PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NỢ XẤU NGÂN HÀNG TMCP BƯU ĐIỆN LIÊN VIỆT (LPBANK)

Phân tích các yếu tố tác động đến nợ xấu tại LPBank. Khóa luận tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp giảm thiểu rủi ro tín dụng hiệu quả.

• Tác giả: Bùi Thị Duyên
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Diệu Hương
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến nợ xấu Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt (LPBank)
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỢ XẤU VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NỢ XẤU
• 1.1. Cơ sở lý luận về nợ xấu
• 1.2. Phân loại nợ
• 1.3. Ảnh hưởng của nợ xấu
• 1.4. Các chỉ số đo lường nợ xấu
• 1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến nợ xấu
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG TMCP BƯU ĐIỆN LIÊN VIỆT
• 2.1. Giới thiệu về ngân hàng
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Cơ cấu tổ chức quản lý
• 2.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng những năm gần đây
• 2.5. Thực trạng nợ xấu tại Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt trong những năm gần đây
• 2.6. Tổng quan dư nợ của Ngân hàng Bưu Điện Liên Việt giai đoạn 2018 – 2023
• 2.7. Tình hình nợ xấu Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt
• 2.8. Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng và tỷ lệ bao phủ nợ xấu Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt giai đoạn 2018-2023
• 2.9. Thành tựu Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đạt được trong công tác quản lý nợ xấu
• 2.10. Nguyên nhân dẫn đến gia tăng nợ xấu Ngân hàng Bưu Điện Liên Việt
• 2.10.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.10.2. Nguyên nhân từ phía NHNN và Chính phủ
• 2.10.3. Nguyên nhân từ phía Ngân hàng Bưu Điện Liên Việt
• 2.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu và quy trình nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Thống kê mô tả các biến
• 3.4. Kiểm định giả thuyết mô hình nghiên cứu
• 3.5. Phân tích tương quan mô hình nghiên cứu
• 3.6. Kiểm định sự phù hợp của mô hình nghiên cứu
• 3.7. Kiểm định đa cộng tuyến
• 3.8. Kiểm định tự tương quan
• 3.9. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 3.10. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 3.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HẠN CHẾ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG BƯU ĐIỆN LIÊN VIỆT
• 4.1. Kế hoạch phát triển của Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt trong thời gian sắp tới
• 4.2. Giải pháp giúp Ngân hàng Bưu Điện Liên Việt giảm thiểu nợ xấu
• 4.3. Kiến nghị với Chính phủ
• 4.4. Kiến nghị với NHNN
• 4.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nợ Xấu LPBank Khái Niệm Ảnh Hưởng 2024

Nợ xấu là một vấn đề nhức nhối đối với mọi ngân hàng, và LPBank cũng không ngoại lệ. Hiểu rõ khái niệm nợ xấu LPBank, các loại nợ (nhóm 2, 3, 4, 5) và tỷ lệ nợ xấu LPBank là bước đầu tiên để kiểm soát và giảm thiểu rủi ro. Theo báo cáo của NHNN 2024, tỷ lệ nợ xấu nội bảng của toàn hệ thống ngân hàng đang có xu hướng tăng mạnh trở lại, điều này càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân tích sâu sắc vấn đề này tại LPBank. Ảnh hưởng của nợ xấu LPBank không chỉ giới hạn ở lợi nhuận mà còn tác động đến khả năng tăng trưởng tín dụng, uy tín và thậm chí là giá cổ phiếu LPB. Việc quản lý hiệu quả nợ xấu là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngân hàng LPBank. Do đó, việc nghiên cứu các nhân tố tác động và đề xuất giải pháp là vô cùng cần thiết. Trích dẫn từ khóa luận tốt nghiệp của Bùi Thị Duyên (2024): 'Việc nghiên cứu và tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến nợ xấu, giúp cho các nhà quản trị ngân hàng chủ động trong quá trình thay đổi, tìm ra các chính sách, chiến lược phù hợp để đẩy lùi nợ xấu đang là một vấn đề vô cùng cấp bách.'

1.1. Định Nghĩa Nợ Xấu và Phân Loại Nợ tại LPBank

Nợ xấu, hay còn gọi là nợ khó đòi, là các khoản nợ mà khách hàng vay LPBank không có khả năng trả nợ đúng hạn hoặc không thể trả nợ đầy đủ. Theo quy định, nợ được phân loại thành 5 nhóm: nợ đủ tiêu chuẩn, nợ cần chú ý (nhóm 2), nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3), nợ nghi ngờ (nhóm 4) và nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5). Việc phân loại chính xác nợ xấu LPBank là rất quan trọng để đánh giá mức độ rủi ro và trích lập dự phòng phù hợp. Các khoản cho vay LPBank được phân loại dựa trên khả năng trả nợ của khách hàng, lịch sử thanh toán và các yếu tố khác. Việc giám sát chặt chẽ các khoản vay và đánh giá rủi ro thường xuyên sẽ giúp LPBank phát hiện sớm các dấu hiệu của nợ có vấn đề LPBank.

1.2. Tác Động Tiêu Cực Của Nợ Xấu Đến Hoạt Động LPBank

Ảnh hưởng của nợ xấu đến LPBank là rất lớn. Đầu tiên, nợ xấu làm giảm lợi nhuận của ngân hàng do phải trích lập dự phòng rủi ro. Thứ hai, nợ xấu LPBank làm giảm khả năng cho vay của ngân hàng do phải dành nguồn vốn để xử lý nợ xấu. Thứ ba, nợ xấu ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng, làm giảm niềm tin của khách hàng và nhà đầu tư. Thứ tư, nợ xấu có thể dẫn đến việc LPBank phải tăng lãi suất cho vay LPBank để bù đắp cho các khoản lỗ, gây khó khăn cho các doanh nghiệp và cá nhân vay vốn. Do đó, việc kiểm soát và giảm thiểu nợ xấu là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của LPBank.

II. Nguyên Nhân Nợ Xấu LPBank Phân Tích Yếu Tố Tác Động 2024

Để giải quyết vấn đề nợ xấu LPBank, cần phải xác định rõ các nguyên nhân nợ xấu LPBank. Các yếu tố tác động đến nợ xấu có thể được chia thành hai nhóm chính: yếu tố bên trong và yếu tố bên ngoài. Yếu tố bên trong bao gồm các chính sách quản lý rủi ro tín dụng, quy trình thẩm định và giám sát khoản vay, năng lực quản lý của cán bộ tín dụng và chất lượng tài sản đảm bảo LPBank. Yếu tố bên ngoài bao gồm tình hình kinh tế vĩ mô, biến động lãi suất cho vay LPBank, chính sách của NHNN và các yếu tố khách quan khác như thiên tai, dịch bệnh. Việc phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này sẽ giúp LPBank đưa ra các giải pháp phù hợp để phòng ngừa và xử lý nợ xấu. Theo Bùi Thị Duyên (2024) trong khóa luận của mình: 'Qua quá trình thực tập tại Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt, tác giả nhận thấy ngân hàng cũng đang gặp khó khăn trong các công tác quản lý và thu hồi nợ xấu.'

2.1. Yếu Tố Vĩ Mô Ảnh Hưởng Đến Chất Lượng Tín Dụng LPBank

Tình hình kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng lớn đến chất lượng tín dụng LPBank. Khi nền kinh tế suy thoái, doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, dẫn đến khả năng trả nợ giảm sút. Biến động lãi suất cho vay LPBank cũng ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. Lạm phát tăng cao làm giảm sức mua của người dân, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ tiêu dùng. Chính sách của NHNN, chẳng hạn như điều chỉnh tỷ lệ dự trữ bắt buộc hoặc chính sách tiền tệ, cũng có thể tác động đến nợ xấu LPBank. Do đó, LPBank cần theo dõi sát sao các biến động kinh tế vĩ mô để có những điều chỉnh chính sách tín dụng phù hợp.

2.2. Yếu Tố Nội Tại Tác Động Đến Nợ Xấu Ngân Hàng LPBank

Bên cạnh các yếu tố vĩ mô, các yếu tố nội tại của ngân hàng LPBank cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nợ xấu. Quy trình thẩm định và giám sát khoản vay không chặt chẽ, chính sách quản lý rủi ro tín dụng còn nhiều hạn chế, năng lực của cán bộ tín dụng còn yếu kém, và chất lượng tài sản đảm bảo LPBank không đảm bảo là những yếu tố có thể dẫn đến nợ xấu. Việc cải thiện quy trình thẩm định, nâng cao năng lực cán bộ, và tăng cường kiểm tra, giám sát khoản vay là những biện pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro tín dụng LPBank và ngăn ngừa nợ xấu.

III. Giải Pháp Giảm Nợ Xấu LPBank Hướng Dẫn Chi Tiết Hiệu Quả 2024

Để giải pháp giảm nợ xấu LPBank hiệu quả, cần có một chiến lược toàn diện và đồng bộ. Các giải pháp có thể được chia thành hai nhóm: giải pháp phòng ngừa và giải pháp xử lý. Giải pháp phòng ngừa tập trung vào việc cải thiện quy trình thẩm định và giám sát khoản vay, nâng cao năng lực quản lý rủi ro, và đa dạng hóa danh mục cho vay. Giải pháp xử lý bao gồm việc tái cơ cấu nợ LPBank, bán tài sản đảm bảo LPBank, khởi kiện khách hàng vi phạm hợp đồng và sử dụng các công cụ tài chính khác để xử lý nợ xấu. Việc lựa chọn giải pháp phù hợp phụ thuộc vào tình hình cụ thể của từng khoản nợ và tình hình tài chính của LPBank. Bên cạnh đó, LPBank cần tuân thủ các quy định của NHNN về xử lý nợ xấu LPBank, bao gồm Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu.

3.1. Phòng Ngừa Nợ Xấu Hoàn Thiện Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng LPBank

Phòng ngừa nợ xấu là chìa khóa để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Việc hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng là một bước quan trọng. LPBank cần rà soát và cải tiến quy trình thẩm định, đảm bảo rằng tất cả các khoản vay đều được đánh giá rủi ro một cách kỹ lưỡng. Cần tăng cường thu thập thông tin về khách hàng vay LPBank, bao gồm thông tin tài chính, lịch sử tín dụng và kế hoạch kinh doanh. Sử dụng các công cụ phân tích rủi ro hiện đại để đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng. Đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ tín dụng để họ có thể nhận diện và đánh giá rủi ro một cách chính xác. Quy trình thẩm định tín dụng cần được tuân thủ nghiêm ngặt, đảm bảo tính minh bạch và khách quan.

3.2. Xử Lý Nợ Xấu Hiệu Quả Tái Cơ Cấu Nợ Thu Hồi Tài Sản Đảm Bảo

Khi nợ xấu phát sinh, việc xử lý nhanh chóng và hiệu quả là rất quan trọng. Tái cơ cấu nợ LPBank là một giải pháp phổ biến, giúp khách hàng có thêm thời gian để trả nợ. LPBank có thể gia hạn thời gian trả nợ, giảm lãi suất cho vay LPBank hoặc chuyển đổi loại tiền tệ của khoản vay. Tuy nhiên, việc tái cơ cấu nợ cần được thực hiện một cách thận trọng, đảm bảo rằng khách hàng có khả năng trả nợ trong tương lai. Nếu khách hàng không có khả năng trả nợ, LPBank có thể tiến hành thu hồi tài sản đảm bảo LPBank để thu hồi vốn. Quy trình đấu giá tài sản LPBank cần được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, đảm bảo tính minh bạch và công bằng.

IV. Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng LPBank Cách Nâng Cao Chất Lượng Danh Mục 2024

Quản lý rủi ro tín dụng là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự chủ động và linh hoạt. LPBank cần xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro tín dụng toàn diện, bao gồm việc xác định, đo lường, kiểm soát và giám sát rủi ro. Hệ thống này cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh những thay đổi trong môi trường kinh doanh và quy định pháp luật. LPBank cần áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về quản lý rủi ro, chẳng hạn như Basel III LPBank, để đảm bảo hoạt động an toàn và hiệu quả. Việc nâng cao chất lượng tín dụng LPBank là yếu tố then chốt để giảm thiểu nợ xấu và đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.1. Xây Dựng Hệ Thống Giám Sát Rủi Ro Tín Dụng Toàn Diện tại LPBank

Hệ thống giám sát rủi ro tín dụng cần được thiết kế để phát hiện sớm các dấu hiệu của nợ có vấn đề LPBank. LPBank cần thiết lập các chỉ số cảnh báo sớm (early warning indicators) để theo dõi tình hình tài chính của khách hàng và tình hình thị trường. Việc giám sát cần được thực hiện thường xuyên và liên tục, đảm bảo rằng các khoản vay đang được quản lý một cách chặt chẽ. Khi phát hiện các dấu hiệu rủi ro, cần có các biện pháp can thiệp kịp thời để ngăn chặn nợ xấu phát sinh.

4.2. Tuân Thủ Basel III Nâng Cao Tiêu Chuẩn Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Việc tuân thủ Basel III LPBank giúp LPBank nâng cao tiêu chuẩn quản lý rủi ro tín dụng và tăng cường khả năng chống chịu với các cú sốc kinh tế. Basel III yêu cầu các ngân hàng phải duy trì một mức vốn tối thiểu để đảm bảo khả năng thanh toán. Ngoài ra, Basel III cũng đưa ra các quy định về quản lý rủi ro thanh khoản và rủi ro hoạt động. Việc tuân thủ Basel III không chỉ giúp LPBank hoạt động an toàn hơn mà còn nâng cao uy tín của ngân hàng trên thị trường quốc tế.

V. Phân Tích Báo Cáo Tài Chính LPBank Đánh Giá Tác Động Nợ Xấu 2024

Việc phân tích báo cáo tài chính LPBank là một công cụ quan trọng để đánh giá tác động của nợ xấu đến tình hình tài chính của ngân hàng. Các chỉ số quan trọng cần được xem xét bao gồm tỷ lệ nợ xấu LPBank, tỷ lệ dự phòng rủi ro LPBank, tỷ lệ bao phủ nợ xấu và kết quả kinh doanh LPBank. Phân tích xu hướng của các chỉ số này trong nhiều năm sẽ giúp nhận diện các vấn đề tiềm ẩn và đưa ra các giải pháp kịp thời. Ngoài ra, cần so sánh các chỉ số của LPBank với các ngân hàng khác trong ngành để đánh giá vị thế cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.

5.1. Đánh Giá Tỷ Lệ Nợ Xấu Dự Phòng Rủi Ro Bao Phủ Nợ Xấu LPBank

Tỷ lệ nợ xấu LPBank cho biết tỷ lệ các khoản nợ không có khả năng trả nợ so với tổng dư nợ. Tỷ lệ dự phòng rủi ro LPBank cho biết mức độ dự phòng mà ngân hàng đã trích lập để bù đắp cho các khoản lỗ tiềm ẩn từ nợ xấu. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu cho biết mức độ dự phòng có thể bù đắp cho các khoản nợ xấu LPBank. Việc đánh giá các tỷ lệ này sẽ giúp hiểu rõ mức độ rủi ro tín dụng của LPBank.

5.2. Phân Tích Ảnh Hưởng Của Nợ Xấu Đến Kết Quả Kinh Doanh LPBank

Nợ xấu có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh LPBank. Việc trích lập dự phòng làm giảm lợi nhuận, trong khi việc xử lý nợ xấu có thể gây ra các khoản lỗ lớn. Phân tích báo cáo tài chính LPBank sẽ giúp định lượng tác động của nợ xấu đến lợi nhuận, doanh thu và các chỉ số tài chính khác. Điều này sẽ giúp ban lãnh đạo LPBank đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp.

VI. Triển Vọng Thách Thức Dự Báo Tình Hình Nợ Xấu LPBank 2024

Triển vọng và thách thức đối với nợ xấu LPBank trong tương lai phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tình hình kinh tế vĩ mô, chính sách của NHNN và chiến lược của LPBank. Cần đánh giá các rủi ro tiềm ẩn và chuẩn bị các phương án ứng phó. Việc tiếp tục cải thiện quy trình quản lý rủi ro, tăng cường giám sát và xử lý nợ xấu là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của LPBank. Bên cạnh đó, LPBank cần chủ động tìm kiếm các cơ hội để mở rộng thị trường và đa dạng hóa hoạt động kinh doanh.

6.1. Dự Báo Xu Hướng Nợ Xấu LPBank Dựa Trên Các Yếu Tố Vĩ Mô

Dự báo xu hướng nợ xấu LPBank cần dựa trên các phân tích về tình hình kinh tế vĩ mô, bao gồm tăng trưởng GDP, lạm phát, lãi suất và tỷ giá hối đoái. Các yếu tố này có thể tác động trực tiếp đến khả năng trả nợ của khách hàng vay LPBank. Cần theo dõi sát sao các diễn biến kinh tế để có những dự báo chính xác và kịp thời.

6.2. Các Thách Thức Cơ Hội Trong Quản Lý Nợ Xấu LPBank

Quản lý nợ xấu LPBank luôn đi kèm với những thách thức và cơ hội. Thách thức bao gồm việc xử lý các khoản nợ khó đòi, đối phó với các biến động kinh tế và tuân thủ các quy định pháp luật. Cơ hội bao gồm việc tận dụng các công cụ tài chính để xử lý nợ xấu, phát triển các sản phẩm tín dụng mới và mở rộng thị trường. Việc nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức sẽ giúp LPBank hoạt động hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về nợ xấu và các nhân tố ảnh hưởng đến nợ xấu. Thực trạng nợ xấu tại ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt giai đoạn 2018 - 2023. Dữ liệu và mô hình nghiên cứu Chương 4.

Kiến nghị và đề xuất giải pháp hạn chế nợ xấu tại LPBank. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỢ XẤU VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NỢ XẤU 1. Cơ sở lý luận về nợ xấu 1. Khái niệm Nợ xấu - một thuật ngữ quen thuộc được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới với từ ngữ “Non - performing loan” (NPL), đôi khi được gọi là “bad debt”, “doubtful debt” (Fofack, 2005) để ám chỉ các khoản nợ khó đòi.

Đối với Berger & De Young (1997) thì đó là “các khoản vay có vấn đề mà ngân hàng khó có thể thu hồi được”. Mỗi một tác giả, mỗi một ngân hàng trung ương và các tổ chức quốc tế riêng biệt có những cách xác định khái niệm về nợ xấu. Vì vậy mà hiện nay vẫn chưa có một quy tắc hay chuẩn mực thống nhất nào nói về chủ đề nợ xấu. Theo quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF, 2004): “Một khoản vay được coi là nợ xấu khi quá hạn thanh toán gốc hoặc lãi 90 ngày hoặc hơn; khi các khoản lãi suất đã quá hạn 90 ngày hoặc hơn đã được vốn hóa, cơ cấu lại, hoặc trì hoãn theo thỏa thuận; khi các khoản thanh toán đến hạn dưới 90 ngày nhưng có thể nhận thấy những dấu hiệu rõ ràng cho thấy người vay sẽ không thể hoàn trả nợ đầy đủ”.

Nói cách khác, đây là một khoản vay quá hạn mà việc thu hồi rất khó khăn khi mà khách hàng đã mất khả năng thanh toán một phần hoặc toàn bộ số gốc và lãi theo đúng các điều kiện trong hợp đồng. Theo Ngân hàng Trung ương liên minh Châu Âu, nợ xấu bao gồm: “ (1) Nợ không thể thu hồi được là: những khoản nợ đã hết hiệu lực hoặc những khoản nợ không có căn cứ đòi bồi thường từ nợ; những khoản nợ mà khách hàng chấm dứt hoạt động kinh doanh, thanh lý tài sản hoặc kinh doanh thua lỗ và tài sản còn lại không đủ để trả nợ.(2) Nợ có thể thu nhưng không thanh toán đầy đủ cho ngân hàng: là những khoản nợ không có tài sản thế chấp hoặc có tài sản thế chấp nhưng không đủ để trả nợ”. Theo chuẩn mực Kế toán quốc tế (IAS) (IFRS, 2005) thì sẽ thường dùng thuật ngữ “khoản nợ bị giảm giá trị” hoặc là “khoản vay có dấu hiệu bị giảm giá trị” (Impaired Loans) thay vì dùng khái niệm nợ xấu (nonperforming Loans). Về cơ bản IAS39 chủ yếu 9 chú trọng tới khả năng hoàn trả của khách hàng vay nợ hơn là thời gian nợ quá hạn đã tới 90 ngày hay chưa.

Theo Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (BCBS, 2006) nợ xấu là “khoản nợ đã quá hạn và ngân hàng thấy người vay không có khả năng trả nợ đầy đủ khi ngân hàng chưa thực hiện hành đồng gì để cố gắng thu hồi”. Ở đây BCBS không đưa ra thời gian giới hạn cụ thể một khoản vay bị coi là nợ xấu bởi điều này tùy thuộc vào quy định của mỗi đất nước. Còn tại đất nước Việt Nam, theo khoản 8 điều 3 Thông tư 11/2021/TT-NHNN ban hành ngày 30 tháng 7 năm 2021: “nợ xấu (NPL) là nợ xấu nội bảng gồm nợ thuộc các nhóm 3, 4, 5”. Trong đó, nợ nhóm 3 còn gọi là nợ dưới tiêu chuẩn bao gồm các khoản nợ quá hạn từ 91 đến 180 ngày và các khoản nợ quy định theo điểm c khoản 1 điều 10 tại Thông tư; nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) bao gồm các khoản nợ quá hạn từ 181 đến 360 ngày và các khoản nợ quy định theo điểm d khoản 1 điều 10 tại Thông tư; nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) thì bao gồm các khoản nợ quá hạn trên 360 ngày và các khoản nợ quy định tại điểm đ khoản 1 điều 10 tại Thông tư.

Tóm lại, tác giả áp dụng khái niệm nợ xấu theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN vào bài nghiên cứu của mình và được trình bày cụ thể ở mục 1. Phân loại nợ Theo khoản 1 điều 10 Thông tư 11/2021/TT-NHNN quy định phân loại các khoản nợ theo 5 nhóm như sau: a) Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn) bao gồm: (i) Khoản nợ trong hạn và được đánh giá là có khả năng thu hồi đầy đủ cả nợ gốc và lãi đúng hạn; (ii) Khoản nợ quá hạn dưới 10 ngày và được đánh giá là có khả năng thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi bị quá hạn và thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi còn lại đúng thời hạn; (iii) Khoản nợ được phân loại vào nhóm 1 theo quy định tại khoản 2 Điều này. 10 b) Nhóm 2 (Nợ cần chú ý) bao gồm: (i) Khoản nợ quá hạn đến 90 ngày, trừ khoản nợ quy định tại điểm a (ii) Khoản này, khoản 3 Điều này; (ii) Khoản nợ được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ lần đầu còn trong hạn, trừ khoản nợ quy định tại điểm b khoản 2, khoản 3 Điều này; (iii) Khoản nợ được phân loại vào nhóm 2 theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều này. c) Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) bao gồm: (i) Khoản nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày, trừ khoản nợ quy định tại khoản 3 Điều này; (ii) Khoản nợ gia hạn nợ lần đầu còn trong hạn, trừ khoản nợ quy định tại điểm b khoản 2, khoản 3 Điều này; (iii) Khoản nợ được miễn hoặc giảm lãi do khách hàng không đủ khả năng trả lãi đầy đủ theo thỏa thuận, trừ khoản nợ quy định tại khoản 3 Điều này; (iv) Khoản nợ thuộc một trong các trường hợp sau đây chưa thu hồi được trong thời gian dưới 30 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi: - Khoản nợ vi phạm quy định tại các khoản 1, 3, 4, 5, 6 Điều 126 Luật Các TCTD (đã sửa đổi, bổ sung); - Khoản nợ vi phạm quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 Điều 127 Luật Các TCTD (đã sửa đổi, bổ sung); - Khoản nợ vi phạm quy định tại các khoản 1, 2, 5 Điều 128 Luật Các TCTD (đã sửa đổi, bổ sung); (v) Khoản nợ trong thời hạn thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra; (vi) Khoản nợ phải thu hồi theo quyết định thu hồi nợ trước hạn của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do khách hàng vi phạm thỏa thuận với tổ chức tín dụng, 11 chi nhánh ngân hàng nước ngoài chưa thu hồi được trong thời gian dưới 30 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi; (vii) Khoản nợ được phân loại vào nhóm 3 theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều này; (viii) Khoản nợ phải phân loại vào nhóm 3 theo quy định tại khoản 4 Điều 8 Thông tư này.

d) Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) bao gồm: (i) Khoản nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày, trừ khoản nợ quy định tại khoản 3 Điều này; (ii) Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn đến 90 ngày theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại lần đầu, trừ khoản nợ quy định tại khoản 3 Điều này; (iii) Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai còn trong hạn, trừ khoản nợ quy định tại điểm b khoản 2, khoản 3 Điều này; (iv) Khoản nợ quy định tại điểm c(iv) khoản 1 Điều này chưa thu hồi được trong thời gian từ 30 ngày đến 60 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi; (v) Khoản nợ phải thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra nhưng quá thời hạn thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra đến 60 ngày mà chưa thu hồi được; (vi) Khoản nợ phải thu hồi theo quyết định thu hồi nợ trước hạn của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do khách hàng vi phạm thỏa thuận với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chưa thu hồi được trong thời gian từ 30 ngày đến 60 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi; (vii) Khoản nợ được phân loại vào nhóm 4 theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều này; (viii) Khoản nợ phải phân loại vào nhóm 4 theo quy định tại khoản 4 Điều 8 Thông tư này. đ) Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) bao gồm: (i) Khoản nợ quá hạn trên 360 ngày; 12 (ii) Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn từ 91 ngày trở lên theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại lần đầu; (iii) Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai quá hạn theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại lần thứ hai; (iv) Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ ba trở lên, trừ khoản nợ quy định tại điểm b khoản 2 Điều này; (v) Khoản nợ quy định tại điểm c(iv) khoản 1 Điều này chưa thu hồi được trên 60 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi; (vi) Khoản nợ phải thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra nhưng quá thời hạn thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra trên 60 ngày mà chưa thu hồi được; (vii) Khoản nợ phải thu hồi theo quyết định thu hồi nợ trước hạn của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do khách hàng vi phạm thỏa thuận với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài chưa thu hồi được trên 60 ngày kể từ ngày có quyết định thu hồi; (viii) Khoản nợ của khách hàng là tổ chức tín dụng đang được kiểm soát đặc biệt, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang bị phong tỏa vốn và tài sản; (ix) Khoản nợ được phân loại vào nhóm 5 theo quy định tại khoản 3 Điều này; (x) Khoản nợ phải phân loại vào nhóm 5 theo quy định tại khoản 4 Điều 8 Thông tư này. Ảnh hưởng của nợ xấu Sự gia tăng của nợ xấu là mối lo ngại lớn của giới chuyên môn, các NHTM, Chính phủ và công chúng bởi nợ xấu không chỉ ảnh hưởng đến riêng ngân hàng mà còn lên toàn bộ nền kinh tế, làm ứ đọng dòng vốn đầu tư, gây nguy hiểm cho an ninh tài chính quốc gia. Đối với nền kinh tế Nợ xấu làm ứ đọng dòng vốn đầu tư.

Khi nợ xấu tăng nhanh, để đảm bảo vấn đề rủi ro thanh khoản, ngân hàng sẽ thận trọng hơn trong việc cấp tín dụng từ đó làm hạn 13 chế khả năng tiếp cận vốn của những người có nhu cầu. Nhất là trong thời kỳ hiện nay, theo báo cáo NHNN 2024 cuối năm 2023 tỷ lệ tín dụng/GDP khoảng 133%, tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn hệ thống NHTM tăng lên 4,03%.