Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng phân tích tài chính các công ty cổ phần bất động sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính của các công ty cổ phần bất động sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam 6 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Phân tích tài chính trong doanh nghiệp là vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu, nhà quản trị, nhà đầu tư và đối tượng khác quan tâm. Thực tế đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này. Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu: Luận án tiến sĩ kinh tế, chuyên ngành Kế toán, kiểm toán và phân tích năm 2008, NCS. Trần Thị Minh Hương với nghiên cứu “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính tại Tổng công ty hàng không Việt Nam”.
Luận án đã nghiên cứu về lĩnh vực kinh doanh dịch vụ cụ thể là dịch vụ hàng không. Luận án đã đề cập đến hệ thống chỉ tiêu phân tích, khái quát hóa hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính được áp dụng tại 20 hãng hàng không nước ngoài thuộc thiệp hội Hàng không Châu Á Thái Bình Dương, phân tích thực trạng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính tại Tổng Công ty Hàng không Việt Nam. Từ đó, xây dựng một hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh và yêu cầu của phân tích cho Tổng Công ty Hàng không Việt Nam. Luận án tiến sĩ kinh tế, ngành kế toán năm 2012, NCS Nguyễn Thị Quyên với nghiên cứu “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong Công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam”.
Luận án đã hệ thống hóa và đưa ra quan điểm đánh giá về hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính áp dụng cho doanh nghiệp nói chung và các công ty cổ phần niêm yết nói riêng, phân tích thực trạng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam theo từng ngành. Từ đó, nhằm hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong công ty cổ phần niêm yết. Luận án tiến sĩ kinh tế, ngành kế toán năm 2009, NCS Nguyễn Văn Hậu với nghiên cứu “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong doanh nghiệp thương mại phục vụ quản trị kinh doanh”. Luận án đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung về quản trị kinh doanh và hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong 7 doanh nghiệp thương mại phục vụ quản trị kinh doanh.
Phân tích và đánh giá thực trạng về hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong doanh nghiệp thương mại ở Việt Nam. Từ đó, đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong doanh nghiệp thương mại phục vụ quản trị kinh doanh. Luận án tiến sĩ kinh tế, ngành kế toán năm 2002, NCS Nguyễn Ngọc Quang với nghiên cứu “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các doanh nghiệp xây dựng của Việt Nam”. Luận án đã hệ thống hóa lý luận cơ bản của phân tích tài chính trong doanh nghiệp xây dựng.
Nghiên cứu thực trạng phân tích tài chính các doanh nghiệp xây dựng của Việt Nam những năm 2000. Từ những đặc điểm đặc thù của doanh nghiệp xây dựng, luận án đã vận dụng cơ sở lý luận, thực trạng phân tích đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện chỉ tiêu phân tích tài chính trong doanh nghiệp xây dựng của Việt Nam gắn với thời điểm nghiên cứu. Luận án tiến sĩ kinh tế, ngành kế toán năm 2013, NCS Nguyễn Thị Cẩm Thúy với nghiên cứu “Hoàn tiện phân tích tình hình tài chính của các công ty chứng khoán Việt Nam”. Luận án đã hệ thống hóa phân tích tài chính trong các doanh nghiệp nói chung và công ty chứng khoán nói riêng, phân tích tài chính và chất lượng thông tin tài chính của các công ty chứng khoán.
Từ đó, đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện phân tích tài chính trong các công ty chứng khoán Việt Nam. Tóm lại, Các công trình nghiên cứu về phân tích tài chính doanh nghiệp của các tác giả mặc dù đã đưa ra được cách thức, cơ sở và ý nghĩa của các chỉ tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp nói chung và một số ngành nói riêng. Tuy nhiên một số công trình nghiên cứu dữ liệu không còn tính thời sự và chưa có nghiên cứu nào đi sâu hoàn thiện phân tích tài chính nhằm nâng cao hiệu quả phân tích các công ty cổ phần niêm yết ngành bất động sản. CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.
Phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp thể hiện tình trạng tài chính, sức mạnh tài chính, an toàn tài chính và hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Vì vậy, Phân tích tài chính là cách tiếp cận tài chính doanh nghiệp với độ tin cậy cao và hiệu quả. 8 Nguyễn Trọng cơ (2010, trang 8) phát biểu rằng “PTTC doanh nghiệp là tổng thể các phương pháp cho phép đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, dự đoán tình hình tài chính trong tương lai của doanh nghiệp, giúp cho nhà quản lý đưa ra các quyết định quản lý hợp lý, phù hợp với mục tiêu mà họ quan tâm”. Các chủ thể có những quan hệ kinh tế tài chính nhất định với doanh nghiệp ở hiện tại hoặc tương lai đều có nhu cầu sử dụng thông tin do phân tích cung cấp để phục vụ cho quá trình ra quyết định kinh tế.
Tuy nhiên, trong nền kinh tế thị trường, mỗi chủ thể quan tâm ở những giác độ khác nhau, đòi hỏi phân tích tài chính phải tiến hành phân tích bằng nhiều phương pháp khác nhau. Vì thế, Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp là rất cần thiết, cần được ngày càng hoàn thiện và phát triển. Theo Lê Thị Xuân (2011, trang 1) phát biểu rằng “Phân tích tài chính doanh nghiệp là một quá trình kiểm tra, xem xét các số liệu về tài chính hiện hành và trong quá khứ nhằm mục đích đánh giá thực trạng tài chính, dự tính các rủi ro và tiềm năng tương lai của một doanh nghiệp,trên cơ sở đó giúp cho nhà phân tích ra các quyết định tài chính có liên quan tới lợi ích của họ trong doanh nghiệp đó”. Hai quan điểm về phân tích tài chính trên tuy có cách thức diễn giải khác nhau nhưng đều thống nhất nhận định: Phân tích tài chính là công cụ thu thập thông tin về tình hình tài chính doanh nghiệp nhằm cung cấp thông tin cho các đối tượng sử dụng.
Phân tích tài chính giúp các đối tượng quan tâm nắm được thực trạng tài chính, an ninh tài chính và dự đoán được tính chính xác của các chỉ tiêu trong tương lai cũng như những rủi ro tài chính, từ đó đưa ra các quyết định phù hợp. Tác giả cho rằng, tùy theo từng đối tượng sử dụng mà thông tin do phân tích tài chính cung cấp sẽ được quan tâm ở những khía cạnh khác nhau. Cụ thể: Nhà đầu tư: Phân tích tài chính cung cấp cho nhà đầu tư những thông tin cần thiết về doanh nghiệp mà họ muốn đầu tư cả về an ninh tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, hiệu quả kinh doanh, mức độ độc lập tài chính, chính sách cổ tức.… Từ đó, nhà đầu tư có căn cứ tin cậy, chính xác để ra quyết định đầu tư mang lại hiệu quả, không bị ảnh hưởng bởi tâm lý đám đông hay thông tin không tin cậy. 9 Nhà quản trị doanh nghiệp: Phân tích tài chính cung cấp thông tin về thực trạng tài chính của doanh nghiệp về cơ cấu tài sản, cơ cấu vốn, khả năng sinh lời, năng lực hoạt động, khả năng thanh toán, hiệu quả kinh doanh… để nhà quản trị ra quyết định tài chính phù hợp trong ngắn hạn và dài hạn.
Cổ đông hiện tại và cổ đông tiềm năng: phân tích tài chính giúp thu thập các thông tin về an ninh tài chính, mức tăng trưởng của công ty,…. Để nhà đầu tư quyết định tiếp tục nắm giữ hay không nắm giữ cổ phiếu. Ngân hàng, tổ chức tín dụng và các chủ nợ: phân tích tình hình tài chính cung cấp thông tin về khả năng sinh lời, khả năng thanh toán các khoản nợ vay… từ đó ra quyết định tiếp tục quan hệ tín dụng hay ngừng lại. Cơ quan thuế và cơ quan nhà nước: thông tin phân tích tài chính giúp cơ quan thuế nắm được số thuế phải nộp, tình hình nộp thuế, số thuế còn phải nộp và nghĩa vụ phải nộp nhà nước của doanh nghiệp.
Người lao động: thông tin PTTC giúp người lao động nắm được sức mạnh tài chính của doanh nghiệp mình đang cống hiến, để họ có niềm tin tiếp tục gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, hay tìm kiếm một doanh nghiệp khác ổn định hơn. Hệ thống phân tích tình hình tài chính được xây dựng dựa trên đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Mỗi ngành kinh doanh sẽ có đặc thù kinh doanh khác nhau. Hệ thống phân tích tài chính được xây dựng tuỳ vào ngành nghề kinh doanh giúp cho phân tích đánh giá được chuẩn xác tình hình tài chính và kết quả hoạt động của doanh nghiệp.
Phân tích tài chính của doanh nghiệp thực hiện ba chức năng chính: chức năng đánh giá, chức năng điều chỉnh và chức năng dự báo. Với chức năng đánh giá, phân tích tài chính làm rõ những vấn đề về tạo lập, phân phối và sử dụng vốn diễn ra và ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh doanh như thế nào, có đạt được mục tiêu hay kế hoạch đề ra không? Với chức năng dự báo, phân tích tài chính giúp doanh nghiệp thấy được tiềm lực tài chính, sự vận động vốn trong tương lai, chu kỳ kinh doanh trong thời gian tới, giúp doanh nghiệp có những hành động đúng để đạt mục tiêu đề ra. Từ việc cung cấp thông tin từ chức năng đánh giá và chức năng dự báo, phân 10 tích tài chính thực hiện chức năng điều chỉnh những yếu tố đi sai hướng nhằm giúp doanh nghiệp đạt mục tiêu tài chính trong tương lai.