Phát Triển Dịch Vụ Ngân Hàng Điện Tử Tại Ngân Hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank)

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Dương Thị Hồng Lợi
• Người hướng dẫn: TS. Lâm Thị Hồng Hoa
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử

Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử là xu hướng tất yếu trong bối cảnh công nghệ tài chính phát triển mạnh mẽ. Eximbank, một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu Việt Nam, đã và đang nỗ lực tối ưu hóa dịch vụ ngân hàng điện tử để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Luận văn thạc sĩ kinh tế này tập trung phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của dịch vụ ngân hàng điện tử tại Eximbank, bao gồm công nghệ tài chính, chiến lược phát triển, và ứng dụng công nghệ hiện đại.

1.1. Khái niệm và đặc điểm dịch vụ ngân hàng điện tử

Dịch vụ ngân hàng điện tử được định nghĩa là sự kết hợp giữa hoạt động ngân hàng và phương tiện điện tử, cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch tài chính từ xa. Đặc điểm nổi bật của dịch vụ này là tính nhanh chóng, thuận tiện, tiết kiệm chi phí, và đòi hỏi cao về an toàn bảo mật. Eximbank đã ứng dụng công nghệ tài chính để cung cấp các dịch vụ như Internet Banking, Mobile Banking, và SMS Banking, nhằm tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng.

1.2. Lợi ích của dịch vụ ngân hàng điện tử

Dịch vụ ngân hàng điện tử mang lại nhiều lợi ích cho cả ngân hàng và khách hàng. Đối với ngân hàng, dịch vụ này giúp giảm chi phí vận hành, tăng doanh thu, và mở rộng thị phần. Đối với khách hàng, dịch vụ ngân hàng điện tử cung cấp sự tiện lợi, tiết kiệm thời gian, và khả năng giao dịch mọi lúc, mọi nơi. Eximbank đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể về số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ điện tử, đóng góp vào tăng trưởng ngân hàng.

II. Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Eximbank

Eximbank đã triển khai nhiều dịch vụ ngân hàng điện tử như Internet Banking, Mobile Banking, và SMS Banking. Tuy nhiên, quá trình phát triển còn gặp nhiều thách thức, bao gồm hạn chế về công nghệ, sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác, và nhu cầu đổi mới sáng tạo liên tục. Luận văn phân tích thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Eximbank, đánh giá những thành tựu và hạn chế trong giai đoạn 2011-2015.

2.1. Các dịch vụ ngân hàng điện tử hiện tại

Eximbank hiện cung cấp các dịch vụ ngân hàng điện tử chính như Internet Banking, Mobile Banking, và SMS Banking. Các dịch vụ này cho phép khách hàng thực hiện giao dịch tài chính, thanh toán hóa đơn, và quản lý tài khoản một cách dễ dàng. Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ vẫn cần được cải thiện để đáp ứng kỳ vọng của khách hàng, đặc biệt là về tính an toàn và bảo mật.

2.2. Đánh giá hiệu quả và hạn chế

Mặc dù Eximbank đã đạt được những kết quả khả quan trong việc phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử, vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ điện tử tăng nhưng chưa đồng đều, chất lượng dịch vụ cần được nâng cao, và việc ứng dụng công nghệ mới còn chậm. Nguyên nhân chủ yếu là do hạn chế về nguồn lực công nghệ và sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường ngân hàng.

III. Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Eximbank

Để phát triển bền vững dịch vụ ngân hàng điện tử, Eximbank cần tập trung vào các giải pháp chiến lược, bao gồm tối ưu hóa dịch vụ, nâng cao chất lượng, và ứng dụng công nghệ tài chính hiện đại. Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể như mở rộng kênh phân phối, gia tăng sự tin cậy của khách hàng, và đầu tư vào công nghệ bảo mật.

3.1. Giải pháp về chất lượng dịch vụ

Eximbank cần tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng điện tử bằng cách gia tăng sự tin cậy, thuận tiện, và an toàn cho khách hàng. Điều này bao gồm việc cải thiện hệ thống bảo mật, nâng cao trình độ chuyên môn của nhân viên, và cung cấp các tiện ích mới để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

3.2. Giải pháp về quy mô dịch vụ

Để mở rộng quy mô dịch vụ, Eximbank cần tập trung vào việc gia tăng số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ điện tử và mở rộng kênh phân phối. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải đầu tư vào công nghệ mới, cải thiện trải nghiệm người dùng, và tăng cường chiến lược tiếp thị để thu hút khách hàng mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ thông tin và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, dịch vụ ngân hàng điện tử (NHĐT) đã trở thành xu hướng tất yếu trong ngành tài chính ngân hàng toàn cầu. Tại Việt Nam, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng đã thúc đẩy các ngân hàng thương mại phát triển dịch vụ NHĐT nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) là một trong những ngân hàng tiên phong trong việc triển khai các dịch vụ NHĐT, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức và hạn chế cần được giải quyết để phát triển bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại Eximbank trong giai đoạn 2011-2014, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và quy mô dịch vụ, góp phần thúc đẩy sự phát triển hiện đại hóa ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các dịch vụ NHĐT hiện có tại Eximbank, bao gồm Internet Banking, Mobile Banking, SMS Banking và các kênh giao dịch điện tử khác. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chiến lược phát triển dịch vụ NHĐT tại Eximbank, đồng thời góp phần nâng cao trải nghiệm khách hàng và hiệu quả hoạt động ngân hàng.

Theo báo cáo thường niên của Eximbank, đến cuối năm 2014, tổng số khách hàng sử dụng dịch vụ NHĐT còn chiếm tỷ lệ thấp so với tổng số khách hàng (dưới 1% đối với Mobile Banking), trong khi doanh số giao dịch qua các kênh điện tử có xu hướng tăng trưởng rõ rệt. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển dịch vụ NHĐT tại Eximbank là rất lớn nhưng cần có các giải pháp đồng bộ để khai thác hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử, bao gồm:

• Lý thuyết phát triển dịch vụ: Phát triển dịch vụ được hiểu là quá trình tăng trưởng về số lượng (quy mô, chủng loại sản phẩm) và chất lượng (sự tin cậy, khả năng đáp ứng, sự thuận tiện, an toàn) nhằm nâng cao giá trị và hiệu quả dịch vụ.

• Mô hình chất lượng dịch vụ SERVQUAL: Đánh giá chất lượng dịch vụ qua các tiêu chí như sự tin cậy, khả năng đáp ứng, sự thuận tiện, sự quan tâm và kỹ năng nghiệp vụ của nhân viên.

• Lý thuyết các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ NHĐT: Bao gồm các nhân tố khách quan (môi trường pháp lý, kinh tế - xã hội, công nghệ, tâm lý tiêu dùng, cạnh tranh) và nhân tố nội bộ ngân hàng (mục tiêu chiến lược, nguồn lực tài chính, nhân lực, cơ sở vật chất, hoạt động marketing).

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: dịch vụ ngân hàng điện tử, Internet Banking, Mobile Banking, SMS Banking, chất lượng dịch vụ, quy mô dịch vụ, an toàn bảo mật, trải nghiệm khách hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thường niên Eximbank giai đoạn 2011-2014, các văn bản pháp luật liên quan, tài liệu chuyên ngành và các nghiên cứu trước đây. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát khách hàng Eximbank sử dụng dịch vụ NHĐT bằng bảng câu hỏi.

• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu khảo sát được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích, tập trung vào khách hàng cá nhân và doanh nghiệp đang sử dụng dịch vụ NHĐT tại Eximbank. Cỡ mẫu khoảng 300 khách hàng nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả để đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT, phân tích nhân tố khám phá (EFA) để đánh giá chất lượng dịch vụ, so sánh tỷ lệ tăng trưởng khách hàng và doanh số giao dịch qua các năm. Ngoài ra, phương pháp phân tích SWOT được áp dụng để nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong phát triển dịch vụ NHĐT tại Eximbank.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung phân tích dữ liệu từ năm 2011 đến 2014, với khảo sát thực hiện trong quý 1 và quý 2 năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ NHĐT còn thấp: Đến cuối năm 2014, số lượng khách hàng sử dụng Mobile Banking tại Eximbank đạt khoảng 5,503 khách hàng, chiếm chưa đến 1% tổng số khách hàng (935,000 khách hàng). Tỷ lệ tăng trưởng khách hàng Mobile Banking năm 2014 đạt 174%, cao hơn nhiều so với các năm trước (42.5% năm 2013, 86.6% năm 2012), cho thấy sự đẩy mạnh phát triển dịch vụ trong năm này.

2. Số lượng khách hàng sử dụng Internet Banking tăng nhanh: Số lượng khách hàng cá nhân sử dụng Internet Banking tăng từ 16,784 khách năm 2011 lên 146,608 khách năm 2014, tương đương mức tăng trưởng trung bình hàng năm trên 90%. Điều này phản ánh sự phổ biến và chấp nhận dịch vụ Internet Banking ngày càng cao.

3. Doanh số giao dịch qua kênh NHĐT tăng mạnh: Doanh số giao dịch qua Mobile Banking và Internet Banking có xu hướng tăng trưởng rõ rệt, góp phần nâng cao thu nhập từ dịch vụ NHĐT cho Eximbank. Ví dụ, doanh số thanh toán quốc tế năm 2014 đạt 5,112 triệu USD, tăng 3.4% so với năm 2013.

4. Chất lượng dịch vụ NHĐT còn nhiều hạn chế: Khảo sát cho thấy khách hàng đánh giá chất lượng dịch vụ NHĐT tại Eximbank ở mức trung bình về sự tin cậy, khả năng đáp ứng và sự thuận tiện. Một số khách hàng phản ánh về giao diện chưa thân thiện, tốc độ xử lý giao dịch chưa nhanh và các kênh hỗ trợ khách hàng chưa đáp ứng kịp thời.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của việc số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ NHĐT còn thấp là do thói quen tiêu dùng và tâm lý e ngại về an toàn bảo mật khi giao dịch trực tuyến. So với các ngân hàng khác như Vietcombank với hơn 1 triệu khách hàng sử dụng Internet Banking năm 2013, Eximbank còn nhiều dư địa để phát triển. Việc tăng trưởng đột biến khách hàng Mobile Banking năm 2014 cho thấy hiệu quả của chiến lược đẩy mạnh truyền thông và đào tạo nhân viên giới thiệu dịch vụ.

Chất lượng dịch vụ NHĐT bị ảnh hưởng bởi cơ sở hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ và hạn chế về nguồn lực nhân sự chuyên môn cao. So sánh với các ngân hàng như ACB và Vietcombank, Eximbank cần nâng cao hơn nữa hệ thống bảo mật và cải tiến giao diện người dùng để tăng sự tin tưởng và thuận tiện cho khách hàng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ tăng trưởng số lượng khách hàng sử dụng Mobile Banking và Internet Banking qua các năm, bảng so sánh doanh số giao dịch qua các kênh NHĐT, cũng như bảng đánh giá chất lượng dịch vụ theo các tiêu chí SERVQUAL.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường truyền thông và đào tạo nhân viên

   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ NHĐT lên ít nhất 5% trong vòng 2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Marketing và Ban Đào tạo Eximbank.
   • Giải pháp: Tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu cho cán bộ nhân viên về dịch vụ NHĐT, đồng thời triển khai các chiến dịch truyền thông đa kênh nhằm nâng cao nhận thức và khuyến khích khách hàng sử dụng dịch vụ.

2. Nâng cấp hệ thống công nghệ và bảo mật

   • Mục tiêu: Đảm bảo hệ thống NHĐT hoạt động ổn định 99.9% thời gian, giảm thiểu sự cố kỹ thuật xuống dưới 1% trong năm đầu tiên.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Công nghệ thông tin.
   • Giải pháp: Đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ, áp dụng các giải pháp bảo mật tiên tiến như mã hóa đa lớp, xác thực đa yếu tố (OTP, PKI), xây dựng hệ thống phòng chống tấn công mạng.

3. Cải tiến giao diện và trải nghiệm người dùng

   • Mục tiêu: Tăng điểm hài lòng khách hàng về giao diện dịch vụ NHĐT lên trên 80% trong khảo sát tiếp theo.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Phát triển sản phẩm và Ban Công nghệ thông tin.
   • Giải pháp: Thiết kế lại giao diện thân thiện, dễ sử dụng, hỗ trợ đa ngôn ngữ, tối ưu hóa tốc độ truy cập và xử lý giao dịch trên các thiết bị di động và máy tính.

4. Mở rộng kênh phân phối và dịch vụ hỗ trợ khách hàng

   • Mục tiêu: Tăng số lượng điểm hỗ trợ khách hàng và kênh phân phối dịch vụ NHĐT lên 20% trong 3 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Phát triển mạng lưới và Ban Chăm sóc khách hàng.
   • Giải pháp: Mở rộng mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch, tăng cường hệ thống Call Center 24/7, phát triển các kênh hỗ trợ trực tuyến như chat, email, mạng xã hội để giải đáp thắc mắc và xử lý khiếu nại nhanh chóng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý Eximbank

   • Lợi ích: Có cơ sở khoa học để hoạch định chiến lược phát triển dịch vụ NHĐT, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch đầu tư công nghệ, phát triển sản phẩm mới và cải thiện chất lượng dịch vụ.

2. Các chuyên gia và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực ngân hàng và công nghệ tài chính

   • Lợi ích: Tham khảo các phân tích thực trạng, mô hình đánh giá chất lượng dịch vụ và các giải pháp phát triển dịch vụ NHĐT tại một ngân hàng thương mại Việt Nam.
   • Use case: Phát triển nghiên cứu sâu hơn về xu hướng ngân hàng số và ứng dụng công nghệ trong tài chính.

3. Nhân viên và bộ phận phát triển sản phẩm, marketing của các ngân hàng thương mại

   • Lợi ích: Hiểu rõ nhu cầu khách hàng, các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ NHĐT và cách thức triển khai hiệu quả.
   • Use case: Thiết kế các chương trình đào tạo, chiến dịch quảng bá và cải tiến dịch vụ phù hợp với thị trường.

4. Khách hàng cá nhân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử

   • Lợi ích: Nắm bắt được các tiện ích, hạn mức giao dịch, các kênh hỗ trợ và các vấn đề liên quan đến an toàn bảo mật khi sử dụng dịch vụ NHĐT.
   • Use case: Lựa chọn và sử dụng dịch vụ NHĐT phù hợp, nâng cao trải nghiệm giao dịch trực tuyến.

Câu hỏi thường gặp

1. Dịch vụ ngân hàng điện tử tại Eximbank bao gồm những gì?
   Dịch vụ NHĐT tại Eximbank gồm Internet Banking, Mobile Banking, SMS Banking, dịch vụ thanh toán hóa đơn, chuyển tiền trực tuyến, quản lý tài khoản và các tiện ích thẻ. Khách hàng có thể thực hiện giao dịch 24/7 mà không cần đến quầy giao dịch.

2. Làm thế nào để đăng ký sử dụng dịch vụ Mobile Banking của Eximbank?
   Khách hàng có thể đăng ký tại các chi nhánh, phòng giao dịch Eximbank hoặc qua tổng đài chăm sóc khách hàng. Sau khi đăng ký, khách hàng sẽ được cung cấp tài khoản và mật khẩu để truy cập dịch vụ trên điện thoại di động.

3. Eximbank có đảm bảo an toàn thông tin khi sử dụng dịch vụ NHĐT không?
   Eximbank áp dụng các công nghệ bảo mật tiên tiến như mã hóa dữ liệu, xác thực đa yếu tố (OTP), hệ thống phòng chống tấn công mạng và thường xuyên cập nhật chính sách bảo mật nhằm bảo vệ thông tin và tài sản khách hàng.

4. Tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ NHĐT tại Eximbank hiện nay như thế nào?
   Tính đến cuối năm 2014, tỷ lệ khách hàng sử dụng Mobile Banking chiếm dưới 1% tổng số khách hàng, trong khi Internet Banking có sự tăng trưởng nhanh với hơn 146,000 khách hàng cá nhân sử dụng.

5. Eximbank có kế hoạch phát triển dịch vụ NHĐT trong tương lai ra sao?
   Eximbank đang tập trung nâng cấp hệ thống công nghệ, mở rộng kênh phân phối, cải tiến giao diện người dùng và tăng cường truyền thông để nâng cao tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ NHĐT, hướng tới mục tiêu trở thành ngân hàng hiện đại, tiện ích và an toàn.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa các lý thuyết cơ bản và thực tiễn về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử, đồng thời phân tích thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại Eximbank giai đoạn 2011-2014.
• Kết quả nghiên cứu cho thấy số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ NHĐT tại Eximbank còn thấp so với tiềm năng, nhưng doanh số giao dịch qua kênh điện tử có xu hướng tăng trưởng tích cực.
• Chất lượng dịch vụ NHĐT cần được cải thiện về mặt an toàn bảo mật, giao diện và hỗ trợ khách hàng để nâng cao trải nghiệm và sự tin tưởng.
• Luận văn đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm phát triển quy mô và chất lượng dịch vụ NHĐT, bao gồm tăng cường truyền thông, nâng cấp công nghệ, cải tiến giao diện và mở rộng kênh phân phối.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và điều chỉnh chiến lược phù hợp nhằm đạt mục tiêu phát triển bền vững dịch vụ ngân hàng điện tử tại Eximbank.

Ban lãnh đạo Eximbank và các bộ phận liên quan cần phối hợp triển khai ngay các giải pháp đề xuất để tận dụng tối đa tiềm năng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử, nâng cao vị thế cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại cổ ph n Xuất nhập khẩu Việt Nam. Chương 3: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại cổ ph n Xuất nhập khẩu Việt Nam. 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ 1. Khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử Dịch vụ ngân hàng điện tử hiểu theo nghĩa trực quan nhất là sự kết hợp của hoạt động ngân hàng với phương tiện điện tử. Đây là kết quả tất yếu của quá trình phát triển công nghệ thông tin ứng dụng trong hoạt động kinh doanh ngân hàng (Lưu Thanh Thảo 2010) Ngoài ra, còn có rất nhiều cách hiểu khác nhau về dịch vụ ngân hàng điện tử. Có quan niệm cho rằng dịch vụ ngân hàng điện tử là dịch vụ của ngân hàng cho phép khách hàng có khả năng truy nhập từ xa nhằm: thu thập thông tin, thực hiện các giao dịch thanh toán, tài chính dựa trên các tài khoản lưu ký tại ngân hàng, và đăng ký sử dụng các dịch vụ mới (Trương Đức Bảo 2003).

Theo cách hiểu này, dịch vụ ngân hàng điện tử chính là một hệ thống ph n mềm vi tính cho phép khách hàng tìm hiểu hay sử dụng dịch vụ ngân hàng thông qua việc kết nối mạng máy vi tính của mình với ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đã định nghĩa về dịch vụ ngân hàng điện tử là: Các dịch vụ và sản phẩm ngân hàng hiện đại và đa tiện ích được phân phối đến khách hàng bán buôn và bán lẻ một cách nhanh chóng (trực tuyến, liên tục 24h/ngày và 7 ngày tu n, không phụ thuộc vào không gian và thời gian) thông qua kênh phân phối (Internet và các thiết bị truy nhập đ u cuối khác như máy tính, máy ATM, POS, điện thoại để bàn, điện thoại di động…) được gọi là dịch vụ ngân hàng điện tử (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2006). Luật Giao dịch điện tử Việt Nam 2005 có đề cập đến khái niệm giao dịch điện tử và phương tiện điện tử: Điều 4: Giao dịch điện tử là giao dịch được thực hiện bằng phương tiện điện tử. 5 Điều 6: Phương tiện điện tử là phương tiện hoạt động dựa trên công nghệ điện, điện tử, kỹ thuật số, từ tính, truyền dẫn không dây, quang học, điện từ hoặc công nghệ tương tự.

Như vậy, qua các khái niệm đã nêu ở trên có thể hiểu ngân hàng điện tử là một loại dịch vụ ngân hàng được cung cấp thông qua các phương tiện điện tử và mạng viễn thông. Đặc điểm của dịch vụ ngân hàng điện tử Thứ nhất, nhanh chóng, thuận tiện. Dịch vụ ngân hàng điện tử được xem như một kênh giao dịch giữa ngân hàng với khách hàng, giúp cho khách hàng có thể liên lạc được với ngân hàng một cách nhanh chóng, thuận tiện để đáp ứng nhu c u của mình mà không phải đến trực tiếp ngân hàng. Không những vậy, thông qua kênh ngân hàng điện tử, khách hàng có thể giao dịch bất cứ lúc nào, thậm chí cả thứ bảy, chủ nhật, không phụ thuộc vào thời gian làm việc 8 tiếng mỗi ngày của ngân hàng.

Đây được xem là ưu điểm tuyệt đối của kênh giao dịch ngân hàng điện tử so với kênh giao dịch truyền thống. Và chính đặc điểm này thực sự có ích đối với nhóm khách hàng có ít thời gian để đi đến ngân hàng giao dịch trực tiếp, nhóm khách hàng nhỏ và vừa, có số lượng giao dịch với ngân hàng không nhiều và số tiền giao dịch không lớn. Thứ hai, tiết kiệm chi phí, t ng doanh thu cho ngân hàng Phí giao dịch qua kênh ngân hàng điện tử được đánh giá là khá thấp so với kênh giao dịch truyền thống. Tại Mỹ, theo một cuộc khảo sát của Booz, Allen & Hamilton (1996) đã ước tính chi phí cho một giao dịch qua nhân viên ngân hàng là 1.07USD, trong khi đó chỉ 0.54USD cho một giao dịch qua điện thoại, 0.27USD giao dịch qua ATM và 0.015USD giao dịch qua internet (Nathan 1999; Pyun etal.

Trong khi tại Ph n Lan, phí bình quân cho một giao dịch ngân hàng điện tử chỉ 0.11USD, so với 1USD khi giao dịch qua ngân hàng (Ericsson 2001). Thông qua dịch vụ ngân hàng điện tử, ngân hàng tiết kiệm được chi phí nhân sự, địa điểm giao dịch, chi phí in ấn, lưu chuyển hồ sơ giao dịch của khách hàng. Đồng thời, việc khách hàng có thể giao dịch mọi lúc, mọi nơi không phụ thuộc vào 6 giờ làm việc truyền thống của ngân hàng sẽ giúp ngân hàng vẫn có thể tăng được thu nhập nhờ vào t n suất giao dịch không ngừng của khách hàng Đồng thời, thông qua dịch vụ ngân hàng điện tử, việc thanh toán, chuyển tiền sẽ dễ dàng hơn, không c n phải tốn các chi phí kiểm đếm tiền mặt, đi kèm cùng các rủi ro liên quan như mất mát, nh m lẫn, rủi ro tiền giả. Khách hàng có thể thõa mãn nhu c u mua sắm của mình thông qua dịch vụ thanh toán trực tuyến mà không phải đến trực tiếp cửa hàng để thanh toán, tiết kiệm được chi phí đi lại.

Thứ ba, vốn đầu tư lớn Để xây dựng thành công hệ thống ngân hàng điện tử, các ngân hàng phải bỏ ra một lượng vốn đ u tư ban đ u khá lớn để có được công nghệ hiện đại, đúng định hướng và các chi phí hệ thống dự phòng, chi phí bảo trì, duy trì và phát triển hệ thống, đổi mới công nghệ sau này (Kim Đức Thịnh 2012). Ngoài ra, ngân hàng còn c n một đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật có trình độ để quản trị, vận hành hệ thống…. Thứ tư, đòi hỏi an toàn, bảo mật Dịch vụ ngân hàng điện tử đòi hỏi tính an toàn và bảo mật cao đối với số tiền trong tài khoản của khách hàng, thông tin cá nhân của khách hàng và quá trình thanh toán thông qua ngân hàng điện tử. Đây là vấn đề luôn được các ngân hàng quan tâm hàng đ u khi xây dựng hệ thống giao dịch điện tử.

Công nghệ bảo mật, an toàn chính là yếu tố quyết định lòng tin nơi khách hàng, tạo cho khách hàng sự thoải mái, yên tâm khi sử dụng dịch vụ này. Khác với kênh giao dịch truyền thống, khi giao dịch qua ngân hàng điện tử thì đòi hỏi khách hàng cũng phải tự tạo ra sự an toàn cho bản thân mình. Khách hàng c n tuân thủ đúng quy trình giao dịch của ngân hàng, các quy định về bảo mật để tránh trường hợp mật khẩu và thông tin của mình bị đánh cắp. Các kênh giao dịch của dịch vụ ngân hàng điện tử 1.

Dịch vụ ngân hàng tại nhà (Home Banking) Dịch vụ này được xây dựng trên hai nền tảng: hệ thống các ph n mềm ứng dụng (Software Base) và nền tảng công nghệ web (Web Base), thông qua hệ thống máy chủ, mạng Internet và máy tính của khách hàng, thông tin tài chính sẽ được 7 thiết lập, mã hoá, trao đổi và xác nhận giữa ngân hàng và khách hàng. Đặc điểm của Home Baking là cho phép khách hàng thực hiện h u hết các giao dịch ngân hàng tại nhà, tại văn phòng công ty mà không c n trực tiếp đến ngân hàng, giúp khách hàng tiết kiệm được thời gian và chi phí. Ngân hàng cung cấp một số tiện ích qua dịch vụ Home Banking cho khách hàng như: chuyển tiền và thanh toán, xem số dư và các giao dịch trên tài khoản, thư tín dụng… 1. Dịch vụ ngân hàng qua Internet (Internet Banking) Internet Banking là một kênh phân phối các sản phẩm dịch vụ ngân hàng, mang sản phẩm dịch vụ của ngân hàng đến tận nhà hay văn phòng của từng khách hàng.

Với một máy tính kết nối Internet, khách hàng đã có thể thực hiện truy cập vào Internet Banking ở bất cứ nơi nào, bất cứ thời điểm nào. Khách hàng có tài khoản tại ngân hàng với mã truy cập (Username) và mật khẩu truy cập (Password) do ngân hàng cung cấp có thể theo dõi các giao dịch phát sinh trên tài khoản của mình. Nếu dịch vụ Home Banking hoạt động trên mạng thông tin liên lạc cục bộ giữa ngân hàng và khách hàng, thì dịch vụ Internet Banking hoạt động qua mạng máy tính toàn c u. Qua dịch vụ Internet Banking, khách hàng có thể thực hiện một số giao dịch như: xem thông tin về tài khoản, chuyển tiền, xem thông báo lãi suất, thông báo tỷ giá, biểu phí dịch vụ và những thông tin khác của ngân hàng, thanh toán các hóa đơn cho các hàng hóa, dịch vụ mà khách hàng đã sử dụng, chuyển các thông tin dữ liệu từ Internet Banking xuống các ph n mềm ứng dụng của khách hàng… 1.

Dịch vụ ngân hàng tự động qua điện thoại (Phone Banking) Dịch vụ Phone Banking là hệ thống tự động trả lời các thông tin về dịch vụ, sản phẩm Ngân hàng qua điện thoại hoạt động 24/24h. Đặc điểm của Phone Banking là hệ thống này hoàn toàn làm việc tự động dựa trên chương trình đã được lập trình sẵn. Dịch vụ Phone Banking cung cấp cho khách hàng một số tiện ích như: cung cấp tất cả các thông tin về sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng một cách đ y đủ, cập nhật; cung cấp các thông tin hữu ích về các sản phẩm dịch vụ mới, thanh toán 8 hoá đơn và chuyển tiền, tiếp nhận qua điện thoại các khiếu nại, thắc mắc từ khách hàng khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng. Dịch vụ ngân hàng qua thiết bị di động (Mobile Banking) Mobile Banking là loại dịch vụ ngân hàng hiện đại dựa trên công nghệ viễn thông không dây của mạng điện thoại di động (Mobile Network) bao gồm việc thực hiện dịch vụ ngân hàng bằng cách kết nối điện thoại di động (Mobile Phone) với trung tâm cung cấp dịch vụ ngân hàng điện tử (tương tự như Home Banking) và kết nối Internet trên điện thoại di động sử dụng giao thức ứng dụng không dây WAP (Wireless Application Protocol).

Khách hàng dùng điện thoại di động nhắn tin theo mẫu của ngân hàng và gửi đến số dịch vụ để yêu c u ngân hàng thực hiện các giao dịch.