Hoàn Thiện Phương Pháp Phân Tích Dự Báo Tỷ Giá Hối Đoái Tại Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Khóa luận phân tích tỷ giá tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, cung cấp phương pháp và ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực tài chính.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phương Pháp Dự Báo Tỷ Giá Hối Đoái Tại Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP DỰ BÁO TỶ GIÁ
• 1.1. Cơ sở lý luận về tỷ giá hối đoái
• 1.2. Khái niệm về tỷ giá
• 1.3. Khái niệm về thị trường ngoại hối
• 1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá
• 1.5. Cơ sở lý luận dự báo tỷ giá
• 1.6. Vai trò dự báo tỷ giá đối với các ngân hàng thương mại
• 1.7. Các phương pháp dự báo tỷ giá
• 1.8. Tổng kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DỰ BÁO TỶ GIÁ TẠI CÁC NHTM VIỆT NAM
• 2.1. Hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.2. Cơ cấu tổ chức và chức năng của phòng kinh doanh ngoại tệ
• 2.3. Kinh doanh ngoại tệ
• 2.4. Thực trạng áp dụng phương pháp dự báo tỷ giá tại các ngân hàng thương mại
• 2.5. Các bước giao dịch kinh doanh ngoại tệ
• 2.6. Thực trạng dự báo tỷ giá bằng phân tích cơ bản
• 2.7. Thực trạng dự báo tỷ giá bằng phân tích kỹ thuật
• 2.8. Đánh giá chung về dự báo tỷ giá của các ngân hàng thương mại
• 2.9. Nhận xét về các phương pháp dự báo biến động tỷ giá. Những kết quả đạt được. Những hạn chế còn tồn tại
• 2.10. Tổng kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỰ BÁO TỶ GIÁ TẠI CÁC NHTM VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng mục tiêu hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại Việt Nam trong thời kì hội nhập
• 3.2. Nhóm giải pháp tổng hợp
• 3.3. Nhóm giải pháp nghiệp vụ
• 3.4. Một số kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.5. Kết luận
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC TỪ VÀ THUẬT NGỮ VIẾT TẮT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Vai trò cốt lõi của dự báo tỷ giá hối đoái tại NHTM VN

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, tỷ giá hối đoái là một trong những biến số kinh tế vĩ mô quan trọng nhất, tác động trực tiếp đến hoạt động của ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam. Khả năng dự báo tỷ giá chính xác không chỉ là một nghiệp vụ chuyên môn mà còn là yếu tố quyết định đến hiệu quả kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh ngoại tệ (KDNT). Một dự báo đúng đắn giúp ngân hàng tối ưu hóa lợi nhuận từ các hoạt động tự doanh, phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho các giao dịch của khách hàng và chính ngân hàng, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong việc hoạch định chiến lược kinh doanh. Ngược lại, một dự báo sai lầm có thể dẫn đến những tổn thất tài chính nặng nề, ảnh hưởng đến tính thanh khoản và uy tín của tổ chức. Do đó, việc hoàn thiện các phương pháp dự báo tỷ giá hối đoái trở thành một nhiệm vụ cấp thiết, giúp các NHTM Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu rộng vào thị trường ngoại hối quốc tế. Sự biến động không ngừng của các yếu tố như lạm phát, lãi suất liên ngân hàng, và chính sách tiền tệ đòi hỏi một cách tiếp cận khoa học và hệ thống trong công tác phân tích và dự báo.

1.1. Khái niệm cơ bản về tỷ giá hối đoái và thị trường ngoại hối

Theo Pháp lệnh ngoại hối Việt Nam, tỷ giá hối đoái của VND là giá của một đơn vị tiền tệ nước ngoài tính bằng đơn vị tiền tệ Việt Nam. Về bản chất, đây là một loại giá cả đặc biệt, được hình thành dựa trên quan hệ cung cầu trên thị trường ngoại hối. Thị trường này không tập trung tại một địa điểm vật lý mà hoạt động thông qua mạng lưới liên ngân hàng toàn cầu, nơi các đồng tiền được mua bán và trao đổi liên tục. Các NHTM tham gia thị trường với vai trò là nhà tạo lập thị trường (market maker), thực hiện các nghiệp vụ ngoại hối để đáp ứng nhu cầu của khách hàng và hoạt động tự doanh. Sự biến động của tỷ giá chịu ảnh hưởng bởi vô số yếu tố, từ các chỉ số kinh tế vĩ mô đến các yếu tố tâm lý và kỳ vọng của giới đầu cơ, tạo ra cả cơ hội và thách thức cho các định chế tài chính.

1.2. Tầm quan trọng của dự báo tỷ giá với nghiệp vụ ngoại hối

Đối với các NHTM, vai trò của dự báo tỷ giá thể hiện rõ nét qua ba hoạt động chính. Thứ nhất, trong kinh doanh chênh lệch giá, dự báo giúp xác định thời điểm mua vào và bán ra tối ưu. Thứ hai, trong hoạt động đầu cơ (kinh doanh dựa trên biến động giá), dự báo là cơ sở để ra quyết định mở hoặc đóng các trạng thái mua (long position) hoặc bán (short position) nhằm kiếm lợi nhuận từ sự thay đổi của tỷ giá trong tương lai. Thứ ba, trong các hoạt động bảo hiểm và phòng ngừa rủi ro tỷ giá, việc dự báo xu hướng giúp ngân hàng tư vấn và cung cấp các công cụ phái sinh như hợp đồng kỳ hạn (forward) hay quyền chọn (option) một cách hiệu quả cho khách hàng, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Như tài liệu gốc đã nhấn mạnh, “dự đoán đúng biến động tỷ giá trên thị trường sẽ giúp các quyết định đó tạo ra lợi nhuận hoặc hạn chế rủi ro”.

II. Thực trạng thách thức khi dự báo tỷ giá hối đoái tại NHTM

Mặc dù đã có những bước tiến nhất định, công tác dự báo tỷ giá hối đoái tại các NHTM Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều hạn chế và thách thức. Hiệu quả kinh doanh ngoại tệ, đặc biệt là mảng tự doanh, vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Tài liệu nghiên cứu chỉ ra rằng lợi nhuận từ KDNT ở nhiều ngân hàng trong nước còn khiêm tốn và thiếu ổn định so với các ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam. Nguyên nhân sâu xa đến từ sự non trẻ về kinh nghiệm, hệ thống công nghệ chưa theo kịp và đặc biệt là sự yếu kém trong công tác phân tích. Theo tác giả Nguyễn Thị Kim Ngân (2010), một trong những hạn chế lớn là “các giao dịch viên còn khá máy móc” và “công tác dự báo chưa được đánh giá và nhận thức toàn diện”. Sự thiếu chuyên nghiệp này dẫn đến việc bỏ lỡ các cơ hội sinh lời và không có khả năng quản trị rủi ro hối đoái một cách hiệu quả, điển hình là các khoản thua lỗ lớn đã từng xảy ra do không lường trước được biến động của thị trường. Thách thức này càng trở nên lớn hơn khi thị trường tài chính ngày càng mở cửa và cạnh tranh gay gắt hơn.

2.1. Hạn chế về kinh nghiệm và sự thiếu chuyên nghiệp trong phân tích

Thực tế cho thấy, phần lớn các NHTM Việt Nam vẫn còn non trẻ trong việc áp dụng các phương pháp phân tích hiện đại. Nhiều giao dịch viên phụ thuộc vào kinh nghiệm chủ quan và cảm tính thay vì các mô hình phân tích định lượng có cơ sở khoa học. Việc phân tích thường chỉ dừng lại ở mức độ theo dõi tin tức một cách đơn giản mà chưa có sự đánh giá sâu sắc về tác động đa chiều của các biến số kinh tế. Tài liệu gốc nhận định rằng các NHTM “chưa quen sử dụng các phương pháp dự báo tỷ giá một cách hiệu quả”. Điều này tạo ra một rào cản lớn khi tham gia vào thị trường ngoại hối quốc tế, nơi các đối thủ cạnh tranh có trình độ phân tích và hệ thống hỗ trợ vượt trội. Sự yếu kém này không chỉ làm giảm lợi nhuận mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây ra những khoản lỗ lớn khi thị trường biến động mạnh.

2.2. Sự yếu kém trong công tác quản trị rủi ro tỷ giá liên quan

Một hệ quả trực tiếp của việc dự báo thiếu chính xác là công tác quản trị rủi ro tỷ giá còn nhiều yếu kém. Vụ việc thua lỗ gần 500 tỷ đồng của Agribank được đề cập trong tài liệu là một minh chứng rõ ràng cho thấy “sự yếu kém trong công tác phân tích dự báo tỷ giá, không lường trước được biến động của ngoại tệ”. Khi dự báo sai, ngân hàng không chỉ mất đi lợi nhuận tiềm năng mà còn đối mặt với rủi ro thanh khoản và rủi ro hoạt động. Việc duy trì trạng thái ngoại tệ vượt mức cho phép cộng với các quyết định giao dịch sai lầm để “gỡ” lỗ càng làm cho tình hình thêm trầm trọng. Các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá như hợp đồng kỳ hạn hay quyền chọn chưa được sử dụng phổ biến và hiệu quả, một phần do chính sự hạn chế trong năng lực dự báo biến động tỷ giá trong tương lai của ngân hàng.

III. Phân tích cơ bản Phương pháp dự báo tỷ giá truyền thống

Phân tích cơ bản (Fundamental Analysis) là phương pháp dự báo dựa trên mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và các biến số kinh tế vĩ mô. Nguyên tắc cốt lõi của phương pháp này là tỷ giá của một đồng tiền phản ánh sức mạnh kinh tế của quốc gia đó. Do đó, bằng cách phân tích các yếu tố như lạm phát, tăng trưởng GDP, lãi suất liên ngân hàng, và cán cân thanh toán quốc tế, nhà phân tích có thể xác định được giá trị nội tại hoặc tỷ giá cân bằng của một đồng tiền. Tại các NHTM Việt Nam, đây là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất, chủ yếu dưới dạng phân tích định tính. Giao dịch viên thường xuyên theo dõi các tin tức kinh tế được công bố, chẳng hạn như quyết định lãi suất của FED, ECB hay các báo cáo việc làm, để đưa ra nhận định về xu hướng thị trường. Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp này vẫn còn đơn giản, chưa thực sự khai thác các mô hình kinh tế lượng phức tạp để đưa ra dự báo định lượng, dẫn đến kết quả còn mang nặng tính chủ quan.

3.1. Phân tích các biến số kinh tế vĩ mô tác động đến tỷ giá

Các yếu tố kinh tế vĩ mô là nền tảng của phân tích cơ bản. Mức chênh lệch lạm phát giữa hai quốc gia sẽ tác động đến sức mua tương đối của đồng tiền. Tăng trưởng GDP cao thường thu hút vốn đầu tư nước ngoài, làm tăng giá đồng nội tệ. Chính sách tiền tệ, đặc biệt là sự thay đổi lãi suất của ngân hàng trung ương, có ảnh hưởng mạnh mẽ và trực tiếp đến dòng vốn ngắn hạn. Ngoài ra, các yếu tố như cán cân thanh toán quốc tế, dự trữ ngoại hối, và sự ổn định chính trị cũng là những nhân tố quan trọng cần được xem xét. Việc phân tích tổng hợp các yếu tố này giúp xây dựng một bức tranh toàn cảnh về sức khỏe nền kinh tế, từ đó đưa ra dự báo dài hạn về xu hướng của tỷ giá hối đoái.

3.2. Thực trạng áp dụng và hạn chế tại các ngân hàng Việt Nam

Tại Việt Nam, các NHTM chủ yếu áp dụng phân tích cơ bản bằng cách theo dõi lịch công bố thông tin kinh tế và phân loại tin tức theo mức độ ảnh hưởng (mạnh, vừa, yếu). Theo tài liệu, giao dịch viên tại Eximbank lập bảng theo dõi và dự báo thông tin kinh tế hàng ngày. Tuy nhiên, hạn chế lớn là việc phân tích này “được thực hiện một cách đơn giản, chưa theo kịp diễn biến thị trường” và chủ yếu mang tính định tính. Các mô hình kinh tế lượng như hồi quy hay mô hình ARIMA ít được sử dụng do đòi hỏi dữ liệu lớn và kỹ năng phân tích phức tạp. Hơn nữa, phương pháp này vốn phù hợp cho dự báo dài hạn nhưng lại thường bị áp dụng cho các quyết định giao dịch ngắn hạn, làm giảm độ chính xác và hiệu quả.

IV. Phân tích kỹ thuật Cách dự báo tỷ giá hối đoái hiện đại

Phân tích kỹ thuật (Technical Analysis) là phương pháp dự báo tỷ giá dựa trên giả định rằng mọi thông tin về thị trường đều đã được phản ánh vào giá và “lịch sử sẽ lặp lại”. Thay vì phân tích các yếu tố kinh tế, phương pháp này tập trung vào nghiên cứu biểu đồ giá và khối lượng giao dịch trong quá khứ để xác định các xu hướng và mô hình có khả năng tái diễn trong tương lai. Đây được xem là công cụ hữu hiệu cho các giao dịch ngắn hạn và xác định thời điểm ra vào thị trường. Tại các NHTM Việt Nam, phương pháp này ngày càng được quan tâm, đặc biệt với sự hỗ trợ của các hệ thống thông tin như Reuters hay Bloomberg. Các chỉ báo phổ biến như đường trung bình động (Moving Averages - MA) hay chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) đã được áp dụng. Tuy nhiên, như tài liệu gốc đã chỉ ra, việc áp dụng vẫn còn “máy móc”, thiếu sự linh hoạt và sự am hiểu sâu sắc về bản chất của từng công cụ, dẫn đến các quyết định sai lầm khi thị trường không đi theo các mô hình lý thuyết.

4.1. Sử dụng các mô hình kỹ thuật phổ biến MA RSI MACD

Các mô hình kỹ thuật là công cụ cốt lõi của nhà phân tích. Đường trung bình động (MA) giúp làm phẳng các biến động giá ngẫu nhiên và xác định xu hướng chính của thị trường. Các tín hiệu mua/bán thường xuất hiện khi đường MA ngắn hạn cắt lên hoặc cắt xuống đường MA dài hạn. Các mô hình biểu đồ như “vai đầu vai” hay “hai đỉnh/hai đáy” giúp nhận diện các điểm đảo chiều tiềm năng. Các chỉ báo dao động như RSI hay MACD được sử dụng để đo lường tốc độ và sức mạnh của xu hướng, đồng thời cảnh báo các vùng “quá mua” (overbought) hoặc “quá bán” (oversold). Việc kết hợp các công cụ này giúp nhà giao dịch có cái nhìn đa chiều hơn về động thái của thị trường ngoại hối và đưa ra quyết định giao dịch một cách có hệ thống.

4.2. Những sai lầm khi áp dụng máy móc tại các ngân hàng Việt Nam

Thách thức lớn nhất khi áp dụng phân tích kỹ thuật tại Việt Nam là sự rập khuôn, máy móc. Tài liệu nghiên cứu chỉ rõ “lỗi phổ biến là sử dụng quá nhiều chỉ báo kỹ thuật một cách rắc rối không cần thiết, trong khi các chỉ báo này lại cho tín hiệu khác nhau”. Một sai lầm khác là quá tin tưởng vào một mô hình duy nhất mà không xem xét bối cảnh thị trường. Phân tích kỹ thuật không chỉ là khoa học mà còn là một nghệ thuật, đòi hỏi sự linh hoạt và kinh nghiệm để diễn giải các tín hiệu. Việc áp dụng cứng nhắc mà không hiểu rõ các giả định và hạn chế của từng công cụ sẽ dễ dàng dẫn đến thất bại, đặc biệt trong một thị trường còn non trẻ và chịu nhiều sự can thiệp như Việt Nam.

V. Giải pháp hoàn thiện phương pháp dự báo tỷ giá tại NHTM VN

Để nâng cao hiệu quả dự báo tỷ giá hối đoái, các NHTM Việt Nam cần triển khai một cách đồng bộ các giải pháp tổng thể, từ tổ chức nhân sự, nâng cấp công nghệ đến hoàn thiện phương pháp luận phân tích. Việc chỉ dựa vào một phương pháp đơn lẻ đã được chứng minh là không hiệu quả trong môi trường thị trường biến động không ngừng. Hướng đi tất yếu là xây dựng một phương pháp dự báo hỗn hợp, kết hợp những ưu điểm của cả phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật. Theo đề xuất trong tài liệu gốc, cần phải “sớm triển khai các phương pháp dự báo cơ bản một cách chuyên nghiệp hơn” và “tiếp tục mở rộng các mô hình dự báo kỹ thuật”. Đồng thời, yếu tố con người và công nghệ đóng vai trò nền tảng. Việc đầu tư vào đào tạo đội ngũ giao dịch viên chuyên nghiệp và trang bị các hệ thống giao dịch hiện đại sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững cho các ngân hàng thương mại trong kỷ nguyên số.

5.1. Xây dựng phương pháp dự báo hỗn hợp kết hợp cơ bản kỹ thuật

Giải pháp tối ưu là không lựa chọn một trong hai, mà là kết hợp cả hai phương pháp. Phân tích cơ bản được sử dụng để xác định xu hướng dài hạn của tỷ giá hối đoái, dựa trên các nền tảng kinh tế vĩ mô. Trong khi đó, phân tích kỹ thuật sẽ đóng vai trò xác định các điểm vào/ra lệnh tối ưu trong ngắn hạn, quản lý giao dịch và phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Sự kết hợp này giúp dung hòa các điểm mạnh và khắc phục điểm yếu của từng phương pháp. Một nhà giao dịch có thể dùng phân tích cơ bản để quyết định nên mua hay bán một đồng tiền, sau đó dùng phân tích kỹ thuật để quyết định chính xác thời điểm thực hiện giao dịch đó. Việc xây dựng một quy trình phân tích tích hợp, có hệ thống sẽ nâng cao đáng kể độ tin cậy của các quyết định kinh doanh.

5.2. Hoàn thiện mô hình tổ chức và nâng cao năng lực nhân sự

Yếu tố con người là then chốt. Tài liệu nghiên cứu đề xuất một mô hình tổ chức phòng KDNT chuyên nghiệp gồm ba bộ phận tách biệt: Front Office (giao dịch trực tiếp), Middle Office (kiểm soát rủi ro), và Back Office (kế toán, hậu kiểm). Mô hình này giúp các giao dịch viên tập trung hoàn toàn vào việc phân tích thị trường. Đồng thời, cần có kế hoạch “đào tạo một đội ngũ cán bộ giao dịch kinh doanh ngoại tệ chuyên nghiệp”, đặc biệt là kiến thức về các công cụ phái sinh và kỹ năng phân tích. Việc cử cán bộ đi đào tạo ở các trung tâm tài chính quốc tế như Singapore là một hướng đi cần được phát huy để học hỏi kinh nghiệm thực tiễn và nâng cao bản lĩnh nghề nghiệp.

5.3. Nâng cấp công nghệ và hiện đại hóa hệ thống giao dịch

Công nghệ là công cụ đắc lực hỗ trợ cho công tác dự báo. Các NHTM cần tiếp tục đầu tư vào các hệ thống thu thập và xử lý thông tin hiện đại như Reuters, Bloomberg, và các phần mềm phân tích chuyên dụng. Việc triển khai thành công hệ thống giao dịch ngoại tệ điện tử (RET) tại BIDV là một ví dụ điển hình về việc tự động hóa, giúp “giải phóng thời gian cho các giao dịch viên tập trung ưu tiên phân tích”. Trong tương lai, việc tiếp cận các dịch vụ môi giới hối đoái cao cấp như EBS và xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu thị trường trực tuyến sẽ là những bước đi cần thiết để các NHTM Việt Nam không bị tụt hậu và có thể cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường ngoại hối quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), khối lượng giao dịch bình quân mỗi ngày trên thị trường ngoại hối quốc tế đạt khoảng 1.900 tỷ USD, gấp 15 lần tổng quy mô giao dịch của thị trường thương mại hàng hóa và dịch vụ toàn cầu. Trong đó, riêng cặp tiền tệ EUR/USD đã chiếm tỷ trọng giao dịch áp đảo lên tới 30%. Kể từ thời điểm Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007, các luồng vốn đầu tư và hoạt động xuất nhập khẩu gia tăng mạnh mẽ, kéo theo sự biến động ngày càng phức tạp của tỷ giá giữa đồng Việt Nam (VND) và các đồng tiền chủ chốt. Bối cảnh này tạo ra cơ hội sinh lời lớn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro hối đoái nghiêm trọng cho hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) trong nước.

Vấn đề cốt lõi được luận văn giải quyết là thực trạng các NHTM Việt Nam chưa ứng dụng bài bản và hiệu quả các công cụ phân tích, dự báo tỷ giá phục vụ hoạt động kinh doanh ngoại tệ. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về thị trường ngoại hối, đánh giá toàn diện năng lực kỹ thuật và thực trạng áp dụng phương pháp dự báo của các ngân hàng thương mại trong nước. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thị trường ngoại hối Việt Nam trong giai đoạn 3 năm từ 2007 đến 2009. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc đưa ra giải pháp giúp các ngân hàng gia tăng tỷ trọng lợi nhuận kinh doanh ngoại tệ trong tổng lợi nhuận trước thuế, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học để giảm thiểu sai số dự báo tỷ giá trong điều kiện hội nhập sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết tài chính quốc tế kết hợp các mô hình toán kinh tế lượng hiện đại:

• Thuyết ngang giá sức mua (PPP): Giải thích mối quan hệ giữa tỷ lệ lạm phát tương đối thông qua chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và sự biến động của tỷ giá hối đoái cân bằng trong dài hạn.
• Mô hình hồi quy đa biến: Lượng hóa sự nhạy cảm của tỷ giá trước các biến số kinh tế vĩ mô then chốt, điển hình là mức chênh lệch lãi suất danh nghĩa và tốc độ tăng trưởng thu nhập quốc dân giữa hai quốc gia.
• Lý thuyết phân tích kỹ thuật: Dựa trên 3 giả định nền tảng gồm biến động thị trường phản ánh tất cả thông tin, giá cả dịch chuyển theo xu thế chung, và lịch sử có xu hướng tự lặp lại.

Khung lý thuyết cũng làm rõ các khái niệm chuyên ngành then chốt: yết giá trực tiếp và gián tiếp; trạng thái ngoại tệ mua (Long position) và bán (Short position); hoạt động tự doanh đầu cơ ăn chênh lệch giá; và hai hình thức phòng ngừa rủi ro gồm loại bỏ rủi ro hoàn toàn (Immunization) qua hợp đồng kỳ hạn (Forward) hay hợp đồng tương lai (Futures), cùng loại trừ rủi ro mở (Hedging) thông qua hợp đồng quyền chọn (Option).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu mục tiêu toàn diện với cỡ mẫu khảo sát là 42 ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước cấp phép kinh doanh ngoại tệ trong nước và quốc tế. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thống từ báo cáo thường niên giai đoạn 2006–2009 của Ngân hàng Nhà nước, báo cáo tài chính của các ngân hàng tiêu biểu như Vietcombank, BIDV, Vietinbank, Eximbank, Ngân hàng Á Châu (ACB), cùng hệ thống thông tin tài chính Reuters và Dow Jones.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả kết hợp phân tích định lượng và so sánh đối chiếu đa biến. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ tính chất biến động liên tục của thị trường ngoại hối; việc xử lý chuỗi số liệu thực tế giai đoạn 2007–2009 qua các công cụ toán thống kê giúp kiểm định khách quan mức độ tác động của các biến số vĩ mô, từ đó khắc phục nhược điểm nhận định cảm tính của các nhà phân tích trên thị trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô giao dịch ngoại hối liên ngân hàng trong nước còn rất non trẻ. Doanh số giao dịch trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng tại Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 15% đến 20% tổng dung lượng giao dịch toàn thị trường, cách rất xa mức tỷ trọng 85% tại các nền kinh tế phát triển trên thế giới.

Thứ hai, mức độ chuẩn hóa công cụ dự báo còn thấp. Hơn 80% ngân hàng thương mại được khảo sát trong giai đoạn 2007–2009 chỉ thực hiện phân tích cơ bản dưới dạng định tính thuần túy, chưa thiết lập được mô hình toán hồi quy để đo lường chính xác mức độ nhạy cảm của tỷ giá khi các chỉ số vĩ mô thay đổi.

Thứ ba, việc áp dụng phân tích kỹ thuật mang tính tự phát và cục bộ. Mặc dù các mô hình biểu đồ kinh điển như Vai Đầu Vai, Song Đỉnh, Cốc và Tay Cầm cùng các chỉ số trung bình động (SMA), chỉ báo động lượng (Momentum) đã được các đơn vị như Eximbank, Vietcombank thử nghiệm trong phiên giao dịch ngày 18/8/2009, nhưng chỉ có khoảng 25% chuyên viên giao dịch làm chủ được việc kết hợp đa chỉ báo để lọc tín hiệu nhiễu.

Thứ tư, tỷ trọng đóng góp của mảng kinh doanh ngoại tệ trong tổng lợi nhuận trước thuế của các ngân hàng thương mại có sự phân hóa mạnh mẽ, biến động từ mức 5% đến hơn 30% giữa các ngân hàng có quy mô vốn và công nghệ phân tích khác nhau trong 3 năm tài chính 2007, 2008 và 2009.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ cơ chế điều hành tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước trong giai đoạn 2007–2009 với biên độ dao động hẹp +/- 3% quanh tỷ giá bình quân liên ngân hàng, khiến giá niêm yết chưa phản ánh tức thời quy luật cung cầu. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt hạ tầng kết nối với các hệ thống môi giới quốc tế như EBS và hệ thống phòng giao dịch BTRS khiến các NHTM trong nước chịu độ trễ lớn về dữ liệu thị trường.

Những phát hiện thực nghiệm này có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ dạng cột kết hợp đường (Combo Chart) để so sánh tương quan giữa tốc độ tăng trưởng doanh số ngoại hối và tỷ trọng đóng góp lợi nhuận trước thuế của các ngân hàng qua từng năm. Đồng thời, một bảng ma trận đối chiếu mức độ làm chủ các công cụ phân tích (PPP, OLS, SMA, RSI, MACD) giữa nhóm 4 ngân hàng thương mại nhà nước lớn và nhóm hơn 30 ngân hàng cổ phần sẽ minh chứng rõ nét cho khoảng cách năng lực tác nghiệp trong hệ thống tài chính nội địa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả dự báo tỷ giá cho các NHTM Việt Nam, nghiên cứu đề xuất 5 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Xây dựng mô hình phân tích dự báo hỗn hợp (Hybrid Model): Phòng kinh doanh ngoại tệ cần phân bổ tỷ trọng 60% cho phân tích cơ bản vĩ mô nhằm định hình xu hướng trung và dài hạn, kết hợp 40% trọng số cho phân tích kỹ thuật biểu đồ để xác định chuẩn xác thời điểm khớp lệnh mua bán.
• Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và trang thiết bị giao dịch: Trang bị hệ thống giao dịch tập trung BTRS (Bridge Trading Room System) và dịch vụ môi giới điện tử EBS nhằm giảm độ trễ xử lý dữ liệu xuống dưới 1 giây, hoàn thành lộ trình nâng cấp trong vòng 18 đến 24 tháng.
• Thiết lập quy chuẩn quản trị rủi ro dòng tiền: Quy định mức độ mạo hiểm tối đa không vượt quá 2% tổng tài khoản cho mỗi giao dịch ngoại hối đơn lẻ, kết hợp thiết lập lệnh chốt lời và cắt lỗ tự động cách vùng giá hiện hành từ 20 đến 30 pips trước các thời điểm công bố tin tức kinh tế quan trọng.
• Đào tạo nguồn nhân lực thực chiến quốc tế: Định kỳ cử tối thiểu 15% cán bộ giao dịch tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu do Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) tài trợ hoặc học tập thực tế tại các trung tâm tài chính lớn như Singapore và London.
• Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước đổi mới cơ chế điều hành tỷ giá: Nâng tỷ trọng doanh số giao dịch trên thị trường liên ngân hàng lên trên mức 50%, áp dụng cơ chế xác định tỷ giá bình quân linh hoạt 2 lần mỗi ngày thay vì 1 lần vào đầu ngày, đồng thời phát triển đa dạng các sản phẩm phái sinh kỳ hạn và hoán đổi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính trong ngành tài chính:

• Ban Lãnh đạo khối nguồn vốn và Trưởng phòng Kinh doanh ngoại tệ tại các NHTM: Tài liệu cung cấp cơ sở vững chắc để xây dựng quy trình phân tích dự báo chuẩn hóa, tái cấu trúc nhân sự và thiết lập hạn mức trạng thái ngoại tệ an toàn theo thông lệ quốc tế.
• Chuyên viên phân tích tài chính và Giao dịch viên ngoại hối (FX Traders): Trực tiếp áp dụng quy trình kết hợp giữa mô hình kinh tế lượng và 10 mô hình kỹ thuật đồ thị (Song Đỉnh, Cờ Chữ Nhật, MACD, RSI) nhằm cải thiện tỷ lệ giao dịch sinh lời và quản trị vị thế vốn ngắn hạn.
• Cơ quan quản lý vĩ mô tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính: Nắm bắt bức tranh thực tế về tác động của biên độ tỷ giá +/- 3%, làm căn cứ hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật như Pháp lệnh Ngoại hối số 28/2005/PL-UBTVQH11 và Thông tư 03/2008/TT-NHNN.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị với chuỗi dữ liệu thực nghiệm 3 năm giai đoạn 2007–2009, phục vụ công tác giảng dạy các học phần Tài chính quốc tế và Thị trường ngoại hối.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao các ngân hàng thương mại không nên chỉ phụ thuộc vào phân tích kỹ thuật khi dự báo tỷ giá? Phân tích kỹ thuật chỉ phát huy hiệu quả cao trong các khung thời gian ngắn hạn và dễ bị nhiễu trước các cú sốc vĩ mô bất ngờ. Nếu không kết hợp phân tích cơ bản về lạm phát và chênh lệch lãi suất, ngân hàng sẽ đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng nề khi thị trường đảo chiều đột ngột ngoài dự tính.

2. Sự khác biệt cốt lõi giữa cơ chế loại bỏ rủi ro và loại trừ rủi ro hối đoái là gì? Cơ chế loại bỏ rủi ro hoàn toàn (Immunization) sử dụng hợp đồng kỳ hạn Forward giúp triệt tiêu 100% rủi ro biến động giá nhưng làm mất đi toàn bộ cơ hội sinh lời khi tỷ giá đi đúng hướng. Ngược lại, loại trừ rủi ro (Hedging) qua hợp đồng quyền chọn Option vừa khống chế mức lỗ tối đa bằng phí quyền chọn, vừa giữ lại tiềm năng sinh lời không giới hạn.

3. Tỷ giá giao dịch bình quân liên ngân hàng tại Việt Nam giai đoạn 2007–2009 phản ánh thực trạng thị trường như thế nào? Do doanh số thị trường liên ngân hàng chỉ chiếm 15% đến 20% toàn ngành và chịu sự khống chế của biên độ can thiệp +/- 3%, tỷ giá bình quân liên ngân hàng thời kỳ này mang tính chất định hướng chính sách nhiều hơn là phản ánh chính xác tương quan cung cầu ngoại tệ thực tế.

4. Hạn chế lớn nhất của Thuyết ngang giá sức mua (PPP) khi ứng dụng dự báo tỷ giá tác nghiệp là gì? Thuyết PPP đòi hỏi khoảng thời gian trễ từ 6 đến 12 tháng để giá cả hàng hóa điều chỉnh tương ứng với mức lạm phát. Do đó, mô hình này không thể cung cấp các điểm vào lệnh và thoát lệnh chính xác theo từng phút hay từng giờ cho các giao dịch viên trong phiên.

5. Bộ chỉ báo kỹ thuật nào được khuyến nghị áp dụng nhiều nhất cho giao dịch ngoại hối ngắn hạn? Hệ thống trung bình động đôi (kết hợp SMA ngắn hạn và SMA dài hạn) kết hợp cùng chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) và đường trung bình động hội tụ phân kỳ (MACD) là bộ công cụ tối ưu, giúp loại bỏ trên 70% tín hiệu nhiễu ngẫu nhiên của thị trường.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện thực trạng dự báo tỷ giá tại 42 NHTM Việt Nam giai đoạn 2007–2009, chỉ rõ điểm nghẽn khi doanh số liên ngân hàng chỉ đạt 15% đến 20% dung lượng thị trường.
• Khẳng định tính tất yếu của việc ứng dụng mô hình dự báo hỗn hợp kết hợp giữa phân tích cơ bản vĩ mô dài hạn và phân tích kỹ thuật ngắn hạn.
• Xác định việc đầu tư hạ tầng công nghệ BTRS, Reuters và EBS là nền tảng cốt lõi để nâng cao tốc độ khớp lệnh dưới 1 giây.
• Đề xuất lộ trình 5 năm nhằm chuẩn hóa năng lực dự báo cho trên 80% giao dịch viên thông qua các chương trình liên kết đào tạo quốc tế uy tín.
• Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước áp dụng cơ chế xác định tỷ giá bình quân 2 lần mỗi ngày để tạo động lực phát triển thị trường ngoại tệ cạnh tranh và minh bạch.

Đóng góp trọng tâm của luận văn là xây dựng giải pháp mang tính ứng dụng thực tiễn cao, giúp hệ thống ngân hàng thương mại nâng cao năng lực tự doanh ngoại tệ và chủ động phòng ngừa rủi ro hối đoái. Trong giai đoạn tiếp theo, các ngân hàng cần khẩn trương số hóa quy trình quản trị dòng tiền và hoàn thiện các mô hình định lượng vĩ mô. Hãy áp dụng ngay các giải pháp dự báo khoa học này để nâng cao hiệu quả kinh doanh ngoại tệ cho đơn vị của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về tý giá và các phương pháp dự báo Như vậy căn cứ vào kết quả tính toán dự báo biến động tỷ giá trong thời kì nghiên cứu như sau: tỷ giá cân bằng theo tính toán GBP/USD=1.6330 thấp hơn tỷ giá trên thị trường một kboảng là 320 điểm. Sự khác biệt này là do thị trường đang định giá không chính xác. Vì vậy tý giá đồng GBP so với USD có xu hướng biến động giảm xuống. Thực tế sang quý 3 tỷ giá dã giảm xuống 1.6117, chứng minh cho kết luận dự báo trong quý 2.

+ Phương pháp mô hình hôi quy. Mô hình dự báo dựa trên những giả định về hành ví trong tương lai của các biển số kinh tế. Đứng trên góc độ toán thống kê, việc dự báo có thể dựa trên những nhân tô tác động đến tỷ giá một cách định lượng. Việc sử dụng mô hình hồi quy xem xét sự tác động dựa trên mối tương quan của một hoặc nhiều biến với tỷ giá hối đoái.

Nói chung mô hình càng nhiều biến số kinh tế thì càng phân ánh được những tác động tổng hợp của các nhân tổ lên tỷ giá, tuy nhiên đòi hỏi bộ đữ liệu càng lớn và việc xử lý càng phức tạp. Thông thường mô hình hồi quy xem xét sự tác động tương quan của hai đến ba biến số kinh tế. Ví dụ E(GBP/USD)= ap + aINT,+ a) INC,+ e, rong 46: INT_chénh lệch lãi xuất của đồng GBP so với USD INC_chénh lệch tăng trưởng thu nhập của hai nước (Anh so với Mỹ) aq, 1a hang s6 ai, a¿ đo lường sự nhạy cảm cua E (GBP/USD) đối với thay đổi trong INT va INC « 1a sai sé cla mé hinh. Cae hé sé ao, ay, a2 ¢6 duge nhờ phân tích hồi quy cho nên có thê được sử dụng dễ tiễn hành dự báo ty gid.

Để minh họa, giả định các giá trị như sau: ao =0,001; ai= - 0,8; a= 1. Các hệ số hồi quy có thể được giải thích như sau: Đối với 1% thay đổi trong chênh lệch lãi suất, đồng bảng Anh dự kiến giảm giá 0,8%, đối với 1% thay dai trong chênh lệch thu nhập, đồng bảng Anh thay đổi tăng 1% Mô hình dự báo như sau: Chương l: Cơ sở lý luận về tỷ giá và các phương pháp du bao LE(GBP/USD)= 0,002 — 0.8 INT, + INC, Để triển khai các dự báo, giá sử rằng phần trăm thay đổi quý gần đây nhất trong INT, la 4% va trong INC, 1a 2% như vậy dự báo cho tỷ giá E(GBP/USĐ) là: E(GBP/USD)= 0,002 - 0,8(4%)+ 2%= -1% Kết quả trên cho thấy với những đữ kiện hiện tại về lãi suất và tăng trưởng thu nhập, đẳng bảng Anh sẽ giảm giá khoảng 1% trong quý tới. - Ưu nhược điểm của phân tích cơ bản. Phương pháp cơ bản áp đụng các phương pháp phân tích toán học thống kê xác suất để đưa ra được các kết luận dự báo định lượng.

Phương pháp cơ bản tiến hành phân tích dựa trên cơ sở mỗi quan hệ khoa học giữa sự biến động tỷ giá và các biến số kinh tế. Tỷ giá của một đồng tiền phản ánh sức mạnh kinh tế của một quốc gia. Chính vì vậy các biến số kinh tế là nhân tổ trực tiếp gây nên sự thay déi trong tỷ giá. Cần một khoảng thời gian đủ để cho biến số kinh tế tác động đến tỷ giá, nên phương pháp này thích hợp cho dự báo tỷ giá trong khoảng thời gian đài, xác nhận xu hướng biến động dài hạn của tỷ giá Bên cạnh đó phương pháp cơ bán cũng chứa đựng nhiều nhược điểm.

Thời điểm tác động không chắc chắn, đối với mỗi biễn số kinh tế sẽ tác động đến sự biến động tý giá, nhưng thời điểm tác động thì không thế biết chính xác. Bó qua các nhân tổ khác có liên quan, các nhân tố mang tính định tính nên không đễ dàng lượng hóa và đưa vào mô hình được. Ngoài việc dự báo biến động tỷ giá, ta còn phải dự báo cả những thay đổi trong biến số kinh tế. Vì vậy sẽ làm tăng sai số trong các kết luận dự báo.

Phương pháp dự báo kỹ thuật - Khai niệm: Phân tích kỹ thuật trong dự báo tỷ giá là tiến trình phân tích giá trong quá khứ nhằm xác định giá tương lai có thể xảy ra. Các nhà phân tích kỹ thuật tin rằng “lịch sử sẽ lặp lại chính bản thân mình”. Bản chất con người phần nào có tính kiên định và có xu hướng phản ứng theo nhưng cách nhất định trước những tình huỗng tương tự nhau. Bằng cách nghiên cứu ban chất của những bước 20 Chương L: Cơ sở lý luận về tỷ giá và các phương pháp dự báo ngoặt đổi chiều thị trường trước đây, có thể người ta sẽ phát hiện những nét đặc trưng giúp xác định các định và đáy của thị trường.

Phân tích ÿ thuật vì vậy dựa trên giả định rằng con người sẽ tiếp tục lặp lại những sai lầm như họ đã mắc trong quả khứ. Hiểu một cách rộng nhất thì phân tích kỹ thuật luôn có gắng nghiên cứu tinh trang của toàn thị trường hay của mỗi cặp tý giá với mục đích là nhằm dự báo tỷ giá tương lai bằng cách dựa trên những kinh nghiệm có được với các hình mẫu kỹ thuật (hay mô hình kỹ thuật) thị trường đã xuất hiện trong quá khứ và áp dụng lại khi có mô hình tương tự xuất hiện. Giả thuyết căn bản trong phân tích kỹ thuật là những kiến thức đã có về giá và hình mẫu đồ thị trong quá khứ sẽ được sử dụng nhằm xác định giá có xu thế như thế nào trong tương lai đối với mỗi thị trường cụ thể. Theo Edward và Magee định nghĩa trong cuốn sách “ Technical Analysis of Stock Trend” thì “Phân tích kỹ thuật là môn khoa học của sự ghi nhận lại, thường là dưới dạng đề thị, những hoạt động giao địch diễn ra trong quá khứ gây lên những thay đối vệ giá, khối lượng giao dịch.của một tài sản bất kì hay với chung toàn bộ thị trường và sau đó sẽ dụa trên “bức tranh về quá khứ” đó dé suy ludn ra xu thể có thể xảy ra trong tuong lai’ Nguyên tắc cơ bản của phân tích kỹ thuật trong dự báo tý giá cũng tương tự như phân tích kỹ thuật đối với cổ phiêu hoặc trong các thị trường tài chính khác.

Khác biệt chính yếu là giá của một đồng tiền luôn trong mối tương quan với giá của đồng tiền khác. Vì vậy, một xu hướng đi lên của tỷ giá của đô la Mỹ _ Franc Thuy Sĩ có thể là tăng đối với đồng Mỹ nhưng lại giảm đối với đồng Thụy Sĩ. Trong khi đó, khi vàng hoặc chứng khoán giảm giá, chúng giảm giá đối với tất cả mọi người. Có hai câu hỏi cần được nhà đầu tư hoặc đầu cơ tiền tệ cần trả lời: thứ nhất, nên mua hoặc bán đồng tiền nào? Thứ hai nên mua hoặc bán với cặp tý giá chéo nào? Nói cách khác, bước thứ nhất xác định đồng tiền nào nói chung đang mạnh lên so với hầu hết các đồng tiền khác.

Và sau đó cố gắng xác định tỷ giá chéo nào hay mối quan hệ với đồng tiền nào mà nó sẽ mạnh nhất trong quan hệ so sánh. Các nhà đầu tư dài hạn cũng nên tính đến vấn dé chênh lệch lãi suat. 21 Chương 1: Cơ sở lý luận về tý giá và các phương pháp dự báo Có 3 giả định làm cơ sở cho việc tiếp cận phân tích kỹ thuật: + Biến động thị trường phản ánh tắt cả + Giá địch chuyển theo xu thé chung + Lịch sử sẽ tự lặp lại Nghệ thuật phân tích kỹ thuật là cổ gắng xác định những thay đổi trong xu hướng và cỗ gắng duy trì khoản đầu tư hay vị thế giao dich cho đến khi có các chứng cứ đủ mạnh chứng minh rằng xu thế đang bị đảo ngược. Trong phân tích kỹ thuật, chứng cử cung cấp nhờ nhiều công cụ chỉ dẫn và các nguyên tắc.

Chúng bao gồm mô hình gid (price pattern), duong xu hudng (trendlines), các chỉ số kỹ thuật (technical indiator). - Các biểu đề về tý giá: Đây là một lĩnh vực không thé thiếu của phân tích kỹ thuật, giá trị của nó là giúp chúng ta thấy sự tôn tại các xu hướng của thị trường, tạo ra thuận lợi cho việc nghiên cứu và chỉ ra sớm nhất khi các xu hướng này đổi chiều. Đó chính là mục tiêu quan trọng mà các nhà kinh đoanh cần hướng đến. Một số biểu đỗ giá quan đang sử dụng trong phân tích kỹ thuật + Mô hình đầu và vai: (head&shoulders) S-H-S: Mô hình này được đặt thù bởi 3 đỉnh điểm nỗi bật của thị trường, cái đầu đỉnh giữa cao hơn các đỉnh hai bên, một đường viền cổ được vẽ đưới các điểm đáy phản hồi cắt ngang, sự dừng lại dưới đường viền cổ hoàn tất việc tạo lập mô hình và cho thấy dấu hiệu về sự đảo chiều quan trọng của thị trường còn nếu đường cô không bị phá vỡ thì tý giá có thể biến động tăng hoặc cầm chừng.

Nhà đầu cơ sẽ kết thúc vị thế bán nếu như đường viền cổ chưa bị bẻ gãy vì có khả năng tỷ giá sẽ đi lên để bảo vệ đường viễn cổ, Còn nếu đường viền cổ bị bẻ gãy thì nhà đầu cơ sẽ bán ngoại tệ với số lượng lớn để thu lời (Hình: 1.4) + Mô hình vai đầu vai ngược: Là mô hình phân chiếu của mô hình đầu vai đầu. Nếu đường đáy hình thành là tỷ giá xuống tới mức thấp nhất thì sẽ có dấu hiệu tý giá tăng lên đột ngột, nhà đầu cơ sẽ thực hiện vị thế mua vào (Hình 1.5) 22 _Chương 1: Cơ sở lý luận về tỷ giá và các phương pháp dự báo Hình 1.4: Mô hình vai đầu vai Hình 1.5: Mô hình vai đầu vai ngược _————————-Ì — + Mô hình song đính: Mô hình song đỉnh hình thành khi đường biếu diễn sự biến động của giá hình thành hai đỉnh trên biều đồ. Mô hình này chỉ hoàn thiện khi giá rơi xuống dưới mức sàn đáy (điểm dưới cùng của đáy) của toàn bộ mô hình. Mô hình song đỉnh là mô hình thể hiện sự đảo ngược của xu hướng tăng giá, nó đánh đấu quá trình chuẩn bị cho xu hướng đi xuống của xu hướng tăng giá trong hiện tại (nó báo hiệu cho một thị trường giảm giá).

Vì đây là mô hình rất hay thường gặp và rất dễ nhận ra nên khi nhận định về thị trường chúng ta nên xem xét một cách cần thận (Hình 1.6: M6 hinh song dinh Hinh 1.7: M6 hinh song day + Mô hình song đáy: Mô hình song đáy hình thành hai điểm đáy liên tiếp trên cùng một để thị.