Đặt vấn đề Tại Việt Nam hiện nay đang có một nữa dân số sử dụng Internet và trên 80% dân số sử dụng thiết bị di động hàng ngày. Tuy nhiên, trong số đó có gần 70% vẫn chưa sử dụng dịch vụ ngân hàng một cách chính thức. Thực tế này khiến Việt Nam trở thành một thị trường hấp dẫn cho các nhà cung cấp công nghệ di động, trong đó có các công ty công nghệ tài chính. Các công ty được phát triển trên nền tảng hệ thống công nghệ thông tin và viễn thông hiện đại cung ứng các sản phẩm dịch vụ sẽ hỗ trợ cho các ngân hàng truyền thống nhằm cung cấp các giải pháp ngân hàng tiên tiến với chi phí thấp hơn, đặc biệt là các khách hàng còn gặp hạn chế trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính do những rào cản về thủ tục hoặc địa lý như những người dân sống ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và hải đảo.
Trong những năm gần đây thì cụm từ Fintech-financial technology (Công nghệ tài chính) không còn xa lạ đối với thế giới. Đặc biệt là tại Việt Nam hiện nay, Fintech đang phát triển với một tốc độ mạnh mẽ. Sự phát triển mạnh của Fintech đóng một vai trò đặc biệt giúp các ngân hàng nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính ngân hàng, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ tài chính và giúp các bên tận dụng được thế mạnh của nhau để cung ứng các dịch vụ, giải pháp tài chính ngân hàng tốt hơn. Trong đó, tại Việt Nam hiện nay, Fintech đang hoạt động mạnh mẽ nhất trong thị trường thanh toán bao gồm: thanh toán tiêu dùng và bán lẻ; thanh toán giữa các doanh nghiệp và bán buôn.
Nhận thức được rõ ràng tầm quan trọng của các công ty Fintech và sự tiềm năng của thị trường Việt Nam, đồng thời thực hiện theo đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng và Chính Phủ, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đang dần hoàn thiện triển khai các dịch vụ ngân hàng số đồng thời nâng cao tầm quan trọng của việc phát triển dịch vụ Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại ngân hàng thông qua việc hợp tác với các công ty công nghệ tài 2 chính. Tuy nhiên số lượng khách hàng đã và đang chấp nhận sử dụng dịch vụ Fintech trong hoạt động thanh toán tại Agribank hiện nay còn rất ít so với các ngân hàng khác và so với lượng khách hàng tiềm năng khổng lồ hiện tại. Do đó, cần có một tài liệu tham khảo, một nghiên cứu về vấn đề phát triển dịch vụ Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại Agribank nhằm hỗ trợ cho Ngân hàng và các công ty công nghệ tài chính có được cái nhìn rõ hơn trong vấn đề trên. Tính cấp thiết của đề tài Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 tại Việt Nam đang làm thay đổi toàn diện mọi mặt của nền kinh tế trong đó không thể thiếu ngành tài chính- ngân hàng.
Và nhắc đến ngành tài chính không thể kể đến dịch vụ công nghệ tài chính-Fintech, một mảng tài chính đang ngày càng phát triển đặt biệt trong lĩnh vực thanh toán. Tuy nhiên thực tế việc triển khai Fintech trong thanh toán tại Việt Nam và nhất là tại Agribank còn gặp nhiều khó khăn. Nhận thức được tầm quan trọng của Fintech và hệ thống ngân hàng trong lĩnh vực thanh toán, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã và đang chủ động trong việc phát triển Fintech để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng và các công ty tài chính phát triển như: ban hành nghị định 101/2012-NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt, xây dựng dự thảo Nghị định về quản lý thử nghiệm hoạt động Fintech trong lĩnh vực ngân hàng; tiến hành các hội thảo như: Hội thảo toàn cảnh công nghệ thông tin-truyền thông Việt Nam lần thứ 24: "Định hình tương lai Fintech Việt Nam", "Tương lai của Fintech và Ngân hàng: Phát triển và đổi mới"… và đến nay NHNN đã cấp giấy phép hoạt động chính thức cho gần 150 công ty tham gia cung ứng trên thị trường Việt Nam. Do đó, việc nghiên cứu để phát triển Fintech, đặc biệt phát triển trong lĩnh vực thanh toán cần được chú trọng nhiều hơn nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường, đáp ứng nhiệm vụ của NHNN đặt ra và theo kịp xu thế công nghệ tài chính của thế giới.
Qua thời gian tìm hiểu tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam-Chi nhánh Vũng Tàu (Agribank CN Vũng Tàu) tôi nhận thấy Fintech trong hoạt động thanh toán đã đáp ứng được nhu cầu khá lớn từ phía các khách 3 hàng. Trong quá trình hoạt động Ban lãnh đạo cùng toàn thể nhân viên đã không ngừng quan tâm về vấn đề củng cố và nâng cao chất lượng của hoạt động này. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố chủ quan lẫn khách quan mà vấn phát triển Fintech trong lĩnh vực thanh toán còn có những vướng mắc, tồn tại cần được nghiên cứu sâu hơn nhằm tìm ra giải pháp hữu hiệu hơn để đem lại chất lượng và hiệu quả tốt nhất cho phía khách hàng, ngân hàng và các công ty Fintech. Đồng thời qua các tài liệu tôi đã xem và tham khảo như các bài báo, luận văn, và các bài viết…tôi nhận thấy chưa có một nghiên cứu nào về lĩnh vực phát triển dịch vụ Fintech trong hoạt động thanh toán được thực hiện tại Agribank CN Vũng Tàu, đây là một khoảng trống rất cần được nghiên cứu nhằm bổ sung thêm kiến thức cũng như bổ sung thêm tài liệu tham khảo cho vấn đề này.
Xuất phát từ nhận định và khoảng trống nghiên cứu đó tôi đã chọn đề tài “Phát triển Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam-Chi nhánh Vũng Tàu” 3. Mục tiêu nghiên cứu 3. Mục tiêu tổng quát Phân tích và đánh giá thực trạng Fintech trong lĩnh vực thanh toán từ đó đề ra các giải pháp nhằm phát triển Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại Agribank- Chi nhánh Vũng Tàu 3. Mục tiêu cụ thể Phân tích và đánh giá thực trạng hiện nay của dịch vụ Fintech trong hoạt động thanh toán tại Agribank CN Vũng Tàu.
Đề xuất các giải pháp nhằm phát triển dịch vụ Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại Agribank-Chi nhánh Vũng Tàu 4. Câu hỏi nghiên cứu Thực trạng hiện nay của dịch vụ Fintech trong hoạt động thanh toán tại Agribank CN Vũng Tàu như thế nào? Có những giải pháp nào để phát triển dịch vụ Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại Agribank-Chi nhánh Vũng Tàu? 4 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Fintech trong hoạt động thanh toán tại Agribank-Chi nhánh Vũng Tàu Phạm vi nghiên cứu: Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Vũng Tàu từ năm 2017 đến năm 2019 6. Phương pháp nghiên cứu Với đề tài nghiên cứu đã đặt ra, phương pháp nghiên cứu được sử dụng là phương pháp nghiên cứu định tính.
Trong luận văn tôi sẽ sử dụng các phương pháp cụ thể như phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích và đánh giá các chính sách của nhà nước, các bài báo, bài viết về các vấn đề có liên quan đến luận văn đã được công bố ở trong và ngoài nước kết hợp với việc phân tích thực trạng hoạt động dịch vụ Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại Agribank CN Vũng Tàu bằng cách sử dụng các công cụ như excell, bảng biểu, hình ảnh,… nhằm làm nguồn cơ sở dữ liệu cho nghiên cứu của cá nhân. Sở dĩ tôi sử dụng phương pháp nghiên cứu này vì phương pháp định tính phù hợp với đề tài nghiên cứu, đáp ứng được các điều kiện khách quan và chủ quan của đề tài và của bản thân. Phạm vi nghiên cứu: tại Agribank CN Vũng Tàu 7. Nội dung nghiên cứu Với mục tiêu đã đề ra tôi tập trung nghiên cứu những nội dung như sau: Tìm hiểu và nghiên cứu hiện nay các cơ quan pháp luật, ngân hàng nhà nước và các NHTM đã có những cơ chế và chính sách gì để phát triển dịch vụ Fintech trong lĩnh vực thanh toán.
Dựa trên những cơ sở đã trình bày, tôi phân tích và đánh giá thực trạng hiện tại hoạt động của dịch vụ Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại chính Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam tại chi nhánh Vũng Tàu. Từ các cơ sở lý luận và thực trạng đã phân tích tôi đề xuất các giải pháp và phương hướng nhằm phát triển dịch vụ Fintech trong lĩnh vực thanh toán tại Agribank-Chi nhánh Vũng Tàu. Đóng góp của đề tài Kết quả của cuộc nghiên cứu sẽ là một tài liệu tham khảo đáng giá và góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn cho Agribank CN Vũng Tàu và các công ty cung ứng dịch vụ Fintech về các khía cạnh như: Về công nghệ Về sản phẩm dịch vụ Fintech trong thanh toán Về hoạt động truyền thông và Marketing Về quản trị điều hành và quản trị nguồn nhân lực Về vấn đề hợp tác giữa Agribank và công ty Fintech Về vấn đề khuôn khổ pháp lý 9. Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu 9.
Tổng quan các nghiên cứu Trên tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng số 194 năm 2018 có bài viết “Tác động của Fintech đối với hoạt động ngân hàng và một số đề xuất để ngân hàng –Fintech cùng phát triển tại Việt Nam” của tác giả TS. Lê Huyền Ngọc. Với phương pháp nghiên cứu định tính tác giả đã trình bày các nội dung chính như: lịch sử phát triển và những đặc điểm, tác động của Fintech đối với hoạt động ngân hàng. Trong đó có một số nội dung trình bày về hoạt động thanh toán như: Các phương thức thanh toán của Fintech, thực trạng hoạt động thanh toán của Fintech ở Việt Nam và mô hình hoạt động Fintech trong thời gian qua chủ yếu là mô hình hợp tác giữa công ty Fintech và ngân hàng.
Tất cả các công ty trung gian thanh toán được ngân hàng nhà nước cấp giấy phép hoạt động đều phối hợp với ngân hàng để cung ứng các sản phẩm, dịch vụ cho người tiêu dùng. Từ các nội dung trên tác giả cũng đã có những đề xuất để ngân hàng và Fintech cùng phát triển tại thị trường Việt Nam. Nhóm tác giả Đào Mỹ Hằng, Nguyễn Thị Thảo, Đặng Thu Hoài và Nguyễn Thị Lệ Thu đã có cuộc nghiên cứu với đề tài “Các nhân tố tác động đến quyết định sử dụng dịch vụ Fintech trong hoạt động thanh toán của khách hàng cá nhân tại Việt Nam” được đăng trên Tạp chí Khoa học và Đào tạo Ngân hàng số 194 6 tháng 7 năm 2018. Phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu của nhóm tác giả là nghiên cứu định lượng.