Chương 1: Giới thiệu Slide 21 Khoa Công Nghệ Thông Tin Phân loại HTTT: ES/AI 5. Hệ chuyên gia (Expert System – ES) và Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) ◼ ES: Thu thập và sử dụng các kiến thức của các chuyên gia chuyên ngành (domain expert) để giải quyết các vấn đề phức tạp trong thực tế. ◼ AI: Là một lĩnh vực của hệ chuyên gia. Mục đích là phát triển một máy tính có trí thông minh như con người, có khả năng phân tích suy diễn, … Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 22 Khoa Công Nghệ Thông Tin Phân loại HTTT: GDSS 6.
Hệ hỗ trợ ra quyết định nhóm (Group Decision Support System – GDSS) ◼ Cho phép một nhóm các nhà quản lý có thể phối hợp với nhau, cùng nhau làm việc để xây dựng các quyết định mang tính chiến lược. Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 23 Khoa Công Nghệ Thông Tin Phân loại HTTT: ESS / EIS 7. Hệ trợ giúp điều hành (Executive Support System) ◼ Còn gọi là hệ thống thông tin giám đốc (EIS). Mục đích của HT cung cấp cho giám đốc khả năng truy cập dễ dàng và tức thời thông tin có chọn lọc (tình trạng hiện thời và xu hướng), có tính quyết định đến việc hoàn thành mục tiêu chiến lược của công ty.
Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 24 Khoa Công Nghệ Thông Tin Sự thành công của hệ thống ◼ Mục tiêu chính phải đạt được là hệ thống sau khi xây dựng phải mang lại các lợi ích cho nơi sử dụng nó. ◼ Sự thành công của hệ thống phụ thuộc vào: ◼ HT có thỏa mãn các yêu cầu của người dùng ◼ Sự nỗ lực của những nhà chuyên môn có kinh nghiệm ◼ Phân tích viên hệ thống ◼ Lập trình viên ◼ Người quản lý dự án ◼ … Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 25 Khoa Công Nghệ Thông Tin Nguyên nhân thất bại của hệ thống ◼ Trên thực tế, số lượng dự án xây dựng hệ thống thông tin rất nhiều, nhưng tỉ lệ thất bại (chủ yếu là lãnh vực phần mềm) thường rất cao ◼ Qua khảo sát, người ta thấy được một số nguyên nhân chính gây ra thất bại: ◼ Hiểu không đúng yêu cầu của người dùng ◼ Không thể thích ứng khi yêu cầu thay đổi ◼ Khó bảo trì, nâng cấp, mở rộng ◼ Phát hiện trễ các lỗi ◼ Các thành viên không phối hợp tốt ◼ … Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 26 Khoa Công Nghệ Thông Tin Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 27 Khoa Công Nghệ Thông Tin Một số vấn đề cần quan tâm ◼ Để tránh các thất bại nêu trên, khi phát triển hệ thống cần chú ý một số vấn đề sau: ◼ Phát triển hệ thống theo một quy trình đã được chọn lựa thích hợp (VD: RUP, Scrum, …) ◼ Quản lý tốt các yêu cầu của người dùng ◼ Mô hình hóa hệ thống đầy đủ, rõ ràng → ngoài việc đảm bảo xây dựng hệ thống hiện tại, còn giúp dễ nâng cấp mở rộng sau này ◼ Thiết lập hệ thống kiểm định chất lượng ◼ … Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 28 Khoa Công Nghệ Thông Tin Phân tích viên hệ thống ◼ Phân tích viên hệ thống (System Analyst) là người chịu trách nhiệm chính trong việc phân tích các nghiệp vụ, nhận ra các cơ hội để cải tiến, thiết kế và cài đặt hệ thống thông tin (HTTT) đạt được mục tiêu trên. ◼ Để xây dựng hệ thống thành công, PTV cần hiểu rõ phương pháp luận, nắm vững kỹ thuật và thực hiện một cách sáng tạo các bước trong quy trình phát triển hệ thống. Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 29 Khoa Công Nghệ Thông Tin Vị trí của phân tích viên Có yêu cầu biết lập trình Người Khoảng trống Lập trình dùng giao tiếp viên Có yêu cầu phân tích và thiết kế biết lập trình Người yêu cầu Phân tích Thiết kế Lập trình dùng Tư vấn viên Phản hồi viên Hình 2 Vị trí của PTV Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 30 Khoa Công Nghệ Thông Tin Vai trò của phân tích viên ◼ Là một chuyên gia tư vấn (Consultant): Tư vấn về phần cứng, phần mềm, chức năng, cơ sở kỹ thuật,… Các tư vấn này phải phù hợp với các yêu cầu kỹ thuật của HT sắp xây dựng.
◼ Là một chuyên gia trợ giúp (Support Expert): Là người trung gian giữa khách hàng và lập trình viên, PTV hệ thống phải giải đáp mọi thắc mắc từ cả 2 phía để có thể chuyển những yêu cầu trong thế giới thực thành HTTT hoàn chỉnh ◼ Là tác nhân thay đổi (Agent of Change) PTV có khả năng tác động để thay đổi quy trình vận hành nhằm đưa CNTT vào ứng dụng cho đơn vị Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 31 Khoa Công Nghệ Thông Tin Kỹ năng của phân tích viên ◼ Kiến thức kỹ thuật vững chắc: nắm bắt tốt công nghệ mới để có thể đưa ra các giải pháp thích hợp trong các tình huống khác nhau ◼ Kỹ năng giao tiếp tốt: phải giao tiếp với nhiều loại người khác nhau ở trong và ngoài công ty. ◼ Khả năng nắm bắt tốt các hoạt động nghiệp vụ ◼ Kỹ năng phân tích vấn đề tốt: phát hiện nhanh, chính xác vấn đề cần giải quyết, tiên lượng tốt tình huống ◼ Kỹ năng trình bày tốt : trình bày, viết báo cáo, tài liệu, … ◼ Kỹ năng lãnh đạo: lập kế hoạch, đánh giá, quản lý dự án, hướng dẫn, đôn đốc các thành viên trong nhóm ◼ … Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 32 Khoa Công Nghệ Thông Tin Nhóm phân tích dự án Các vai trò chính trong nhóm phân tích dự án ◼ Quản lý dự án (Project Manager) ◼ Phân tích viên nghiệp vụ (Business Analyst) ◼ Phân tích viên hệ thống (System Analyst) ◼ Phân tích viên về cơ sở hạ tầng (Infrastructure Analyst) ◼ Phân tích viên quản lý các thay đổi hệ thống (Change Management Analyst) Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 33 Khoa Công Nghệ Thông Tin Vấn đề tích hợp hệ thống ◼ Tổ chức truyền thống thường chia thành các bộ phận dựa trên chức năng mà bộ phận này thực hiện. ◼ Các bộ phận này bị ngăn cách nhau theo mục tiêu của từng phòng, cách nhìn riêng của bộ phận đó, từ đó tạo thành các silo trong tổ chức Dưới góc độ tổ chức, Silo là trạng thái tâm lý khi một số bộ phận không muốn hợp tác và chia sẻ thông tin với những người khác trong cùng một công ty. Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 34 Khoa Công Nghệ Thông Tin Vấn đề tích hợp hệ thống ◼ Silo là hệ quả của việc phân công lao động theo chuyên môn hóa.
Silo hình thành khi nhân viên gắn kết với một nhóm hơn là với công ty. Nhân viên của một nhóm không tin cậy vào bộ phận khác ◼ Mỗi silo xây dựng hệ thống riêng với cơ sở dữ liệu riêng. Các thông tin tạo ra thường chỉ chia sẻ cho quản lý cấp trên. ◼ Trên thực tế mỗi quy trình nghiệp vụ thường được xử lý qua nhiều phòng ban Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 35 Khoa Công Nghệ Thông Tin ERP (Enterprise Resource Planning) ◼ Toàn thể tổ chức được xem như một hệ thống, và các bộ phận là các phân hệ.
◼ Dữ liệu được lưu trữ tập trung và chia sẻ cho tất cả các bộ phận khác trong tổ chức Each subsystem knows: + what others are doing + why they are doing it + what should be done to push the company toward the common goal. Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 36 Khoa Công Nghệ Thông Tin MÔN: PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG Chu kỳ phát triển hệ thống và các phương pháp luận Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 37 Khoa Công Nghệ Thông Tin Chu kỳ phát triển hệ thống ◼ SDLC - System Development Life Cycle ◼ Tương tự như việc xây 1 căn nhà. ◼ Trước hết, căn nhà sẽ được phác họa bằng những ý tưởng cơ bản ban đầu (→ khởi tạo) ◼ Các ý tưởng được chuyển thành bản vẽ, và được chỉnh sửa nhiều lần cho đến khi chủ nhà đồng ý đã mô tả đúng những gì họ muốn (→ phân tích) ◼ Các bản vẽ được chuyển thành các bản thiết kế chi tiết trong xây dựng (→ thiết kế) ◼ Căn nhà được xây dựng theo bản thiết kế (→ thi công) ◼ Thông thường sẽ có các điều chỉnh trong hoặc sau khi căn nhà đã hoàn thành (→ vận hành và bảo trì) Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 38 Khoa Công Nghệ Thông Tin Chu kỳ phát triển hệ thống (SDLC) ◼ Xây dựng hệ thống thông tin sẽ trải qua nhiều giai đoạn (phase) ◼ Mỗi giai đoạn thường sẽ bao gồm nhiều bước thực hiện (step) ◼ Mỗi bước sẽ sử dụng các kỹ thuật (technique) khác nhau và tạo ra kết quả cụ thể của bước đó (các bảng thiết kế, tài liệu, chương trình, …) Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 39 Khoa Công Nghệ Thông Tin Các giai đoạn của SDLC ◼ Lập kế hoạch (Planning) ◼ Tại sao phải xây dựng hệ thống? (Why) ◼ Phân tích (Analysis) ◼ Hệ thống cần phải làm những gì? (What). Và các câu hỏi Who, When, Where liên quan? ◼ Thiết kế (Design) ◼ Làm thế nào để hệ thống hoạt động? (How) ◼ Thi công (Implementation) ◼ Lập trình, thử nghiệm ◼ Vận hành và hỗ trợ (Operation and support) ◼ Đưa hệ thống vào vận hành Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 40 Khoa Công Nghệ Thông Tin Các giai đoạn và sản phẩm của SDLC Trần Quang Môn: PTTKHT Chương 1: Giới thiệu Slide 41 Khoa Công Nghệ Thông Tin Giai đoạn lập kế hoạch (Planning) Tại sao phải xây dựng hệ thống?