Đặt vấn đề: Trong những năm gần đây, nền nông nghiệp nước ta đã và đang có những chuyển biến quan trọng có dấu hiệu đáng mừng. Nhưng thực tế đã và đang diễn ra những vấn để phức tạp, đặt ra những yêu cầu bức xúc cần giải quyết có tình trạng là: trong khi coi trọng vai trò kinh tế hộ, từng bước tạo cho hộ trở thành các đơn vị kinh tế tự chủ, lại hầu như phủ nhận hoặc coi nhẹ vai trò kinh tế hợp tác xã-HTX. Sản xuất nông nghiệp trong nền kinh tế thị trường không còn bó hẹp ở phạm vi làng xã mà còn phải hòa nhập vào kinh tế khu vực và tiến tới tham gia vào tiến trình hội nhập kinh tế thế giới, các sản phẩm nông nghiệp phải mang tính cạnh trạnh cao, đa dạng và phải có tính hàng hóa. Với cơ chế thị trường như ngày nay,những người lao động riêng lẻ, ít vốn, không thể tự cạnh tranh, đứng vững và phát triển.
Họ cần liên kết với nhau để tăng lực, tăng vốn, tăng thông tin thị trường. Đó chính là họ tăng sức mạnh cạnh tranh để họ có thể đứng vững ngày càng phát triển. Nhưng trong suốt những năm qua các HTX đã chuyển đổi chưa thật sự thoát khỏi HTX cũ, số họat động có hiệu quả không cao. HTX mới thành lập thì không trụ lại được trong sự cạnh tranh, tự tan rã hoặc họat động cầm chừng.
HTX nông nhiệp Xuân Lộc đang sống trong bối cảnh đặc biệt này. Luật HTX ra đời từ năm 1996 đến nay đã hơn 5 năm thi hành và chuyển đổi theo luật, HTXNN Xuân Lộc đã có những bước chuyển biến ra sao và hiện tại công việc sản xuất kinh doanh của HTX đang có những thuận lợi và khó khăn gì, HTX đã làm được những gì chưa làm được diéu gì, phương hướng sản xuất của HTX trong thời gian kế tiếp như thế nào. Đó là lý do tôi thực hiện dé tài “THUC TRẠNG HOẠT ĐỘNG VÀ GIẢI PHAP PHÁT TRIỂN HTX XUAN LỘC”, làm luận văn tốt nghiệp. Mục đích nghiên cứu Dựa vào thông tin thứ cấp và sơ cấp dé tài cố gắng đạt các mục đích sau: 1.
Phân tích thực trạng hoạt động của HTX hiện nay và đánh giá vai trò của hợp tác xã đối với sản xuất nông nghiệp cũa xã viên. t9 Từ đó để xuất một số giải pháp nhằm củng cố và phát triển hợp tác xã nhằm khai thác lợi thế trong sản xuất tập thể tạo niềm tin cho xã viên 1. Pham vi nghiên cứu: + Về không gian: để tài nghiên cứu trong phạm vi HTX nông nghiệp Xuân Lộc ở phường Thạnh Lộc quận 12 Tp.HCM + Về thời gian: Đề tài thực hiện 15/ 02/2004 — 30/4/2004. Đề tài chủ yếu sử dụng các số liệu trong thời gian từ 2000-2003.
+Về nội dung: Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vu của HTX Xuân Lộc. Tìm hiểu thuận lợi và khó khăn của xã viên và người chăn nuôi đối với lĩnh vực chăn nuôi bò sữa. Tìm hiểu mối quan hệ tam giác nhà nước, HTX, nhà chăn nuôi trong lĩnh vực chăn nuôi bò. Trong tương lai sẽ phát triển ngành chăn nuôi và chế biến a cá sấu thay thế cho sản xuất nông nghiệp thuần lúa, lài.
Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Trong chương 2 nêu lên cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu để tài. Phần cơ sở lí luận gồm những nội dung như sự khác nhau giữa HTX trước và sau khi có luật HTX, phương hướng phát triển HTX, quan điểm phát triển HTX, định nghĩa HTX, phân loại HTX. nhằm làm căn cứ, lí luận cho quá trình nghiên cứu xuyên suốt của luận văn.Phần còn lại nói về phương pháp nghiên cứu , cách thu thập số liệu, chọn mẫu ra sao. Cở sở lí luận 2.
Khái niệm HTX. Các Toại hình HTX nông nghiệp Hợp tác xã ⁄ Hợp tác xã là hội chức kính tế tập thể do các cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân (sau đây gọi chung là xã viên) có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của luật nhằm để phát huy sức mạnh tập thể của từng xã viên tham gia hợp tác xã, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động san xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thân, góp phân phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Hợp tác xã hoạt động như một loại hình doanh nghệp có tư cách pháp nhân, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điển lệ, vốn tích luỹ và các nguồn vốn khác của hợp tác xã theo quy định của pháp luật.2 Hợp tác xã sau khi có luật hợp tác xã Đại hội lần IX của Đảng Cộng Sản Việt Nam đã khẳng định rằng kinh tế tập thể phát triển với nhiều hình thức hợp tác đa dạng trong đó hợp tác xã là nòng cốt và kinh tế nhà nước sẽ cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tang vững chắc của nền kinh tế quốc dân. Theo nghị quyết trung ương 5 (khoá IX) có điểm mới là hợp tác xã có quyền liên kết liên doanh rộng rãi với những người lao động, các hộ san xuất kinh doanh, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thuộc các thành phần trên, không phải vào hợp tác xã là tập thể hoá tất cả tư liệu sản xuất của các thành viên mà thành viên có quyển tự nguyện góp và không góp vốn, tư liệu sản xuất, công sức khi tham gia hợp tác xã.
Sở hữu tập thể bao gồm các loại quỹ không chia, các tài sản do nhà nước hỗ trơn và các tài sản do quá trình tích luỹ của hợp tác xã tạo nên. Như vậy, khi vào hợp tác xã kiểu mới, sở hữu của các thành viên vẫn được tôn trọng. Đây là điểm cân được tích cực tuyên truyền, giải thích cho các người sản xuất nhỏ hiểu rõ để không còn nghi ngại, bị ảnh hưởng tiêu cực của hợp tác xã trước đây. Về thành viên tham gia hợp tác xã.
Nếu trước đây, thành viên tham gia hợp tác xã phải là những người lao động tự nguyện góp vốn góp sức thì nghị quyết trung ương 5 xác định thành viên tham gia hợp tác xã rộng rãi bồn, thành viên tham gia hợp tác xã gồm cá nhân và pháp nhân, thành viên tham gia hợp tác xã bao gồm : những người lao động, hộ sản xuất kinh doanh chủ trang trại, doanh nghiệp vừa và nhỏ, người it vốn và người có nhiễu vốn và cán bộ công chức được tham gia hợp tác xã với tư cách là thành viên. Về hội chức và hoạt động luật hợp tác xã và nghị quyết trung ương 5 đều khẳng định hợp tác xã không bị giới hạn bởi qui mô lĩnh vực và địa bàn (trừ một số lĩnh vực có qui định riêng). Như vậy, hợp tác xã kiểu mới được hội chức theo đa nghành, đa nghề. Chẳng hạn, trong nông nghiệp hợp tác xã không chỉ sản xuất nông nghiệp mà còn kinh doanh tổng hợp như cung cấp dịch vụ thuỷ lợi, cung ứng vật tư, thuốc trừ sâu, sản xuất tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ du lịch, hoặc dịch vụ cung cấp bữa ăn công nghiệp cho các khu công nghiệp trong quá trình công nghiệp hoá nông thôn khi hợp tác xã nông nghiệp bị thu hồi đất cho các khu công nghiệp.
Về chế độ phân phối trong các đơn vị kinh tế hợp tác cần xác định rõ đơn vị hợp tác xã không chỉ là một doanh nghiệp đơn thuần như các doanh nghiệp cổ phần khác (chỉ phân phối theo vốn) mà trong hợp tác xã thực hiện chế độ phân phối lao động vừa theo vốn góp cổ phân vừa theo mức độ tham gia dịch vụ. Tóm lại mô hình hợp tác xã kiểu mới — mô hình không tập trung toàn bộ tư liệu sản xuất như hợp tác xã kiểu cũ mà do sự tự nguyện góp vốn, tư liệu sản xuất, lao động ở mức độ mà người tham gia hợp tác xã thấy có lợi trong quá trình hợp tác kinh doanh, hợp tác xã kiểu mới được hội chức theo đa ngành, đa lĩnh vực.4 Những vấn dé về nông nghiệp, nông dân hiện nay và sự cần thiết xây dựng, phát triển KTHT và HTX Kinh tế nông nghiệp và kinh tế nông thôn trong những năm vừa qua đã có quá trình đổi mới toàn diện, sâu sắc. Sức lao động và đất đai được giải phóng đã đem lại hiệu quả to lớn. Từ bước chuyển từ nền sản xuất thuần nông độc canh, tự cung, tự cấp sang nền kinh tế hàng hoá, đã tạo ra những vùng chuyên canh sản xuất hàng hoá lớn, có giá trị kim ngạch xuất khẩu cao.
Đời sống nông dân ở phần lớn các vùng nông thôn được cải thiện rõ rệt. Xây dựng nông thôn mới XHCN đã được quan tâm phát triển như cơ sở hạ tầng xã hội, nước sẽ không thể tiếp tục phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá nếu không sớm cải thiện đời sống và điều kiện sản xuất của những người lao động ở nông thôn. Các hội chức kinh tế hợp tác và HTX đặc biệt có ý nghĩa, bởi vì nó có vai trò “bà đỡ” đối với người lao động, giúp họ trong quá trình hội chức sản xuất sao cho có lợi nhất, cung cấp các dịch vụ đâu vào cho những hộ chưa có sản xuất hàng hod; làm điểm tựa để xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn, xây dựng nông thôn mới XHCN, đồng thời mé mang ngành nghề, phân công lại lao động, góp phần làm công bằng xã hội, làm dân chủ ở nông thôn và tiến tới xoá đói, giảm nghèo. Quan điểm phát triển KTHT và HTX Tiếp tục quán triệt đường lối đổi mới của Đảng về phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phan, trong đó kinh tế tập thể mà nồng cốt là HTX và các doanh nghiệp nhà nước là nền tang quan trọng của nền kinh tế theo định hướng XHCN.
Phát triển hội hợp tác và HTX phải tôn trọng và tạo điều kiện, chăm lo kinh tế hộ phát triển. Phát triển KTHT và HTX phải gắn bó với quá trình công nghiệp hóa hiện đại đất nước và gắn giữa vùng sản xuất với công nghiệp chế biến, chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn theo hướng phù hợp với tiến trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới và khu vực và là điểm tựa để xây dựng các chương trình phát triển nông nghiệp, nông thôn của Đảng và nhà nước. Phát triển KTHT và HTX trong mối liên kết chặt chế với các doanh nghiệp nhà nước và quan hệ với các thành phần kinh tế khác.