Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu truyền hình với hoạt động lập pháp của Quốc hội Việt Nam hiện nay Chương 2: Truyền hình với hoạt động lập pháp của Quốc hội Việt Nam hiện nay: Thực trạng, vấn đề và nguyên nhân Chương 3: Giải pháp và khuyến nghị nhằm phát huy vai trò truyền hình với hoạt động lập pháp của Quốc hội Việt Nam hiện nay luan an 13 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRUYỀN HÌNH VỚI HOẠT ĐỘNG LẬP PHÁP CỦA QUỐC HỘI VIỆT NAM HIỆN NAY 1. Tổng quan kết quả nghiên cứu mối quan hệ giữa báo chí với hệ thống chính trị 1. Những công trình nghiên cứu ở nước ngoài 1. Chủ nghĩa Mac – Lê-nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của báo chí 1.
Chủ nghĩa Mac – Lê-nin 1. Mac và Ph. Ăng-ghen Có thể khẳng định rằng trong những thập niên gần đây, truyền thông xã hội nói chung và báo chí truyền thông nói riêng, có vai trò ngày càng to lớn đối với sự phát triển xã hội của thế giới hiện đại. Cùng với truyền thông xã hội, báo chí truyền thông đang trở thành nhân tố bên trong và là động lực của sự phát triển.
Những nghiên cứu hiện đại về vai trò của truyền thông, của báo chí đối với sự phát triển xã hội, trong đó có vai trò đối với hoạt động của hệ thống chính trị nói chung, của các nhà nước nói riêng … xuất hiện ngày càng nhiều, rất đa dạng và phong phú. Điều đó đòi hỏi các nghiên cứu về báo chí, báo chí truyền hình đối với quốc hội, HĐLP của quốc hội cần thực hiện tổng quan các kết quả nghiên cứu liên quan đến vấn đề về mối quan hệ tác động qua lại giữa báo chí truyền thông với hệ thống chính trị, với nhà nước. Toàn bộ những phân tích tổng quan ấy lại cần được thực hiện trên lập trường duy vật lịch sử, cần được bắt đầu từ các quan điểm cơ bản, có tính chất phương pháp luận của Chủ nghĩa Mac – Lê-nin về báo chí truyền thông, quan hệ báo chí truyền thông với HTCT và nhà nước… Do tính quy định bởi các điều kiện lịch sử cụ thể, C. Mac và Ph.
Ăng- ghen chưa thể đề cập trực diện vai trò báo chí với các hoạt động của nhà nước. Nhưng các Ông cũng đã nêu ra hai quan điểm có tính chất định hướng cơ bản, luan an 14 quan trọng cho hoạt động của báo chí cách mạng của giai cấp vô sản. Trước hêt, đó là quan điểm về vai trò to lớn của tuyên truyền, truyền bá để lý luận thâm nhập vào quần chúng nhân dân, tạo nên lực lượng vật chất to lớn để chiến thắng; nhờ đó mà có thể chiến thắng. Bên cạnh đó, Chủ nghĩa Mác cũng chỉ rõ bản chất của mối quan hệ tác động qua lại giữa các chính quyền nhà nước với báo chí, xuất bản.
Cac Mac từng khẳng định trong Góp phần phê phán triết học pháp quyền của Hê-ghen- Lời nói đầu: “Vũ khí phê phán cố nhiên không thể thay thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng. Lý luận có thể thâm nhập vào quần chúng…” khi nó “… trở thành triệt để. Triệt để có nghĩa là hiểu được sự vật đến tận gốc rễ của nó”. Tiếp cận theo đối tượng nghiên cứu của luận án này, có thể rút ra hai nhận định, có ý nghĩa phương pháp luận: một là, truyền bá các thông tin chính trị - xã hội vào quần chúng nhân dân là quá trình khách quan, tuyệt đối cần thiết, là điều tiên quyết để sự nghiệp cách mạng có thể đi đến thắng lợi, báo chí và truyền thông có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình ấy; hai là, quá trình ấy chỉ có hiệu quả khi nội dung thông tin được truyền bá là khách quan, khoa học, triệt để.
Điều này đồng nghĩa với việc, để phát huy hiệu quả vai trò báo chí truyền thông đối với hoạt động nhà nước, với HĐLP, bản thân người làm báo chí truyền thông phải nắm chắc, hiểu sâu sắc các nội dung tuyên truyền mà mình cần chuyển tải đến công chúng. Đây là điều chủ yếu nhất. Nói về mối liên hệ giữa chính trị, nhà nước với bào chí trong các quốc gia tư sản, Ph.Ăng-ghen viết: “Hoàn toàn hiển nhiên là trong các nước lớn, báo chí thể hiện quan điểm của đảng mình, nó không bao giờ chống lại lợi ích của đảng mình và điều đó không làm tổn hại gì đến tự do luận chiến, bởi vì mỗi trào lưu, ngay cả trào lưu tiến bộ nhất đều có cơ quan báo chí của mình” [80tập 6, tr. Như vậy là, báo chí có vai trò to lớn, nhưng báo chí luôn luôn mang bản chất chính trị, nó là đại diện là tiếng nói của một chính đảng xác định cụ luan an 15 thể và là công cụ đấu tranh tư tưởng quan trọng của đảng chính trị phục vụ cho các lợi ích chính trị cơ bản của giai cấp mà chính đảng ấy là đại diện.
Lê-nin Trong điều kiện lịch sử mới của cách mạng Nga, V.Lênin đã kế thừa, phát triển sáng tạo nhiều quan điểm của Chủ nghĩa Mac về vai trò của báo chí đối với cách mạng, đối với các hoạt động của Đảng cộng sản và nhà nước của giai cấp vô sản Nga. Lê-nin từng nhấn mạnh: “ … điểm xuất phát của hoạt động, bước thực tiễn đầu tiên…” của những người cách mạng Nga “…phải là việc thành lập tờ báo chính trị toàn Nga. Chúng ta cần trước hết là tờ báo, ⎯ không có nó thì không thể tiến hành được một cách có hệ thống cuộc tuyên truyền cổ động hết sức có nguyên tắc và toàn diện. Đó là nhiệm vụ chủ yếu và thường xuyên của phong trào dân chủ - xã hội nói chung, và đó là nhiệm vụ đặc biệt cấp bách trong lúc này, lúc mà sự lưu ý đến chính trị, đến những vấn đề xã hội chủ nghĩa đã được nhóm lên trong các tầng lớp nhân dân rộng rãi nhất” [119, tr 10].
Trong công cuộc xây dựng chế độ mới, khi đề cập vai trò của báo chí, V. Lê-nin nhấn mạnh rằng: “Báo chí phải làm công cụ để xây dựng chủ nghĩa xã hội; báo chí phải giới thiệu hết sức tỉ mỉ những thành công của các công xã kiểu mẫu, phải nghiên cứu những nguyên nhân thành công, những phương pháp làm việc và quản lý của các công xã đó; mặt khác, báo chí sẽ đưa lên “bảng đen” những công xã nào cứ khư khư giữ những “truyền thống của chủ nghĩa tư bản” nghĩa là những truyền thống vô chính phủ, lời biếng, vô trật tự, đầu cơ” [120]. Nghiên cứu vai trò của truyền hình nói riêng, báo chí nói chung trong HĐLP của quốc hội, luận điểm này của V. Lê-nin có ý nghĩa quan trọng, không chỉ về phương pháp luận mà còn cả trong phương thức thực hiện nhiệm vụ của mình.
Theo đó, cần nghiên cứu để phát hiện và để “giới thiệu hết sức tỉ mỉ” nguyên nhân của những thành công, phê phán các nguyên nhân dẫn đến không thành công, thiếu sót liên quan đến hoạt động của cacst tổ chức cơ quan nhà nước, quốc hội nói chung và HĐLP của quốc hội nói riêng. Tư tưởng Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh cũng đã kế thừa và phát triển các quan điểm cốt lõi của Chủ nghĩa Mác - Lênin về báo chí, vai trò của báo chí trong các hoạt động của nhà nước. Qua đó có thể rút ra những giá trị khoa học-thực tiễn đối với hoạt động của báo chí, báo chí truyền hình trong hoạt động của nhà nước, HĐLP của Quốc hội. Trong Thư gửi Hội nghị thông tin tuyên truyền toàn quốc 1949, sau khi biểu dương “Nhiều nơi có sáng kiến dùng những cách thức phổ thông để tuyên truyền, như kịch, vè, ca dao, v.” để đưa thông tin đến với quần chúng nhân dân, Hồ Chí Minh đã chỉ ra những khuyết điểm của thông tin, tuyên truyền và báo chí.
Người nhắc nhở rằng anh em đã có lúc “…quên nhiệm vụ của mình là tuyên truyền, cổ động, giải thích và huấn luyện cho nhân dân”. Thông tin tuyên truyền còn có biểu hiện “máy móc, không biết áp dụng theo hoàn cảnh thiết thực”, tuyên truyền không sát thực tế “… mà hay nói những lý luận viển vông” [70, tr 480]. Đây thực sự là những gợi mở hết sức có ý nghĩ đối với nghiên cứu vai trog báo chí truyền hình đối với HĐLP của quốc hội. Trong Thư gửi lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng (1949), nhân lớp học khai mạc, Hồ Chí Minh nêu ra một cách ngắn gọn, đầy đủ mục đích nhiệm vụ, tôn chỉ và đối tượng phục vụ của báo cách mạng Việt Nam.
Theo đó Người chỉ rõ: “1. Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục, và tổ chức dân chúng, để đưa dân chúng đến mục đích chung”. Mục đích của báo chí là mục đích của cách mạng …”. Tôn chỉ của tờ báo là đoàn kết toàn dân, thi đua ái quốc”.
Từ những điều ấy, Người khẳng định: Đối tượng của báo chí là đại đa số dân chúng. Nếu báo chí “… không được đại đa số dân chúng ham chuộng, thì không xứng đáng là một tờ báo. Muốn được dân chúng ham chuộng, coi tờ báo ấy là tờ báo của mình” thì “Nội dung tức là các bài báo phải giản đơn, dễ hiểu, phổ thông, thiết thực …” [71, tr 102]. luan an 17 Tóm lại, các nhà kinh điển của Chủ nghĩa Mác - Lênin và Hồ Chí Minh đã đặt nền móng cho lý luận báo chí cách mạng vô sản, trong đó có lý luận về vai trò báo chí cách mạng đối với sự vận động trong thực tế của quá trình cách mạng vô sản và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Đây là những tiền đề lý luận quan trọng cho nghiên cứu mối quan hệ tác động qua lại giữa báo chí, truyền hình với hệ thống chính trị, nhà nước nói cung, quốc hội và HĐLP của quoocss hội nói riêng. Các nghiên cứu ở nước ngoài về vai trò báo chí với HTCT 1. Về vai trò của báo chí hiện đại “Cơ sở lý luận của báo chí” [45].Pôkhôrốp (2011) có thể được coi là tài liệu cung cấp những kiến thức cơ bản có hệ thống về báo chí. Trong đó, tác giả trình bày vấn đề chung nhất về lý luận nghiệp vụ báo chí và những đặc thù của hoạt động báo chí với tư cách là một lĩnh vực hoạt động sáng tạo.