CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG NGÂN HÀNG DI ĐỘNG TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. TỔNG QUAN VỀ ỨNG DỤNG NGÂN HÀNG DI ĐỘNG 1. Các khái niệm về ứng dụng ngân hàng di động 1. Dịch vụ ngân hàng di động Trong thời đại công nghệ hiện đại tiên tiến, cuộc cách mạng 4.0 diễn ra trên toàn thế giới, những dịch vụ tài chính ngân hàng phát triển mạnh mẽ.
Các dịch vụ ngân hàng di động hay còn có tên tiếng Anh là mobile banking, dịch vụ này đang dần cho thấy giá trị to lớn, thiết yếu trong cuộc sống hiện nay. Khái niệm ngân hàng di động được bắt đầu từ cuối những năm 90 và đầu những năm 2000 khi internet mới bắt đầu phổ biến. Theo Nguyễn Thu Quỳnh (2022), dịch vụ ngân hàng di động là một dịch vụ ngân hàng trực tuyến thông qua ứng dụng của ngân hàng trên điện thoại thông minh. Theo đó, khách hàng chỉ cần cài đặt ứng dụng về điện thoại cá nhân là có thể sử dụng dịch vụ này.
Nói cách khác, dịch vụ ngân hàng di là kênh phân phối hiện đại, giúp khách hàng truy cập các dịch vụ ngân hàng từ xa bằng cách sử dụng các thiết bị di động kết nối với mạng viễn thông không dây (Trần Thị Thanh Phương, 2012). Theo Shaikh và Karjaluoto (2015), từ cuối những năm 90, ngân hàng di động được triển khai và kiểm tra chủ yếu ở các nước Châu Âu và được tạo ra bởi các ngân hàng bán lẻ có ảnh hưởng lớn tới thị trường. PGBank (2012) cho rằng dịch vụ ngân hàng di động là phiên bản rút gọn của Internet Banking phát triển trên trình duyệt web của các thiết bị di động thông minh có kết nối GPRS, 3G hoặc Wifi. Hiện nay, dịch vụ này đã được đa dạng hóa trên tất cả thế giới và ngày càng được chú trọng hơn.
Ứng dụng ngân hàng di động Để sử dụng dịch vụ ngân hàng trực tuyến của ngân hàng, khách hàng chỉ cần cài đặt ứng dụng của ngân hàng về điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng. Dịch vụ ngân hàng di động bao gồm 02 sản phẩm : Mobile Web và Mobile App. App là thuật ngữ viết tắt của Application có nghĩa là ứng dụng. Ứng dụng này được nhà lập trình triển khai phần mềm hoàn thiện trên môi trường ứng dụng thực tế.
Sau khi ứng dụng được triển khai, người dùng có thể tải ứng dụng xuống điện thoại di động và sử dụng. Mobile App hay còn gọi là Ứng dụng ngân hàng di động, là dịch vụ ngân hàng thông qua ứng dụng cài trên thiết bị di động, cài đặt trên dòng thiết bị có hệ điều hành khác nhau. Mobile App là một chương trình ứng dụng dành riêng cho thiết bị di động như tablet hay smartphone cho phép người dùng có thể truy cập vào nội dung đang mong muốn. Nói cách khác, dịch vụ ngân hàng được giao dịch trực tuyến thông qua ứng dụng do ngân hàng cung cấp trên thiết bị di động.
Theo Công ty Cổ phần Giải pháp thanh toán Việt Nam (2021), ứng dụng ngân hàng di động cho phép khách hàng thực hiện dễ dàng các giao dịch tài chính, trải nghiệm các tiện ích thanh toán, mua sắm mọi lúc mọi nơi ngay trên điện thoại di động/ máy tính bảng. Nói đơn giản hơn, ứng dụng ngân hàng di động là một ứng dụng điện thoại cho phép bạn có thể trao đổi về tài chính tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng của cá nhân. Sự ra đời của ứng dụng ngân hàng di động là một cuộc cách mạng mang tới sự trải nghiệm thực sự tiện lợi và nhanh chóng cho người dùng. Đặc điểm của ứng dụng ngân hàng di động Các ứng dụng ngân hàng di động được xây dựng bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, trên các nền tảng thiết bị khác nhau và có thể chạy trên thiết bị di động, máy tính thiết bị và trang web.
Khi đã hiểu rõ hơn về khái niệm ứng dụng ngân hàng di động, việc tìm hiểu thêm về đặc điểm của ứng dụng này không 10 thể bỏ qua. Một số dịch vụ cơ bản của có trên ứng dụng ngân hàng di động có thể kể tới như: - Quản lý tài khoản: quản lý, thay thế, truy vấn tài khoản thông qua điện thoại di động. - Chuyển khoản: chuyển số tiền từ tài khoản này sang tài khoản khác bằng nghiệp vụ kế toán trong cùng hệ thống ngân hàng hoặc giữa các ngân hàng khác nhau. - Thanh toán dịch vụ: thực hiện các giao dịch thanh toán các dịch vụ điện, nước, viễn thông,… cho các tổ chức cung ứng thông qua ứng dụng ngân hàng - Xem thông tin: tra cứu, truy vấn các thông tin trên ứng dụng như: tỷ giá, sao kê, lịch sử giao dịch… - Nạp tiền: nạp tiền cho các loại thẻ debit hay credit, cho điện thoại di động… - Tiết kiệm: Trích một khoản tiền từ tài khoản thanh toán chuyển sang tài khoản tiền gửi có kỳ hạn, hưởng lãi suất theo quy định của ngân hàng Đặc điểm nổi bật của ứng dụng ngân hàng di động là mang lại sự thuận tiện hơn cho người dùng, đảm bảo sự thống nhất và hoạt động liền mạch giữa các nền tảng sử dụng của khách hàng, dễ dàng thực hiện giao dịch mọi lúc mọi nơi.
Ngân hàng di động có quá trình xử lý thông tin nhanh gọn, chính xác và tính bảo mật cao dựa trên nền tảng công nghệ mới nhất và tân tiến nhất (Vũ Hồng Thanh và Vũ Duy Linh, 2016). Hệ thống ngân hàng di động kết hợp sử dụng công nghệ khóa riêng (Private Key) cấp cho một thiết bị cộng với yêu cầu xác thực dựa trên IMEI của điện thoại để đảm bảo tính duy nhất của thiết bị. Hiện nay, ngân hàng di động được chia làm 3 hình thái chính sau: Short Message Service (SMS), Mobile Web và Mobile Client Applications. Mỗi hình 11 thái đều có điểm mạnh và điểm yếu riêng, được các ngân hàng áp dụng dựa vào đặc trưng và chiến lược riêng của mỗi ngân hàng.
- Short Message Service (SMS): Loại hình này được hầu hết các ngân hàng sử dụng vì sự tiện lợi cũng như chi phí thấp hơn các loại khác. Người dùng đăng ký sử dụng dịch vụ qua SMS sẽ nhận được những tin nhắn SMS để theo dõi biến động số dư trong tài khoản, các khoản tiết kiệm, các khoản vay,… - Mobile Web: còn gọi là trình duyệt, được người lập trình tạo ra nhằm giúp người dùng có thể truy cập, sử dụng các ứng dụng có thể tùy chỉnh nội dung và giao diện. - Mobile Client Applications: Đây là công nghệ mà hầu hết các ngân hàng hàng đầu thế giới đang sử dụng. Ứng dụng này khi phát triển cần xác định rõ nền tảng hệ điều hành, hiện tại, IOS và Android là 2 hệ điều hành chính được sử dụng trong ứng dụng ngân hàng di động.
Ứng dụng này chỉ được phát triển trên thiết bị di động và phát triển trên hệ điều hành định sẵn. Vai trò của ứng dụng ngân hàng di động Sự phổ biến của smartphone cùng với thiết bị di động càng ngày được sử dụng nhiều với khối lượng dữ liệu lớn mà trước đây bị hạn chế bởi máy tính để bàn. Ứng dụng ngân hàng di động có khả năng hiển thị tốt có thể giúp quảng bá thương hiệu, sản phẩm. Khi khách hàng có thể tự cài đặt và sử dụng ứng dụng trên thiết bị của mình chính là lúc ngân hàng có thể tiếp cận với khách hàng tốt hơn.
Ứng dụng mang đến cho khách hàng những trải nghiệm khác biệt mà không một mobile web hoặc công cụ nào khác có thể có được. Ứng dụng được cài trên chính thiết bị cá nhân sẽ gần gũi với khách hàng so với thiết bị khác. Ngân hàng cũng có thể dễ dàng quảng bá cũng như tăng độ nhận biết thương hiệu đến với người dùng thật đa dạng, nhanh chóng và hiệu quả. ngân hàng di động đem lại khá nhiều lợi ích cho cả ngân hàng và khách hàng.
12 Trước hết, ứng dụng ngân hàng di động có tính cá nhân hóa cao. Một ứng dụng Ngân hàng trên điện thoại di động có thể coi như một Ngân hàng thu nhỏ quản lý tài chính cho khách hàng. Ngân hàng di động giúp khách hàng giao dịch nhanh chóng, thuận tiện bất kỳ thời điểm nào, ở bất kỳ đâu phù hợp với nhu cầu sử dụng. Điều này được đánh giá cao khi kiểu ngân hàng truyền thống khó có thể đáp ứng.
Sự dễ dàng trong việc gửi thông báo tới người dùng, khi thư điện tử trở nên dễ bị lạm dụng thì việc thông báo qua ứng dụng là lựa chọn đảm bảo, ít xâm phạm tới khách hàng hơn. Với ứng dụng ngân hàng di động, tính bảo mật không chỉ ở mỗi mã PIN mà còn được nâng cao thông qua các công nghệ xác thực mạnh, như Smart OTP, nhận diện eKYC,… Không chỉ vậy, tận dụng và tích hợp những tính năng của thiết bị di động như camera, danh bạ,… Ứng dụng ngân hàng di động sẽ đem lại nhiều trải nghiệm hơn, tương tác trực tiếp với người dùng. Ngoải ra, ứng dụng trên thiết bị có thể tự do trong thiết kế, giao diện phong phú cho khách hàng lựa chọn. Phát triển ứng dụng ngân hàng di động, ngân hàng mang đến một kênh giao dịch tuyệt vời cho khách, mang lại cho khách hàng cảm giác hài lòng.
Khi khách hàng cảm thấy dễ dàng với các thao tác thực hiện, sự lựa chọn dịch vụ trực tuyến sẽ được ưu tiên hơn, thái độ cũng như đánh giá của họ đối với loại hình dịch vụ này cũng có thể sẽ được cải thiện hơn (Võ Thị Ngọc Thúy, 2015). Đây được coi là một điểm nhấn tạo nên chất lượng dịch vụ của một ngân hàng. Trong thời gian gần đây, công năng chính của các điểm ATM là hỗ trợ khách hàng rút tiền mặt, các chức năng thanh toán, chuyển tiền, truy vấn hầu hết được sử dụng trên ứng dụng ngân hàng di động. Một số ngân hàng đã đang rút gọn số lượng các điểm ATM nhằm tiết kiệm hàng tỷ đồng trong việc xây dựng và bảo trì mạng lưới ATM.
Ngoài ra, ngân hàng di động cũng là 1 kênh quảng cáo thương hiệu của ngân hàng một cách sinh động, hiệu quả. 13 Tuy nhiên, ứng dụng ngân hàng di động phải được tạo riêng hệ điều hành. Việc thuê nhiều nhà phát triển riêng biệt đồng nghĩa việc phải chi tiêu nhiều hơn. Chi phí vận hàng và bảo trì nâng cấp cũng là một vấn đề chú ý khi ngân hàng muốn cạnh tranh với các đối thủ khác.
Khi mà sự phát triển khoa học kỹ thuật ngày càng nhanh chóng thì rủi ro mà tội phạm công nghệ gây ra cũng không ngừng gia tăng.