Nghiên Cứu Phong Cách Kịch Của Nguyễn Đình Thi

Khám phá luận văn thạc sĩ về phong cách kịch của Nguyễn Đình Thi, phân tích sâu sắc và những đóng góp nổi bật trong văn học Việt Nam.

• Tác giả: Bùi Thị Thanh Nhàn
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Thành Hưng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận văn học
• Đề tài: Phong Cách Kịch Nguyễn Đình Thi
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phong Cách Kịch Nguyễn Đình Thi Giá Trị Nghệ Thuật

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài, một nhà văn hóa lớn của Việt Nam thế kỷ XX. Ông thành công ở nhiều lĩnh vực: thơ, văn, nhạc, kịch. Kịch Nguyễn Đình Thi đánh dấu sự chuyển mình của tư duy văn hóa nghệ thuật Việt Nam hiện đại. Các vở kịch của ông gây chấn động dư luận, thể hiện triết lý về lịch sử, truyền thuyết và huyền thoại. Việc nghiên cứu phong cách kịch Nguyễn Đình Thi vẫn chưa thực sự đầy đủ và sâu sắc, đòi hỏi một cái nhìn toàn diện hơn về đóng góp nghệ thuật của ông.

1.1. Vị trí của Kịch Nguyễn Đình Thi trong Văn Học Việt Nam

Kịch Nguyễn Đình Thi đóng vai trò quan trọng trong nền sân khấu hiện đại Việt Nam. Ông tạo dấu ấn riêng, thể hiện những ưu trội, khẳng định phong cách tác giả. So với các tác phẩm khác, kịch Nguyễn Đình Thi có ý nghĩa như một sự kiện nghệ thuật, đánh dấu bước chuyển mình. Dù có nhiều đóng góp cho nền văn học nước nhà, những nghiên cứu chuyên sâu về thể loại kịch của ông vẫn còn hạn chế. Cần phải có cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về lĩnh vực sân khấu của nhà văn.

1.2. Ảnh hưởng của Thơ Văn đến Phong Cách Kịch Nguyễn Đình Thi

Phong cách nghệ thuật của Nguyễn Đình Thi thể hiện xuyên suốt trong các tác phẩm, không chỉ riêng kịch. Chât thơ, văn, nhạc hòa quyện vào kịch, tạo nên dấu ấn riêng. Nguyễn Đình Thi là một người viết khảo luận triết học, một nhạc sĩ, một nhà thơ, một nhà văn, một kịch tác gia. Vì thế, các tác phẩm của ông luôn mang đậm dấu ấn cá nhân. Nhắc đến Nguyễn Đình Thi, người ta không thể không nhận ra chất riêng nghệ sĩ.

II. Phân Tích Bối Cảnh Sáng Tác Kịch Nguyễn Đình Thi Lịch Sử và Văn Hóa

Các tác phẩm kịch của Nguyễn Đình Thi ra đời trong bối cảnh lịch sử và văn hóa đặc biệt. Tác phẩm chịu ảnh hưởng lớn từ những biến động xã hội và tư tưởng thời đại. Sự khai thác đề tài lịch sử, tích truyện dân gian và cuộc sống đương đại làm nên sự đa dạng trong kịch của ông. Lịch sử, dân tộc và con người được thể hiện với chiều sâu triết luận và tính nhân văn sâu sắc. Kịch Nguyễn Đình Thi không chỉ là giải trí mà còn là sự phản ánh, suy tư về xã hội.

2.1. Kịch Nguyễn Đình Thi Khai Thác Đề Tài Lịch Sử Cách Tiếp Cận

Nguyễn Đình Thi khai thác đề tài lịch sử một cách sáng tạo. Ông không chỉ tái hiện sự kiện mà còn tập trung vào những bài học về đạo đức và nhân sinh. Ông lý giải vấn đề lớn đặt ra cho mọi thời đại, những giá trị vĩnh hằng của dân tộc. Vở kịch Rừng Trúc cho thấy khả năng khai thác sự kiện lịch sử tưởng chừng như đã cũ, để tìm ra những bài học mới.

2.2. Ứng dụng Tích Cũ Văn Học Dân Gian vào Kịch Nguyễn Đình Thi

Nguyễn Đình Thi sử dụng tích cũ văn học dân gian để truyền tải những tư tưởng mới mẻ. Ông làm mới những câu chuyện quen thuộc bằng cách nhìn hiện đại và nhân văn. Tích truyện trở thành phương tiện để thể hiện quan điểm về cuộc sống, con người và xã hội. Ông thổi một luồng gió mới vào những câu chuyện vốn đã quen thuộc với khán giả, mang đến một góc nhìn sâu sắc hơn.

2.3. Phản Ánh Cuộc Sống Đương Đại trong Kịch Nguyễn Đình Thi

Kịch Nguyễn Đình Thi phản ánh cuộc sống đương đại với những vấn đề nhức nhối của xã hội. Ông thể hiện những trăn trở, khát vọng của con người trong cuộc sống hiện thực. Các tác phẩm không chỉ mang tính giải trí mà còn gợi mở những suy tư về tương lai và vận mệnh dân tộc. Kịch phản ánh đời sống xã hội một cách chân thực và sâu sắc.

III. Bút Pháp Hiện Thực và Huyền Thoại Trong Kịch Nguyễn Đình Thi

Nguyễn Đình Thi sử dụng bút pháp hiện thực và huyền thoại một cách độc đáo. Sự kết hợp này tạo nên một thế giới nghệ thuật vừa quen thuộc vừa kỳ ảo. Ông xây dựng xung đột kịch dựa trên những mâu thuẫn trong cuộc sống thực tế và những yếu tố siêu nhiên, huyền bí. Triết lý và trữ tình hòa quyện, tạo nên chiều sâu cho tác phẩm.

3.1. Xây Dựng Xung Đột Kịch Mâu Thuẫn và Giải Quyết

Xung đột kịch trong các tác phẩm của Nguyễn Đình Thi thường xoay quanh các mâu thuẫn giữa cái thật và cái giả, giữa việc nước và số phận cá nhân, giữa quyền lực và tự do. Những xung đột này được thể hiện thông qua hành động và cốt truyện kịch. Ông khai thác triệt để các mối quan hệ phức tạp giữa các nhân vật, tạo ra những tình huống căng thẳng và kịch tính. Điều này giúp khán giả có thể suy ngẫm về những vấn đề xã hội và đạo đức.

3.2. Các Kiểu Nhân Vật Kịch Từ Đời Sống đến Biểu Tượng

Nhân vật trong kịch Nguyễn Đình Thi đa dạng, từ những người bình thường trong cuộc sống đến những biểu tượng mang ý nghĩa sâu sắc. Ông xây dựng nhân vật từ hiện thực đời sống nhưng vẫn mang tính khái quát và điển hình. Các nhân vật biểu tượng thường đại diện cho những giá trị tinh thần cao đẹp hoặc những thế lực đen tối trong xã hội. Sự tương phản giữa các nhân vật tạo nên sự hấp dẫn và kịch tính cho tác phẩm.

3.3. Ngôn Ngữ Kịch Nguyễn Đình Thi Chân Thực Mạnh Mẽ Sâu Sắc

Ngôn ngữ kịch của Nguyễn Đình Thi chân thực, mạnh mẽ và sâu sắc. Ông sử dụng độc thoại và đối thoại để thể hiện tính cách và suy nghĩ của nhân vật. Ngôn ngữ kịch mang tính triết lý và trữ tình, gợi mở những suy tư về lẽ sống và nhân sinh. Tiếng nói của 'người kể chuyện' huyền thoại và ngôn từ của kho tàng văn hóa dân gian được sử dụng linh hoạt, làm phong phú thêm ngôn ngữ kịch.

IV. Nét Đặc Thù Phong Cách Thể Loại Kịch Nguyễn Đình Thi Thống Nhất Nghệ Thuật

Phong cách thể loại trong kịch Nguyễn Đình Thi mang những nét đặc thù riêng, tạo nên sự thống nhất trong phong cách nghệ thuật của ông. Những yếu tố phá thể trong thi pháp kịch, tính văn học nổi bật hơn tính sân khấu, âm hưởng sử thi bi tráng là những đặc điểm nổi bật. Thơ ca, nhạc, kịch và tiểu thuyết hòa quyện, tạo nên một thế giới nghệ thuật đa dạng và phong phú.

4.1. Yếu Tố Phá Thể trong Thi Pháp Kịch Nguyễn Đình Thi

Nguyễn Đình Thi phá vỡ những quy tắc truyền thống của thi pháp kịch. Ông sử dụng nhiều yếu tố phi kịch, như thơ, nhạc, hội họa, để tạo nên hiệu ứng nghệ thuật đặc biệt. Việc phá thể này giúp ông thể hiện những tư tưởng và cảm xúc một cách tự do và sáng tạo hơn.

4.2. Tính Văn Học Nổi Bật Trong Kịch Nguyễn Đình Thi

Kịch Nguyễn Đình Thi mang đậm tính văn học, không chỉ là một tác phẩm sân khấu. Ông chú trọng đến việc xây dựng cốt truyện, nhân vật và ngôn ngữ, tạo nên một tác phẩm văn học hoàn chỉnh. Tính văn học này giúp kịch của ông có giá trị lâu dài và được nhiều người yêu thích.

4.3. Âm Hưởng Sử Thi Bi Tráng trong Kịch Nguyễn Đình Thi

Âm hưởng sử thi bi tráng là một đặc điểm nổi bật trong kịch Nguyễn Đình Thi. Ông thường khai thác những đề tài lịch sử và ca ngợi những anh hùng dân tộc. Những tác phẩm này mang tính trang trọng và bi hùng, gợi lên những cảm xúc mạnh mẽ trong lòng khán giả.

V. Ứng Dụng và Đánh Giá Giá Trị Kịch Nguyễn Đình Thi Hiện Nay

Kịch Nguyễn Đình Thi có giá trị nghệ thuật và tư tưởng sâu sắc. Tác phẩm vẫn được nghiên cứu, giảng dạy và dựng lại trên sân khấu hiện nay. Giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của kịch Nguyễn Đình Thi được khẳng định qua thời gian. Các vở kịch của ông vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ nghệ sĩ và khán giả. Ảnh hưởng của Nguyễn Đình Thi đến kịch Việt Nam là vô cùng lớn.

5.1. Giá Trị Nội Dung Kịch Nguyễn Đình Thi Tư Tưởng và Triết Lý

Giá trị nội dung của kịch Nguyễn Đình Thi nằm ở những tư tưởng và triết lý sâu sắc. Ông đặt ra những câu hỏi lớn về cuộc sống, con người và xã hội. Các tác phẩm của ông không chỉ mang tính giải trí mà còn gợi mở những suy tư về tương lai và vận mệnh dân tộc.

5.2. Giá Trị Nghệ Thuật Kịch Nguyễn Đình Thi Bút Pháp và Ngôn Ngữ

Giá trị nghệ thuật của kịch Nguyễn Đình Thi nằm ở bút pháp độc đáo và ngôn ngữ giàu hình ảnh. Ông kết hợp bút pháp hiện thực và huyền thoại một cách sáng tạo, tạo nên một thế giới nghệ thuật vừa quen thuộc vừa kỳ ảo. Ngôn ngữ kịch của ông chân thực, mạnh mẽ và sâu sắc, gợi mở những suy tư về lẽ sống và nhân sinh.

VI. Kết Luận Di Sản và Tương Lai Nghiên Cứu Kịch Nguyễn Đình Thi

Nguyễn Đình Thi để lại một di sản kịch phong phú và giá trị. Nghiên cứu về kịch Nguyễn Đình Thi vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển. Việc so sánh phong cách kịch Nguyễn Đình Thi với các nhà viết kịch khác, phân tích các vở kịch tiêu biểu và khám phá triết lý trong kịch của ông là những hướng nghiên cứu quan trọng. Nghiên cứu kịch Nguyễn Đình Thi góp phần làm sáng tỏ vị trí và vai trò của ông trong nền văn học Việt Nam.

6.1. So Sánh Phong Cách Kịch Nguyễn Đình Thi với Tác Giả Khác

Việc so sánh phong cách kịch Nguyễn Đình Thi với các nhà viết kịch khác giúp làm nổi bật những đặc điểm riêng biệt và độc đáo của ông. So sánh với các tác giả cùng thời để thấy được ảnh hưởng và sự khác biệt trong cách tiếp cận đề tài, xây dựng nhân vật và sử dụng ngôn ngữ.

6.2. Triết Lý trong Kịch Nguyễn Đình Thi Khám Phá Tầng Sâu Ý Nghĩa

Khám phá triết lý trong kịch Nguyễn Đình Thi là một hướng nghiên cứu quan trọng. Việc phân tích những tư tưởng và quan điểm của ông về cuộc sống, con người và xã hội giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về giá trị của tác phẩm và những thông điệp mà ông muốn gửi gắm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cảm quan lịch sử, thời đại, dân tộc, con ngƣời với chiều sâu triết luận, giàu tính nhân văn Chƣơng 2: Bút pháp hiện thực và huyền thoại, triết luận và trữ tình Chƣơng 3: Nét đặc thù của phong cách thể loại trong sự thống nhất của phong cách nghệ thuật 11 (LUAN.Thi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1: CẢM QUAN LỊCH SỬ, THỜI ĐẠI, DÂN TỘC, CON NGƢỜI VỚI CHIỀU SÂU TRIẾT LUẬN, GIÀU TÍNH NHÂN VĂN Năm 1949, tại Hội nghị tranh luận Việt Bắc, Nguyễn Đình Thi chân thành giãi bày: “Thơ là niềm tha thiết nhất, là cái tìm tòi rất khổ” của ông. Gần 40 năm sau, năm 1988, ông lại tâm sự: “Kịch là điều tôi say mê nhất đã từ 30 năm nay” [27,390], nhƣng “ngẫm lại, tôi thấy việc viết kịch của tôi còn gặp nhiều khó khăn hơn cả thơ: mấy vở viết ra đều bị cấm diễn” [9,256]. Nỗi niềm ấy của tác giả chỉ có thể là sau khi đã qua một hành trình thật dài… Vở Con nai đen hoàn thành tháng 6/1961, tháng 11/1961 mới đƣợc in. Năm 1962, Thế Lữ dựng, đƣợc diễn trong Hội diễn kịch nói 1962 và gây nhiều tranh luận.

Vở kịch bị phê bình khá nặng về tƣ tƣởng và không đƣợc diễn nữa. Vở Hoa và Ngần viết năm 1974, đoàn kịch Hà Nội dựng (đạo diễn Dƣơng Ngọc Đức), chỉ xuất hiện duy nhất trong đêm tổng duyệt rồi cũng bị cấm. Nguyễn Trãi ở Đông Quan viết năm 1979. Năm 1980 Nguyễn Đình Nghi đạo diễn, nhà hát kịch Trung ƣơng thực hiện, cũng chỉ rực sáng trên sân khấu vài buổi rồi có lệnh cấm.

Giới sân khấu lúc đó có giai thoại vui: Nếu kịch bản mang tên Nguyễn Đình Thi, đạo diễn Nguyễn Đình Nghi thì vở diễn nhất định mang tên Nguyễn… Đình Chỉ. Số phận của Rừng trúc còn long đong hơn. Rừng trúc đƣợc viết trƣớc Nguyễn Trãi ở Đông Quan, ngay tháng giáp Tết 1978. Nguyễn Đình Thi đã ôm bản thảo đến đoàn kịch Trung ƣơng đọc cho nghệ sĩ Đào Mộng Long, Phạm Thị Thành và Tuệ Minh, cả ba đều xuýt xoa tấm tắc.

Đoàn kịch định dàn dựng, nhƣng không thành. Đạo diễn Nguyễn Đình Nghi rất mê Rừng 12 (LUAN.Thi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trúc từ ngày ấy và đem giới thiệu cho một số đoàn kịch (Đoàn kịch Trung ƣơng, Nhà hát Cải lƣơng Trung ƣơng, nghệ sĩ Bạch Tuyết ở thành phố Hồ Chí Minh…), nhƣng tất cả vẫn chỉ nằm trong dự định. Rừng trúc lặng lẽ tồn tại ở dạng bản thảo đánh máy và truyền từ tay ngƣời này sang ngƣời khác… Gần 10 năm sau, bƣớc vào công cuộc đổi mới, Rừng trúc mới đƣợc công bố toàn văn trên tạp chí Tác phẩm mới. Sau đó, đạo diễn Nguyễn Đình Nghi và đoàn kịch Hà Nội đƣa vào kế hoạch dàn dựng, nhƣng rồi phải gác lại bởi những lí do bất khả kháng.

Đến tận cuối năm 1999, sau 21 năm “im lặng”, Rừng trúc mới đƣợc hiện diện thực sự trên sân khấu Nhà hát Tuổi trẻ nhờ công của các đạo diễn Nguyễn Đình Nghi và Phạm Thị Thành cùng lớp diễn viên nổi tiếng của nhà hát. Vở diễn đoạt Huy chƣơng vàng trong Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp cuối cùng của thế kỷ XX. Các vở khác đều chƣa đƣợc dàn dựng. Có nhiều lý do dẫn đến những “tai nạn lao động” (theo cách nói của Nguyễn Tuân) của các vở kịch Nguyễn Đình Thi, trong đó có nguyên nhân liên quan đến những vấn đề tƣ tƣởng mang tính thời đại, kể cả hậu quả của bệnh quan liêu, giáo điều, hoặc những ấu trĩ của quan điểm xã hội học dung tục một thời.

Đi qua thời gian, Con nai đen, Nguyễn Trãi ở Đông Quan, Rừng trúc… đang đƣợc đánh giá lại, nhƣ là những tác phẩm lớn, mang tầm tƣ tƣởng sâu sắc, và đã trở thành “những sự kiện trong đời sống nƣớc ta mấy chục năm qua” [55,inter]. Thời gian cầm bút, Nguyễn Đình Thi hơn một lần tha thiết “Suy nghĩ và nguyện vọng của tôi là đƣợc viết những điều mình thấy là nên viết” 1. “Tôi muốn tìm một câu trả lời về ý nghĩa kiếp sống của con ngƣời và phải tìm trong cội nguồn cách sống và cách nghĩ của dân tộc” [9,255]. Nhìn lại 1 Chuyển dẫn theo Hà Minh Đức, “Tác phẩm kịch Nguyễn Đình Thi” 13 (LUAN.Thi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 tác phẩm kịch của ông: Con nai đen (1961), Hoa và Ngần (1974), Giấc mơ (1977), Rừng trúc (1978), Nguyễn Trãi ở Đông Quan (1979), Người đàn bà hoá đá (1980), Cái bóng trên tường (1981-1982), Tiếng sóng (1985), Hòn Cuội (1983-1986), để cùng đồng cảm với tác giả “tôi cảm thấy kịch cho phép tôi nói đƣợc những vấn đề làm tôi suy nghĩ mấy chục năm”.

Kịch Nguyễn Đình Thi mở ra theo ba dạng khác nhau: 1- Khai thác đề tài lịch sử - 2 vở 2- Dựa vào tích cũ của văn học dân gian - 5 vở 3- Khai thác đề tài cuộc sống đƣơng đại - 3 vở Tất cả đều sáng lên một cảm quan về lịch sử, thời đại, dân tộc, con ngƣời với chiều sâu triết luận giàu tính nhân văn.1 Trong những tác phẩm khai thác đề tài lịch sử Thuộc trong nhóm tác phẩm này có Rừng trúc, Nguyễn Trãi ở Đông Quan. Đây là hai trong ba kịch bản đƣợc đánh giá cao nhất, gây đƣợc tiếng vang nhất, cũng „nhạy cảm‟ với dƣ luận nhiều nhất. Rừng trúc gắn liền với sự kiện Trần Thái Tông (Trần Cảnh) bỏ kinh thành lên Yên Tử. Chuyện kịch xảy ra lúc đó Trần Thái Tông 20 tuổi, Hoàng hậu Chiêu Thánh 19 tuổi.

Lấy lý do vua và hoàng hậu chƣa có con nối nghiệp, thái sƣ Trần Thủ Độ cùng với vợ là công chúa Thiên Cực sắp đặt cho công chúa Thuận Thiên (vợ Trần Liễu - chị gái Lý Chiêu Hoàng) đang mang thai lấy Trần Thái Tông. Vì sự kiện này, nhà Trần lục đục. Trần Thái Tông hoang mang trƣớc triều chính và thế sự, bỏ ngôi vua lên Yên Tử tìm đến cửa Thiền. Trần Thủ Độ theo lên Yên Tử rƣớc vua về.

Lúc đầu vua không nghe nhƣng do thù trong giặc ngoài, sự an nguy của quốc gia xã tắc, Trần Thái Tông trở về kinh đô ổn định triều chính, chấn hƣng đất nƣớc. Với cốt truyện này, Trần Cảnh có vẻ nhƣ nhân vật chính nhƣng thực ra, đó chỉ là một cái cớ lịch sử, một sự kiện hạt nhân để những nhân vật nhƣ 14 (LUAN.Thi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trần Thủ Độ, Thiên Cực, Lý Chiêu Hoàng, Trần Liễu… xung quanh. Tất cả các nhân vật đều là những yếu nhân của hai triều đại. Họ vừa là ngƣời tận mắt chứng kiến cuộc chuyển giao quyền lực chính trị giữa hai vƣơng triều, vừa là chủ nhân, vừa là nạn nhân của những biến cố lịch sử diễn ra dƣới tác động của những nhân tố chủ quan, khách quan.

Vào kịch Nguyễn Đình Thi, nghiệp lớn của nhà Trần mới dựng, gốc còn chƣa sâu, rễ còn chƣa bền, lòng ngƣời đang cơn xáo trộn, tam giác nhân vật Trần Thủ Độ - Trần Cảnh - Lý Chiêu Hoàng rơi vào cơn biến loạn. Mỗi ngƣời ở vị thế của mình phân tích thời cuộc, nhìn lại chỗ đứng của mình, đƣa ra những quyết sách hành động. Trần Thủ Độ là ngƣời thức thời hơn cả “từ khi nhà Trần ta mở nghiệp, tiếng vậy tôi cũng mới là lo đƣợc một việc quét dọn đấy thôi. Từ nay trở đi, công việc mới càng ngày càng nhiều”.

Ông ý thức rất rõ đƣợc việc đến lúc ông phải lui về sân sau, cũng lại không quên cảnh tỉnh: “Nhƣng tôi mà chƣa chết thì không ngủ đâu. Tôi còn phải mở to mắt cho anh em bệ hạ đừng có đem cơ nghiệp nhà Trần này mà đổ xuống sông xuống biển, rồi còn làm cho cả thế nƣớc phải nghiêng ngả rối ren”. Lý Chiêu Hoàng là ngƣời thức thế hơn cả. Khi nói với Trần Thủ Độ: “Việc nƣớc là việc lớn nhƣng việc ngƣời cũng không phải nhỏ hơn”.

Khi nói với Chiêu Cực: “từ hôm nay Lý Chiêu Hoàng này rời bỏ ngôi báu… Ta cởi bỏ cho các ngƣời ra khỏi thân phận một bọn tiếm quyền, mà đƣợc chính danh giữ việc nƣớc, thế thì các ngƣời hãy ra khỏi cõi tối tăm, quỷ quyệt, mƣu mô, từ nay giữa thanh thiên bạch nhật hãy hết lòng phù tá ngƣời kế nghiệp ta, giữ gìn lấy giang sơn nhà Lý ta giao lại. Bờ cõi này còn chƣa vững chắc thì các ngƣời phải ăn không ngon, ngủ không yên! Còn ta, từ nay ta sẽ làm một ngƣời dân thƣờng, xa nơi triều chính… Ta đã nói, bà đã nghe. Hãy tuân theo ý ta, từ nay hãy để ta yên”. Còn Trần Cảnh hành động nhiều hơn cả, cũng dùng dằng nhiều hơn cả: “Đêm nay rời bỏ cung điện này, ta không nghĩ đến trở về.

Ta muốn tìm đến nơi rừng trúc Yên Tử, xa mọi việc đời, theo hầu Đức Phật”. Nói là đi, đi rồi nhìn đời nhìn ngƣời, và nhận ra “Còn phải đi tìm 15 (LUAN.Thi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Phật ở rừng trúc nào”… “con chim non, ra ngoài trời gió, tiếng vậy cũng bay đƣợc rồi!”. Cả ba nhân vật, ở vị thế nào cũng đều vì xã tắc, cũng tự nhận lấy hi sinh về mình. Một Trần Cảnh - vua một nƣớc, một Lý Chiêu Hoàng - vua của triều đại trƣớc, một Trần Thủ Độ - nhiếp chính vƣơng, thiết tƣởng ba ngƣời ở ngôi cao chí vị ấy có thể sắp đặt, xoay chuyển mọi lẽ của lịch sử, quốc gia, dân tộc, con ngƣời tuỳ sở thích.

Nhƣng không phải! Đứng trƣớc ranh giới tận hạn của phận vị cá nhân, trong sự nhìn nhận con ngƣời cá nhân với xã tắc dân tộc, với quốc gia lịch sử, cá nhân trở thành bé nhỏ. Họ buộc phải thực hiện nghĩa vụ, trách nhiệm trƣớc khi biết đến quyền lợi, hƣởng thụ. Nếu vì những điều chung, lớn lao mà quyền lợi, tham vọng cá nhân có bị ảnh hƣởng thì quyền lợi, tham vọng ấy cũng là điều hi sinh trƣớc nhất. Có thể thấy Nguyễn Đình Thi không xoáy sâu vào tình huống đất nƣớc với những rối ren, biến loạn gƣơm đao, những xung đột vũ lực giữa các thế lực mà tập trung bút lực vào xây dựng những tính cách, những số phận có tính quyết định đến vận mệnh đất nƣớc trong hoàn cảnh đó.

Những cuộc đấu tranh thầm lặng mà giằng xé, quyết liệt trong nội tâm của con ngƣời. Những bóng tối và ánh sáng làm sao để khai thông trong tƣ tƣởng. Mỗi cá nhân vƣợt qua nỗi sợ hãi, sự mất mát, đớn đau trong bản thể nhỏ bé của mình để hi sinh cho những điều lớn lao, cho quốc gia dân tộc.