Phân Tích Hoạt Động Cho Thuê Tài Chính Tại Việt Nam

Khám phá các giải pháp thúc đẩy hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam trong bài luận văn chi tiết này. Tìm hiểu xu hướng và tiềm năng phát triển.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phân Tích Hoạt Động Cho Thuê Tài Chính Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TOÀN QUAN VỀ CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1. Lịch sử hình thành và phát triển cho thuê tài chính
• 1.2. Khái niệm và phân biệt cho thuê tài chính với cho thuê hoạt động
• 1.3. Các yếu tố trong một giao dịch cho thuê tài chính
• 1.4. Các loại hình cho thuê tài chính
• 1.5. Kỹ thuật tài trợ cho thuê tài chính
• 1.6. Lợi ích của cho thuê tài chính
• 1.7. Vai trò của cho thuê tài chính trong nền kinh tế hiện đại
• 1.8. Kinh nghiệm về hoạt động cho thuê tài chính
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM
• 2.1. Sự ra đời và phát triển của ngành cho thuê tài chính trong hệ thống tài chính ở Việt Nam trong thời gian qua
• 2.2. Thực trạng cho thuê tài chính ở Việt Nam trong thời gian qua
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển ngành cho thuê
• 3.2. Hoàn thiện các văn bản pháp lý tiến tới xây dựng luật cho thuê
• 3.3. Phát triển các dịch vụ cho thuê
• 3.4. Nâng cao năng lực quản trị của công ty cho thuê tài chính
• 3.5. Các giải pháp hỗ trợ để phát triển hoạt động cho thuê tài chính ở Việt Nam
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Hoạt Động Cho Thuê Tài Chính

Hoạt động cho thuê (leasing) đã tồn tại từ rất lâu trong lịch sử. Các giao dịch thuê tài sản đã xuất hiện từ năm 2800 trước Công nguyên tại thành phố Summerian. Tài sản cho thuê bao gồm công cụ lao động nông nghiệp, đất đai, quyền sử dụng nước, và súc vật. Bộ luật Hammurabi (1700 TCN) đã đề cập đến hoạt động này. Đến đầu thế kỷ 19, hoạt động cho thuê tăng đáng kể. Sau Thế chiến II, đặc biệt tại Hoa Kỳ, giao dịch cho thuê có những bước nhảy vọt. Công ty United States Leasing Corporation ra đời và thực hiện hoạt động cho thuê một cách hệ thống. Từ đó, hoạt động cho thuê được chia thành thuê hoạt động và thuê tài chính. Theo thống kê, giao dịch cho thuê tài chính toàn cầu đạt khoảng 350 tỷ USD vào năm 1994. Đây đã trở thành một hình thức tài trợ phổ biến, đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp.

1.1. Lịch Sử Hình Thành Leasing Tài Chính Thế Giới

Hoạt động leasing tài chính có nguồn gốc từ rất xa xưa, tuy nhiên, hình thức hiện đại của nó bắt đầu phát triển mạnh mẽ vào thế kỷ 20. Sau chiến tranh thế giới thứ II, nhu cầu về vốn để tái thiết và phát triển kinh tế tăng cao, tạo điều kiện cho leasing tài chính trở thành một công cụ hiệu quả. Hoa Kỳ là quốc gia tiên phong trong việc phát triển leasing tài chính, sau đó lan rộng sang châu Âu và các khu vực khác trên thế giới. Theo tài liệu, United States Leasing Corporation đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn này. Sự ra đời của các công ty leasing tài chính chuyên nghiệp đã chuyên nghiệp hóa và mở rộng quy mô của hoạt động này.

1.2. Sự Phát Triển của Cho Thuê Tài Chính Việt Nam

Ngành cho thuê tài chính ở Việt Nam ra đời muộn hơn so với các nước châu Á khác. Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực này vào năm 1994. Năm 1993, IFC đã tư vấn cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc xây dựng quy chế cho thuê tài chính. Các văn bản pháp lý như Quyết định 149/QĐ-NH5 (1995) và Nghị định 64/CP (1995) đã tạo hành lang pháp lý cho hoạt động này. Công ty cho thuê tài chính quốc tế Việt Nam (VILC) là công ty liên doanh đầu tiên, đánh dấu bước phát triển quan trọng của ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam, như luận án đã đề cập đến.

II. Phân Biệt Cho Thuê Tài Chính vs Cho Thuê Hoạt Động

Cho thuê (a lease) là thỏa thuận chủ sở hữu tài sản (bên cho thuê) nhượng lại cho bên khác (bên thuê) quyền sử dụng tài sản để nhận tiền thuê. Chuẩn mực số 6 của Hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam quy định cho thuê là sự thỏa thuận giữa bên cho thuê và bên thuê tài sản về việc chuyển quyền sử dụng. Cho thuê tài chính và cho thuê hoạt động là hai hình thức phổ biến. Cho thuê tài chính (financial lease) là hình thức tín dụng trung hạn, trong đó quyền sở hữu tài sản có thể chuyển giao cho bên thuê. Cho thuê hoạt động (operating lease) là hình thức cho thuê mà bên cho thuê sở hữu tài sản và cho thuê với thời hạn ngắn hơn nhiều so với thời gian hữu dụng của tài sản.

2.1. Định Nghĩa Cho Thuê Tài Chính Chuẩn Nhất

Cho thuê tài chính (financial lease) là một hình thức tín dụng trung và dài hạn, theo đó bên cho thuê mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê và cho bên thuê sử dụng tài sản đó trong một thời gian nhất định. Theo Nghị định 16/2001/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam, tổng số tiền thuê ít nhất phải tương đương với giá trị của tài sản tại thời điểm ký hợp đồng. Reed và Edward.Gill cho rằng cho thuê tài chính là một hình thức tín dụng trung hạn. Điều quan trọng cần nhấn mạnh là, bên cho thuê vẫn giữ quyền sở hữu tài sản trong suốt thời hạn thuê, theo tài liệu.

2.2. Đặc Điểm Nổi Bật của Cho Thuê Hoạt Động

Cho thuê hoạt động (Operating lease) là hình thức cho thuê mà bên cho thuê vẫn giữ quyền sở hữu tài sản và chịu trách nhiệm về bảo trì, sửa chữa. Thời hạn thuê thường ngắn hơn nhiều so với thời gian hữu dụng của tài sản. Bên thuê có thể hủy hợp đồng trước thời hạn sau khi thông báo trước. Quyền gia hạn hợp đồng và định đoạt tài sản thuộc về bên cho thuê. Nói cách khác, thuê hoạt động là hình thức thuê mà trong đó các rủi ro và ưu đãi liên quan tới tài sản thuê không được chuyển giao từ bên cho thuê sang bên thuê.

2.3. So Sánh Chi Tiết Thuê Tài Chính vs Thuê Hoạt Động

Sự khác biệt chính giữa thuê tài chính và thuê hoạt động nằm ở việc chuyển giao rủi ro và lợi ích liên quan đến tài sản. Trong thuê tài chính, phần lớn các rủi ro và lợi ích được chuyển giao cho bên thuê, trong khi đó, trong thuê hoạt động, bên cho thuê vẫn giữ lại các rủi ro và lợi ích này. Thời hạn thuê tài chính thường dài hơn và không thể hủy ngang, còn thời hạn thuê hoạt động ngắn hơn và có thể hủy ngang. Bên cạnh đó, quyền sở hữu tài sản cũng là yếu tố quan trọng để phân biệt hai hình thức này.

III. Thách Thức Giải Pháp Phát Triển Cho Thuê Tài Chính

Mặc dù có nhiều ưu điểm, hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Các thách thức bao gồm: khung pháp lý chưa hoàn thiện, nhận thức về cho thuê tài chính còn hạn chế, và khả năng quản lý rủi ro của các công ty cho thuê tài chính còn yếu. Để thúc đẩy hoạt động cho thuê tài chính, cần có các giải pháp đồng bộ như: hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao nhận thức về cho thuê tài chính, và tăng cường năng lực quản lý rủi ro cho các công ty cho thuê tài chính.

3.1. Rào Cản Pháp Lý cho Thị Trường Cho Thuê Tài Chính

Một trong những rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam là khung pháp lý chưa hoàn thiện. Các quy định pháp luật về cho thuê tài chính còn thiếu đồng bộ, chồng chéo và chưa phù hợp với thực tiễn. Điều này gây khó khăn cho các công ty cho thuê tài chính trong việc triển khai hoạt động và bảo vệ quyền lợi của mình. Cần có sự rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định pháp luật liên quan để tạo môi trường pháp lý thuận lợi hơn cho cho thuê tài chính.

3.2. Nâng Cao Nhận Thức về Leasing Tài Chính

Nhận thức về leasing tài chính của các doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích và ưu điểm của leasing tài chính so với các hình thức tài trợ khác. Điều này dẫn đến việc họ ít sử dụng leasing tài chính để đầu tư và phát triển. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá và đào tạo về leasing tài chính để nâng cao nhận thức của các doanh nghiệp và tạo điều kiện cho họ tiếp cận với dịch vụ này.

3.3. Quản Lý Rủi Ro Cho Thuê Tài Chính Hiệu Quả

Rủi ro cho thuê tài chính là một vấn đề quan trọng cần được quan tâm. Các công ty cho thuê tài chính phải đối mặt với nhiều loại rủi ro khác nhau, như rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường, rủi ro hoạt động và rủi ro pháp lý. Để giảm thiểu rủi ro, các công ty cho thuê tài chính cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả, bao gồm việc đánh giá, đo lường, kiểm soát và giám sát rủi ro.

IV. Ứng Dụng Hiệu Quả của Cho Thuê Tài Chính Việt Nam

Cho thuê tài chính có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận vốn và đầu tư vào tài sản cố định. Nhiều ngành nghề đã hưởng lợi từ cho thuê tài chính, như vận tải, xây dựng, và sản xuất. Theo các nghiên cứu, cho thuê tài chính giúp doanh nghiệp tăng cường năng lực cạnh tranh, nâng cao hiệu quả hoạt động và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để hiệu quả hoạt động cho thuê tài chính được tối ưu, cần có sự phối hợp giữa các bên liên quan.

4.1. Lợi Nhuận Cho Thuê Tài Chính và Đóng Góp Kinh Tế

Lợi nhuận cho thuê tài chính không chỉ mang lại lợi ích cho các công ty cho thuê tài chính mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Thông qua việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp, cho thuê tài chính giúp tăng cường sản xuất, tạo ra việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Các doanh nghiệp có thể sử dụng vốn từ cho thuê tài chính để mua sắm máy móc, thiết bị hiện đại, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, như được đề cập trong tài liệu gốc.

4.2. Các Ngành Hưởng Lợi từ Hoạt Động Cho Thuê

Nhiều ngành công nghiệp đã hưởng lợi từ hoạt động cho thuê, bao gồm vận tải, xây dựng, sản xuất, và y tế. Trong ngành vận tải, cho thuê tài chính giúp các doanh nghiệp mua sắm xe tải, tàu thuyền, và máy bay. Trong ngành xây dựng, cho thuê tài chính giúp các doanh nghiệp thuê máy móc, thiết bị xây dựng. Trong ngành sản xuất, cho thuê tài chính giúp các doanh nghiệp đầu tư vào dây chuyền sản xuất hiện đại. Theo luận án, ngành y tế cũng có thể sử dụng cho thuê tài chính để mua sắm thiết bị y tế đắt tiền.

V. Xu Hướng Tương Lai của Cho Thuê Tài Chính Việt Nam

Thị trường cho thuê tài chính Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Với sự phát triển của kinh tế và nhu cầu vốn ngày càng tăng của các doanh nghiệp, cho thuê tài chính sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các xu hướng cho thuê tài chính mới như cho thuê trực tuyến và cho thuê xanh sẽ ngày càng phổ biến.

5.1. Tiềm Năng Phát Triển của Ngành Cho Thuê Tài Chính

Tiềm năng phát triển của ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam là rất lớn. Với sự gia tăng của số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), nhu cầu về vốn để đầu tư và mở rộng sản xuất kinh doanh cũng ngày càng tăng cao. Cho thuê tài chính là một giải pháp tài chính linh hoạt và hiệu quả, giúp các SMEs tiếp cận vốn một cách dễ dàng hơn. Theo các chuyên gia, cho thuê tài chính sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

5.2. Các Xu Hướng Cho Thuê Tài Chính Mới Nổi Bật

Các xu hướng cho thuê tài chính mới đang nổi lên trên thế giới và dần được áp dụng tại Việt Nam. Một trong số đó là cho thuê trực tuyến (online leasing), cho phép các doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ cho thuê một cách nhanh chóng và tiện lợi thông qua internet. Một xu hướng khác là cho thuê xanh (green leasing), tập trung vào việc cho thuê các tài sản thân thiện với môi trường. Cần có sự điều chỉnh từ phía các công ty cho thuê tài chính để thích ứng.

VI. Đánh Giá Hoạt Động Cho Thuê Tài Chính Kết Luận

Tóm lại, hoạt động cho thuê tài chính đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, đầu tư vào tài sản cố định và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với tiềm năng phát triển lớn và các giải pháp đồng bộ, cho thuê tài chính sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, bao gồm cơ quan quản lý nhà nước, các công ty cho thuê tài chính, và các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ cho thuê tài chính.

6.1. Tóm Tắt Các Điểm Quan Trọng về Cho Thuê Tài Chính

Cho thuê tài chính là một hình thức tín dụng trung và dài hạn, trong đó bên cho thuê mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê và cho bên thuê sử dụng tài sản đó trong một thời gian nhất định. Cho thuê tài chính có nhiều ưu điểm so với các hình thức tài trợ khác, như linh hoạt, thủ tục đơn giản, và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, cho thuê tài chính cũng có một số rủi ro, như rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường, và rủi ro pháp lý.

6.2. Kiến Nghị để Phát Triển Cho Thuê Tài Chính Bền Vững

Để phát triển cho thuê tài chính một cách bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ như: hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao nhận thức về cho thuê tài chính, tăng cường năng lực quản lý rủi ro cho các công ty cho thuê tài chính, và khuyến khích các công ty cho thuê tài chính áp dụng các công nghệ mới. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan để tạo môi trường thuận lợi cho cho thuê tài chính phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Đoàn Thanh Hà với đề tài "Một số giải pháp thúc đẩy hoạt động cho thuê tài chính ở Việt Nam" được hoàn thành năm 2003 tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, thuộc chuyên ngành Kinh tế. Nghiên cứu tập trung vào cơ chế vận hành và giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính – một kênh tín dụng trung và dài hạn trong hệ thống tài chính tiền tệ.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Bối cảnh nghiên cứu của luận án xuất phát từ xu thế hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam khi tham gia Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN (AFTA), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC), ký kết Hiệp định Thương mại song phương Việt - Mỹ và sự kiện Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Theo số liệu từ Cục Thống kê được văn bản trích dẫn, năm 2002 thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam là 439,5 USD, trong khi năm 1995 mức thu nhập bình quân của Việt Nam là 220 USD, so với Indonesia là 705 USD và Brunei là 18.085 USD. Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm tránh nguy cơ tụt hậu. Để thực hiện đường lối này, nhu cầu về vốn, kỹ thuật và quản lý trở nên cấp bách.

Cho thuê tài chính là phương thức tài trợ vốn trung và dài hạn mới được đưa vào áp dụng tại Việt Nam từ giữa thập niên 1990. Mặc dù có những ưu thế nhất định trong việc tài trợ máy móc, thiết bị cho doanh nghiệp mà không đòi hỏi tài sản thế chấp truyền thống, nhưng hoạt động này tại Việt Nam trong thời gian đầu vận hành chưa thực sự phát triển do các nguyên nhân khách quan và chủ quan. Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là việc thiếu vắng các nghiên cứu hệ thống hóa cơ sở lý luận, tổng kết kinh nghiệm quốc tế và đánh giá toàn diện thực trạng vận hành nghiệp vụ này tại Việt Nam nhằm đưa ra hệ thống giải pháp thúc đẩy đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được văn bản xác định cụ thể như sau:

1. Nghiên cứu lịch sử hình thành, bản chất của cho thuê tài chính và những kinh nghiệm hoạt động cho thuê tài chính ở một số quốc gia trên thế giới.
2. Phân tích thực trạng hoạt động của ngành cho thuê tài chính trong hệ thống tài chính ở Việt Nam trong giai đoạn từ khi hình thành đến năm 2003.
3. Đề xuất một số giải pháp có căn cứ khoa học và thực tiễn nhằm thúc đẩy hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Nội dung hoạt động cho thuê tài chính, sự ra đời và phát triển của ngành cho thuê tài chính trong hệ thống tài chính ở Việt Nam cùng các mối quan hệ giao dịch liên quan đến pháp luật, tín dụng, phân tích tài chính, kế toán, thuế và bảo hiểm.
• Phạm vi không gian: Thị trường tài chính Việt Nam; đồng thời nghiên cứu so sánh kinh nghiệm thực tiễn tại các quốc gia phát triển và đang phát triển (Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Pháp, Nhật Bản, Trung Quốc, Thụy Điển, Hàn Quốc).
• Phạm vi thời gian: Khảo sát quá trình chuẩn bị và vận hành hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam từ năm 1993 (giai đoạn Công ty Tài chính Quốc tế - IFC tư vấn cho Ngân hàng Nhà nước) cho đến năm 2003.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước được điểm lại trong văn bản

Tác giả đã tổng hợp các tài liệu và công trình nghiên cứu về lịch sử, lý luận và thực tiễn hoạt động cho thuê tài chính:

• Tài liệu lịch sử và pháp luật cổ đại: Các khảo cứu về nguồn gốc hoạt động cho thuê tài sản từ năm 2800 trước Công nguyên tại thành phố Sumerian của người Ur cổ đại, cùng các quy định cho thuê trong Bộ luật Hammurabi của vua Babylon (khoảng năm 1700 trước Công nguyên) được tổng hợp trên cơ sở luật của người Sumerian và người Achaia cổ đại.
• Tài liệu lý thuyết tín dụng và định nghĩa chuyên ngành: Nghiên cứu của Reed và Edward Gill xác định cho thuê tài chính là một hình thức tín dụng trung hạn; các định nghĩa của Hiệp hội các công ty cho thuê tài chính Thụy Điển (Association of Finance Companies, Sweden).
• Hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế và quốc gia: Tiêu chuẩn phân loại giao dịch cho thuê tài chính của Hội đồng Tiêu chuẩn Kế toán Tài chính Hoa Kỳ (FASB); Chuẩn mực Kế toán Quốc tế số 17 (IAS 17) của Ủy ban Tiêu chuẩn Kế toán Quốc tế (IASC); và Chuẩn mực số 6 trong Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam.
• Tài liệu kinh nghiệm quốc tế: Các dữ liệu tổng kết sự ra đời của United States Leasing Corporation (thành lập đầu thập niên 1950 tại Hoa Kỳ); luật thuê tài sản "Crédit Bail" năm 1960 tại Pháp; số liệu ngành cho thuê tài sản của Hiệp hội cho thuê tài sản Anh năm 1993; quá trình thành lập và phát triển của các công ty cho thuê tài chính Nhật Bản (Công ty cho thuê tài chính Nhật Bản, Phương Đông, Tokyo thành lập năm 1963–1964); mô hình liên doanh của Công ty cho thuê tài chính Phương Đông Trung Quốc (China Orient Leasing Co. Ltd thành lập tháng 2/1981).

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Luận án định vị nghiên cứu của mình vào việc làm rõ bản chất kinh tế và kỹ thuật tài trợ của hoạt động cho thuê tài chính trong điều kiện một nền kinh tế đang chuyển đổi; giải quyết các vướng mắc về khung pháp lý, cơ chế kế toán, thuế và quy trình nghiệp vụ thẩm định rủi ro tại các công ty cho thuê tài chính Việt Nam giai đoạn đầu hình thành.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

• Khái niệm cho thuê tài chính (Financial Lease / Capital Lease): Là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác. Bên cho thuê cam kết mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu pháp lý đối với tài sản. Bên thuê sử dụng tài sản và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thỏa thuận. Khi kết thúc thời hạn, bên thuê có quyền lựa chọn mua lại tài sản hoặc tiếp tục thuê.
• Tiêu chí phân loại theo IAS 17 và FASB: Luận án dựa trên 4 tiêu chuẩn quốc tế:
  1. Quyền sở hữu tài sản được chuyển giao cho bên thuê khi kết thúc hợp đồng.
  2. Hợp đồng có quy định quyền chọn mua tài sản theo giá danh nghĩa/tượng trưng.
  3. Thời hạn thuê chiếm phần lớn thời gian hữu dụng của tài sản (FASB quy định $\ge 75%$).
  4. Hiện giá của các khoản tiền thuê tối thiểu lớn hơn hoặc bằng giá trị tài sản (FASB quy định $\ge 90%$).
• Khung pháp lý và kế toán Việt Nam: Nghị định số 64/CP ngày 09/10/1995; Quyết định số 149/QĐ-NH5 ngày 27/05/1995; Nghị định số 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001 của Chính phủ; Chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định theo Quyết định số 1062 TC/QĐ/CSTC ngày 14/11/1996; Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Quyết định số 1141-TC/QĐ/QĐKT ngày 01/11/1995 của Bộ Tài chính.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Luận án sử dụng phương pháp luận tư duy hệ thống, dựa trên nền tảng của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm:

• Phương pháp kết hợp diễn dịch và quy nạp nhằm làm sáng tỏ các mối quan hệ giữa cái chung (lý thuyết tài chính quốc tế) và cái riêng (thực tiễn tại Việt Nam).
• Phương pháp phân tích - tổng hợp và so sánh đối chiếu quy định pháp lý, chuẩn mực kế toán giữa các quốc gia.
• Phương pháp thống kê mô tả nhằm xử lý và trình bày số liệu kinh tế.

Nguồn tư liệu và dữ liệu

• Dữ liệu thống kê từ Cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Niên giám Thống kê.
• Kết quả điều tra, khảo sát thị trường và báo cáo tài chính của các công ty cho thuê tài chính tại Việt Nam.
• Các văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Báo cáo và tư liệu chuyên ngành từ các tổ chức quốc tế (IFC, IASC, FASB, hiệp hội cho thuê các nước).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về cho thuê tài chính

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về lịch sử hình thành, khái niệm, phân loại, kỹ thuật định giá, lợi ích và kinh nghiệm quốc tế về cho thuê tài chính.

1. Lịch sử hình thành và phát triển:

• Giao dịch cho thuê đã xuất hiện từ năm 2800 TCN tại thành phố Sumerian của người Ur cổ đại (cho thuê công cụ nông nghiệp, đất đai, quyền sử dụng nước, súc vật cày kéo).
• Hoạt động cho thuê hiện đại hình thành sau Thế chiến thứ II với sự ra đời của United States Leasing Corporation vào đầu thập niên 1950 tại Hoa Kỳ, đánh dấu việc phân nhánh hoạt động cho thuê thành thuê hoạt động và thuê tài chính.
• Năm 1960, Pháp công nhận cho thuê tài chính trong luật với tên gọi "Crédit Bail"; cùng năm 1960 hợp đồng cho thuê đầu tiên tại Anh được ký kết.
• Đến năm 1994, tổng giá trị giao dịch cho thuê tài chính trên toàn thế giới đạt khoảng 350 tỷ USD. Tại Hoa Kỳ, năm 1987 giá trị giao dịch đạt 107,9 tỷ USD, tăng trưởng 7%/năm, chiếm 25%–30% tổng tài trợ thiết bị hàng năm. Tại Anh, ngành công nghiệp thuê tài sản năm 1993 đạt 49 tỷ bảng Anh, trong đó cho thuê tài chính chiếm khoảng 50%.

2. Tiêu chuẩn và phân biệt cho thuê tài chính với cho thuê hoạt động: Văn bản tổng hợp các tiêu chuẩn xác định giao dịch cho thuê tài chính tại một số quốc gia và chuẩn mực quốc tế:

Tiêu thức so sánh	Chuẩn mực IAS	Hoa Kỳ	Anh	Nhật Bản	Hàn Quốc	Việt Nam
Chuyển giao quyền sở hữu	Có	Có	Có	Có	Không quy định cụ thể	Có
Quyền chọn mua	Có	Có	Không bắt buộc	Không bắt buộc	Không bắt buộc	Không bắt buộc
Hủy ngang hợp đồng	Không được	Không được	Không được	Không được	Không được	Không được
Thời hạn thuê theo thời gian hữu dụng	Phần lớn	$\ge 75%$ (tối đa $\le 30$ năm)	Phần lớn	$\le 10$ năm: 70%; $> 10$ năm: 60%	$\le 5$ năm: 70%; $> 5$ năm: 60% (tối đa 120%)	Chiếm phần lớn thời gian hữu dụng
Hiện giá tiền thuê tối thiểu	Bằng hoặc lớn hơn giá trị hợp lý	$\ge 90%$	$\ge 90%$	$\ge 90%$	Không nêu cụ thể	Ít nhất tương đương giá trị tài sản

Sự khác biệt căn bản giữa hai hình thức cho thuê được tổng kết qua 8 tiêu chí:

Tiêu thức	Cho thuê tài chính	Cho thuê hoạt động
1. Quyền hủy ngang hợp đồng	Không được hủy ngang (nếu không bên nào vi phạm)	Được quyền hủy ngang hợp đồng
2. Rủi ro về tài sản	Bên thuê chịu mọi rủi ro	Bên thuê không chịu nếu không do lỗi của mình
3. Cung ứng tài sản	Do bên thuê yêu cầu bên cho thuê mua từ nhà cung cấp	Do bên cho thuê cung cấp theo yêu cầu sử dụng
4. Dự định chuyển quyền sở hữu	Có	Không
5. Thời hạn hợp đồng thuê	Dài, chiếm phần lớn thời gian hữu dụng của tài sản	Ngắn, chiếm một phần rất nhỏ thời gian hữu dụng
6. Mức vốn gốc thu hồi trong hợp đồng	Gần bằng hoặc bằng giá trị tài sản ban đầu	Nhỏ hơn nhiều so với giá trị tài sản ban đầu
7. Chi phí bảo trì, dịch vụ và bảo hiểm	Bên thuê chịu	Bên cho thuê chịu
8. Loại tài sản sử dụng trong giao dịch	Động sản và bất động sản có giá trị lớn (máy móc, tàu hỏa, máy bay...)	Thiết bị văn phòng (máy photocopy, vi tính, ô tô văn phòng...)

3. Các yếu tố và loại hình giao dịch:

• Chủ thể tham gia: Bên cho thuê (Lessor), Bên thuê (Lessee), Nhà cung cấp (Manufacturer/Supplier), Nhà cho vay (Lender).
• Thời hạn thuê: Gồm thời hạn thuê cơ bản (Basic lease period - không được hủy ngang, thu hồi đủ vốn và lãi) và thời hạn gia hạn tùy chọn (Optional renewal period - phí thuê thường từ 1%–2% vốn đầu tư ban đầu).
• Phân loại giao dịch:
  • Theo số tiền hoàn trả: Cho thuê hoàn trả toàn bộ (Full-payout lease) và Cho thuê hoàn trả từng phần (Non-full payout lease).
  • Theo quan hệ chủ thể: Cho thuê hai bên; Cho thuê ba bên; Cho thuê hợp tác (Leveraged lease - vay không quá 80% giá trị tài sản; ví dụ: năm 1989 Vietnam Airlines thuê 2 máy bay ATR 72 trị giá 20 triệu USD từ Stock Leasing LTD với sự tài trợ của 4 ngân hàng Pháp; kế hoạch thuê B767 năm 2002, 4 chiếc B777 năm 2003 và mua 5 chiếc A321); Mua và cho thuê lại (Buying and Lease back); Cho thuê giáp lưng (Under lease); Cho thuê trả góp (Hire-Purchase / Lease-Purchase).

4. Kỹ thuật định giá và quy trình nghiệp vụ:

• Giá thuê được cấu thành từ: chi phí mua thiết bị, chi phí tiếp thị trực tiếp, chi phí quản trị chung, khoản dự phòng rủi ro không thu hồi được vốn, lợi nhuận biên tế và giá trị còn lại của tài sản.
• Quy trình nghiệp vụ gồm các bước: Lựa chọn thiết bị $\rightarrow$ Nộp giấy đề nghị cho thuê $\rightarrow$ Ký hợp đồng cho thuê $\rightarrow$ Mở L/C hoặc đặt hàng $\rightarrow$ Giao nhận, lắp đặt, chạy thử $\rightarrow$ Thực hiện hợp đồng $\rightarrow$ Thanh lý hoặc gia hạn hợp đồng.

5. Kinh nghiệm quốc tế:

• Nhật Bản: Bắt đầu từ 1963–1964; hạch toán ngoài bảng cân đối kế toán giúp không làm thay đổi tỷ số nợ của doanh nghiệp; có sự tham gia vốn của ngân hàng và công ty bảo hiểm; mạng lưới quốc tế mở rộng (hơn 20 công ty có văn phòng tại New York).
• Trung Quốc: Khởi đầu tháng 2/1981 với sự ra đời của China Orient Leasing Co. Ltd (liên doanh với Nhật Bản). Doanh thu năm 1981 đạt 13,2 triệu USD, đến năm 1987 đạt xấp xỉ 1 tỷ USD (tổng giai đoạn 1981–1987 đạt 3 tỷ USD). Sau 10 năm có hơn 60 công ty cho thuê (hơn 25 liên doanh) tại hơn 12 tỉnh, thành. Hãng hàng không dân dụng Trung Quốc (CAAC) đã thuê trên 65 máy bay. Hoạt động cho thuê đáp ứng nhu cầu đổi mới công nghệ của hơn 400.000 xí nghiệp quốc doanh vừa và nhỏ cùng hơn 1 triệu xí nghiệp cấp phường, xã.

Chương 2: Thực trạng hoạt động cho thuê tài chính ở Việt Nam

Chương 2 phản ánh quá trình ra đời và thực trạng hoạt động của ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam:

• Sự hình thành khung pháp lý và mạng lưới tổ chức:
  • Năm 1993, IFC tư vấn Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, soạn thảo quy chế cho thuê tài chính.
  • Năm 1994, Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam chuẩn bị triển khai hoạt động này.
  • Ngày 27/05/1995, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành Quyết định 149/QĐ-NH5 về Thể lệ tín dụng thuê mua.
  • Ngày 09/10/1995, Chính phủ ban hành Nghị định 64/CP về Quy chế tạm thời về tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê tài chính; sau đó là Thông tư 03/TT-NH5, Thông tư 07/TT-BKH/ĐT, Thông tư 61/TT-TCT và Nghị định 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001.
  • Công ty liên doanh đầu tiên được thành lập là Công ty Cho thuê Tài chính Quốc tế Việt Nam (VILC) với vốn điều lệ 5 triệu USD, gồm các bên góp vốn: Ngân hàng Công thương Việt Nam - ICBV (19%), Công ty Tài chính Quốc tế - IFC (15%), Ngân hàng Tín dụng Nhật Bản - NCB (17%), Công ty Cho thuê Công nghiệp Hàn Quốc - KILC (32%), Ngân hàng Ngoại thương Pháp - BFCE (17%).
  • Từng có thời kỳ cả nước hình thành tới 9 công ty cho thuê tài chính.
• Thực trạng hoạt động: Luận án đánh giá những kết quả đạt được trong việc cung ứng vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp, đồng thời phân tích những tồn tại về cơ cấu nguồn vốn huy động, các rủi ro pháp lý, chính sách thuế, thủ tục đăng ký quyền sở hữu tài sản và những vướng mắc trong thu hồi tài sản khi bên thuê vi phạm hợp đồng.

Chương 3: Một số giải pháp thúc đẩy hoạt động cho thuê tài chính ở Việt Nam

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp phát triển ngành cho thuê tài chính tại Việt Nam:

1. Xác định định hướng phát triển: Gắn liền hoạt động cho thuê tài chính với chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2020, tập trung tài trợ công nghệ và thiết bị hiện đại.
2. Hoàn thiện môi trường pháp lý: Rà soát, sửa đổi các văn bản pháp lý hiện hành, khắc phục sự chồng chéo giữa các quy định của Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và cơ quan đăng ký tài sản, tiến tới xây dựng Luật Cho thuê tài chính chuyên biệt.
3. Phát triển các dịch vụ cho thuê: Mở rộng danh mục sản phẩm dịch vụ, triển khai các phương thức cho thuê hợp tác, mua và cho thuê lại (leaseback), cho thuê bất động sản và các dự án thiết bị trọn gói.
4. Nâng cao năng lực quản trị của công ty cho thuê tài chính: Cải tiến quy trình thẩm định dự án, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hoàn thiện kỹ thuật định giá tiền thuê, cơ cấu lại nguồn vốn và tăng cường quản trị rủi ro tín dụng.
5. Các giải pháp hỗ trợ đồng bộ: Hoàn thiện chính sách thuế (thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, trích khấu hao tài sản thuê), tháo gỡ vướng mắc trong việc đăng ký giao dịch bảo đảm và tăng cường vai trò hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận về cho thuê tài chính, làm rõ sự khác biệt giữa cho thuê tài chính và cho thuê hoạt động dựa trên các chuẩn mực quốc tế (IAS 17, FASB) và quy định pháp luật của các quốc gia.
• Phân tích chi tiết các kỹ thuật tài trợ, cơ cấu hình thành giá thuê và các mô hình giao dịch cho thuê phổ biến trong nền kinh tế thị trường.
• Tổng kết các bài học kinh nghiệm phát triển ngành cho thuê tài chính từ các nước phát triển (Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Nhật Bản) và nước đang phát triển có điều kiện tương đồng (Trung Quốc).

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Đánh giá có hệ thống quá trình hình thành và thực trạng vận hành của ngành cho thuê tài chính non trẻ tại Việt Nam từ năm 1993 đến năm 2003.
• Chỉ ra các điểm nghẽn cụ thể về pháp lý, chính sách thuế, hạch toán kế toán và công tác quản trị rủi ro đang cản trở sự phát triển của các công ty cho thuê tài chính tại Việt Nam.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất

• Đề xuất lộ trình hoàn thiện văn bản pháp quy tiến tới xây dựng Luật Cho thuê tài chính.
• Kiến nghị điều chỉnh chế độ kế toán và chính sách thuế đối với tài sản cho thuê tài chính nhằm khuyến khích doanh nghiệp đổi mới thiết bị.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực nội tại cho các công ty cho thuê tài chính về quy trình thẩm định, cơ cấu vốn và quản trị rủi ro tài sản.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Phạm vi khảo sát thực tế của luận án tập trung vào giai đoạn đầu hình thành thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam (đến năm 2003), khi số lượng công ty cho thuê tài chính còn hạn chế (tối đa 9 công ty) và khuôn khổ pháp lý chủ yếu dựa trên Nghị định 64/CP và bước đầu thực hiện Nghị định 16/2001/NĐ-CP.
• Dữ liệu thực nghiệm của thị trường trong nước ở giai đoạn này chủ yếu là số liệu thống kê mô tả, phản ánh giai đoạn sơ khởi của các định chế tài chính phi ngân hàng tại Việt Nam.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Nghiên cứu tác động của việc ban hành các luật chuyên ngành trong tương lai đối với hoạt động của thị trường cho thuê tài chính.
• Khảo sát chuyên sâu việc áp dụng các mô hình tài trợ cho thuê phức tạp như cho thuê tài sản xuyên biên giới, cho thuê hợp tác quy mô lớn đối với phương tiện vận tải hàng không, hàng hải và tổ hợp công nghiệp nặng.

---

Giá trị tham khảo

Luận án có giá trị tham khảo chuyên môn đối với các đối tượng cụ thể:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo phần cơ sở lý luận, hệ thống bảng biểu so sánh tiêu chuẩn cho thuê quốc tế (IAS 17, FASB) và phân tích kỹ thuật tài trợ cho thuê tài chính.
• Giảng viên đại học: Sử dụng làm tài liệu tham khảo trong giảng dạy các học phần về Thị trường tài chính, Tín dụng ngân hàng và Các định chế tài chính phi ngân hàng.
• Nhà quản trị tại các công ty cho thuê tài chính và ngân hàng thương mại: Tham khảo quy trình nghiệp vụ thẩm định, các yếu tố hình thành giá thuê và kỹ thuật xử lý hợp đồng cho thuê hợp tác, mua và cho thuê lại.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư): Tham khảo các luận cứ về hoàn thiện chính sách thuế, chế độ kế toán khấu hao và định hướng xây dựng luật chuyên ngành.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Bốn tiêu chuẩn để xác định một giao dịch là cho thuê tài chính theo Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IAS 17) gồm những gì?

Theo IAS 17 được trích dẫn trong luận án, một giao dịch được xác định là cho thuê tài chính nếu thỏa mãn ít nhất một trong bốn tiêu chuẩn:

1. Quyền sở hữu tài sản được chuyển giao trước khi hợp đồng chấm dứt.
2. Hợp đồng có quy định quyền chọn mua tài sản theo giá tượng trưng/danh nghĩa.
3. Thời hạn hợp đồng chiếm phần lớn thời gian hữu dụng của tài sản.
4. Hiện giá của các khoản tiền thuê tối thiểu lớn hơn hoặc gần bằng giá trị tài sản.

2. Cơ cấu góp vốn của Công ty Cho thuê Tài chính Quốc tế Việt Nam (VILC) khi thành lập gồm những đối tác nào?

Công ty Cho thuê Tài chính Quốc tế Việt Nam (VILC) được thành lập với vốn điều lệ 5 triệu USD, bao gồm 5 đối tác góp vốn:

• Ngân hàng Công thương Việt Nam (ICBV): 19%
• Công ty Cho thuê Công nghiệp Hàn Quốc (KILC): 32%
• Ngân hàng Ngoại thương Pháp (BFCE): 17%
• Ngân hàng Tín dụng Nhật Bản (NCB): 17%
• Công ty Tài chính Quốc tế (IFC): 15%

3. Tại sao cho thuê tài chính mang lại lợi ích hoãn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp cho bên thuê?

Theo Quyết định số 1062 TC/QĐ/CSTC ngày 14/11/1996 và Quyết định số 1141-TC/QĐ/QĐKT ngày 01/11/1995 của Bộ Tài chính, thời gian khấu hao tài sản cố định thuê tài chính được tính bằng thời gian thuê ghi trong hợp đồng. Do thời gian thuê thường ngắn hơn thời gian hữu dụng thực tế của tài sản, bên thuê có thể đẩy nhanh mức trích khấu hao và hạch toán toàn bộ tiền thuê vào chi phí hợp lý của kỳ kinh doanh, từ đó làm giảm thu nhập chịu thuế và hoãn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trong những năm đầu sử dụng tài sản.

4. Giá cả cho thuê tài chính được hình thành từ những yếu tố cấu thành nào?

Theo văn bản luận án, giá cả cho thuê tài chính được xác định dựa trên 6 yếu tố cơ bản:

1. Chi phí mua thiết bị (khoản chi phí lớn nhất, tính trên cơ cấu vốn, quy mô và thời hạn thuê).
2. Chi phí tiếp thị trực tiếp (chi phí phục vụ mua sắm, công chứng, hoa hồng môi giới nếu có).
3. Chi phí quản trị chung (chi phí biến đổi và cố định của bên cho thuê).
4. Khoản dự phòng rủi ro không thu hồi được vốn tài trợ.
5. Lợi nhuận biên tế (phụ thuộc vào mức sinh lời trên vốn và mức độ cạnh tranh thị trường).
6. Giá trị còn lại của tài sản cho thuê tại thời điểm kết thúc hợp đồng.

5. Kinh nghiệm phát triển cho thuê tài chính tại Trung Quốc trong giai đoạn 1981–1987 được luận án ghi nhận như thế nào?

Ngành cho thuê tài chính Trung Quốc bắt đầu từ tháng 2/1981 với sự ra đời của China Orient Leasing Co. Ltd. Doanh thu toàn ngành tăng từ 13,2 triệu USD năm 1981 lên xấp xỉ 1 tỷ USD năm 1987; tổng doanh thu 6 năm đạt 3 tỷ USD. Sau 10 năm, Trung Quốc có hơn 60 công ty cho thuê tài chính (trong đó hơn 25 công ty liên doanh với nước ngoài) hoạt động tại hơn 12 tỉnh, thành. Riêng Cơ quan Quản lý Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) đã thuê trên 65 máy bay để mở rộng hoạt động.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Đoàn Thanh Hà (2003) đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về nghiệp vụ cho thuê tài chính, phân định rõ ràng giữa cho thuê tài chính và cho thuê hoạt động theo các chuẩn mực kế toán quốc tế và văn bản pháp luật Việt Nam. Công trình phân tích quá trình hình thành và những khó khăn, hạn chế trong thực tiễn vận hành của các công ty cho thuê tài chính tại Việt Nam từ năm 1993 đến năm 2003. Trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm phát triển thị trường của các quốc gia như Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Nhật Bản và Trung Quốc, luận án đã đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện thể chế pháp lý, chính sách thuế, nâng cao năng lực quản trị và phát triển dịch vụ cho thuê tài chính tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ĐOÀN THANH HÀ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2003 53 MUÏC LUÏC Trang Muïc luïc MÔÛ ÑAÀU ---------------------------------------------------------------------------- 1 Chöông1: TOÅNG QUAN VEÀ CHO THUEÂ TAØI CHÍNH -------------------------------------- 4 1. Lòch söû hình thaønh vaø phaùt trieån cho thueâ taøi chính -------------------- 4 1. Khaùi nieäm vaø phaân bieät cho thueâ taøi chính vôùi cho thueâ hoaït ñoäng-- 8 1.

Caùc yeáu toá trong moät giao dòch cho thueâ taøi chính---------------------16 1. Caùc loaïi hình cho thueâ taøi chính ------------------------------------------20 1. Kyõ thuaät taøi trôï cho thueâ taøi chính ---------------------------------------28 1. Lôïi ích cuûa cho thueâ taøi chính---------------------------------------------35 1.

Vai troø cuûa cho thueâ taøi chính trong neàn kinh teá hieän ñaïi ------------42 1. Kinh nghieäm veà hoaït ñoäng cho thueâ taøi chính--------------------------43 Chöông 2: THÖÏC TRAÏNG HOAÏT ÑOÄNG CHO THUEÂ TAØI CHÍNH ÔÛ VIEÄT NAM ------ 53 2. Söï ra ñôøi vaø phaùt trieån cuûa ngaønh cho thueâ taøi chính trong heä thoáng taøi chính ôû Vieät Nam trong thôøi gian qua -------------------------------53 2. Thöïc traïng cho thueâ taøi chính ôû Vieät Nam trong thôøi gian qua -------72 Chöông 3: MOÄT SOÁ GIAÛI PHAÙP THUÙC ÑAÅY HOAÏT ÑOÄNG CHO THUEÂ TAØI CHÍNH ÔÛ VIEÄT NAM ----------------------------------------------------------------------- 106 3.

Ñònh höôùng phaùt trieån ngaønh cho thueââ -------------------------------- 106 3. Hoaøn thieän caùc vaên baûn phaùp lyù tieán tôùi xaây döïng luaät cho thueâ-- 111 54 3. Phaùt trieån caùc dòch vuï cho thueââ ----------------------------------------- 113 3. Naâng cao naêng löïc quaûn trò cuûa coâng ty cho thueâ taøi chính----------122 3.

Caùc giaûi phaùp hoã trôï ñeå phaùt trieån hoaït ñoäng cho thueâ taøi chính ôû Vieät Nam ---------------------------------------------------------------------143 KEÁT LUAÄN ------------------------------------------------------------------------159 DANH MUÏC COÂNG TRÌNH CUÛA TAÙC GIAÛ ÑAÕ COÂNG BOÁ ------------162 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO -------------------------------------------------------163 PHUÏ LUÏC 55 MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Ngaøy nay, vôùi xu theá toaøn caàu hoùa neàn kinh teá Vieät Nam ñang daàn hoøa nhaäp vaøo quyõ ñaïo cuûa neàn kinh teá theá giôùi laø thaønh vieân cuûa Hieäp hoäi caùc nöôùc Ñoâng Nam AÙ (ASEAN), khu vöïc maäu dòch töï do ASEAN (AFTA) vaø laø thaønh vieân cuûa toå chöùc hôïp taùc kinh teá chaâu AÙ – Thaùi bình döông (APEC). Gaàn ñaây, Hieäp Ñònh thöông maïi Vieät – Myõ ñaõ ñöôïc hai Chính phuû thoâng qua vaø Trung Quoác vôùi daân soá khoaûng 1,2 tyû ngöôøi ñaõ laø thaønh vieân ñaày ñuû cuûa toå chöùc thöông maïi theá giôùi (WTO), ñaây laø cô hoäi thuaän lôïi ñoàng thôøi cuõng laø thaùch thöùc khoâng nhoû ñoái vôùi caùc doanh nghieäp Vieät Nam khi tieáp caän thò tröôøng quoác teá cuõng nhö thò tröôøng trong nöôùc. Trong boái caûnh coù nhieàu chuyeån bieán cuûa neàn kinh teá theá giôùi nhö theá, neàn kinh teá Vieät Nam laïi caøng phaûi hoái haû ñöông ñaàu vôùi nhöõng thaùch thöùc môùi vaø phaûi tieáp tuïc vöôn leân nöõa ñeå hoøa nhaäp vaøo neàn kinh teá trong khu vöïc cuõng nhö treân theá giôùi.

Caàn phaûi khaúng ñònh raèng: Vieät Nam ñang thuoäc nhoùm caùc nöôùc keùm phaùt trieån, neáu so saùnh trong khu vöïc thì Vieät Nam ñang tuït haäu khaù xa. Theo soá lieäu töø Cuïc thoáng keâ, thì naêm 2002 thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi ôû Vieät Nam laø 439,5 USD[43]. Trong khi ñoù naêm 1995, con soá thu nhaäp bình quaân ñaàu ngöôøi ôû caùc nöôùc trong khu vöïc ASEAN laàn löôït laø: Brunei 18.085 USD, Indonesia 705 USD, Vieät Nam 220 USD [17, tr. Xuaát phaùt töø tình hình hieän nay vaø yeâu caàu phaùt trieån ñaát nöôùc trong thôøi kyø môùi, maø ñöôøng loái cuûa Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam xaùc ñònh laø 56 “Ñaåy maïnh coâng nghieäp hoùa - hieän ñaïi hoùa, xaây döïng neàn kinh teá ñoäc laäp töï chuû, ñöa nöôùc ta thaønh moät nöôùc coâng nghieäp,…”[1].

Tuy nhieân, ñeå thöïc hieän ñöôïc chieán löôïc naøy ñoøi hoûi phaûi coù söï quyeát taâm cuûa moãi caáp moãi ngaønh, phaùt huy noäi löïc vaø vaän duïng toái ña nguoàn ngoaïi löïc maø trong ñoù chuù troïng ñeán vaán ñeà voán, kyõ thuaät vaø quaûn lyù.