BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KIỀU NHƢ QUỲNH NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN NỢ XẤU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH Họ và tên sinh viên: KIỀU NHƢ QUỲNH Mã số sinh viên: 050607190427 Lớp sinh hoạt: HQ7-GE07 NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN NỢ XẤU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS.
HỒ CÔNG HƢỞNG TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 LỜI CAM ĐOAN Em tên là Kiều Nhƣ Quỳnh, em xin cam đoan đề tài “ Những nhân tố ảnh hƣởng đến nợ xấu của các Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của cá nhân em với sự hƣớng dẫn của TS. Hồ Công Hƣởng. Các nội dung, kết quả nghiên cứu trong đề tài này là trung thực, không bịa đặt, không sao chép và chƣa đƣợc công bố toàn nội dung ở bất kỳ đâu.
Các số liệu, bảng biểu, trích dẫn trong bài có nguồn trích dẫn rõ ràng, minh bạch. Em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. Hồ Chí Minh, ngày. Tác giả KIỀU NHƢ QUỲNH i LỜI CẢM ƠN Sau khoảng thời gian thực hiện và hoàn thành xong đề tài “ Những nhân tố ảnh hƣởng đến nợ xấu của các Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần tại Việt Nam”.
Em xin gửi lời cảm ơn đến những ngƣời đã giúp đỡ em trong suốt thời gian nghiên cứu vừa qua. Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn đến Quý Thầy Cô Trƣờng Đại học Ngân Hàng Thành phố Hồ Chí Minh, những ngƣời đã hỗ trợ, giúp đỡ, trực tiếp giảng dạy, tận tình truyền đạt kiến thức trong những năm học tại trƣờng. Đặc biệt, em muốn gửi lời cảm ơn chân thành đến TS. Hồ Công Hƣởng đã giúp đỡ em trong công tác chọn đề tài, cũng nhƣ tận tình hƣớng dẫn cách viết đề tài, và dành thời gian đƣa ra các góp ý quý báu, động viên để em có thể hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp một cách tốt nhất.
Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến gia đình và bạn bè là những ngƣời đã hỗ trợ, chia sẻ, động viên và là động lực giúp em có thể hoàn thành tốt bài khóa luận tốt nghiệp này. Bài khóa luận tốt nghiệp đƣợc nghiên cứu bằng sự tâm huyết của em. Nhƣng có thể sẽ còn nhiều hạn chế về mặt kiến thức nên không thể tránh khỏi những sai sót. Em rất mong nhận đƣợc sự góp ý, chỉ bảo từ Quý Thầy Cô để bài nghiên cứu đƣợc hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn. ii TÓM TẮT Nợ xấu luôn là một vấn đề đƣợc quan tâm hàng đầu của Ngân hàng nhà nƣớc (NHNN) và các Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam (VN) vì những tác động tiêu cực của nó đến hệ thống ngân hàng và toàn bộ nền kinh tế. Vì vậy, tác giả sẽ thực hiện nghiên cứu các nhân tố có tác động đến nợ xấu của các NHTMCP tại VN. Khóa luận này đƣợc thực hiện với mục đích xác định và đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố tiêu biểu đến nợ xấu của các NHTM VN.
Nhằm mục tiêu phân tích các nhân tố tác động đến nợ xấu của 25 NHTMCP VN trong giai đoạn 2011 đến 2021, bài nghiên cứu sử dụng mô hình Pooled OLS, FEM, REM, sau đó tiến hành các kiểm định lựa chọn mô hình phù hợp là FEM. Sau đó, để tăng độ chính xác cho mô hình, tác giả tiến hành kiểm định phƣơng sai sai số thay đổi và đa cộng tuyến, cuối cùng kiểm định hồi quy mô hình FGLS để khắc phục các khuyết tật mà mô hình gặp phải. Kết quả cho thấy tỉ lệ nợ xấu kỳ trƣớc (NPLt-1), tỉ lệ VCSH trên tổng tài sản (CAP), tăng trƣởng tín dụng (LG), tỉ lệ lạm phát (INF) có tác động cùng chiều lên tỉ lệ nợ xấu. Ngƣợc lại, khả năng sinh lời (ROA) lại có mối quan hệ ngƣợc chiều với biến phụ thuộc.
Bên cạnh đó, biến còn lại là quy mô ngân hàng (SIZE) lại không có tác động lên tỉ lệ nợ xấu. Trên cơ sở đó, tác giả đã đƣa ra những giải pháp nhằm hạn chế tỉ lệ nợ xấu tại các NHTMCP VN. Từ khóa: Nợ xấu, tỉ lệ nợ xấu, NHTM, VN. iii ABSTRACT Non-performing loans has been extremely important to the State Bank of Viet Nam (SBV) and joint stock commercial banks (CBD) in Vietnam because of its negative impacts on the banking system and the national economy.
Therefore, the author will study the factors that affect the Non-performing loans ratio of joint stock commercial banks in Vietnam. This study is conducted with the aim of determining and measuring the influence of typical factors on the Non-performing loans ratio of Vietnamese commercial banks. In order to analyze the factors affecting the Non- performing loans ratio of 25 Vietnamese commercial banks in the period 2011 to 2021, the study uses Pooled OLS, FEM, and REM models, then conducting some selection tests. As the result, the suitable model is FEM.
Then, to increase the accuracy of the model, the author conducts a multicollinearity and variable variance test, and finally a GMM regression test to overcome the defects encountered by the model. The results show that the previous Non-performing loans ratio (NPLt-1), Equity to assets ratio (CAP), Loan-loss reserve (LLR), Loan growth (LG), inflation rate (INF) has a positive effect on NPL ratio. On the contrary, Return on assets (ROA) has a negative correlated with the dependent variable. Besides, bank size (SIZE) has no impact on non - performing loans ratio at 10% significance level.
On that basis, the author has proposed some solutions to decrease the Non-performing loans ratio in some joint stock commercial banks of Viet Nam. Keywords: Non - performing loans, Non - performing loans ratio, Commercial Bank, Vietnam. iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iv MỤC LỤC.
v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. x DANH MỤC BẢNG BIỂU. xi CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU. Tính cấp thiết của đề tài:.
Mục tiêu nghiên cứu:. Mục tiêu tổng quát:. Mục tiêu cụ thể:. Câu hỏi nghiên cứu:.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu:. Đối tƣợng nghiên cứu:. Phạm vi nghiên cứu:. Phƣơng pháp nghiên cứu:.
Đóng góp của đề tài:. Ý nghĩa của nghiên cứu:. Bố cục của nghiên cứu:. 5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ LƢỢC KHẢO CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN.
Khái niệm nợ xấu:. Phân loại nợ:. Những chỉ tiêu cơ bản đo lƣờng nợ xấu. Nguyên nhân khách quan.
Hậu quả của nợ xấu. Các nhân tố tác động đến nợ xấu. Lý thuyết các nhân tố vi mô tác động đến nợ xấu. Lý thuyết các nhân tố vĩ mô tác động đến nợ xấu.
Lƣợc khảo nghiên cứu:. Nghiên cứu nƣớc ngoài:. Nghiên cứu trong nƣớc. Đánh giá chung:.
22 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu:. Mô tả dữ liệu. Mô hình nghiên cứu:.
Phƣơng pháp nghiên cứu. Thống kê mô tả. Phân tích tƣơng quan. Phân tích hồi quy.
Kiểm định lựa chọn mô hình. Kiểm định khuyết tật của mô hình. Ƣớc lƣợng theo phƣơng pháp GLS. Giả thiết nghiên cứu.
31 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Kết quả nghiên cứu .1 Thống kê mô tả. Phân tích tƣơng quan. Kiểm định hiện tƣợng đa cộng tuyến.
Phân tích hồi quy tổng thể OLS, FEM và REM. Kiểm định khuyết tật của mô hình FEM. Ƣớc lƣợng mô hình theo phƣơng pháp FGLS. Tóm tắt kết quả nghiên cứu:.
47 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. Hạn chế của nghiên cứu và hƣớng nghiên cứu tiếp theo. Hạn chế của nghiên cứu. Hƣớng nghiên cứu tiếp theo.
54 KẾT LUẬN CHUNG. 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 59 viii ix DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên đầy đủ NHTM Ngân hàng Thƣơng mại NHTMCP Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần NHNN Ngân hàng nhà nƣớc VN Việt Nam VCSH Vốn chủ sở hữu OLS Mô hình hồi quy bình phƣơng nhỏ nhất REM Mô hình tác động ngẫu nhiên FEM Mô hình tác động cố định VIF Hệ số phóng đại phƣơng sai FGLS Mô hình bình phƣơng tối thiểu tổng quát khả thi x DANH MỤC BẢNG BIỂU xi CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Trong tình hình thị trƣờng tài chính quốc tế hội nhập hiện nay, Ngân hàng đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế mỗi quốc gia trong nhiều năm qua.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, vấn đề nợ xấu của các NHTM đã và đang rất đƣợc quan tâm. Nợ xấu vẫn là một ẩn số chƣa có lời giải đáp cũng nhƣ chƣa có biện pháp xử lí triệt để. Nợ xấu là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá chất lƣợng tín dụng của các tổ chức tín dụng. Từ đó có thể thấy đƣợc sức khỏe tài chính, kỹ năng quản trị rủi ro của tổ chức tín dụng đó.
Trên thực tế, hoạt động kinh doanh ngân hàng không thể tránh khỏi nợ xấu. Nhƣng để nợ xấu tồn tại quá cao và kéo dài là vấn đề nghiêm trọng cần phải giải quyết. Mức nợ xấu cao có thể gây tổn thất cho các tổ chức tài chính và làm mất niềm tin của ngƣời gửi tiền. Điều này ảnh hƣởng rất lớn đến uy tín của tổ chức tín dụng.
Nếu tình trạng này tiếp diễn, các tổ chức tín dụng sẽ dễ rơi vào tình trạng bị phá sản. Nó sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế nói chung và hệ thống tài chính nói riêng. Do đó, một trong các vấn đề quan trọng trong tái cấu trúc hệ thống tài chính là việc nhận diện nợ xấu và xử lý nợ xấu. Làm thế nào để hạn chế, quản lý và xử lý đƣợc nợ xấu là một đề tài mà các ngân hàng đã và đang nghiên cứu nhằm hoàn thiện trong điều kiện mới.
Hiện nay, việc xử lí nợ xấu của ngân hàng còn gặp nhiều sai sót. Điều quan trọng là ở khối NHTM nhà nƣớc: Các quy định về lộ trình, những biện pháp về xử lí nợ xấu và các văn bản hƣớng dẫn về việc thi hành còn thiếu, không hợp lý và các văn bản chuyên ngành còn khá cứng nhắc, chƣa phù hợp với tình hình thực tiễn.