Phân Tích Nhân Tố Tác Động Lên Lạm Phát Việt Nam Bằng Mô Hình P-Star

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh phân tích nhân tố tác động lên lạm phát việt nam bằng mô hình p star, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Lê Minh Châu
• Người hướng dẫn: PGS. TS Lê Phan Thị Diệu Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính – ngân hàng
• Đề tài: Phân Tích Nhân Tố Tác Động Lên Lạm Phát Việt Nam Qua Mô Hình P-Star
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LỜI MỞ ĐẦU
• 1.1. Trình bày vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH P-STAR
• 2.1. Giới thiệu về mô hình P-star
• 2.2. Các điều kiện kinh tế phù hợp với mô hình P-star
• 2.2.1. Mô hình P-star trong nền kinh tế đóng
• 2.2.2. Mô hình P-star trong nền kinh tế nhỏ, mở cửa và cố định tỷ giá hối đoái
• 2.2.3. Mô hình P-star tổng hợp
• 2.3. Tóm lược những nghiên cứu trước đây liên quan nghiên cứu nhân tố lạm phát bằng mô hình P-star
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 1995-2011
• 4. CHƯƠNG 4: KIỂM ĐỊNH VÀ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN LẠM PHÁT BẰNG MÔ HÌNH P-STAR
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: CƠ SỞ DỮ LIỆU CHẠY HỒI QUY
• PHỤ LỤC 2: KIỂM ĐỊNH ADF CÁC BIẾN THAM GIA
• PHỤ LỤC 3: KIỂM ĐỊNH ADF CÁC BIẾN THAM GIA LOGARIT HÓA
• PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH ADF CỦA CÁC BIẾN SAI PHÂN CẤP 1
• PHỤ LỤC 5: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH ADF CỦA CÁC BIẾN CHÊNH LỆCH GIÁ VÀ BIẾN LẠM PHÁT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Nhân Tố Tác Động Lên Lạm Phát Việt Nam

Lạm phát là một trong những vấn đề kinh tế quan trọng tại Việt Nam, đặc biệt từ khi nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường. Việc phân tích các nhân tố tác động lên lạm phát giúp các nhà quản lý đưa ra chính sách phù hợp. Mô hình P-Star đã được áp dụng để định lượng các yếu tố này, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình lạm phát tại Việt Nam.

1.1. Khái Niệm Lạm Phát Và Tầm Quan Trọng Của Nó

Lạm phát được định nghĩa là sự gia tăng liên tục của mức giá hàng hóa và dịch vụ. Nó ảnh hưởng đến sức mua của đồng tiền và là chỉ số quan trọng trong kinh tế vĩ mô.

1.2. Mô Hình P Star Là Gì

Mô hình P-Star là một công cụ phân tích lạm phát, giúp xác định mức giá cân bằng và các yếu tố tác động đến lạm phát trong nền kinh tế.

II. Vấn Đề Lạm Phát Tại Việt Nam Thách Thức Và Cơ Hội

Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn lạm phát khác nhau, từ những năm 1986 đến nay. Các thách thức như biến động giá cả, chính sách tiền tệ và các yếu tố bên ngoài đã ảnh hưởng lớn đến lạm phát. Việc hiểu rõ các vấn đề này là cần thiết để đưa ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Các Nguyên Nhân Chính Gây Ra Lạm Phát

Lạm phát tại Việt Nam chủ yếu do chênh lệch giá trong nước và giá nước ngoài. Các yếu tố như cung cầu, chính sách tiền tệ cũng đóng vai trò quan trọng.

2.2. Tác Động Của Chính Sách Tiền Tệ Đến Lạm Phát

Chính sách tiền tệ có thể làm tăng hoặc giảm lạm phát. Việc điều chỉnh lãi suất và cung tiền cần được thực hiện một cách cẩn thận để tránh gây ra lạm phát cao.

III. Phương Pháp Phân Tích Lạm Phát Qua Mô Hình P Star

Mô hình P-Star cung cấp một phương pháp tiếp cận định lượng để phân tích lạm phát. Bằng cách sử dụng dữ liệu lịch sử và các biến số kinh tế, mô hình này giúp xác định các yếu tố tác động đến lạm phát một cách rõ ràng.

3.1. Cách Thức Hoạt Động Của Mô Hình P Star

Mô hình P-Star dựa trên mối quan hệ giữa cung tiền và mức giá cân bằng. Nó giúp dự đoán xu hướng lạm phát dựa trên các biến số kinh tế.

3.2. Các Dữ Liệu Cần Thiết Để Phân Tích

Các dữ liệu như chỉ số CPI, GDP và tỷ giá hối đoái là cần thiết để chạy mô hình P-Star. Những dữ liệu này giúp xác định chính xác các yếu tố tác động đến lạm phát.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Lạm Phát Việt Nam Qua Mô Hình P Star

Kết quả từ mô hình P-Star cho thấy lạm phát tại Việt Nam chịu ảnh hưởng lớn từ chênh lệch giá nước ngoài. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các yếu tố nội tại như cung cầu và chính sách tiền tệ có tác động không nhỏ đến lạm phát.

4.1. Phân Tích Kết Quả Từ Mô Hình

Kết quả cho thấy mối quan hệ giữa chênh lệch giá trong nước và lạm phát là rõ ràng. Mô hình P-Star đã chứng minh tính hiệu quả trong việc dự đoán lạm phát.

4.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tiễn

Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để điều chỉnh chính sách tiền tệ và các biện pháp kiểm soát lạm phát tại Việt Nam.

V. Kết Luận Và Hướng Đi Tương Lai Trong Nghiên Cứu Lạm Phát

Nghiên cứu về lạm phát Việt Nam qua mô hình P-Star đã mở ra nhiều hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc tiếp tục áp dụng mô hình này sẽ giúp hiểu rõ hơn về các yếu tố tác động đến lạm phát trong bối cảnh kinh tế hiện tại.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Lạm Phát

Nghiên cứu lạm phát không chỉ giúp cải thiện chính sách kinh tế mà còn góp phần ổn định nền kinh tế vĩ mô.

5.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần mở rộng nghiên cứu để xem xét các yếu tố khác như tác động của chính sách tài khóa và các yếu tố toàn cầu đến lạm phát Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lạm phát là một trong những vấn đề kinh tế vĩ mô quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định và phát triển kinh tế của Việt Nam. Từ khi chuyển sang cơ chế thị trường và mở cửa nền kinh tế từ năm 1986, việc xác định các nhân tố tác động lên lạm phát và tìm kiếm giải pháp kiểm soát đã trở thành ưu tiên hàng đầu của các nhà hoạch định chính sách. Giai đoạn nghiên cứu từ quý 2 năm 1995 đến quý 2 năm 2011 được lựa chọn nhằm đánh giá diễn biến lạm phát trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới, đặc biệt sau khi gia nhập WTO năm 2006.

Mục tiêu chính của luận văn là kiểm định tính phù hợp của mô hình P-star trong việc phân tích lạm phát tại Việt Nam, đồng thời xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tiền tệ và phi tiền tệ trong chênh lệch giá trong nước và nước ngoài đến biến động lạm phát. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu quý từ Tổng cục Thống kê và Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF, với 65 quan sát trong giai đoạn trên.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Các chỉ số CPI và GDP deflator được phân tích chi tiết, trong đó nhóm hàng lương thực và thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong rổ hàng hóa tính CPI (39.35%), ảnh hưởng mạnh đến biến động lạm phát. Qua đó, nghiên cứu cũng làm rõ tác động của các yếu tố nội địa và quốc tế trong bối cảnh kinh tế Việt Nam có sự chuyển biến mạnh mẽ trong giai đoạn này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên mô hình P-star, một mô hình kinh tế lượng kết hợp lý thuyết số lượng tiền tệ và thực nghiệm về độ trễ trong điều chỉnh giá cả. Mô hình này xác định mức giá cân bằng (P*) dựa trên cung tiền và các yếu tố kinh tế khác, từ đó dự báo biến động lạm phát dựa trên chênh lệch giữa mức giá thực tế và mức giá cân bằng.

Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết số lượng tiền tệ: Mức giá cân bằng được xác định bởi cung tiền, vòng quay tiền và sản lượng thực tế.
• Mô hình P-star trong nền kinh tế mở với tỷ giá cố định: Mức giá trong nước chịu ảnh hưởng bởi mức giá nước ngoài và tỷ giá hối đoái danh nghĩa, đặc biệt trong điều kiện Việt Nam neo tỷ giá VND với USD.

Ba khái niệm chính trong mô hình gồm:

• Chênh lệch giá trong nước (GAPD): Sự khác biệt giữa mức giá thực tế và mức giá cân bằng trong nước.
• Chênh lệch giá nước ngoài (GAPF): Sự khác biệt giữa mức giá nước ngoài và mức giá cân bằng nước ngoài, điều chỉnh theo tỷ giá hối đoái.
• Kỳ vọng lạm phát: Ảnh hưởng của lạm phát trong quá khứ đến lạm phát hiện tại và tương lai, được mô hình hóa qua các độ trễ của biến lạm phát.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu định lượng thu thập theo quý từ quý 2 năm 1995 đến quý 2 năm 2011, với tổng cộng 65 quan sát. Nguồn dữ liệu bao gồm chỉ số CPI, GDP deflator, cung tiền M2, tỷ giá hối đoái và các chỉ số giá cả trong và ngoài nước, lấy từ Tổng cục Thống kê Việt Nam và IMF.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy kinh tế lượng dựa trên mô hình P-star tổng hợp, kết hợp chênh lệch giá trong nước và nước ngoài. Các bước kiểm định bao gồm:

• Kiểm định tính dừng của các biến bằng kiểm định ADF để đảm bảo tính ổn định của chuỗi thời gian.
• Kiểm định tương quan giữa các biến để xác định mối quan hệ phù hợp với giả thuyết lý thuyết.
• Xác định quốc gia lớn có ảnh hưởng đến lạm phát Việt Nam thông qua phân tích kim ngạch xuất nhập khẩu và biến động tỷ giá.
• Chạy hồi quy với các độ trễ khác nhau của biến lạm phát để tìm mô hình phù hợp nhất, đồng thời kiểm định hiện tượng tự tương quan chuỗi bằng kiểm định Breusch-Godfrey và điều chỉnh bằng biến kỹ thuật AR(2) khi cần thiết.

Timeline nghiên cứu trải dài trong giai đoạn 1995-2011, tập trung phân tích các biến động kinh tế lớn như gia nhập WTO năm 2006, khủng hoảng kinh tế toàn cầu 2008 và các chính sách tiền tệ, tỷ giá của Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mô hình P-star tổng hợp phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam giai đoạn 1995-2011:
   Mô hình hồi quy với độ trễ lạm phát 4 quý cho hệ số xác định R² đạt khoảng 0.48, cao nhất trong các trường hợp thử nghiệm, cho thấy mô hình giải thích tốt biến động lạm phát.

2. Chênh lệch giá trong nước (GAPD) và chênh lệch giá nước ngoài (GAPF) đều có ảnh hưởng tích cực đến lạm phát:
   Hệ số hồi quy của DGAPD_1 khoảng 0.197 và DGAPF_1 khoảng 0.048 đều có ý nghĩa thống kê ở mức 10%, cho thấy cả hai nhân tố đều tác động đến biến động lạm phát, trong đó GAPD có ảnh hưởng mạnh hơn.

3. Độ trễ lạm phát hai quý trước có tác động tích cực và có ý nghĩa đến lạm phát hiện tại:
   Hệ số của biến lạm phát trễ 2 quý có ý nghĩa ở mức 10%, phản ánh kỳ vọng lạm phát dựa trên biến động trong quá khứ, cho thấy lạm phát kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành lạm phát hiện tại.

4. Ảnh hưởng của biến cố kinh tế lớn năm 2008 làm giảm tác động của chênh lệch giá đến lạm phát:
   Lạm phát đột biến năm 2008 (CPI tăng 13.57%, nhóm lương thực thực phẩm tăng 22.84%) làm giảm mức độ ảnh hưởng của các nhân tố chênh lệch giá trong mô hình, thể hiện qua dấu hiệu giảm hệ số hồi quy so với giai đoạn trước đó.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy mô hình P-star tổng hợp là công cụ phù hợp để phân tích lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu, phù hợp với giả định nền kinh tế mở, neo tỷ giá VND với USD. Việc chênh lệch giá trong nước có ảnh hưởng lớn hơn chênh lệch giá nước ngoài phản ánh sự gia tăng vai trò của các yếu tố nội địa trong điều kiện kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển và hội nhập sâu rộng.

Kỳ vọng lạm phát dựa trên lạm phát trong quá khứ là một nhân tố quan trọng, phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy lạm phát kỳ vọng có thể làm tăng áp lực giá cả trong tương lai. Sự kiện khủng hoảng kinh tế toàn cầu 2008 và gia nhập WTO đã tạo ra những biến động lớn, làm thay đổi cơ cấu tác động lên lạm phát, điều này được thể hiện qua sự giảm sút ảnh hưởng của chênh lệch giá trong mô hình.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ diễn biến CPI và GDP deflator, cũng như bảng hồi quy chi tiết các hệ số và mức ý nghĩa, giúp minh họa rõ ràng mối quan hệ giữa các biến và lạm phát. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả phù hợp với các nền kinh tế nhỏ, mở cửa neo tỷ giá cố định, trong đó ảnh hưởng của giá nước ngoài và kỳ vọng lạm phát là những nhân tố không thể bỏ qua.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiểm soát chặt chẽ cung tiền và chính sách tiền tệ:
   Ngân hàng Nhà nước cần duy trì chính sách tiền tệ thận trọng, kiểm soát tăng trưởng cung tiền M2 nhằm hạn chế áp lực lạm phát từ nhân tố tiền tệ, đặc biệt trong các giai đoạn kinh tế biến động mạnh. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm.

2. Quản lý giá các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt nhóm lương thực thực phẩm:
   Do nhóm này chiếm tỷ trọng lớn trong rổ CPI và ảnh hưởng mạnh đến lạm phát, cần có chính sách bình ổn giá, dự trữ hàng hóa và hỗ trợ sản xuất để giảm thiểu biến động giá. Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp. Thời gian: ngắn hạn và trung hạn.

3. Giảm thiểu kỳ vọng lạm phát qua truyền thông và chính sách ổn định kinh tế vĩ mô:
   Tăng cường công tác truyền thông chính sách, minh bạch thông tin và duy trì ổn định kinh tế để giảm kỳ vọng lạm phát tăng cao, góp phần ổn định giá cả trong dài hạn. Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính.

4. Tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế có kiểm soát:
   Đẩy mạnh xuất khẩu, cân bằng cán cân thương mại để giảm áp lực từ chênh lệch giá nước ngoài, đồng thời theo dõi sát biến động tỷ giá và điều chỉnh chính sách phù hợp. Chủ thể: Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước. Thời gian: trung và dài hạn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô:
   Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng và điều chỉnh chính sách tiền tệ, tỷ giá và kiểm soát lạm phát phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng:
   Tham khảo mô hình P-star và phương pháp phân tích để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về lạm phát và các nhân tố kinh tế vĩ mô.

3. Các tổ chức tài chính, ngân hàng thương mại:
   Áp dụng kết quả phân tích để dự báo lạm phát, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh và quản lý rủi ro hiệu quả.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế, tài chính:
   Nắm bắt kiến thức về mô hình P-star, phương pháp phân tích kinh tế lượng và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam, phục vụ cho học tập và nghiên cứu khoa học.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình P-star là gì và tại sao được chọn để phân tích lạm phát?
   Mô hình P-star dựa trên lý thuyết số lượng tiền tệ và độ trễ trong điều chỉnh giá, giúp dự báo lạm phát dựa trên chênh lệch giá trong và ngoài nước. Nó phù hợp với nền kinh tế mở như Việt Nam, đặc biệt khi neo tỷ giá với đồng USD.

2. Tại sao cần kiểm định tính dừng của các biến trong mô hình?
   Kiểm định tính dừng đảm bảo các biến không có xu hướng thay đổi theo thời gian, tránh sai lệch trong phân tích hồi quy và đảm bảo kết quả thống kê có ý nghĩa.

3. Ảnh hưởng của chênh lệch giá trong nước và nước ngoài đến lạm phát như thế nào?
   Cả hai đều tác động tích cực đến lạm phát, nhưng chênh lệch giá trong nước có ảnh hưởng mạnh hơn trong giai đoạn nghiên cứu, phản ánh sự gia tăng vai trò của các yếu tố nội địa.

4. Kỳ vọng lạm phát được mô hình hóa ra sao?
   Kỳ vọng lạm phát được thể hiện qua các độ trễ của biến lạm phát trong mô hình, cho thấy lạm phát trong quá khứ ảnh hưởng đến lạm phát hiện tại và tương lai.

5. Các biến động kinh tế lớn như gia nhập WTO và khủng hoảng 2008 ảnh hưởng thế nào đến lạm phát?
   Những biến động này làm tăng áp lực lạm phát, đồng thời làm giảm tác động của các nhân tố chênh lệch giá trong mô hình, thể hiện sự thay đổi cơ cấu tác động lên lạm phát trong giai đoạn đó.

Kết luận

• Mô hình P-star tổng hợp phù hợp để phân tích lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 1995-2011, với R² đạt gần 0.48 khi sử dụng độ trễ lạm phát 4 quý.
• Chênh lệch giá trong nước và nước ngoài đều tác động tích cực đến lạm phát, trong đó chênh lệch giá trong nước có ảnh hưởng mạnh hơn.
• Kỳ vọng lạm phát dựa trên lạm phát trong quá khứ là nhân tố quan trọng, phản ánh qua độ trễ lạm phát có ý nghĩa thống kê.
• Biến cố kinh tế lớn như khủng hoảng 2008 làm giảm tác động của chênh lệch giá đến lạm phát, cho thấy sự thay đổi trong cơ cấu kinh tế.
• Đề xuất các giải pháp kiểm soát cung tiền, quản lý giá hàng thiết yếu, giảm kỳ vọng lạm phát và tăng cường hội nhập kinh tế có kiểm soát nhằm ổn định lạm phát trong tương lai.

Next steps: Tiếp tục cập nhật dữ liệu mới, mở rộng phân tích sang các yếu tố khác như chính sách tài khóa và tác động của thị trường lao động.

Các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu nên áp dụng mô hình P-star trong phân tích lạm phát để xây dựng các chiến lược kinh tế hiệu quả, góp phần ổn định và phát triển kinh tế Việt Nam bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lời mở đầu. Trình bày vấn đề, câu hỏi, mục tiêu, đối tượng, phạm vi và phương pháp thực hiện nghiên cứu đề tài. Cơ sở lý luận về lạm phát và mô hình P-star. Mục tiêu của chương 2 nhằm khái quát lý thuyết về lạm phát trong nền kinh tế.

Trên cơ sở lý thuyết nền của mô hình, trình bày phương trình mô hình theo từng điều kiện. Đồng thời, tóm lược một số nghiên cứu trước đây có liên quan. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Chương 3. Phân tích tình hình lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn 1995-2011.

Mục tiêu của chương 3 nhằm trình bày sơ lược điều kiện kinh tế tại Việt Nam, đồng thời, trình bày diễn biến lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Từ đó, cung cấp nền tảng đánh giá cho kết quả từ mô hình P-star. Kiểm định và phân tích nhân tố tác động đến lạm phát bằng mô hình P- star. Mục tiêu của chương 4 nhằm kiểm định lại tính phù hợp của mô hình trong điều kiện Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu.

Trên cơ sở phù hợp, nhận định và phân tích chi tiết nhân tố tác động đến lạm phát bằng mô hình. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Chương 2. Cơ sở lý luận về mô hình P-star 2. Giới thiệu về mô hình P-star Mô hình P-star lần đầu tiên được đề cập đến như một dấu hiệu đơn giản đo lường áp lực lạm phát.

P* là mức giá được xác định bởi cung tiền hiện tại và mức cân bằng của thị trường hàng hoá và tài chính, gọi là mức cân bằng. Do có độ trễ trong điều chỉnh đối với những thay đổi liên quan đến tiền tệ không biết trước, mức giá hiện tại phải tăng tạm thời với tốc độ nhanh hơn mức cân bằng để tạo ra mức cân bằng mới tương ứng với những thay đổi tiền tệ này. Những phân tích của Hallman, Porter, và Small (1991) đã cho thấy quan điểm này trong một nghiên cứu mô hình dự báo lạm phát, thường được gọi là mô hình P- star vì mô hình này cho thấy mức giá cân bằng P* mà mức giá thực P có khuynh hướng điều chỉnh hướng đến. Từ chênh lệch giữa mức giá cân bằng và mức giá thực, (P* - P), mô hình P-star dự báo hướng dịch chuyển của tỷ lệ lạm phát.

Chính xác hơn, mô hình dự báo lạm phát sẽ tăng, giảm hay đứng yên khi mức giá thực thấp hơn, cao hơn hoặc bằng với mức giá cân bằng. Mô hình P-star là kết hợp giữa lý thuyết số lượng tiền tệ và kinh nghiệm thực tế quan sát được của độ trễ trong điều chỉnh giá. Những nghiên cứu thực nghiệm cho thấy mô hình P-star đã được thực hiện tại hầu hết các quốc gia, tuy nhiên, đo lường lạm phát tại các quốc gia lớn thường cho kết quả tốt hơn tại các quốc gia nhỏ3. Theo Kool và Tatom (1994), chế độ tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng quan trọng đến việc xác định giá và lạm phát.

Mô hình P-star cổ điển giả định rằng mức giá cân bằng là một hàm số của cung tiền nội tệ. Tuy nhiên, với chế độ tỷ giá hối đoái cố định, mức giá nội địa tại một quốc gia nhỏ sẽ chịu ảnh hưởng từ bên ngoài và khối lượng tiền nội địa trở nên do mức cầu quyết định. Do đó, mô hình P-star có thể được chia ra dựa theo điều kiện kinh tế gồm trong nền kinh tế đóng, nền kinh tế mở có tỷ giá hối đoái cố định. Các điều kiện kinh tế phù hợp với mô hình P-star 2.

Mô hình P-star trong nền kinh tế đóng Nền kinh tế đóng là nền kinh tế không có giao dịch với các nền kinh tế khác trên thế giới, không có xuất nhập khẩu, không có chu chuyển vốn quốc tế. Những thay đổi trong chính 3 Hoeller và Poret (1991) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 sách tiền tệ và thị trường chứng khoán dựa trên những quyết định chính sách và bản thân nền kinh tế. Mô hình P-star về mặt lý thuyết đơn giản và dễ hiểu. Từ lý thuyết số lượng tiền tệ, được xác định như sau: (2.4) trong đó, là khối lượng cung tiền, là vòng quay tiền, và là sản lượng thực.

Tương tự, với mức giá cân bằng trong nước là mức giá được giả định hội tụ trong dài hạn, được xác định như sau: (2.5) trong đó, , lần lượt là giá trị cân bằng của vòng quay tiền và sản lượng đầu ra trong dài hạn. là giá trị của vòng quay tiền dựa trên hàm cầu tiền, xảy ra khi thu nhập bằng. thể hiện mức giá phổ biến khi thu nhập bằng với với khối lượng tiền thực.6) Lấy logarit công thức (2.7) trong đó, logarit được biểu thị bằng chữ viết thường của ký tự viết hoa tương ứng.7) chính là chênh lệch giá trong nước (GAPD). Chênh lệch giữa và cho thấy được hướng dịch chuyển của tỷ lệ lạm phát.

Như vậy, tỷ lệ lạm phát dịch chuyển chịu ảnh hưởng từ chênh lệch của hai nhân tố là sản lượng thực ( ) và vòng quay tiền ( ), hay nhân tố thực và nhân tố tiền tệ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 Trường hợp nhỏ hơn , từ công thức (2.7), ta thấy, nếu tương ứng với khối lượng cung tiền m, buộc phải thấp hơn hoặc sản lượng thực hiện tại tăng cao hơn sản lượng thực cân bằng hoặc cả hai. Sau những yếu tố như độ trễ trong cầu tiền đã kết thúc (work out), tốc độ lưu chuyển tiền sẽ tăng lên , do đó, dịch chuyển đường tổng cầu danh nghĩa lên mức dài hạn tương ứng với khối lượng cung tiền m. Sau khi những độ trễ trong hình thành những kỳ vọng lạm phát và trong dịch chuyển tiền lương danh nghĩa đã được khắc phục (overcome), đường cong tổng cung ngắn hạn sẽ dịch chuyển lên trên.

Sau những điều chỉnh, đường cong tổng cầu dài hạn giao với đường cong tổng cung dài hạn tại mức giá cân bằng, khi đó, tỷ lệ lạm phát có khuynh hướng tăng. Ngược lại, khi lớn hơn , có khuynh hướng dịch chuyển giảm về hướng nên tỷ lệ lạm phát có khuynh hướng giảm. Đối với trường hợp sản lượng thực, giả định vòng quay tiền cân bằng ( ), khi đó, nếu nhỏ/lớn hơn , nghĩa là chênh lệch ( ) âm/dương, thì chênh lệch ( ) sẽ âm/dương tương ứng. Nghĩa là, khi sản lượng thực hiện tại thấp/cao hơn sản lượng cân bằng trong điều kiện vòng quay tiền cân bằng, sản lượng thực sẽ có khuynh hướng tăng/giảm hướng về mức cân bằng, khi đó, tác động làm mức giá hiện tại dịch chuyển tăng/giảm lên mức giá cân bằng.

Nói cách khác, khi sản lượng thực hiện tại không bằng với mức cân bằng, áp lực lạm phát sẽ điều chỉnh mức giá hiện tại về mức giá cân bằng tương ứng. Đối với trường hợp vòng quay tiền, giả định sản lượng thực cân bằng ( = 0), khi đó, nếu nhỏ/lớn hơn , nghĩa là chênh lệch ( ) dương/âm, thì chênh lệch ( ) sẽ dương/âm tương ứng. Nghĩa là, khi vòng quay tiền hiện tại thấp/cao hơn sản lượng căn bằng trong điều kiện sản lượng thực cân bằng, vòng quay tiền hiện tại sẽ có khuynh hướng tăng/giảm về mức cân bằng, khi đó, tác động làm mức giá hiện tại tăng/giảm lên mức cân bằng. Nói cách khác, khi vòng quay tiền không bằng với mức cân bằng (cung tiền không toàn dụng – nghĩa là thừa/thiếu tiền trong lưu thông), áp lực lạm phát sẽ điều chỉnh mức giá hiện tại về mức giá cân bằng tương ứng.

Hệ thống lại, ta có Bảng 2.1 thể hiện quan hệ giữa chênh lệch sản lượng, vòng quay tiền và lạm phát: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quan hệ giữa chênh lệch sản lượng, vòng quay tiền và lạm phát Nhân tố thực (real factor) ( ) ( ) Nhân tố ( ) Lạm phát tăng Lạm phát giảm tiền tệ (| | | |) (monetary Lạm phát tăng factor) (| | | |) ( ) Lạm phát tăng Lạm phát giảm (| | | |) Lạm phát giảm (| | | |) Hallman và cộng sự (1991) đã chỉ ra rằng cân bằng trong dài hạn thì p = p*. Hay nói cách khác, mức giá hiện tại luôn có khuynh hướng điều chỉnh về mức cân bằng. Từ mô hình hồi quy từ dữ liệu nền kinh tế Mỹ 1870-1988, Hallman đưa ra một phương trình kinh tế lượng để phân tích lạm phát cho nền kinh tế Mỹ như sau: ∑ ( ) ∑ (2.8) Trong đó, đại diện cho lạm phát, ( ) là chênh lệch của giá và là sai số của mô hình.

Bởi vì số liệu về lạm phát thường không có tính dừng (nonstationary) nên được sử dụng như là một cách để giải quyết vấn đề của kinh tế lượng. Các độ trễ lần lượt từ 1 đến 4 của i cũng được thử nghiệm để tìm kiếm mô hình giải thích có ý nghĩa nhất. Một trong những nhân tố cấu thành nên kỳ vọng lạm phát cho giai đoạn hiện tại là lạm phát đã xảy ra trong quá khứ. Do vậy, biến là độ trễ của lạm phát cũng được đưa vào.

Trong khi đó, độ trễ của chênh lệch giá ( ) giải thích cho độ trễ thời gian mà chúng ảnh hưởng tới chiều hướng của lạm phát thực tế. Như vậy, mối quan hệ trong phương trình hồi quy trên có thể giúp chúng ta kiểm nghiệm sự chênh lệch của mức giá trong nước lên sự thay đổi của lạm phát và đảm bảo sự có mặt của cả nhân tố thực (sản lượng thực), tiền tệ (vòng quay tiền) lẫn giá trị kỳ vọng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mô hình P-star trong nền kinh tế nhỏ, mở cửa và cố định tỷ giá hối đoái Nền kinh tế nhỏ, mở cửa và cố định tỷ giá hối đoái là nền kinh tế duy trì chính sách tỷ giá hối đoái cố định đồng thời thực hiện chính sách tiền tệ phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của nền kinh tế lớn có ảnh hưởng.

Một chế độ tỷ giá hối đoái cố định thường được neo trong hệ thống so với một quốc gia lớn, quốc gia lớn này thiết lập chính sách tiền tệ nhằm những mục tiêu quốc nội riêng, độc lập với những mục tiêu của những quốc gia nhỏ trong hệ thống. Quốc gia lớn được giả định đủ lớn để không chịu ảnh hưởng bởi việc thực thi chính sách và tác động từ những quốc gia nhỏ. Ngược lại, mỗi quốc gia nhỏ neo chính sách tiền tệ theo quốc gia lớn và duy trì mục tiêu tỷ giá hối đoái cố định. Chính vì điều này mà chính sách tiền tệ của nước lớn có thể lan truyền sang nước nhỏ thông qua kênh tỷ giá hối đoái.