CHƯƠNG I LÝ LUẬN CHUNG VE HOAT ĐỘNG HUY DONG VON CUA NGAN HANG THUONG MẠI 1.1 Khái quát chung về hoạt động huy động vốn trong nền kinh tế nước ta Vốn cho đầu tư cho phát triển kinh doanh, sản xuất là yếu tố sống còn đối với sự phát triển kinh tế của mỗi nước. Với nền kinh tế nước ta như hiện nay viéc có vốn đang là như cầu cấp thiết dé thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa phát triển kinh tế nước đề trở thành một nước phát triển trong khu vực cũng như trên thế giới. Vậy con đường ngắn nhất chỉ có thé làm chính là huy động vốn trong xã hội dé cung câp cho cho nên kinh tê. Huy động vốn là quá trình tập trung các nguồn lực nhàn dỗi trong xã hội để cung ứng vốn cho đầu tư phát triển kinh doanh,sản xuất thúc đây nền kinh tế phát triển.Họat động huy động vốn ở nước ta hiện nay được thực hiện bởi hai nguồn đó là: nguôn von trong nước và nguôn von nước ngoai.
Nguồn vốn huy động trong nước chủ yếu được hình thành do tiết kiệm từ trong dân cư và tổ chức kinh tế. Vốn huy động trong nước ta hiện nay được thực hiện thông qua các kênh sau: thị trường chứng khoán, thị trường vốn, trái phiếu của chính phủ, hệ thống ngân hàng.Nguồn vốn huy động trong nước vô cùng quan đối với mỗi nền kinh tế bất kỳ vì nó tận dụng được các nguồn lực trong nước phát triển đất nước, phát triển đất nước một cách bền vững, cân bằng và nhằm đảm bảo sự kiêm sóat trong nên kinh tê quôc dân. Nguồn vốn huy động nước ngoài được thực hiện thông qua viện trợ của nước ngoài ODA, đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào nước ta FDI, bán trái phiếu chính phủ .Ngu6n vốn huy động từ nước ngoài giúp nướcgiải quyết các khó khăn về vốn trong công cuộc công nghiệp hóa — hiện đại hóa đất nước, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động. Nguồn vốn huy động của Việt Nam trong những năm qua không ngừng tăng cao giúp nước ta đầu tư cơ sở hạ tâng phát triên kinh tê đât nước.
Nhờ vào nguôn vôn huy động trong nước và nước ngoài đã giúp kinh tê nước ta trong những năm Lê Minh Tân Lóp: Thống kê kinh doanh 48 Chuyên đề tốt nghiệp 3 qua có tốc độ phát triển tương đối cao dé hoàn thành sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.2 Tong quan về ngân hàng thương mại và hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại 12.1 Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mai là tổ chức kinh tế kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó dé cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiếu khấu và làm phương tiên thanh toán. Chức nang của ngân hàng thương mại 1.1 Chức năng trung gian tin dung Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại đóng vai trò là cầu nối giữa người thừa vốn và người có nhu cầu về vốn. Với chức năng này, ngân hàng thương mại vừa đóng vai trò là người di vay, vừa đóng vai trò là người cho vay và hưởng lợi nhuận là khoản chênh lệch giữa lãi suất nhận gửi và lãi suất cho vay và góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền và người đi vay: 1.2 — Chức năng tạo trung gian thanh tóan Việc ngân hàng thương mại thực hiện chức năng trung gian thanh toán có ý nghĩa rất to lớn đối với toàn bộ nền kinh tế. Với chức năng này, các ngân hàng thương mại cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán tiện lợi như séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ rút tiền, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng,.
Tùy theo nhu cau, khách hàng có thé chọn cho mình phương thức thanh toán phù hợp. Chức năng tạo phương tiện thanh toán( tạo tiên) Thông qua chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng sử dụng số vốn huy động được dé cho vay, số tiền cho vay ra lại được khách hang sử dung dé mua hang hóa, thanh toán dịch vụ trong khi số dư trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng vẫn được coi là một bộ phận của tiền giao dịch, được họ sử dụng dé mua hàng hóa, thanh toán dịch vụ. Với chức năng này, hệ thống ngân hàng thương mại đã Lê Minh Tân Lóp: Thống kê kinh doanh 48 Chuyên đề tốt nghiệp 4 làm tăng tổng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chị trả của xã hội. Vai trò của NHTM trong nền kinh tế Cùng với sự phát triển của nhiều ngành nghề khác từ khi ra đời và phát triển NHTM đã đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển kinh tế thế giới.
Vai trò của NHTM được thể hiện sau đây: Một là: NHTM là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế Dé phát triển sản xuất kinh doanh các đơn vị kinh tế cần phải có một số lượng vốn lớn đầu tư cho hoạt động sản xuất kinh doanh và các hoạt động khác, khi số vốn mà của các đơn vị kinh tế này không đủ dé thực hiện cho đầu tư phát triển các đơn vị này cần phải đi vay. Băng vốn huy động được trong xã hội thông qua hoạt động tín dụng, Ngân hàng thương mại đã cung ứng vốn cho mọi hoạt động kinh tế, đáp ứng nhu cầu vốn kịp thời cho quá trình sản xuất. Hai là: NHTM là công cụ dé nhà nước điều tiết nền kinh tế vĩ mô NHTM được Ngân hàng nhà nước cung cấp vốn cho hoạt động và sử dụng như một công cụ để quản lý hoạt động tiền tệ, điều chỉnh chính sách tiền tệ quốc gia. Nhà nước điều tiết Ngân hàng, Ngân hàng dẫn dắt thị trường thông qua hoạt động tín dụng và thanh toán giữa các NHTM trong hệ thống từ đó góp phần mở rộng khối lượng tiền cung ứng trong lưu thông và thông qua cung tín dụng cho các ngành trong nền kinh tế.
NHTM thực hiện việc dẫn dắt các luồng tiền tập và phân chia vốn của thị trường, điều khiển chúng một cách có hiệu quả. Ba là: NHTM là cầu nối giữa doanh nghiệp với thị trường Hoạt động của các doanh nghiệp chịu sự tác động mạnh mẽ của các quy luật kinh tế như: quy luật giá trị, quy luật cung cầu,quy luật cạnh tranh. Dé đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến máy móc thiết bị hiện đại và tiên tiến, năng cao chất lượng, tăng năng xuất.những hoạt động này của doanh nghiệp cần một số lượng vốn lớn nhiều lúc nó vượ quá khả năng tài chính của công ty. Vậy dé giải quyết van đề khó khăn đó doanh nghiệp tìm đến ngân hang vay vốn dé đầu tư cho phát triển kinh doanh,sản xuất.
Thông qua hoạt động cấp tin dụng cho doanh nghiệp ngân hang là cầu nối doanh nghiệp với thị trường. Lê Minh Tân Lóp: Thống kê kinh doanh 48 Chuyên đề tốt nghiệp 5 Bồn là: NHTM là cầu nối giữa nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế Nền tài chính quốc gia là cầu nối giữa với nền tài chính thế giới thông qua hoạt động của NHTM trong các lĩnh vực kinh doanh như nhận tiền gui, cho vay, nghiệp vu thanh toán, nghiệp vụ ngoại hối và các nghiệp vụ khác. Đặc biệt là hoạt động thanh toán quốc tế, buôn bán ngoại hối, quan hệ tín dụng với các ngân hàng nha nước của NHTM trực tiếp hoặc giám tiếp tác động góp phan thúc đây hoạt động thanh toán xuất nhập khâu, thông qua đó NHTM đã thực hiện vai trò điều tiết chính trong nước phù hợp với sự vận động của nền tài chính quốc tế. Hoạt động huy động vốn của NHTM 1.
Đặc trưng của hoạt động huy động vốn của NHTM Tổng nguồn vốn của ngân hàng bao gồm: Vốn chủ sở hữu và vốn huy động từ các nguồn khác nhau. Trong đó, vốn chủ sỡ hữu chiếm một phần nhở còn lại nguồn vốn đi vay từ các đối tượng khác nhau chiếm một tỷ trọng ở mức 70- 80%. Đây là nguồn vốn chủ yếu đáp ứng nhu cầu tín dụng của khách hàng và mang lại thu nhập chủ yếu của Ngân hàng, bản chất của vốn huy động là tài sản thuộc các chủ sở hữu khác nhau, không thuộc quyền sở hữu của ngân hàng nhưng Ngân hàng được quyền sử dụng trong thời gian huy động vốn. Ngân hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi khi đến kỳ hạn đối với tiền gửi có kỳ hạn hoặc khi khách có nhu cầu rút tiền gửi không kỳ hạn.
Cùng với sử dụng vốn, huy động vốn là một trong hai nghiệp vụ quan trọng nhất của NHTM, huy động vốn giúp ngân hàng huy động được nguồn vốn từ tô chức, cá nhân và thành phần khác trong nền kinh tế nhằm đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của mình được diễn ra thường xuyên và liên tục. Tam quan trọng của nguồn vốn huy động đối với hệ thong NHTM Cũng như các ngành nghề kinh doanh khác, để cho hoạt động kinh doanh diễn ra thường xuyên và liên tục thì cần phải có tư liệu sản xuất. Ngân hàng thương mại là doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ trong đó tiền là nguyên liệu chính trong sự tao ra sản phẩm ngân hàng, là một thứ nguyên liệu độc tôn khong thể thiếu. Hoạt động tìm kiếm tư liệu sản xuất của Ngân hàng là hoạt động huy động vốn.
Vì vậy hoạt động của Ngân hàng phục thuộc rất vào tình hình huy động vốn của chính Ngân hàng đó. Lê Minh Tân Lóp: Thống kê kinh doanh 48 Chuyên đề tốt nghiệp 6 Thứ nhất: Nguồn vốn huy động có ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô của các Ngân hàng Nguồn vốn khả dụng của Ngân hàng có ảnh hưởng trực tiếp đến việc mở rộng hay thu hẹp tín dụng. So với các ngân hàng nhỏ thì các ngân hàng lớn có các khoản mục về đầu tư cho vay đa dạng hơn, phạm vi và khối lượng tín dụng cũng lớn hơn, trong khi đó các Ngân hàng nhỏ có giới hạn phạm vi hoạt động chủ yếu trong một khu vực nhỏ hay một quốc gia nhỏ. Nếu khả năng vốn của Ngân hàng lớn thì Ngân hàng có thể mở rộng quy mô (về quy mô tín dụng, thời gian tín dụng.) và sẵn sang đáp ứng nhu cầu của khách hàng về các dịch vụ của Ngân hàng.