Đảng bộ huyện Sóc Sơn lãnh đạo phát triển kinh tế trang trại giai đoạn 2005-2015

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích hay đảng bộ huyện sóc sơn thành phố hà nội lãnh đạo phát triển kinh tế trang trại từ năm 2005 đến, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc
• Người hướng dẫn: Ts. Ngô Thị Lan Hương
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ huyện Sóc Sơn (Thành phố Hà Nội) lãnh đạo phát triển kinh tế trang trại từ năm 2005 đến năm 2015
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN SÓC SƠN
• 1.1. Đặc trưng và vai trò của kinh tế trang trại đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.2. Cơ sở thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƯƠNG VÀ QUÁ TRÌNH CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN SÓC SƠN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2015
• 2.1. Chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế trang trại
• 2.2. Quá trình Đảng bộ huyện Sóc Sơn chỉ đạo phát triển kinh tế trang trại
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
• 3.1. Thành tựu và nguyên nhân của thành tựu
• 3.2. Những kinh nghiệm chủ yếu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh tế trang trại huyện Sóc Sơn giai đoạn 2005 2015

Giai đoạn từ năm 2005 đến 2015, huyện Sóc Sơn đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế trang trại. Đây là thời kỳ mà các chính sách phát triển nông nghiệp được triển khai mạnh mẽ, tạo điều kiện thuận lợi cho các mô hình trang trại phát triển. Huyện Sóc Sơn, với điều kiện tự nhiên thuận lợi, đã tận dụng được tiềm năng để phát triển nông nghiệp và kinh tế trang trại. Sự chuyển mình này không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

1.1. Đặc điểm và tiềm năng phát triển kinh tế trang trại tại Sóc Sơn

Huyện Sóc Sơn có nhiều lợi thế về địa lý và khí hậu, phù hợp cho việc phát triển nông nghiệp và kinh tế trang trại. Các mô hình trang trại như trồng trọt, chăn nuôi gia súc, gia cầm đã được hình thành và phát triển. Tuy nhiên, việc khai thác tiềm năng này vẫn chưa đạt hiệu quả tối ưu.

1.2. Chính sách phát triển nông nghiệp và kinh tế trang trại

Chính sách của Đảng và Nhà nước đã tạo ra khung pháp lý cho sự phát triển của kinh tế trang trại. Các chương trình hỗ trợ nông dân, khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp đã được triển khai, giúp nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm.

II. Những thách thức trong phát triển kinh tế trang trại huyện Sóc Sơn

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng kinh tế trang trại tại huyện Sóc Sơn vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu vốn đầu tư, công nghệ lạc hậu, và thị trường tiêu thụ không ổn định đã ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của các mô hình trang trại.

2.1. Thiếu vốn và công nghệ trong sản xuất

Nhiều trang trại gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn đầu tư. Công nghệ sản xuất lạc hậu cũng là một rào cản lớn, khiến năng suất và chất lượng sản phẩm không đạt yêu cầu.

2.2. Thị trường tiêu thụ không ổn định

Sự biến động của thị trường tiêu thụ nông sản đã gây khó khăn cho các trang trại trong việc tiêu thụ sản phẩm. Điều này dẫn đến tình trạng tồn đọng hàng hóa và giảm thu nhập cho nông dân.

III. Phương pháp phát triển kinh tế trang trại hiệu quả tại Sóc Sơn

Để phát triển kinh tế trang trại một cách bền vững, huyện Sóc Sơn cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất và xây dựng liên kết giữa các trang trại là rất cần thiết.

3.1. Ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất

Việc áp dụng công nghệ mới vào sản xuất sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các trang trại cần được hỗ trợ trong việc tiếp cận công nghệ hiện đại và đào tạo kỹ thuật.

3.2. Xây dựng liên kết giữa các trang trại

Xây dựng mạng lưới liên kết giữa các trang trại sẽ giúp tăng cường sức mạnh cạnh tranh. Các trang trại có thể hợp tác trong việc tiêu thụ sản phẩm, chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn tại Sóc Sơn

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc phát triển kinh tế trang trại đã mang lại nhiều lợi ích cho người dân huyện Sóc Sơn. Nhiều mô hình trang trại đã thành công, tạo ra nguồn thu nhập ổn định và góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Thành công của các mô hình trang trại

Nhiều mô hình trang trại đã chứng minh được hiệu quả kinh tế cao, như trang trại trồng rau sạch, chăn nuôi gia súc. Những mô hình này không chỉ tạo ra sản phẩm chất lượng mà còn đáp ứng nhu cầu thị trường.

4.2. Tác động đến đời sống người dân

Sự phát triển của kinh tế trang trại đã cải thiện đáng kể đời sống của người dân. Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo nhờ vào thu nhập từ trang trại, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.

V. Kết luận và triển vọng phát triển kinh tế trang trại huyện Sóc Sơn

Kết luận, phát triển kinh tế trang trại tại huyện Sóc Sơn từ 2005 đến 2015 đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Tuy nhiên, để phát triển bền vững trong tương lai, cần có những chính sách hỗ trợ và đầu tư hợp lý.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Huyện Sóc Sơn cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ cho kinh tế trang trại, khuyến khích đầu tư và ứng dụng công nghệ mới để nâng cao năng lực sản xuất.

5.2. Tầm quan trọng của phát triển bền vững

Phát triển bền vững là mục tiêu hàng đầu trong phát triển kinh tế trang trại. Cần chú trọng đến bảo vệ môi trường và phát triển xã hội để đảm bảo sự phát triển lâu dài.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Kinh tế trang trại là bước phát triển có tính quy luật từ kinh tế nông hộ, giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. Tại Việt Nam, từ sau Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị (năm 1988), Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII và Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000 của Chính phủ, kinh tế trang trại đã được khẳng định là hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp có nhiều ưu thế trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tuy nhiên, việc khai thác diện tích đất trống, đồi núi trọc và mặt nước hoang hóa ở nhiều địa phương vẫn chưa tạo ra bước đột phá; quy mô sản xuất và năng lực cạnh tranh của nông sản hàng hóa nhìn chung còn hạn chế.

Huyện Sóc Sơn là địa bàn ngoại thành nằm ở cửa ngõ phía Bắc thành phố Hà Nội, có cơ cấu kinh tế chủ yếu là nông nghiệp. Điều kiện tự nhiên của huyện đa dạng với địa hình đồi gò, đất giữa và vùng trũng ven sông, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nhiều loại hình trang trại như trồng trọt, chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản và kinh tế trang trại kết hợp. Dù vậy, trước năm 2005, việc phát triển kinh tế trang trại tại địa phương vẫn chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có và chưa khai thác hết các nguồn lực. Vai trò định hướng, ban hành chủ trương và tổ chức thực hiện của Đảng bộ huyện Sóc Sơn đóng vai trò quyết định đối với tiến trình này, nhưng trước thời điểm khóa luận thực hiện chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách hệ thống sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện về phát triển kinh tế trang trại trong giai đoạn 2005 - 2015.

Mục đích nghiên cứu của khóa luận là làm rõ quá trình Đảng bộ huyện Sóc Sơn lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế trang trại từ năm 2005 đến năm 2015; từ đó đánh giá kết quả đạt được, chỉ ra ưu điểm, hạn chế và đúc rút một số bài học kinh nghiệm. Để thực hiện mục đích trên, tác giả xác định 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Phân tích các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội tác động đến sự phát triển kinh tế trang trại tại huyện Sóc Sơn.
2. Hệ thống hóa và làm rõ các chủ trương, quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện Sóc Sơn đối với kinh tế trang trại từ năm 2005 đến năm 2015.
3. Đánh giá thành tựu, hạn chế, phân tích nguyên nhân và rút ra những kinh nghiệm chủ yếu từ thực tiễn lãnh đạo của Đảng bộ huyện trong giai đoạn nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chủ trương và quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện Sóc Sơn đối với việc phát triển kinh tế trang trại.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quá trình chỉ đạo trên các lĩnh vực: ban hành chính sách phát triển kinh tế trang trại, chỉ đạo ứng dụng khoa học kỹ thuật và chỉ đạo phát triển kinh tế trang trại gắn với du lịch sinh thái.
• Phạm vi không gian: Địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Từ năm 2005 đến năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng trên nền tảng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Trong đó, tác giả sử dụng luận điểm của C. Mác và V.I. Lênin để phân biệt bản chất giữa kinh tế trang trại (sản xuất hàng hóa lớn phục vụ thị trường) và kinh tế tiểu nông (sản xuất tự cấp, tự túc). Đồng thời, tác giả viện dẫn hệ thống quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam và chính sách của Nhà nước, bao gồm: Nghị quyết số 10-NQ/TW (1988), Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP của Chính phủ, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X và lần thứ XI của Đảng, Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XIV, XV và Chương trình số 02-CTr/TU ngày 29/8/2011 của Thành ủy Hà Nội; Nghị quyết số 25/2013/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội.

Về mặt khái niệm học thuật, tác giả tổng hợp định nghĩa trang trại và kinh tế trang trại từ các công trình nghiên cứu trong nước (Trần Đức, 1998; Trần Hai, 2000; Lê Trọng, 1999; Hội Khoa học kinh tế Việt Nam, 2000; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn). Theo đó, kinh tế trang trại được xác định là hình thức tổ chức sản xuất cơ sở tiến bộ trong nông - lâm - ngư nghiệp, mang tính chất sản xuất hàng hóa lớn, dựa trên quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tư liệu sản xuất độc lập, tập trung quy mô ruộng đất và vốn, áp dụng kỹ thuật thâm canh hiện đại và hạch toán kinh doanh gắn với thị trường. Tác giả phân tích 5 đặc trưng cơ bản và vai trò của kinh tế trang trại trên 3 phương diện: kinh tế (chuyển dịch cơ cấu, chuyên môn hóa), xã hội (tạo việc làm, giảm áp lực di cư, xóa đói giảm nghèo) và môi trường (sử dụng đất, nước tiết kiệm, áp dụng công nghệ sinh học và hầm biogas xử lý chất thải).

Phương pháp nghiên cứu chuyên ngành chủ đạo được sử dụng là phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp logic. Phương pháp lịch sử giúp tái hiện trung thực, tuần tự quá trình hình thành, phát triển các chủ trương và sự chỉ đạo cụ thể của Đảng bộ huyện Sóc Sơn qua hai nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ huyện (khóa IX và khóa X). Phương pháp logic được áp dụng để tổng hợp, phân tích bản chất của các chính sách, đánh giá mối quan hệ nhân quả giữa sự lãnh đạo của tổ chức Đảng với những biến chuyển thực tiễn của kinh tế trang trại địa phương.

Nguồn dữ liệu của khóa luận bao gồm các văn kiện Đại hội Đảng bộ huyện Sóc Sơn, nghị quyết chuyên đề, báo cáo tổng kết của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện; các đề án, kế hoạch quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân huyện Sóc Sơn và Phòng Nông nghiệp huyện; số liệu thống kê từ Cục Thống kê thành phố Hà Nội, UBND huyện Sóc Sơn cùng các công trình khoa học, sách chuyên khảo đã xuất bản liên quan đến kinh tế nông nghiệp nông thôn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác lãnh đạo phát triển kinh tế trang trại của Đảng bộ huyện Sóc Sơn

Chương 1 tập trung làm sáng tỏ cơ sở lý luận về kinh tế trang trại và phân tích các yếu tố thực tiễn tự nhiên, kinh tế - xã hội đặc thù của huyện Sóc Sơn tác động trực tiếp đến công tác lãnh đạo của Đảng bộ huyện. Về mặt địa lý và tài nguyên, huyện Sóc Sơn nằm ở phía Bắc Thủ đô Hà Nội, tiếp giáp các tỉnh Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Bắc Ninh và huyện Đông Anh; có hệ thống giao thông huyết mạch gồm Quốc lộ 2, Quốc lộ 3, Quốc lộ 18, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Lào Cai, đường sắt và Cụm cảng hàng không Quốc tế Nội Bài. Địa hình huyện được phân chia thành 3 tiểu vùng rõ rệt:

• Vùng đồi gò (12.477 ha, chiếm 40,7% tổng diện tích, gồm 9 xã: Nam Sơn, Bắc Sơn, Hồng Kỳ, Minh Trí, Minh Phú, Phù Linh, Hiền Ninh, Quang Tiến, Tân Dân; cao độ từ 15 - 200 m), thích hợp phát triển lâm nghiệp, cây ăn quả, chăn nuôi đại gia súc và du lịch sinh thái.
• Vùng đất giữa (7.557 ha, chiếm 24,65% tổng diện tích, gồm 8 xã: Phù Lỗ, Phú Cường, Phú Minh, Thanh Xuân, Tiên Dược, Mai Đình, Tân Minh và thị trấn Sóc Sơn; cao độ từ 10 - 15 m), thích hợp sản xuất lương thực, rau quả, hoa màu và chăn nuôi tập trung.
• Vùng trũng ven sông (10.260 ha, chiếm 34,65% tổng diện tích, gồm 9 xã ven sông Cầu, sông Cà Lồ, sông Công: Trung Giã, Tân Hưng, Bắc Phú, Việt Long, Xuân Giang, Đức Hòa, Xuân Thu, Kim Lũ, Đông Xuân; cao độ từ 4 - 9 m), có tiềm năng cấy lúa, nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi gia súc, gia cầm.

Quỹ đất sản xuất nông nghiệp của huyện chiếm 44,36% tổng diện tích. Hệ thống thủy văn có 3 sông chính cùng nhiều hồ lớn như Hàm Lợn, Đồng Đò, Đồng Quan, Cầu Bãi kết hợp cảnh quan danh thắng Đền Sóc, Núi Đôi. Về nhân lực, lực lượng lao động của huyện chiếm 67,7% dân số, phần lớn là lao động nông nghiệp cần cù, giàu kinh nghiệm.

Văn bản cung cấp bức tranh thực trạng kinh tế trang trại huyện Sóc Sơn giai đoạn trước năm 2005. Dưới sự chỉ đạo bước đầu của Huyện ủy qua Nghị quyết 03 cụ thể hóa Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị và thực hiện Quyết định 3325 của UBND Thành phố, Chương trình 327 của Thủ tướng Chính phủ, đến năm 2005 toàn huyện đã có 530 hộ sản xuất quy mô khác nhau. Theo kết quả điều tra tháng 7/2000, toàn huyện có 43 trang trại đạt tiêu chí (39 trang trại do xã quản lý, 4 trang trại do lâm trường quản lý). Tác giả đã thống kê chi tiết sự phân bố và quy mô của các trang trại trước năm 2005:

Tiêu chí phân loại	Phân nhóm / Địa bàn	Số lượng / Tỷ lệ
Phân bố theo tiểu vùng	Vùng đồi gò	26 trang trại (60,5%)
	Vùng ven sông	17 trang trại (39,5%)
Phân bố theo xã	Phù Lỗ	9 trang trại
	Minh Phú	6 trang trại
	Xuân Thu	5 trang trại
	Bắc Sơn, Phù Linh	Mỗi xã 4 trang trại
	Minh Trí, Tiên Dược	Mỗi xã 3 trang trại
	Nam Sơn, Quang Tiến, Xuân Giang	Mỗi xã 2 trang trại
	Hiền Ninh, Đông Xuân, Hồng Kỳ	Mỗi xã 1 trang trại
Loại hình sản xuất	Chuyên ngành (chăn nuôi: 17; trồng trọt: 5)	22 trang trại (51,0%)
	Sản xuất kinh doanh tổng hợp	21 trang trại (49,0%)
Quy mô diện tích	Dưới 0,5 ha	15 trang trại
	Từ 0,5 ha đến 3 ha	12 trang trại
	Từ 3 ha đến 5 ha	10 trang trại
	Từ 5 ha đến 10 ha	6 trang trại
Giá trị sản lượng/năm	Từ 40 đến 100 triệu đồng/trang trại	28 trang trại (65,1%)
	Trên 100 triệu đồng/trang trại	15 trang trại (34,9%)
Quy mô vốn đầu tư	Từ 50 đến 100 triệu đồng	31 trang trại
	Từ 100 đến 300 triệu đồng	7 trang trại
	Từ 300 đến 500 triệu đồng	3 trang trại
	Trên 500 triệu đồng	2 trang trại
	Cơ cấu nguồn vốn: Vốn tự có 80%, vốn vay tín dụng 15%, vốn khác 5%	Mức đầu tư bình quân: 150 triệu đồng/trang trại
Trình độ chủ trang trại	Học vấn: Cấp 2 (35%), Cấp 3 (65%)	Chuyên môn: Sơ cấp (15%), Trung cấp (7,6%), chưa qua đào tạo (57,4%)
Sử dụng lao động	Bình quân 4 - 5 người/trang trại	Lao động ổn định (70 - 80%), thời vụ (20 - 30%)

Đánh giá thực trạng giai đoạn này cho thấy kinh tế trang trại tại Sóc Sơn còn phân tán, quy mô diện tích và vốn đầu tư thấp, trình độ chuyên môn của chủ hộ còn hạn chế, chưa hình thành rõ nét các vùng chuyên canh tập trung.

Chương 2: Chủ trương và quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện Sóc Sơn về phát triển kinh tế trang trại từ năm 2005 đến năm 2015

Chương 2 trình bày toàn diện hệ thống chủ trương và các biện pháp chỉ đạo thực tiễn của Đảng bộ huyện Sóc Sơn trong giai đoạn 10 năm (2005 - 2015), chia thành 2 phần nội dung lớn:

1. Chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế trang trại:

• Trung ương: Nghị quyết Đại hội X (2006) và Đại hội XI (2011) chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, đẩy mạnh dồn điền đổi thửa, cơ giới hóa, đưa tiến bộ sinh học vào sản xuất, phát triển các vùng chuyên canh hàng hóa lớn, công nghệ cao gắn với chế biến và thị trường, phát huy vai trò chủ thể của giai cấp nông dân.
• Thành ủy Hà Nội: Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV (2005) định hướng phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, chấm dứt chăn nuôi nhỏ lẻ trong nội thành, hình thành vùng chăn nuôi tập trung xa khu dân cư và vùng nuôi trồng thủy sản quy mô lớn tại Thanh Trì và Đông Bắc Sóc Sơn; Chương trình số 02-CTr/TU (2011) và Nghị quyết Đại hội XV đặt mục tiêu xây dựng vành đai xanh, phát triển nông nghiệp sinh thái công nghệ cao.
• Huyện ủy Sóc Sơn: Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ IX (2005) và lần thứ X (2010) xác định phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, an toàn, sinh thái là khâu đột phá phục vụ xây dựng nông thôn mới. Chỉ đạo ngành trồng trọt đa dạng hóa cây trồng, mở rộng rau sạch, cấy lúa hàng hóa vụ đông, kiên cố hóa kênh mương thủy lợi. Chỉ đạo ngành chăn nuôi và thủy sản phát triển theo mô hình trang trại công nghiệp xa khu dân cư, chuyển đổi các diện tích trũng cấy lúa kém hiệu quả sang thả cá.

2. Quá trình chỉ đạo cụ thể của Đảng bộ huyện Sóc Sơn:

• Chỉ đạo ban hành các chính sách phát triển kinh tế trang trại:
  • Chính sách đất đai: Thể chế hóa việc giao đất, cho thuê đất nông - lâm - thủy sản và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận kinh tế trang trại. Ban hành chủ trương dồn điền đổi thửa từ năm 2009 (trước các huyện khác trong Thành phố). Kết quả sau 4 năm thực hiện, toàn huyện đã dồn điền đổi thửa được 10.233,7 ha đất sản xuất nông nghiệp, đạt 101% kế hoạch Thành phố giao.
  • Chính sách vốn và tín dụng: Miễn giảm tiền thuê đất trống đồi trọc, hỗ trợ đầu tư hạ tầng điện, đường giao thông nội đồng, kênh mương, hồ đập dẫn tới các trang trại. Vốn ngân sách Thành phố đầu tư cho hạ tầng huyện tăng đều qua các năm (năm 2005: 167 tỷ đồng; năm 2006: 281 tỷ đồng; năm 2007: 315 tỷ đồng). Năm 2006, vốn huy động qua ngân hàng trên địa bàn đạt 760 tỷ đồng (tăng 30% so với 2005), thu ngân sách đạt 70,87 tỷ đồng (gấp gần 5 lần năm 2000). Cho vay ưu đãi gần 208 tỷ đồng cho 900 lượt hộ nghèo, cận nghèo.
  • Chính sách khuyến nông và phát triển vùng chuyên canh: Cụ thể hóa Nghị quyết 25/2013/NQ-HĐND của Thành phố qua Kế hoạch số 204/KH-UBND ngày 28/12/2013 của UBND huyện Sóc Sơn về triển khai vùng chuyên canh tập trung:

Lĩnh vực hỗ trợ	Mức chi và nội dung hỗ trợ cụ thể	Địa bàn và quy mô triển khai
Giống cây trồng	- Hỗ trợ trực tiếp 50% chi phí mua giống lần đầu. - Riêng hoa lan, hoa lily hỗ trợ 20% chi phí lần đầu.	- Cây ăn quả giá trị cao (37 ha tại Nam Sơn, Phú Minh). - Lúa hàng hóa chất lượng cao (600 ha tại Minh Phú, Tân Dân, Quang Tiến, Bắc Phú, Đức Hòa).
Phòng chống dịch bệnh	- Hỗ trợ thuốc BVTV: 50% năm đầu, 30% năm thứ hai. - Chế phẩm sinh học phòng dịch cho rau, quả, chè an toàn: hỗ trợ 70% năm đầu, 50% năm thứ hai.	- Vùng sản xuất và tiêu thụ chè an toàn (80 ha tại Bắc Sơn). - Vùng sản xuất rau an toàn (5,5 ha tại Đông Xuân).
Hạ tầng phục vụ canh tác	- Chi phí khoan giếng, đào lấy nước: tối đa 10 triệu đồng/ha. - Thùng chứa bao bì BVTV: cấp 02 thùng/ha, hỗ trợ 100% năm đầu, 70% năm thứ hai kinh phí xử lý rác bao bì.	- Vùng hoa cây cảnh (2,4 ha tại Minh Trí, Xuân Giang). - Nuôi trồng thủy sản tập trung (8 ha tại Tân Hưng).

• Chính sách đào tạo nhân lực và thị trường: Mở 30 lớp tập huấn khoa học kỹ thuật cho hơn 1.250 lượt hộ nghèo; hỗ trợ liên kết tiêu thụ sản phẩm, xúc tiến thương mại nông sản, tạo điều kiện cho chủ trang trại thuê lao động nông nhàn tại địa phương.

• Chỉ đạo ứng dụng khoa học kỹ thuật: Đưa giống cây trồng, vật nuôi năng suất cao vào sản xuất; chuyển giao công nghệ sinh học, kỹ thuật thâm canh, chế biến thức ăn chăn nuôi; khuyến khích các trang trại xây dựng hầm biogas xử lý chất thải bảo vệ môi trường; kết nối các chủ trang trại với viện nghiên cứu, trường đại học để tiếp nhận tiến bộ kỹ thuật.
• Chỉ đạo phát triển kinh tế trang trại gắn với du lịch sinh thái: Năm 2010, Huyện ủy chỉ đạo UBND huyện ban hành Kế hoạch số 212/KH-UBND thực hiện "Đề án phát triển du lịch, dịch vụ du lịch huyện Sóc Sơn năm 2010 đến 2020", xác định mô hình trang trại nông - lâm - thủy sản gắn với cảnh quan rừng, hồ, đền Sóc, sân golf là hướng đi chiến lược nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao giá trị gia tăng nông sản, giải quyết việc làm tại chỗ và bảo vệ môi trường sinh thái bền vững.

Chương 3: Nhận xét và bài học kinh nghiệm

Chương 3 tổng kết các kết quả lãnh đạo của Đảng bộ huyện Sóc Sơn trong giai đoạn 2005 - 2015:

• Đánh giá thành tựu và nguyên nhân: Đảng bộ huyện đã bám sát các nghị quyết của Trung ương và Thành ủy, ban hành kịp thời các nghị quyết chuyên đề, đề án phù hợp với đặc điểm địa hình 3 vùng của huyện; đưa kinh tế trang trại chuyển dịch từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát sang hình thức sản xuất hàng hóa tập trung; hạ tầng giao thông, thủy lợi nội đồng được nâng cấp; huy động được nguồn lực vốn ngân sách và tín dụng hỗ trợ nông dân.
• Hạn chế và nguyên nhân: Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế trang trại ở một số xã còn chậm; quy mô trang trại nhìn chung vẫn còn nhỏ; việc ứng dụng công nghệ cao sau thu hoạch và chế biến sâu chưa đồng đều; mối liên kết 4 nhà (nhà nông - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp - nhà nước) trong tiêu thụ nông sản đôi lúc chưa chặt chẽ.
• Bài học kinh nghiệm:
  1. Phải nắm vững và vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối của Đảng vào điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đặc thù của địa phương.
  2. Kết hợp chặt chẽ việc quy hoạch vùng sản xuất tập trung với dồn điền đổi thửa và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.
  3. Coi trọng công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo kỹ năng quản lý cho chủ trang trại và hỗ trợ tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi.
  4. Gắn kết phát triển kinh tế trang trại với bảo vệ môi trường sinh thái và khai thác tiềm năng du lịch dịch vụ địa phương.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh các kết quả chỉ đạo thực tế của Đảng bộ huyện Sóc Sơn giai đoạn 2005 - 2015 qua hệ thống số liệu cụ thể:

• Lĩnh vực đất đai: Hoàn thành dồn điền đổi thửa 10.233,7 ha đất sản xuất nông nghiệp trên toàn huyện (đạt 101% kế hoạch được giao), tạo mặt bằng tập trung cho kinh tế trang trại mở rộng diện tích.
• Lĩnh vực đầu tư và tín dụng: Vốn ngân sách thành phố đầu tư hạ tầng kỹ thuật, xã hội cho huyện tăng liên tục (từ 167 tỷ đồng năm 2005 lên 281 tỷ đồng năm 2006 và 315 tỷ đồng năm 2007); vốn ngân hàng huy động năm 2006 đạt 760 tỷ đồng; giải ngân gần 208 tỷ đồng cho 900 lượt hộ phát triển sản xuất.
• Quy hoạch vùng sản xuất tập trung theo Kế hoạch 204/KH-UBND: Triển khai 600 ha lúa hàng hóa chất lượng cao tại 5 xã (Minh Phú, Tân Dân, Quang Tiến, Bắc Phú, Đức Hòa); 80 ha chè an toàn tại Bắc Sơn; 37 ha cây ăn quả tại Nam Sơn và Phú Minh; 5,5 ha rau an toàn tại Đông Xuân; 2,4 ha hoa cây cảnh tại Minh Trí và Xuân Giang; 8 ha thủy sản tại Tân Hưng.
• Đào tạo và chuyển giao kỹ thuật: Tổ chức 30 lớp tập huấn ứng dụng kỹ thuật và giống mới cho hơn 1.250 lượt hộ nông dân.

Về mặt đóng góp khoa học, tác giả tự xác định:

• Ý nghĩa lý luận: Khóa luận hệ thống hóa và làm rõ quá trình Đảng bộ huyện Sóc Sơn quán triệt, vận dụng đường lối đổi mới nông nghiệp của Đảng vào thực tiễn địa bàn ngoại thành giai đoạn 2005 - 2015; góp phần tập hợp nguồn tư liệu có hệ thống về công tác lãnh đạo kinh tế trang trại của Đảng bộ huyện.
• Ý nghĩa thực tiễn: Làm sáng tỏ diện mạo phát triển của kinh tế trang trại huyện Sóc Sơn dưới sự chỉ đạo của Đảng bộ; đúc rút các bài học kinh nghiệm có giá trị tham khảo cho công tác lãnh đạo phát triển nông nghiệp giai đoạn tiếp theo; phục vụ nghiên cứu và giảng dạy lịch sử Đảng bộ địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế nghiên cứu:

• Phạm vi nghiên cứu của đề tài giới hạn trong mốc thời gian 2005 - 2015 trên địa bàn huyện Sóc Sơn, chưa cập nhật những biến động và chính sách phát triển kinh tế trang trại giai đoạn sau năm 2015.
• Nguồn tư liệu chủ yếu khai thác từ các văn kiện chỉ đạo của Đảng bộ, báo cáo hành chính của UBND huyện và các đề án ngành nông nghiệp địa phương; việc khảo sát số liệu định lượng chi tiết về doanh thu, lợi nhuận thực tế của từng mô hình trang trại tư nhân còn mang tính khái quát.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng giai đoạn nghiên cứu từ năm 2015 đến nay để đánh giá tác động của tiến trình tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới nâng cao tại huyện Sóc Sơn.
• Thực hiện các nghiên cứu so sánh chuyên sâu về hiệu quả lãnh đạo phát triển kinh tế trang trại giữa huyện Sóc Sơn với các huyện ngoại thành có điều kiện tương đồng của Thủ đô Hà Nội.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Lịch sử Việt Nam, Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, Quản lý kinh tế nông nghiệp và Địa phương học.
• Cán bộ làm công tác tham mưu, quản lý kinh tế nông nghiệp tại các cơ quan Đảng, chính quyền cấp huyện, xã tại các địa bàn ngoại thành, trung du đang thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông hộ sang kinh tế trang trại.

Các nội dung đáng tham khảo nhất trong văn bản:

• Hệ thống số liệu thống kê chi tiết về hiện trạng 43 trang trại huyện Sóc Sơn trước năm 2005 tại Chương 1 (phân bố theo 13 xã, cơ cấu vốn, diện tích, trình độ nhân lực).
• Toàn bộ nội dung chỉ đạo thực tiễn tại Chương 2, đặc biệt là các chính sách cụ thể hóa về dồn điền đổi thửa (đạt 10.233,7 ha), chính sách hỗ trợ phát triển các vùng chuyên canh theo Kế hoạch 204/KH-UBND (chi tiết về mức hỗ trợ giống, chế phẩm sinh học, giếng khoan, thùng xử lý bao bì BVTV) và định hướng phát triển trang trại kết hợp du lịch sinh thái theo Kế hoạch 212/KH-UBND.

Câu hỏi thường gặp

1. Trước năm 2005, kinh tế trang trại tại huyện Sóc Sơn có đặc điểm và quy mô như thế nào theo kết quả điều tra tháng 7/2000? Theo số liệu điều tra tháng 7/2000, toàn huyện Sóc Sơn có 43 trang trại đạt tiêu chí (39 trang trại do xã quản lý, 4 trang trại do lâm trường quản lý). Về phân bố không gian, 60,5% trang trại tập trung ở vùng đồi gò (26 trang trại), 39,5% ở vùng ven sông (17 trang trại). Về loại hình, 51% là trang trại chuyên ngành (17 chăn nuôi, 5 trồng trọt) và 49% là trang trại tổng hợp. Đa số trang trại có quy mô vốn thấp (31 trang trại dưới 100 triệu đồng; vốn tự có chiếm 80%, vốn vay tín dụng chỉ chiếm 15%), diện tích nhỏ (15 trang trại dưới 0,5 ha, 12 trang trại từ 0,5 - 3 ha). Trình độ chuyên môn của chủ hộ còn hạn chế với 57,4% chưa qua đào tạo chuyên môn và không có chủ trang trại nào có trình độ cao đẳng, đại học.

2. Đảng bộ huyện Sóc Sơn đã chỉ đạo thực hiện công tác dồn điền đổi thửa và chính sách đất đai trong giai đoạn 2005 - 2015 ra sao? Huyện ủy Sóc Sơn xác định đất đai là tư liệu sản xuất quyết định để phát triển kinh tế trang trại quy mô lớn. Từ năm 2009, Sóc Sơn là huyện đi đầu tại Hà Nội trong việc thể chế hóa công tác dồn điền đổi thửa bằng Nghị quyết của Huyện ủy, HĐND và kế hoạch của UBND huyện. Sau 4 năm triển khai, toàn huyện đã dồn điền đổi thửa được 10.233,7 ha đất sản xuất nông nghiệp, đạt 101% kế hoạch Thành phố giao. Song song đó, huyện chỉ đạo hoàn thiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cấp Giấy chứng nhận kinh tế trang trại, tạo cơ sở pháp lý để các hộ tích tụ ruộng đất và thế chấp vay vốn tín dụng.

3. Kế hoạch số 204/KH-UBND ngày 28/12/2013 của UBND huyện Sóc Sơn quy định các mức hỗ trợ cụ thể nào cho vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh tập trung? Kế hoạch số 204/KH-UBND (cụ thể hóa Nghị quyết 25/2013/NQ-HĐND của HĐND thành phố Hà Nội) quy định:

• Hỗ trợ giống cây trồng: 50% chi phí mua giống lần đầu (riêng hoa lan, hoa lily hỗ trợ 20%).
• Hỗ trợ phòng chống dịch bệnh: 50% chi phí BVTV năm đầu, 30% năm thứ hai; đối với chế phẩm sinh học an toàn cho rau, quả, chè được hỗ trợ 70% năm đầu, 50% năm thứ hai.
• Hỗ trợ hạ tầng: tối đa 10 triệu đồng/ha chi phí khoan giếng/đào lấy nước tưới; cấp 02 thùng chứa bao bì thuốc BVTV/ha và hỗ trợ 100% kinh phí xử lý bao bì năm đầu (70% năm thứ hai).
• Phạm vi quy mô: 600 ha lúa chất lượng cao, 80 ha chè an toàn Bắc Sơn, 37 ha cây ăn quả Nam Sơn - Phú Minh, 5,5 ha rau an toàn Đông Xuân, 2,4 ha hoa cây cảnh Minh Trí - Xuân Giang, và 8 ha nuôi thủy sản Tân Hưng.

4. Vì sao Đảng bộ huyện Sóc Sơn đề ra định hướng phát triển kinh tế trang trại gắn với du lịch sinh thái và được cụ thể hóa bằng văn bản nào? Định hướng này xuất phát từ đặc điểm địa hình huyện có vùng đồi gò rộng lớn (hơn 12.477 ha), nhiều hồ nước tự nhiên (Hàm Lợn, Đồng Đò, Đồng Quan) và di tích lịch sử Đền Sóc, Núi Đôi, rất gần thị trường nội thành Hà Nội có nhu cầu nghỉ dưỡng cuối tuần cao. Năm 2010, Huyện ủy chỉ đạo UBND huyện ban hành Kế hoạch số 212/KH-UBND thực hiện "Đề án phát triển du lịch, dịch vụ du lịch huyện Sóc Sơn năm 2010 đến 2020", nhằm mục tiêu kết hợp sản xuất nông sản sạch với dịch vụ trải nghiệm, nâng cao giá trị gia tăng kinh tế trang trại, bảo vệ môi trường rừng và cảnh quan sinh thái.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Ngọc đã tái hiện có hệ thống và khoa học quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện Sóc Sơn đối với việc phát triển kinh tế trang trại trong giai đoạn 2005 - 2015. Bằng phương pháp lịch sử và logic, công trình đã làm rõ các chủ trương, quyết sách quan trọng về đất đai, tín dụng, khuyến nông, ứng dụng kỹ thuật và liên kết du lịch sinh thái phù hợp với đặc thù 3 vùng địa hình của địa phương. Toàn bộ các phân tích, bảng số liệu và đánh giá trong khóa luận phản ánh trung thực kết quả chỉ đạo thực tiễn, đóng góp nguồn tư liệu học thuật giá trị cho công tác nghiên cứu lịch sử Đảng bộ địa phương và quản lý kinh tế nông nghiệp ngoại thành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, khóa luận đƣợc chia thành 3 chƣơng, 6 tiết 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác lãnh đạo phát triển kinh tế trang trại của Đảng bộ huyện Sóc Sơn. Chƣơng 2: Chủ trƣơng và quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện Sóc Sơn về phát triển kinh tế trang trại từ năm 2005 đến năm 2015. Chƣơng 3: Nhận xét và bài học kinh nghiệm. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NỘI DUNG Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN SÓC SƠN 1.

Một số khái niệm cơ bản * Trang trại Hiện nay, trong các tài liệu nghiên cứu khoa học kinh tế, trang trại và KTTT đƣợc nhìn nhận dƣới nhiều quan điểm khác nhau: Trong từ điển tiếng Việt, trang trại đƣợc hiểu một cách khái quát là: “Trại lớn sản xuất nông nghiệp” [15; tr. Trong các tài liệu nghiên cứu về kinh tế, trang trại thƣờng gắn với ngành sản xuất nông, lâm, ngƣ nghiệp gọi là “nông trại”, “lâm trại”, “ngƣ trại” để phân biệt chuyên ngành sản xuất của các trang trại. Theo tác giả Trần Đức (1998), “Trang trại là một loại hình tổ chức sản xuất cơ sở trong nông, lâm, thuỷ sản, có mục đích sản xuất hàng hoá, có tƣ liệu sản xuất thuộc sở hữu hoặc quyền sử dụng của một chủ độc lập, sản xuất đƣợc tiến hành trên quy mô ruộng đất và các yếu tố sản xuất tiến bộ và trình độ kỹ thuật cao, hoạt động tự chủ và luôn gắn với thị trƣờng” [11; tr. Theo tác giả Trần Hai (2000), “Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp dựa trên cơ sở lao động và đất đai của hộ gia đình là chủ yếu, có tƣ cách pháp nhân, tự chủ sản xuất kinh doanh bình đẳng với các thành phần khác, có chức năng chủ yếu là sản xuất nông sản hàng hoá, tạo ra nguồn thu nhập chính và đáp ứng nhu cầu cho xã hội” [10; tr.

Ta có thể hiểu rằng:“Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất cơ sở trong nông, lâm, ngƣ nghiệp, có mục đích chủ yếu là sản xuất hàng hoá, tƣ liệu sản xuất thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của chủ thể độc lập. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Sản xuất đƣợc tiến hành trên quy mô ruộng đất và các yếu tố sản xuất đƣợc tập trung tƣơng đối lớn, với cách thức tổ chức quản lý tiến bộ và trình độ kỹ thuật cao, hoạt động tự chủ và luôn gắn với thị trƣờng.” * Kinh tế trang trại “Khái niệm KTTT là một khái niệm không còn mới với các nƣớc kinh tế phát triển và đang phát triển. Đối với nƣớc ta đang còn là một vấn đề mới, do nƣớc ta mới chuyển sang nền kinh tế thị trƣờng nên việc nhận thức chƣa đầy đủ về KTTT là điều không thể tránh khỏi. Các lý luận về KTTT đã đƣợc các nhà khoa học trao đổi trên các diễn đàn và các phƣơng tiện thông tin đại chúng.

Song cho tới nay ở mỗi quốc gia, mỗi vùng khác nhau các nhà khoa học lại đƣa ra các khái niệm khác nhau về KTTT.” Theo một số nhà khoa học trên thế giới thì khái niệm về KTTT nhƣ sau: V.Lênin đã phân biệt KTTT “Ngƣời chủ trang trại bán ra thị trƣờng hầu hết các sản phẩm làm ra, còn ngƣời tiểu nông thì dùng đại bộ phận sản phẩm sản xuất đƣợc, mua bán càng ít càng tốt” [22; tr. Quan điểm của Mác đã khẳng định: “Điểm cơ bản của trang trại gia đình là sản xuất hàng hoá, khác với kinh tế tiểu nông là sản xuất tự cấp tự túc, nhƣng có điểm giống nhau là lấy gia đình làm cơ sở làm nòng cốt” [22; tr. Lê Trọng, KTTT (hay kinh tế nông trại, lâm trại, ngƣ trại,…) là một hình thức tổ chức kinh tế cơ sở của nền sản xuất xã hội, dựa trên cơ sở hợp tác và phân công lao động xã hội, bao gồm một số ngƣời lao động nhất định, đƣợc chủ trang trại tổ chức trang bị những tƣ liệu sản xuất nhất định để tiến hành hoạt động kinh doanh phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trƣờng và đƣợc Nhà nƣớc bảo hộ [12; tr.” Theo Ban kinh tế Trung ƣơng: “KTTT mang tính chất sản xuất hàng hoá, gắn liền với thị trƣờng, chính vì vậy có nhu cầu cao hơn hẳn kinh tế hộ mang nặng tính tự cấp, tự túc, về tiếp thị, về sự tác động của khoa học - công 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghệ vào sản xuất nông nghiệp, về sự phát triển của công nghiệp, trực tiếp là công nghiệp bảo quản, chế biến nông lâm thuỷ sản, chế tạo nông cụ nhằm tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm và đáp ứng đƣợc đòi hỏi của khách hàng về quy cách, chất lƣợng sản phẩm để bảo đảm tiêu thụ hàng hoá, cạnh tranh trên thị trƣờng” [22; tr. Theo Pháp luật về trang trại (2005), “KTTT là hình thức tổ chức sản xuất tiến bộ, hiệu quả và phù hợp với đặc điểm và hình thức tổ chức sản xuất trong nông nghiệp, do đó đây là hình thức tổ chức phổ biến trong nông nghiệp và không chỉ đƣợc phát triển ở các nƣớc công nghiệp mà còn đƣợc phát triển ở tất cả các nƣớc trên thế giới”.

“KTTT là hình thức tổ chức sản xuất hàng hoá lớn trong nông, lâm, ngƣ nghiệp của các thành phần kinh tế khác nhau ở nông thôn, có sức đầu tƣ lớn, có năng lực quản lý trực tiếp quá trình sản xuất kinh doanh, có phƣơng pháp tạo ra sức sinh lời cao hơn bình thƣờng trên đồng vốn bỏ ra; có trình độ đƣa những thành tựu khoa học công nghệ mới kết tinh trong hàng hoá tạo ra sức cạnh tranh cao hơn trên thị trƣờng xã hội, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao” (Hội Khoa học kinh tế Việt Nam, 2000).” Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, “KTTT là hình thức tổ chức sản xuất tiên tiến của kinh tế hộ, mang lại hiệu quả kinh tế khá cao; là đơn vị sản xuất tích cực ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật mới, cũng nhƣ chủ động tìm kiếm, mở rộng thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm hàng hóa. Có thể nói, KTTT là nhân tố mới ở nông thôn; là động lực mới, nối tiếp và phát huy động lực của kinh tế hộ, góp phần vào quá trình chuyển dịch, tích tụ ruộng đất, gắn liền với quá trình phân công lao động nông thôn”. Nghị quyết 03/2000/NQ-CP, ngày 02/02/2000 của Chính phủ ban hành đã nêu rõ: “KTTT là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa trong nông nghiệp, nông thôn, chủ yếu dựa vào gia đình, nhằm mở rộng quy mô và nâng cao hiệu 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quả sản xuất trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản, trồng rừng, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ nông, lâm, thuỷ sản” [6; tr. Đặc trưng và vai trò của kinh tế trang trại đối với sự phát triển kinh tế - xã hội * Đặc trưng của kinh tế trang trại Xuất phát từ khái niệm của KTTT đã trình bày ở trên có thể thấy KTTT có những đặc trƣng cơ bản sau: “Một là, mục đích chủ yếu của KTTT là sản xuất nông sản theo nhu cầu của thị trƣờng.

Đặc trƣng về mục đích sản xuất hàng hoá là đặc trƣng quan trọng nhất của KTTT vì mục đích sản xuất hàng hoá ảnh hƣởng rất lớn, thậm trí quyết định tới các đặc trƣng khác của KTTT.” “Hai là, tƣ liệu sản xuất trang trại thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của một ngƣời chủ độc lập. Tƣ liệu sản xuất trong trang trại phải thuộc sở hữu, hoặc quyền sử dụng (nếu là đi thuê) của chủ trang trại. Có nhƣ vậy trang trại mới hoàn toàn tự chủ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Từ lựa chọn xu hƣớng sản xuất, quyết định kỹ thuật, công nghệ cho đến tiếp cận thị trƣờng, tiêu thụ sản phẩm.” “Ba là, các yếu tố sản xuất mà đặc biệt là ruộng đất và tiền vốn đƣợc tập trung với quy mô đủ lớn có thể đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất hàng hoá.

Đặc trƣng này của trang trại chính là xuất phát từ đặc trƣng về mục đích sản xuất hàng hoá. Không chỉ trong nông nghiệp mà ở các ngành sản xuất hàng hoá, vật chất khác, sản xuất hàng hoá đƣợc tiến hành khi mà các yếu tố sản xuất đƣợc tập trung tới quy mô cần thiết (ruộng đất, tiền vốn, tƣ liệu sản xuất.) tập trung đủ lớn.” “Bốn là, KTTT có cách thức tổ chức và quản lý sản xuất tiến bộ dựa trên cở chuyên môn hoá sản xuất, thâm canh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, thực hiện hoạch toán, điều hành sản xuất hợp lý và thƣờng xuyên tiếp cận thị trƣờng.” 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] “Năm là, chủ trang trại là ngƣời có ý chí, có năng lực tổ chức quản lý, có kiến thức và kinh nghiệm sản xuất, có hiểu biết nhất định về kinh doanh. Những nhân tố đó về cơ bản không có ở ngƣời chủ nông hộ sản xuất tự cấp, tự túc. Tuy nhiên những đặc trƣng trên của chủ trang trại không đƣợc hội tụ đủ ngay từ đầu nên đƣợc hoàn thiện dần cùng với quá trình phát triển của trang trại.” * Vai trò của kinh tế trang trại đối với sự phát triển kinh tế - xã hội “Trong các nghị quyết Đại hội Đảng gần đây, Đảng luôn xác định nông nghiệp vẫn là mặt trận hàng đầu trong quá trình thực hiện CNH, HĐH đất nƣớc.

Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp, là tế bào kinh tế quan trọng để phát triển nông nghiệp nông thôn, thực hiện sự phân công lao động xã hội. Trong điều kiện nền kinh tế chuyển từ sản xuất tự cấp tự túc sang sản xuất hàng hoá, sự hình thành và phát triển các trang trại có vai trò cực kỳ quan trọng. Xét từ góc độ phát triển bền vững, vai trò và hiệu quả phát triển KTTT đƣợc đánh giá, nhìn nhận trên cả ba mặt đó là: hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trƣờng.” Về mặt kinh tế “KTTT đã tạo ra bƣớc chuyển biến về giá trị sản phẩm hàng hóa và thu nhập của trang trại vƣợt trội hẳn so với kinh tế hộ, khắc phục dần tình trạng sản xuất phân tán, manh mún tạo nên những vùng chuyên môn hóa, tập trung hàng hóa và thâm canh cao.