chương I của khóa luận, em sẽ giới thiệu tổng quan về đơn vị thực tập, dịch vụ Internet Banking và các hình thức tấn công mạng, các biện pháp bảo mật và tiêu chuẩn mã hóa tiên tiến AES. Kết quả của chương này sẽ tạo nền tảng cho việc trình bày cơ sở lý thuyết về giải pháp nghiên cứu được đề cập trong chương tiếp theo. Tổng quan về đơn vị thực tập Công ty Cổ phần (CP) Mattech là một công ty trẻ, được thành lập năm 2020, chuyên về tư vấn các giải pháp công nghệ thông tin (CNTT) và phát triển phần mềm. Với các tổ chức CNTT và cả các tổ chức ngoài CNTT, Mattech luôn lắng nghe yêu cầu của khách hàng và sẵn sàng giúp họ đạt được đạt được các mục tiêu đa dạng thông qua các giải pháp kỹ thuật số và công nghệ tiên tiến.
Website: https://mattech.vn/about-us/ Địa chỉ: Tầng 5, Tòa nhà NewSkyLine, Khu đô thị mới Văn Quán - Yên Phúc, Phường Văn Quán, Quận Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam. Năm 2024 được coi là may mắn khi Mattech có cơ hội được trở thành nhà cung cấp dịch vụ cho ngân hàng số của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển BIDV. Đây cũng là cơ hội để em tiếp cận thông tin, kiến thức thực hiện đề tài khóa luận này. Tổng quan về dịch vụ Internet Banking 1.
Khái niệm Internet Banking 1. Định nghĩa Theo (Tan & Teo, 2000), Internet Banking (hay còn gọi là Ngân hàng điện tử) là dịch vụ của ngân hàng cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch và quản lý tài khoản của mình thông qua trang web của ngân hàng. Dịch vụ Internet Banking Nguồn: https://tanbinhthanhpho.vn/ Vũ Thị Hồng Ngọc – K23HTTTB 4 Khóa luận tốt nghiệp Phân tích, đánh giá thực trạng bảo mật trong dịch vụ Internet Banking của một số nước trên thế giới và Việt Nam. Đề xuất mô hình bảo mật cho dịch vụ Internet Banking của ngân hàng BIDV Khi mới ra mắt, khách hàng sử dụng dịch vụ IB để truy vấn thông tin tài khoản và các dịch vụ mà ngân hàng cung cấp.
Nhờ sự phát triển của các công nghệ không đồng bộ và công nghệ giao dịch điện tử an toàn, ngày càng nhiều ngân hàng sử dụng IB như một kênh giao dịch và truy xuất thông tin. Do đó, khách hàng có thể thực hiện các giao dịch ngân hàng thông thường (thanh toán hóa đơn, chuyển tiền, in sao kê,…). Khách hàng có thể thực hiện các giao dịch này ở bất kỳ đâu, miễn là có kết nối internet. Lịch sử hình thành và phát triển Internet Banking Dựa theo nghiên cứu trong bài báo “Customers' Expectations for Next GenerationIB” (Seetharaman, Singhal, Galdhar, Raj, & Saravanan, 2016), dịch vụ IB bắt đầu hình thành vào đầu những năm 1980.
Nottingham Building Society và The Bank of Scotland là một trong những ngân hàng đầu tiên cung cấp dịch vụ ngân hàng trực tuyến. Ban đầu, các dịch vụ ngân hàng trực tuyến cho phép khách hàng xem sao kê và thanh toán hóa đơn. Đối với các dịch vụ khác, chẳng hạn như gửi hoặc rút tiền, khách hàng vẫn phải đến các chi nhánh ngân hàng truyền thống. Những năm 1980 được coi là thời điểm ra đời của IB.
Vào những năm 1990, với sự phát triển nhanh chóng của CNTT, nhiều ngân hàng triển khai dịch vụ IB tới khách hàng. Một số ngân hàng bắt đầu cung cấp các dịch vụ như xem các giao dịch ngân hàng, thanh toán hóa đơn, v. Nhìn chung, cách tiếp cận ngân hàng trực tuyến lúc bấy giờ còn thụ động, hầu hết các trang web của ngân hàng chỉ được sử dụng cho các tài liệu giới thiệu thông tin. Lịch sử phát triển của Internet Banking Nguồn: https://thefinancialbrand.com/ Vũ Thị Hồng Ngọc – K23HTTTB 5 Khóa luận tốt nghiệp Phân tích, đánh giá thực trạng bảo mật trong dịch vụ Internet Banking của một số nước trên thế giới và Việt Nam.
Đề xuất mô hình bảo mật cho dịch vụ Internet Banking của ngân hàng BIDV Từ năm 2000, dịch vụ IB phát triển nhanh chóng trên toàn cầu. Trong giai đoạn này, trọng tâm chính của IB là bảo mật, quyền riêng tư, tốc độ giao dịch, dễ sử dụng, độ tin cậy và khả năng phản hồi giao dịch. Vào cuối thập kỷ, việc cung cấp dịch vụ IB trở thành điều cần thiết đối với hầu hết các ngân hàng. Ngày nay, hầu hết các ngân hàng đang cạnh tranh khốc liệt với nhau để giành thị phần bằng cách cung cấp các dịch vụ IB thuận tiện và hấp dẫn.
Lĩnh vực IB đã trở thành một “đại dương đỏ”, đầy cạnh tranh gay gắt vì hầu hết các ngân hàng đều cung cấp các dịch vụ và tính năng ngân hàng trực tuyến tương tự nhau. Các tổ chức ngân hàng cần không ngừng thay đổi mô hình để đưa dịch vụ IB lên một tầm cao đổi mới. Các loại hình Internet Banking Dựa trên các cấp độ tiện ích khác nhau do ngân hàng cung cấp, IB được chia thành 3 loại hình chính (Gaur, 2023), (DBS Bank, 2022): ● Transactional Internet Banking Dịch vụ IB giao dịch là loại hình dịch vụ ngân hàng trực tuyến xử lý tất cả các dịch vụ giao dịch tài chính hoặc thanh toán. Khách hàng cần có tài khoản IB đang hoạt động và mật khẩu để thực hiện các giao dịch tài chính như chuyển tiền, thanh toán hóa đơn thẻ tín dụng, hóa đơn tiện ích, tạo tiền gửi kỳ hạn và đầu tư vào chứng khoán.
● Informational Internet Banking IB cung cấp thông tin còn được gọi là ngân hàng trực tuyến cơ bản. Cơ bản ở đây đề cập đến trang web của ngân hàng, cung cấp thông tin về các sản phẩm và dịch vụ khác nhau mà ngân hàng cung cấp. Với tư cách là khách hàng, được quyền truy cập hạn chế vào thông tin chung có sẵn trên trang web và có thể gửi các câu hỏi để biết thông tin chi tiết qua email. Thông thường, IB cung cấp thông tin bao gồm các điều khoản ngân hàng cơ bản như các loại tài khoản khác nhau, cung cấp khoản vay, tiện ích ngân hàng ưu tiên, các dự án bất động sản liên kết với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng và vị trí ATM gần nhất, v.
● Communicative Internet Banking Trong loại hình dịch vụ IB này, các ngân hàng cho phép khách hàng thực hiện các chức năng giao tiếp đơn giản như đăng ký các dịch vụ khác nhau như vay tiền và đặt câu hỏi liên quan đến số dư tài khoản của mỗi khách hàng. Giao tiếp giữa ngân hàng và khách hàng diễn ra thông qua chatbot ảo. Các chatbot này được trang bị để cung cấp cho khách hàng thông tin tổng hợp và chuyển hướng họ đến bộ phận chăm sóc khách hàng nếu cần. Khách hàng cũng có thể đặt các câu hỏi chung về yêu cầu số dư tối thiểu, chuyển tiền, các loại tài khoản ngân hàng và thẻ được cung cấp, v.
Vũ Thị Hồng Ngọc – K23HTTTB 6 Khóa luận tốt nghiệp Phân tích, đánh giá thực trạng bảo mật trong dịch vụ Internet Banking của một số nước trên thế giới và Việt Nam. Đề xuất mô hình bảo mật cho dịch vụ Internet Banking của ngân hàng BIDV 1. Lợi ích của Internet Banking Dựa theo nghiên cứu của (Obeidat & Saxena, 2016) và (Quân & Quang, 2016) về lợi ích của IB, đây là một trong nhiều ứng dụng công nghệ hiện đại do ngân hàng cung cấp, với khả năng xử lý thông tin trực tuyến, dịch vụ IB đã cung cấp các dịch vụ thanh toán và truy vấn trực tuyến cho khách hàng. Đây là một giải pháp để nâng cao chất lượng và hiệu quả của dịch vụ, qua đó IB giúp các ngân hàng nâng cao khả năng cạnh tranh và thực hiện chiến lược toàn cầu hóa mà không cần mở chi nhánh ở nước ngoài.
Đối với khách hàng Đối với khách hàng, IB đã mang lại khách hàng những trải nghiệm mới, giúp cho khách hàng tiết kiệm thời gian, chi phí,… khi khách hàng có thể thực hiện giao dịch nhanh chóng, thuận tiện và hiệu quả. Điều này được thể hiện ở Hình 1. Lợi ích của Internet Banking đối với người dùng Nguồn: Tác giả ● Tiện lợi cho khách hàng Sự tiện lợi cho khách hàng là một lợi thế mạnh của dịch vụ IB. Khách hàng có thể truy cập và thực hiện giao dịch 24/7.
Ngay cả khi không có quyền truy cập internet, ngân hàng di động vẫn cung cấp giải pháp thay thế cho một số giao dịch. Nhìn chung, IB cung cấp cách quản lý tài chính nhanh hơn, thuận tiện hơn và hiệu quả hơn cho khách hàng. ● Tiết kiệm thời gian và chi phí IB giúp khách hàng có thể liên lạc với ngân hàng một cách thuận tiện và nhanh chóng để thực một số dịch vụ ngân hàng tại bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu. Điều này thật sự hữu ích trong thời đại 4.0, khách hàng có rất ít thời gian để thực hiện các giao dịch trực tiếp với ngân hàng.
Chi phí cho các giao dịch trực tuyến cũng ít hơn rất nhiều so với giao dịch trực tiếp. ● Lãi suất có lợi hơn Vũ Thị Hồng Ngọc – K23HTTTB 7 Khóa luận tốt nghiệp Phân tích, đánh giá thực trạng bảo mật trong dịch vụ Internet Banking của một số nước trên thế giới và Việt Nam. Đề xuất mô hình bảo mật cho dịch vụ Internet Banking của ngân hàng BIDV Các ngân hàng cung cấp dịch vụ IB, đặc biệt là các ngân hàng trực tiếp hoạt động hoàn toàn trực tuyến, được hưởng lợi từ chi phí cơ sở hạ tầng và chi phí hoạt động thấp hơn. Những khoản tiết kiệm này có thể được chuyển cho khách hàng thông qua lãi suất ưu đãi cho tiền gửi, lãi suất cho vay thấp hơn và phí thế chấp giảm.
Ngoài ra, một số ngân hàng cũng có thể cung cấp các lợi ích như không yêu cầu tiền gửi tối thiểu, không yêu cầu số dư tối thiểu và miễn phí dịch vụ. ● Dịch vụ miễn phí bổ sung IB thường bao gồm các dịch vụ miễn phí như thanh toán hóa đơn trực tuyến cho các tiện ích (điện, nước, điện thoại) và quyền truy cập vào các công cụ quản lý tài chính. Các công cụ này có thể giúp khách hàng quản lý tài chính cá nhân tốt hơn (lập ngân sách, dự báo, tính toán khoản vay và phân tích đầu tư). ● Tính di động trong giao dịch Một lợi thế đáng kể nữa của IB là khả năng thực hiện giao dịch từ bất kỳ vị trí nào có kết nối internet, đáp ứng sự tiện lợi của người dùng.
Ngân hàng di động và điện thoại thông minh càng nâng cao tính di động này. ● Chuyển khoản không giới hạn miễn phí IB cho phép chuyển khoản tự động giữa các tài khoản, tiền gửi bảng lương và thanh toán hóa đơn theo hướng dẫn của khách hàng, thường không mất thêm phí.