Luận văn phân tích ảnh hưởng của các đặc điểm khoản vay đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh bà rịa vũng tàu

Luận văn phân tích ảnh hưởng của đặc điểm khoản vay đến rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp Bà Rịa Vũng Tàu, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Mai Phượng Liên
• Người hướng dẫn: PGS. TS. Lê Thị Lanh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phân Tích Ảnh Hưởng Của Các Đặc Điểm Khoản Vay Đến Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank Bà Rịa - Vũng Tàu
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Tín Dụng Agribank Định Nghĩa và Phân Loại

Rủi ro tín dụng (RRTD) là một trong những rủi ro lớn nhất mà Agribank phải đối mặt. Theo Joel Bessis (2008), RRTD là rủi ro đối tác không thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN định nghĩa RRTD là khả năng tổn thất do khách hàng không thực hiện cam kết. Agribank cần quản lý RRTD hiệu quả để bảo vệ nguồn vốn và đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định. Việc phân loại tín dụng giúp Agribank xác định mức độ rủi ro của từng khoản vay. Từ đó, ngân hàng có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa và xử lý RRTD phù hợp. Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng bao gồm: tình hình tài chính của khách hàng, điều kiện kinh tế vĩ mô và các đặc điểm của khoản vay. Cần chú trọng phân tích để dự đoán rủi ro tiềm ẩn.

1.1. Định Nghĩa Rủi Ro Tín Dụng và Các Thành Phần Chính

Rủi ro tín dụng, hiểu theo cách đơn giản, là khả năng người vay không trả được nợ gốc và lãi đúng hạn. Các thành phần của RRTD bao gồm: rủi ro vỡ nợ, rủi ro giảm uy tín, rủi ro nguy cơ, rủi ro do thua lỗ và rủi ro đối tác. Rủi ro vỡ nợ xảy ra khi người vay không thể đáp ứng nghĩa vụ trả nợ, dẫn đến thua lỗ cho ngân hàng. Việc xác định rõ các thành phần này giúp Agribank đánh giá RRTD một cách toàn diện hơn, từ đó đưa ra các biện pháp quản lý phù hợp để giảm thiểu thiệt hại tiềm ẩn. Các nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc dự đoán sớm rủi ro tiềm ẩn.

1.2. Phân Loại Tín Dụng Tại Agribank Tiêu Chí và Ý Nghĩa

Agribank phân loại tín dụng theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm thời hạn vay (ngắn, trung, dài hạn), phương thức cho vay (từng lần, hạn mức tín dụng), mục đích vay (tài trợ thương mại, tiêu dùng, dự án), mức độ tín nhiệm (có hoặc không có tài sản bảo đảm) và đối tượng cho vay (hộ gia đình, tổ chức, cá nhân nước ngoài). Việc phân loại này giúp Agribank đánh giá mức độ rủi ro của từng khoản vay và áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp. Chẳng hạn, các khoản vay không có tài sản bảo đảm thường có rủi ro cao hơn và cần được giám sát chặt chẽ hơn. Việc tuân thủ các quy định về phân loại nợ của NHNN là bắt buộc.

II. Các Đặc Điểm Khoản Vay Yếu Tố Chính Ảnh Hưởng Rủi Ro Tín Dụng

Nghiên cứu của Jiménez (2002) và Carling (2007) chỉ ra rằng đặc điểm khoản vay có ảnh hưởng đáng kể đến RRTD. Các yếu tố quan trọng bao gồm: thời hạn vay, số tiền vay, tài sản bảo đảm, ngành cho vay và chi nhánh cho vay. Thời hạn vay dài hơn thường đi kèm với RRTD cao hơn do khó dự đoán các biến động kinh tế trong tương lai. Số tiền vay lớn cũng làm tăng mức độ rủi ro vì thiệt hại tiềm ẩn lớn hơn. Tài sản bảo đảm giúp giảm thiểu RRTD, nhưng giá trị của tài sản này cần được thẩm định chính xác. Các yếu tố vĩ mô, như GDP và lãi suất, cũng tác động đến khả năng trả nợ của khách hàng. Phân tích các yếu tố giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay chính xác.

2.1. Thời Hạn Vay và Số Tiền Vay Tác Động Đến Rủi Ro Vỡ Nợ

Thời hạn vay dài thường đồng nghĩa với rủi ro cao hơn. Lý do là vì càng về sau, các biến động kinh tế vĩ mô càng khó dự đoán, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. Tương tự, số tiền vay lớn cũng làm tăng rủi ro. Nếu khách hàng vỡ nợ, thiệt hại của ngân hàng sẽ càng lớn. Vì vậy, Agribank cần cân nhắc kỹ lưỡng thời hạn và số tiền vay khi thẩm định tín dụng. Cần đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng dựa trên các kịch bản kinh tế khác nhau.

2.2. Vai Trò của Tài Sản Bảo Đảm Trong Giảm Thiểu Rủi Ro Tín Dụng

Tài sản bảo đảm đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu RRTD. Nếu khách hàng không trả được nợ, Agribank có thể thanh lý tài sản bảo đảm để thu hồi vốn. Tuy nhiên, giá trị của tài sản bảo đảm cần được thẩm định chính xác và thường xuyên cập nhật. Ngoài ra, tính thanh khoản của tài sản cũng cần được xem xét. Một số loại tài sản có thể khó bán hoặc mất giá nhanh chóng, làm giảm hiệu quả của việc bảo đảm. Menkhoff (2004) đã nghiên cứu vấn đề này ở Thái Lan.

2.3. Ngành Cho Vay và Chi Nhánh Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Agribank

Mỗi ngành kinh tế có mức độ rủi ro khác nhau. Một số ngành có thể dễ bị ảnh hưởng bởi biến động kinh tế hoặc chính sách của nhà nước. Agribank cần có kiến thức chuyên sâu về từng ngành để đánh giá rủi ro một cách chính xác. Chi nhánh cho vay cũng có thể ảnh hưởng đến RRTD. Các chi nhánh có quy trình thẩm định tín dụng tốt và đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm thường có tỷ lệ nợ xấu thấp hơn. Cần có sự phối hợp giữa các chi nhánh.

III. Mô Hình Hồi Quy Logistic Phương Pháp Đo Lường Rủi Ro Tín Dụng

Mô hình hồi quy Logistic là một công cụ phổ biến để đo lường RRTD. Mô hình này cho phép ước tính xác suất vỡ nợ (PD) dựa trên các đặc điểm khoản vay. Biến phụ thuộc là biến nhị phân, thể hiện tình trạng vỡ nợ của khoản vay. Biến độc lập là các đặc điểm khoản vay, như thời hạn vay, số tiền vay, tài sản bảo đảm, ngành cho vay và yếu tố vĩ mô. Ưu điểm của mô hình Logistic là đơn giản, dễ sử dụng và có thể xử lý dữ liệu định tính và định lượng. Kết quả của mô hình có thể giúp Agribank đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn.

3.1. Ứng Dụng Hồi Quy Logistic Ước Tính Xác Suất Vỡ Nợ PD

Ứng dụng mô hình hồi quy Logistic để ước tính xác suất vỡ nợ là phương pháp hiệu quả để lượng hóa RRTD. Mô hình sử dụng các biến độc lập (đặc điểm khoản vay) để dự đoán biến phụ thuộc (khả năng vỡ nợ). Xác suất vỡ nợ (PD) là một chỉ số quan trọng, cho biết khả năng khách hàng không trả được nợ. Agribank có thể sử dụng PD để xếp hạng tín dụng khách hàng và đưa ra các quyết định cho vay phù hợp. Cần đảm bảo dữ liệu đầu vào chất lượng.

3.2. Ưu Điểm và Hạn Chế Của Mô Hình Logistic Trong Phân Tích Tín Dụng

Mô hình Logistic có nhiều ưu điểm. Thứ nhất, mô hình này đơn giản, dễ sử dụng và dễ giải thích. Thứ hai, mô hình có thể xử lý cả dữ liệu định tính (ví dụ: ngành cho vay) và dữ liệu định lượng (ví dụ: số tiền vay). Tuy nhiên, mô hình cũng có một số hạn chế. Mô hình giả định rằng các biến độc lập có mối quan hệ tuyến tính với logit của xác suất vỡ nợ. Ngoài ra, mô hình có thể bị ảnh hưởng bởi các giá trị ngoại lệ (outliers). Cần kết hợp với các phương pháp khác.

IV. Thực Nghiệm Tại Agribank Bà Rịa Vũng Tàu Kết Quả và Phân Tích

Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu từ hơn 120.000 khoản vay tại Agribank Bà Rịa - Vũng Tàu từ năm 2009 đến 2012. Kết quả cho thấy rằng thời hạn vay, số tiền vay và ngành cho vay có ảnh hưởng đáng kể đến RRTD. Tài sản bảo đảm giúp giảm thiểu RRTD. Các yếu tố vĩ mô, như GDP và lãi suất, cũng có tác động đến khả năng trả nợ của khách hàng. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây (Jiménez, 2002; Carling, 2007). Dựa trên kết quả này, Agribank có thể cải thiện quy trình thẩm định tín dụng và quản lý RRTD hiệu quả hơn.

4.1. Mô Tả Dữ Liệu Nghiên Cứu Khoản Vay và Các Biến Số Sử Dụng

Dữ liệu nghiên cứu bao gồm thông tin chi tiết về hơn 120.000 khoản vay tại Agribank Bà Rịa - Vũng Tàu trong giai đoạn 2009-2012. Các biến số sử dụng trong mô hình bao gồm: thời hạn vay (thoihanvay), số tiền vay (sotienvay), tài sản bảo đảm (taisanbaodam), ngành cho vay (nganhchovay), chi nhánh cho vay (chinhanhchovay), xác suất vỡ nợ (PD), GDP và lãi suất. Dữ liệu được thu thập từ hệ thống thông tin của Agribank và các nguồn công khai. Cần đảm bảo tính chính xác của dữ liệu.

4.2. Phân Tích Kết Quả Hồi Quy Tác Động Của Các Yếu Tố

Kết quả hồi quy cho thấy thời hạn vay và số tiền vay có tác động dương đến RRTD, nghĩa là thời hạn vay càng dài và số tiền vay càng lớn thì RRTD càng cao. Tài sản bảo đảm có tác động âm đến RRTD, nghĩa là tài sản bảo đảm càng có giá trị thì RRTD càng thấp. Ngành cho vay cũng có ảnh hưởng đến RRTD, một số ngành có rủi ro cao hơn các ngành khác. Các yếu tố vĩ mô, như GDP và lãi suất, cũng có tác động đến RRTD. Phân tích sâu các hệ số.

4.3. Vai Trò của Tài Sản Bảo Đảm Mô Hình Ước Lượng Chi Tiết

Nghiên cứu đi sâu vào phân tích vai trò của tài sản bảo đảm trong việc giảm thiểu RRTD. Mô hình ước lượng chi tiết cho thấy rằng giá trị tài sản bảo đảm có tác động đáng kể đến xác suất vỡ nợ. Ngoài ra, loại tài sản bảo đảm (ví dụ: bất động sản, phương tiện vận tải) cũng có thể ảnh hưởng đến RRTD. Agribank cần có quy trình thẩm định giá trị tài sản bảo đảm chính xác và thường xuyên cập nhật để đảm bảo hiệu quả của việc bảo đảm.

V. Giải Pháp Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng Kiến Nghị Cho Agribank BR VT

Để hạn chế RRTD, Agribank Bà Rịa - Vũng Tàu cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, tăng cường giám sát rủi ro và đa dạng hóa danh mục cho vay. Cần xây dựng quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, dựa trên các tiêu chí khách quan và có thể kiểm chứng. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ tín dụng. Sử dụng các công cụ phân tích RRTD hiện đại, như mô hình hồi quy Logistic. Cần đa dạng hóa danh mục cho vay, tránh tập trung quá nhiều vào một số ngành hoặc khách hàng. Các giải pháp cần được thực hiện đồng bộ và liên tục.

5.1. Nâng Cao Chất Lượng Thẩm Định Tín Dụng Quy Trình và Tiêu Chí

Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng là giải pháp then chốt để hạn chế RRTD. Agribank cần xây dựng quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, bao gồm các bước: thu thập thông tin, phân tích tài chính, đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định. Các tiêu chí thẩm định cần khách quan, minh bạch và có thể kiểm chứng. Cần xem xét kỹ lưỡng tình hình tài chính, lịch sử tín dụng và khả năng trả nợ của khách hàng. Cần thẩm định độc lập.

5.2. Tăng Cường Giám Sát Rủi Ro Phát Hiện Sớm Các Dấu Hiệu Bất Thường

Tăng cường giám sát RRTD là cần thiết để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Agribank cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, dựa trên các chỉ số tài chính và phi tài chính. Thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động của khách hàng sau khi cho vay. Phân tích các khoản vay có dấu hiệu rủi ro cao. Thực hiện các biện pháp xử lý kịp thời khi phát hiện rủi ro. Ứng dụng công nghệ vào giám sát.

5.3. Kiến Nghị Đối Với NHNN và Định Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

NHNN cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về quản lý RRTD, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả. NHNN nên tăng cường giám sát hoạt động của các TCTD, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý RRTD. Nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích ảnh hưởng của các yếu tố định tính (ví dụ: chất lượng quản trị doanh nghiệp) đến RRTD. Cần nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của yếu tố vĩ mô.

VI. Kết Luận Tầm Quan Trọng của Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Agribank

Quản lý RRTD hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của Agribank Bà Rịa - Vũng Tàu. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng các đặc điểm khoản vay có ảnh hưởng đáng kể đến RRTD. Agribank cần áp dụng các mô hình phân tích RRTD hiện đại, nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, tăng cường giám sát rủi ro và đa dạng hóa danh mục cho vay. Đầu tư vào công nghệ và nguồn nhân lực là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý RRTD. Các giải pháp cần được thực hiện đồng bộ và liên tục.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Bài Học Kinh Nghiệm

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng thời hạn vay, số tiền vay và ngành cho vay có ảnh hưởng đáng kể đến RRTD. Tài sản bảo đảm giúp giảm thiểu RRTD. Agribank cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố này khi thẩm định tín dụng. Cần xây dựng quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, dựa trên các tiêu chí khách quan và có thể kiểm chứng. Tăng cường giám sát RRTD và có biện pháp xử lý kịp thời khi phát hiện rủi ro.

6.2. Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Ứng Dụng AI Trong Quản Lý Rủi Ro

Trong tương lai, có thể ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) vào quản lý RRTD. Các mô hình AI có thể phân tích lượng lớn dữ liệu và phát hiện các dấu hiệu bất thường một cách nhanh chóng và chính xác. AI có thể giúp Agribank tự động hóa quy trình thẩm định tín dụng, giám sát RRTD và dự đoán khả năng vỡ nợ của khách hàng. Cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các ứng dụng AI trong lĩnh vực tài chính ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan về rủi ro tín dụng và các đặc điểm khoản vay ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng. Thực trạng về các đặc điểm khoản vay ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Giải pháp nhằm hạn chế ảnh hưởng của các đặc điểm khoản vay đến rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ CÁC ĐẶC ĐIỂM KHOẢN VAY ẢNH HƯỞNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG 1.1 Tín dụng ngân hàng 1.1 Khái niệm Tín dụng là một phạm trù kinh tế tồn tại qua nhiều hình thái kinh tế - xã hội. Quan hệ tín dụng được phát sinh ngay từ thời kỳ chế độ công xã nguyên thủy bắt đầu tan rã. Khi chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất xuất hiện, cũng đồng thời xuất hiện quan hệ trao đổi hàng hóa. Thời kỳ này tín dụng xuất hiện dưới hình thức vay mượn bằng hiện vật – hàng hóa.

Về sau, tín dụng đã chuyển sang hình thức vay mượn bằng tiền tệ. Tín dụng, xuất phát từ gốc từ Latin: Gredittum, tức là tin tưởng, tín nhiệm. Tín dụng là sự tin tưởng cho phép một bên cung cấp nguồn lực cho một bên khác mà bên thứ hai không hoàn trả cho bên đầu tiên ngay lập tức (do đó tạo ra món nợ), thay vào đó sẽ sắp xếp hoặc hoàn trả hoặc trả lại những nguồn lực vào thời điểm sau đó. Các nguồn lực được cung cấp có thể là tài chính (ví dụ như cấp một khoản vay), hoặc có thể bao gồm hàng hóa dịch vụ (ví dụ như tín dụng tiêu dùng).

Tín dụng được mở rộng bởi một chủ nợ, được biết đến như một người cho vay và một con nợ được biết đến như một người vay. Quan hệ tín dụng hiện diện trong gần như tất cả các quan hệ kinh tế, giữa các cá nhân với nhau, giữa cá nhân với doanh nghiệp, giữa các doanh nghiệp và giữa các quốc gia với nhau. - Tín dụng quốc gia là quan hệ tín dụng giữa các quốc gia với nhau, hay giữa các tổ chức quốc tế với các quốc gia. Tín dụng quốc gia phát sinh khi có sự thâm hụt ngân sách, các nguồn thu từ thuế, từ hoạt động của bộ máy Nhà nước không đủ bù chi và dùng để đầu tư cơ sở hạ tầng.

- Tín dụng đối với các doanh nghiệp, cá nhân là quan hệ tín dụng theo đó các doanh nghiệp có thể vay lẫn nhau, vay từ cá nhân hay huy động vốn từ nguồn khác. Hình thức phổ biến nhất là Tín dụng ngân hàng. 5 Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn giữa Ngân hàng và khách hàng trong một thời hạn nhất định với một khoản chi phí nhất định. Tín dụng ngân hàng bao gồm ba yếu tố sau: + Có sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang cho người sử dụng.

+ Sự chuyển nhượng này có thời hạn (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn) + Bao giờ cũng phát sinh một khoản chi phí hay còn gọi là phí sử dụng vốn.2 Phân loại Tùy theo tiêu thức phân loại mà Tín dụng ngân hàng được chia thành nhiều loại cho vay khác nhau: 1.1 Căn cứ thời hạn cho vay - Cho vay ngắn hạn: là các khoản vay có thời hạn vay đến 12 tháng. - Cho vay trung hạn: là các khoản vay có thời hạn vay từ trên 12 tháng đến 36 tháng. - Cho vay dài hạn: là các khoản vay có thời hạn vay từ trên 36 tháng.2 Căn cứ theo phương thức cho vay - Cho vay từng lần: mỗi lần vay vốn khách hàng và Ngân hàng thực hiện thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng. - Cho vay theo hạn mức tín dụng: Ngân hàng và khách hàng xác định và thoả thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoảng thời thời gian nhất định.

- Cho vay theo dự án đầu tư: Ngân hàng cho khách hàng vay vốn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các dự án đầu tư phục vụ đời sống. - Cho vay hợp vốn: một nhóm các Ngân hàng cùng cho vay đối với một dự án vay vốn hoặc phương án vay vốn của khách hàng, trong đó một Ngân hàng làm đầu mối dàn xếp, phối hợp với các Ngân hàng khác. - Cho vay trả góp: khi vay vốn, Ngân hàng và khách hàng xác định và thoả thuận số lãi vốn vay phải trả cộng với số nợ gốc được chia ra để trả nợ theo nhiều kỳ hạn trong thời hạn cho vay. 6 - Các phương thức cho vay khác: như cho vay thông qua nghiệp vụ phát hành và sử dụng thẻ tín dụng, cho vay theo hạn mức thấu chi và các phương thức cho vay khác theo quy định của pháp luật.3 Căn cứ theo mục đích vay - Cho vay tài trợ thương mại: là mảng tín dụng phục vụ cho đối tượng khách hàng là doanh nghiệp, nhằm đáp ứng cho các mục đích vay vốn như: + Bổ sung vốn lưu động.

+ Tài trợ xuất nhập khẩu. + Chiết khấu bộ chứng từ. + Bảo lãnh thực hiện hợp đồng. + Thanh toán nợ đến hạn phải trả.

+ Mục đích thương mại khác. - Cho vay tiêu dùng: là mảng tín dụng dành cho các đối tượng khách hàng là hộ gia đình, cá nhân, nhằm đáp ứng cho các mục đích vay vốn như: + Cho vay trả góp CBCNV. + Xây dựng, sửa chữa nhà. + Mua sắm, sửa chữa phương tiện vận chuyển.

+ Cho vay du học, chữa bệnh. + Cho vay các mục đích khác. - Cho vay tài trợ dự án: đáp ứng cho các mục đích vay vốn như: + Cho vay dự án bất động sản. + Cho vay đầu tư mới.

+ Cho vay đầu tư mở rộng. + Cho vay đầu tư chiều sâu.4 Căn cứ vào mức độ tín nhiệm đối với khách hàng: - Cho vay có tài sản bảo đảm: là loại cho vay mà nghĩa vụ trả nợ của khách hàng vay được cam kết bảo đảm thực hiện bằng tài sản cầm cố, thế chấp của khách hàng vay hay bảo lãnh của bên thứ ba. - Cho vay không có tài sản bảo đảm: là loại cho vay mà nghĩa vụ trả nợ của 7 khách hàng không được bảo đảm bằng tài sản cầm cố, thế chấp hay được bảo đảm bằng uy tín của các tổ chức chính trị - xã hội.5 Căn cứ vào đối tượng cho vay - Cho vay hộ gia đình, cá nhân, tổ hợp tác tại Việt Nam: là loại cho vay đáp ứng nhu cầu vốn cho khách hàng là hộ gia đình, cá nhân, tổ hợp tác tại Việt Nam. - Cho vay tổ chức: là loại cho vay đáp ứng nhu cầu vốn đối với khách hàng là Công ty nhà nước, Công ty TNHH, Công ty cổ phần, Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Doanh nghiệp tư nhân, Hợp tác xã, Công ty hợp danh, Các doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam, và các tổ chức khác có đủ điều kiện theo quy định của Bộ Luật Dân sự.

- Cho vay cá nhân nước ngoài cư trú tại Việt Nam: là loại cho vay đáp ứng nhu cầu vốn cho khách hàng là cá nhân nước ngoài cư trú tại Việt Nam.2 Rủi ro tín dụng Tùy theo cách tiếp cận, có nhiều định nghĩa khác nhau về rủi ro: - Theo quan điểm truyền thống: Rủi ro (Risk) là những thiệt hại, mất mát hay nguy hiểm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn hay điều không chắc chắn có thể xảy ra đối với con người. - Theo quan điểm trung hòa: Rủi ro là một sự không chắc chắn, một tình trạng bất ổn hay sự biến động tiềm ẩn ở kết quả. Tuy nhiên, không phải sự không chắc chắn nào cũng là rủi ro. Chỉ những tình trạng không chắc chắn nào có thể ước đoán được xác suất xảy ra mới được xem là rủi ro.

Những tình trạng không chắc chắn nào chưa từng xảy ra và không thể ước đoán được xem là sự bất trắc, chứ không phải rủi ro. Rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được. Có nhiều cách tiếp cận khái niệm rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng. Rủi ro tín dụng là rủi ro mà bên đối tác không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ khi đến hạn hoặc sau đó bất cứ lúc nào.

Hình thức cổ điển nhất của rủi ro trong thị trường tài chính là rủi ro tín dụng, được biết đến như là rủi ro vỡ nợ. Nghiên cứu về rủi ro tín dụng luôn thu hút sự quan tâm của các nhà học thuật, họ cố gắng diễn tả nhiều vấn đề liên quan đến rủi ro vỡ nợ, các giả thuyết và 8 mô hình đo lường để giải thích và tính toán rủi ro vỡ nợ. Dự đoán được rủi ro tín dụng tiềm ẩn trong hoạt động kinh doanh ở giai đoạn sớm và cung cấp những cảnh báo hữu ích đối với các nhà đầu tư có thể làm giảm thiểu rủi ro (Altman, 1998). Rủi ro tín dụng còn được định nghĩa là là rủi ro thất thoát tài sản có thể phát sinh khi một bên đối tác không thực hiện một nghĩa vụ tài chính hoặc nghĩa vụ theo hợp đồng đối với một ngân hàng, bao gồm cả việc không thực hiện thanh toán nợ gốc hay nợ lãi khi khoản nợ đến hạn.

Hiểu một cách khác thì rủi ro tín dụng là rủi ro không thu hồi được nợ khi đến hạn do người vay đã không thực hiện đúng cam kết vay vốn theo hợp đồng tín dụng, không tuân thủ nguyên tắc hoàn trả khi đáo hạn (Trần Huy Hoàng, 2010). Theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005 của NHNN “ Quyết định về việc ban hành Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động Ngân hàng của TCTD ” thì khái niệm rủi ro tín dụng được định nghĩa như sau: “Rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết.” Theo Joel Bessis (2008), Rủi ro tín dụng là rủi ro quan trọng nhất trong ngân hàng. Đó là rủi ro đối tác sẽ vi phạm nghĩa vụ trả nợ.