nhà nước. Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước là hoạt động chấp hành và điều hành được đặc trưng bởi các yếu tố có tính tổ chức; được thực hiện trên cơ sở và để thi hành pháp luật; được bảo đảm thực hiện chủ yếu bởi hệ 10 thống các cơ quan hành chính nhà nước hoặc một số tổ chức xã hội trong trường hợp được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước.

Quản lý nhà nước cũng là sản phẩm của việc phân công lao động nhằm liên kết và phối hợp các đối tượng bị quản lý. Quản lý nhà nước về đào tạo các chức danh tư pháp Đào tạo các chức danh tư pháp là quá trình trang bị một cách có hệ thống về kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ và rèn luyện đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ làm nguồn để bổ nhiệm vào vị trí các chức danh tư pháp. Đào tạo các chức danh tư pháp có mục đích nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị, kỹ năng giải quyết các vụ án, vụ việc thuộc thẩm quyền của hệ thống các cơ quan tư pháp từ đó làm nguồn để bổ nhiệm vị trí các chức danh đáp ứng yêu cầu phát triển của hệ của hệ thống cơ quan tư pháp. Xuất phát từ hệ thống giáo dục, theo từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học, Trung tâm từ điển học “Giáo dục là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của đối tượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất và năng lực như yêu cầu đề ra” [88, tr.

Từ định nghĩa giáo dục trên cho thấy, về bản chất, giáo dục là quá trình truyền đạt và tiếp thu những kinh nghiệm lịch sử xã hội của các thế hệ loài người. Về hoạt động, giáo dục là quá trình tác động đến đối tượng giáo dục để hình thành cho họ những phẩm chất, nhân cách. Khác với giáo dục, đào tạo là “làm cho trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định” [88, tr. Đào tạo được xem là quá trình tác động đến con người làm cho người đó lĩnh hội và nắm vững những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo.

một cách hệ thống, nhằm chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng nhận một sự phân công lao động nhất định. Như vậy, khái niệm đào tạo có nghĩa hẹp hơn khái niệm giáo dục, thường đào tạo đề cập đến giai đoạn sau, khi một 11 người đã đạt đến một độ tuổi nhất định, có một trình độ nhất định. Từ phân tích quan niệm khác nhau về đào tạo trên cho thấy, đào tạo có các đặc điểm sau: Đào tạo được xác định như là quá trình làm biến đổi hành vi con người một cách có hệ thống, thông qua việc học tập, việc học tập này có được là kết quả của việc giáo dục, hướng dẫn, phát triển và lĩnh hội kinh nghiệm một cách có kế hoạch. Đào tạo là một quá trình dạy và học có hệ thống, được tổ chức theo một quy trình cụ thể, với những bước đi thích hợp, có nội dung chương trình và yêu cầu đặt ra đối với giảng viên, học viên theo từng giai đoạn, được đánh giá qua các bài giảng, sự tiếp thu, các bài kiểm tra, thi tốt nghiệp.

Đào tạo là quá trình làm cho người học trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định đã đề ra. Như vậy, đào tạo chính là việc tổ chức và thực hiện một quá trình cho người học, làm tăng giá trị của nguồn lực con người. Đào tạo tác động đến con người trong tổ chức làm cho họ có thể làm việc tốt hơn, cho phép họ sử dụng các khả năng, tiềm năng vốn có, phát huy tối đa năng lực trong hoạt động nghề nghiệp. Mục tiêu của đào tạo nhằm phát triển năng lực và nâng cao năng lực công tác của người được đào tạo; giúp cho họ tiếp nhận được tri thức, kỹ năng để họ có thể đáp ứng được nhu cầu nhân lực trong tương lai của cơ quan, đơn vị; giảm thiểu được thời gian học tập, tiếp cận với công việc mới do yêu cầu mới về nhiệm vụ sẽ được giao (thuyên chuyển, đề bạt, thay đổi nhiệm vụ), đảm bảo cho người được đào tạo có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu công việc được giao.

Các yếu tố của quá trình đào tạo tác động qua lại với nhau tạo nên một chỉnh thể thống nhất, trên cơ sở đó làm biến đổi về chất sau quá trình học tập 12 của người học, làm cho người học nâng cao trình độ, năng lực, đáp ứng được yêu cầu đặt ra, trang bị những phương pháp, kỹ năng tạo nền móng để tiếp tục tiếp thu và vận dụng những kiến thức mới. Như vậy, đào tạo có thể được xác định như là quá trình biến đổi hành vi của con người một cách có hệ thống thông qua hành vi học tập và nghiên cứu lĩnh hội tri thức, kỹ năng.