Các Nhân Tố Tác Động Đến Khoản Thu Thuế Của Các Quốc Gia Châu Á

Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến khoản thu thuế của các quốc gia châu Á trong luận văn thạc sĩ này. Tìm hiểu sâu về vấn đề thuế.

• Tác giả: Đinh Thị Thanh Mai
• Người hướng dẫn: TS. Trần Quốc Thịnh
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Tác Động Đến Khoản Thu Thuế Của Các Quốc Gia Châu Á
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Sự cần thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ KHOẢN THU THUẾ
• 2.1. Khoản thu thuế
• 2.2. Đặc điểm và vai trò của thuế
• 2.2.1. Đặc điểm của thuế
• 2.2.2. Vai trò của thuế
• 2.3. Đặc điểm các nước châu Á
• 2.4. Các lý thuyết liên quan đến khoản thu thuế
• 2.4.1. Lý thuyết thuế tối ưu (Optimal tax – OT)
• 2.4.2. Lý thuyết thuế Harberger
• 2.4.3. Lý thuyết thuế trọng cung
• 2.5. Tổng quan các nghiên cứu trước
• 2.5.1. Nghiên cứu nước ngoài
• 2.5.2. Nghiên cứu trong nước
• 2.6. Khe trống nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Mô tả tổng thể mẫu nghiên cứu
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3.4. Lựa chọn và đo lường các biến
• 3.5. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Kết quả thống kê mô tả
• 4.2. Kết quả phân tích hồi quy bội
• 4.3. Xem xét ma trận hệ số tương quan
• 4.4. Đánh giá sự phù hợp của mô hình
• 4.5. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 4.6. Kết quả hồi quy
• 4.7. Bàn luận về kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH NHẰM NÂNG CAO KHOẢN THU THUẾ CHO CÁC QUỐC GIA CHÂU Á
• 5.1. Gợi ý chính sách
• 5.2. GDP bình quân đầu người
• 5.3. Độ mở thương mại
• 5.4. Trình độ dân trí
• 5.5. Tuổi thọ dân số
• 5.6. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu trong tương lai
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Khoản Thu Thuế Tại Châu Á

Khoản thu thuế là một trong những nguồn thu chính của ngân sách nhà nước tại các quốc gia châu Á. Việc hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến khoản thu thuế là rất quan trọng để xây dựng chính sách thuế hiệu quả. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố như GDP bình quân đầu người, độ mở thương mại và tuổi thọ dân số, từ đó đưa ra những gợi ý chính sách nhằm nâng cao khoản thu thuế.

1.1. Định Nghĩa Khoản Thu Thuế Và Vai Trò Của Nó

Khoản thu thuế được định nghĩa là tỷ lệ phần trăm GDP được động viên vào ngân sách nhà nước thông qua thuế. Vai trò của khoản thu thuế không chỉ là nguồn thu chính mà còn là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô, đảm bảo công bằng xã hội và kiểm soát các hoạt động sản xuất kinh doanh.

1.2. Tại Sao Nghiên Cứu Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Khoản Thu Thuế Là Cần Thiết

Nghiên cứu này cần thiết để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến khoản thu thuế, từ đó giúp các quốc gia châu Á cải thiện chính sách thuế, tăng cường nguồn thu nội bộ và giảm sự phụ thuộc vào nguồn lực bên ngoài.

II. Các Nhân Tố Chính Ảnh Hưởng Đến Khoản Thu Thuế Tại Châu Á

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều nhân tố tác động đến khoản thu thuế tại các quốc gia châu Á. Trong số đó, ba nhân tố chính được xác định là GDP bình quân đầu người, độ mở thương mại và tuổi thọ dân số. Những nhân tố này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thu thuế mà còn phản ánh tình hình kinh tế và xã hội của từng quốc gia.

2.1. Tác Động Của GDP Bình Quân Đầu Người Đến Khoản Thu Thuế

GDP bình quân đầu người là một trong những chỉ số quan trọng nhất phản ánh sức khỏe kinh tế của một quốc gia. Nghiên cứu cho thấy rằng khi GDP bình quân đầu người tăng, khoản thu thuế cũng sẽ tăng theo, do khả năng chi tiêu của người dân và doanh nghiệp được cải thiện.

2.2. Độ Mở Thương Mại Và Ảnh Hưởng Đến Khoản Thu Thuế

Độ mở thương mại thể hiện mức độ hội nhập của một quốc gia vào nền kinh tế toàn cầu. Quốc gia có độ mở thương mại cao thường có khả năng thu thuế tốt hơn nhờ vào việc gia tăng giao thương và đầu tư nước ngoài.

2.3. Tuổi Thọ Dân Số Và Tác Động Đến Khoản Thu Thuế

Tuổi thọ dân số là một chỉ số quan trọng phản ánh chất lượng cuộc sống và sức khỏe của người dân. Nghiên cứu cho thấy rằng tuổi thọ cao có thể dẫn đến tăng trưởng kinh tế bền vững, từ đó làm tăng khoản thu thuế.

III. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Việc Tăng Cường Khoản Thu Thuế

Mặc dù có nhiều nhân tố tích cực ảnh hưởng đến khoản thu thuế, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức mà các quốc gia châu Á phải đối mặt. Những vấn đề này bao gồm tình trạng trốn thuế, chính sách thuế chưa hợp lý và sự thiếu hụt thông tin trong quản lý thuế.

3.1. Tình Trạng Trốn Thuế Tại Các Quốc Gia Châu Á

Trốn thuế là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến khoản thu thuế. Nhiều doanh nghiệp và cá nhân tìm cách lách luật để giảm thiểu nghĩa vụ thuế, dẫn đến thất thu ngân sách nhà nước.

3.2. Chính Sách Thuế Chưa Hợp Lý

Chính sách thuế không đồng bộ và thiếu minh bạch có thể gây khó khăn cho việc thu thuế. Các quốc gia cần xem xét lại các quy định thuế để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả.

3.3. Thiếu Thông Tin Trong Quản Lý Thuế

Việc thiếu thông tin và dữ liệu chính xác về các đối tượng nộp thuế có thể dẫn đến việc quản lý thuế kém hiệu quả. Các quốc gia cần đầu tư vào hệ thống thông tin để cải thiện khả năng thu thuế.

IV. Phương Pháp Nâng Cao Khoản Thu Thuế Tại Các Quốc Gia Châu Á

Để nâng cao khoản thu thuế, các quốc gia châu Á cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm cải cách chính sách thuế, tăng cường quản lý thuế và nâng cao ý thức tuân thủ của người nộp thuế.

4.1. Cải Cách Chính Sách Thuế

Cải cách chính sách thuế là cần thiết để tạo ra một môi trường thuế công bằng và hiệu quả. Các quốc gia cần xem xét lại các sắc thuế và điều chỉnh cho phù hợp với tình hình kinh tế hiện tại.

4.2. Tăng Cường Quản Lý Thuế

Quản lý thuế hiệu quả là yếu tố quan trọng để nâng cao khoản thu thuế. Các quốc gia cần đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực để cải thiện quy trình thu thuế.

4.3. Nâng Cao Ý Thức Tuân Thủ Của Người Nộp Thuế

Tuyên truyền và giáo dục người nộp thuế về nghĩa vụ và quyền lợi của họ là rất quan trọng. Điều này sẽ giúp nâng cao ý thức tuân thủ và giảm thiểu tình trạng trốn thuế.

V. Kết Luận Và Gợi Ý Chính Sách Để Nâng Cao Khoản Thu Thuế

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao khoản thu thuế tại các quốc gia châu Á là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và tình hình kinh tế của từng quốc gia.

5.1. Gợi Ý Chính Sách Để Tăng Cường Khoản Thu Thuế

Chính phủ cần có những chính sách ổn định kinh tế vĩ mô, chủ động hội nhập và tiếp cận nguồn vốn thuận lợi để thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển, từ đó tăng trưởng kinh tế và khoản thu thuế.

5.2. Hợp Tác Quốc Tế Trong Lĩnh Vực Thuế

Hợp tác sâu rộng với các quốc gia khu vực và quốc tế là cần thiết để gia tăng mậu dịch và nâng cao hiệu quả thu thuế. Các quốc gia cần chia sẻ thông tin và kinh nghiệm trong quản lý thuế.

5.3. Tăng Cường Chăm Sóc Đời Sống Người Dân

Chăm sóc đời sống vật chất và tinh thần của người dân thông qua các chương trình sức khỏe y tế phù hợp sẽ góp phần nâng cao ý thức tuân thủ thuế và tăng nguồn thu cho quốc gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khoản thu thuế là nguồn thu chủ yếu và ổn định trong ngân sách nhà nước của hầu hết các quốc gia, đặc biệt là các nước có thu nhập trung bình. Theo ước tính, để phát triển kinh tế, nguồn thu thuế cần chiếm tỷ trọng cao hơn từ 10-15% so với các nước đang phát triển khác. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, các quốc gia châu Á đang đối mặt với thách thức tăng trưởng nguồn thu nội địa nhằm giảm sự phụ thuộc vào tài chính nước ngoài không bền vững. Nghiên cứu này tập trung phân tích các nhân tố tác động đến khoản thu thuế của 47 quốc gia châu Á trong giai đoạn 2006-2015, nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế, cấu trúc, thể chế và xã hội đến nguồn thu thuế. Mục tiêu cụ thể là đánh giá tác động của 12 nhân tố như GDP bình quân đầu người, độ mở thương mại, đầu tư trực tiếp nước ngoài, trình độ dân trí, tuổi thọ dân số, v.v., từ đó đề xuất các chính sách nâng cao khoản thu thuế. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các quốc gia châu Á xây dựng nền tài chính quốc gia lành mạnh, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững và đảm bảo công bằng xã hội thông qua nguồn thu thuế ổn định.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết chính về thuế:

• Lý thuyết thuế tối ưu (Optimal Tax Theory): Đề xuất hệ thống thuế cần đảm bảo tính hiệu quả, công bằng và đơn giản, ưu tiên đánh thuế thu nhập thay vì hàng hóa trung gian để tránh biến dạng giá cả. Lý thuyết này giải thích sự ảnh hưởng của các biến như GDP bình quân đầu người, độ mở thương mại, đầu tư trực tiếp nước ngoài đến khoản thu thuế.

• Lý thuyết thuế Harberger: Nhấn mạnh cân bằng giữa hiệu quả, phân phối và năng lực quản lý, đề xuất giảm chi phí tuân thủ thuế và ngăn chặn trốn thuế. Lý thuyết này được áp dụng để phân tích các biến thể chế như quyền tự do công dân, quyền tự do chính trị và trình độ dân trí.

• Lý thuyết thuế trọng cung (Supply-Side Tax Theory): Tập trung bảo vệ tiết kiệm và đầu tư bằng cách giảm thuế suất, mở rộng cơ sở thuế và hạn chế miễn giảm thuế nhằm không làm biến dạng thị trường. Lý thuyết này giải thích tác động của GDP bình quân đầu người, độ mở thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Ngoài ra, các khái niệm chính bao gồm khoản thu thuế (tỷ lệ phần trăm GDP được động viên vào ngân sách qua thuế), quyền tự do công dân, quyền tự do chính trị, trình độ dân trí, tuổi thọ dân số và các chỉ số kinh tế vĩ mô khác.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu bảng (panel data) thu thập từ 47 quốc gia châu Á trong giai đoạn 2006-2015. Dữ liệu được lấy từ các nguồn chính thức như Ngân hàng Thế giới và Freedom House. Cỡ mẫu gồm 399 quan sát, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS Statistics 2.0, bao gồm các bước:

• Kiểm định ma trận hệ số tương quan giữa các biến để đánh giá mối quan hệ và loại trừ đa cộng tuyến.
• Kiểm định sự phù hợp của mô hình hồi quy bội qua hệ số R2 và kiểm định F.
• Phân tích hồi quy bội để xác định các nhân tố có ảnh hưởng đến khoản thu thuế, loại bỏ các biến không có ý nghĩa thống kê (p-value > 0,05).
• Mô hình hồi quy cuối cùng gồm 4 biến độc lập có ý nghĩa: GDP bình quân đầu người, độ mở thương mại, trình độ dân trí và tuổi thọ dân số.

Timeline nghiên cứu kéo dài 10 năm, từ 2006 đến 2015, nhằm đảm bảo tính ổn định và phản ánh xu hướng dài hạn của các nhân tố ảnh hưởng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. GDP bình quân đầu người có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến khoản thu thuế với hệ số hồi quy 0,316. Điều này cho thấy khi GDP bình quân đầu người tăng 1 đơn vị, khoản thu thuế tăng 0,316 đơn vị, giữ các yếu tố khác không đổi.

2. Độ mở thương mại cũng có ảnh hưởng tích cực với hệ số 0,245, nghĩa là sự gia tăng 1 đơn vị độ mở thương mại làm tăng khoản thu thuế 0,245 đơn vị.

3. Tuổi thọ dân số có tác động mạnh nhất trong mô hình với hệ số 0,734, cho thấy tuổi thọ tăng 1 đơn vị sẽ làm tăng khoản thu thuế 0,734 đơn vị.

4. Trình độ dân trí có ảnh hưởng ngược chiều với khoản thu thuế, hệ số -0,236, tức là trình độ dân trí tăng 1 đơn vị làm giảm khoản thu thuế 0,236 đơn vị.

Các biến còn lại như đầu tư trực tiếp nước ngoài, tỉ trọng giá trị gia tăng ngành nông nghiệp, công nghiệp, quyền tự do công dân, quyền tự do chính trị, tỉ lệ trẻ sơ sinh tử vong, lạm phát và tỉ lệ tăng dân số không có ý nghĩa thống kê trong mô hình.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sự phát triển kinh tế (GDP bình quân đầu người) và hội nhập kinh tế quốc tế (độ mở thương mại) là những nhân tố quan trọng thúc đẩy tăng khoản thu thuế ở các quốc gia châu Á, phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đây. Tuổi thọ dân số phản ánh chất lượng cuộc sống và sức khỏe cộng đồng, ảnh hưởng tích cực đến năng suất lao động và khả năng đóng góp thuế.

Điều thú vị là trình độ dân trí có tác động ngược chiều, có thể giải thích do trình độ dân trí cao đi kèm với khả năng sử dụng các kỹ thuật tránh thuế tinh vi hơn, dẫn đến thất thoát thuế. Kết quả này khác biệt so với một số nghiên cứu ở các khu vực khác, cho thấy đặc thù của các quốc gia châu Á trong quản lý thuế và ý thức tuân thủ.

Mô hình hồi quy có hệ số R2 hiệu chỉnh là 0,286, nghĩa là các biến độc lập giải thích được 28,6% sự biến thiên của khoản thu thuế, cho thấy mô hình có độ phù hợp tương đối. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột so sánh mức độ ảnh hưởng của từng biến hoặc bảng hệ số hồi quy chi tiết để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng GDP bình quân đầu người: Chính phủ các quốc gia châu Á cần thực hiện các chính sách tài chính và tiền tệ ổn định, mở rộng tín dụng hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, từ đó nâng cao thu nhập bình quân đầu người. Thời gian thực hiện: trung hạn (3-5 năm). Chủ thể: Bộ Tài chính, Ngân hàng Trung ương.

2. Mở rộng và đa dạng hóa thương mại quốc tế: Tăng cường hợp tác thương mại trong khu vực và toàn cầu, giảm rào cản thương mại, thúc đẩy xuất nhập khẩu nhằm gia tăng nguồn thu thuế từ hoạt động thương mại. Thời gian thực hiện: ngắn hạn đến trung hạn (1-3 năm). Chủ thể: Bộ Công Thương, các cơ quan xúc tiến thương mại.

3. Nâng cao ý thức tuân thủ thuế và cải thiện hệ thống quản lý thuế: Tăng cường tuyên truyền giáo dục về vai trò và lợi ích của thuế qua các phương tiện truyền thông đại chúng; đồng thời đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ thuế, hoàn thiện hệ thống pháp luật chống trốn thuế. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: Cơ quan Thuế, Bộ Tài chính.

4. Chăm sóc sức khỏe và nâng cao tuổi thọ dân số: Đầu tư phát triển các chương trình y tế, an sinh xã hội phù hợp nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống, tăng tuổi thọ trung bình, từ đó gián tiếp tăng nguồn thu thuế. Thời gian thực hiện: dài hạn (5-10 năm). Chủ thể: Bộ Y tế, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tài chính và thuế: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu thuế, từ đó xây dựng chính sách phù hợp nhằm tăng cường nguồn thu ngân sách.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế và tài chính công: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực nghiệm về tác động của các yếu tố kinh tế, xã hội đến khoản thu thuế trong khu vực châu Á.

3. Cơ quan thuế và quản lý nhà nước: Hỗ trợ trong việc cải thiện công tác quản lý thuế, nâng cao hiệu quả thu thuế và giảm thất thoát thuế thông qua các chính sách và biện pháp quản lý.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế: Hiểu được tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô và thể chế đến môi trường thuế, từ đó đưa ra quyết định đầu tư và kinh doanh phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao GDP bình quân đầu người lại ảnh hưởng tích cực đến khoản thu thuế?
   GDP bình quân đầu người phản ánh mức độ phát triển kinh tế và thu nhập của dân cư. Khi thu nhập tăng, khả năng đóng góp thuế của cá nhân và doanh nghiệp cũng tăng, dẫn đến khoản thu thuế cao hơn. Ví dụ, các quốc gia có GDP cao như Nhật Bản thường có nguồn thu thuế ổn định và lớn.

2. Độ mở thương mại ảnh hưởng thế nào đến nguồn thu thuế?
   Độ mở thương mại cao đồng nghĩa với hoạt động xuất nhập khẩu sôi động, tạo ra nguồn thu thuế từ thuế xuất nhập khẩu và các loại thuế liên quan. Tăng cường hội nhập kinh tế giúp mở rộng cơ sở thuế và tăng nguồn thu cho ngân sách.

3. Tại sao trình độ dân trí lại có tác động ngược chiều đến khoản thu thuế?
   Trình độ dân trí cao có thể đi kèm với khả năng sử dụng các kỹ thuật tránh thuế hoặc gian lận thuế tinh vi hơn, làm giảm hiệu quả thu thuế. Điều này đòi hỏi hệ thống quản lý thuế phải nâng cao năng lực kiểm soát và giám sát.

4. Tuổi thọ dân số ảnh hưởng như thế nào đến khoản thu thuế?
   Tuổi thọ cao phản ánh chất lượng cuộc sống và sức khỏe tốt, giúp tăng năng suất lao động và khả năng đóng góp thuế lâu dài. Ngoài ra, tuổi thọ cao còn liên quan đến sự ổn định xã hội và phát triển kinh tế bền vững.

5. Các chính sách nào nên ưu tiên để nâng cao khoản thu thuế?
   Ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng GDP, mở rộng thương mại quốc tế, nâng cao ý thức tuân thủ thuế và cải thiện hệ thống quản lý thuế, đồng thời đầu tư vào y tế và an sinh xã hội để nâng cao tuổi thọ dân số.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định 4 nhân tố chính ảnh hưởng đến khoản thu thuế của các quốc gia châu Á: GDP bình quân đầu người, độ mở thương mại, tuổi thọ dân số (tác động tích cực) và trình độ dân trí (tác động tiêu cực).
• Mô hình hồi quy giải thích được khoảng 28,6% sự biến thiên của khoản thu thuế, cho thấy các yếu tố kinh tế và xã hội đóng vai trò quan trọng.
• Tuổi thọ dân số có ảnh hưởng mạnh nhất, nhấn mạnh vai trò của chính sách y tế và an sinh xã hội trong tăng nguồn thu thuế.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các chính sách tài chính, thương mại và xã hội nhằm nâng cao khoản thu thuế.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chính sách đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả trong thực tiễn, đồng thời mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và phạm vi rộng hơn.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan thuế nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược tăng cường nguồn thu thuế, góp phần phát triển kinh tế bền vững cho khu vực châu Á.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH ĐINH THỊ THANH MAI CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHOẢN THU THUẾ CỦA CÁC QUỐC GIA CHÂU Á LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH ĐINH THỊ THANH MAI CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN KHOẢN THU THUẾ CỦA CÁC QUỐC GIA CHÂU Á LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60.01 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN QUỐC THỊNH TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT LUẬN VĂN Đề tài này đƣợc thực hiện với mục đích xác định và đo lƣờng tác động của các nhân tố ảnh hƣởng đến khoản thu thuế ở các quốc gia châu Á. Đề tài sử dụng phƣơng pháp định lƣợng dựa trên việc phân tích mẫu nghiên cứu bao gồm 47 quốc gia thuộc khu vực châu Á giai đoạn 2006-2015. Kết quả nghiên cứu cho thấy trong 12 nhân tố gồm GDP bình quân đầu ngƣời, độ mở thƣơng mại, đầu tƣ trực tiếp nƣớc nƣớc ngoài, tỉ trọng giá trị gia tăng ngành nông nghiệp, tỉ trọng giá trị gia tăng ngành công nghiệp, quyền tự do công dân, quyền tự do chính trị, trình độ dân trí, tuổi thọ dân số, tỉ lệ trẻ sơ sinh tử vong, lạm phát và tỉ lệ tăng dân số thì chỉ có 4 nhân tố ảnh hƣởng đến khoản thu thuế. Theo đó, có 3 nhân tố gồm GDP bình quân đầu ngƣời, độ mở thƣơng mại, tuổi thọ dân số tác động tích cực đến khoản thu thuế, trong khi đó nhân tố trình độ dân trí tác động ngƣợc chiều đến khoản thu thuế. Từ kết quả nghiên cứu, tác giả gợi ý một số chính sách nhằm nâng cao khoản thu thuế, theo đó chính phủ cần có những chính sách ổn định kinh tế vĩ mô, chủ động hội nhập tiếp cận nguồn vốn thuận lợi thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển nhằm tăng trƣởng kinh tế từ; cần hợp tác sâu rộng hơn nữa với các quốc gia khu vực và quốc tế để gia tăng mậu dịch; tích cực tuyên truyền giáo dục ý thức tuân thủ của ngƣời nộp thuế; cần chăm lo đến đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân bằng các chƣơng trình sức khỏe y tế phù hợp để gia tăng nguồn thu thuế cho quốc gia. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Luận văn này chƣa đƣợc trình nộp để lấy học vị thạc sĩ tại bất cứ một trƣờng đại học nào. Luận văn này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ trong luận văn. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2017 Đinh Thị Thanh Mai LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trƣớc tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Trần Quốc Thịnh – Ngƣời đã hƣớng dẫn tận tình, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Quý Thầy Cô Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh đã truyền đạt những kiến thức bổ ích trong việc học tập và nghiên cứu để hoàn thiện kiến thức cũng nhƣ khả năng tƣ duy. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu làm luận văn. Xin trân trọng cảm ơn và kính chào. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ADB . : Ngân hàng phát triển châu Á AGR . : Tỉ trọng giá trị gia tăng ngành nông nghiệp CIV . : Quyền tự do công dân FDI . : Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài FDI . : Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài GDP . : GDP bình quân đầu ngƣời IND . : Tỉ trọng giá trị gia tăng ngành công nghiệp INFl . : Lạm phát INFm . : Tỉ lệ trẻ sơ sinh tử vong LIF . : Tuổi thọ dân số OECD . : Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế OLS . : Bình phƣơng bé nhất POL . : Quyền tự do chính trị POP. : Tỉ lệ tăng dân số REM . : Mô hình ảnh hƣởng ngẫu nhiên SCH . : Trình độ dân trí TAX . : Khoản thu thuế TRA . : Độ mở thƣơng mại WB . : Ngân hàng thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 4. Thống kê mô tả các biến quan sát . Ma trận hệ số tƣơng quan . Kiểm định sự phù hợp của mô hình . Kết quả phân tích phƣơng sai . Kết quả hồi quy. Tóm tắt kết quả nghiên cứu .38 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3. Quy trình nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu đề xuất.27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI . Sự cần thiết của đề tài . Mục tiêu của đề tài . Mục tiêu tổng quát . Mục tiêu cụ thể . Câu hỏi nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu. Đóng góp của đề tài. Kết cấu của luận văn .3 CHƢƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ KHOẢN THU THUẾ . Khoản thu thuế . Đặc điểm và vai trò của thuế . Đặc điểm của thuế . Vai trò của thuế . Đặc điểm các nƣớc châu Á . Các lý thuyết liên quan đến khoản thu thuế . Lý thuyết thuế tối ƣu (Optimal tax – OT) . Lý thuyết thuế Harberger . Lý thuyết thuế trọng cung . Tổng quan các nghiên cứu trƣớc . Nghiên cứu nƣớc ngoài . Nghiên cứu trong nƣớc. Khe trống nghiên cứu .13 CHƢƠNG 3 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU . Quy trình nghiên cứu . Mô tả tổng thể mẫu nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu .17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lựa chọn và đo lƣờng các biến . Mô hình nghiên cứu đề xuất.24 CHƢƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN . Kết quả thống kê mô tả . Kết quả phân tích hồi quy bội . Xem xét ma trận hệ số tƣơng quan . Đánh giá sự phù hợp của mô hình. Kiểm định sự phù hợp của mô hình . Kết quả hồi quy . Bàn luận về kết quả nghiên cứu .36 CHƢƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH NHẰM NÂNG CAO KHOẢN THU THUẾ CHO CÁC QUỐC GIA CHÂU Á . Gợi ý chính sách . GDP bình quân đầu ngƣời . Độ mở thƣơng mại . Trình độ dân trí. Tuổi thọ dân số . Hạn chế của đề tài và hƣớng nghiên cứu trong tƣơng lai .43 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .49 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1. Sự cần thiết của đề tài Thuế là nguồn thu chiếm tỉ trọng cao trong tổng thu ngân sách ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, đặc biệt ở những nƣớc có thu nhập trung bình. Theo Kaldore (1963) nếu một quốc gia muốn phát triển thì nguồn thu thuế phải cao hơn các nƣớc đang phát triển từ 10-15%. Thuế là một trong những công cụ tốt nhất để thúc đẩy khả năng hoạt động của ngành công cộng, để tài trợ cho chƣơng trình bảo hiểm xã hội và để trả các khoản nợ công, phân phối thu nhập và đảm bảo công bằng xã hội. Việc xem xét các nhân tố ảnh hƣởng đến khoản thu thuế là chủ đề đƣợc nhiều nghiên cứu đề cập trong hơn 10 năm qua. Các nghiên cứu đƣợc tiến hành rất đa dạng với nhiều phƣơng pháp, một số sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian (Sử Đình Thành và cộng sự, 2015) và hầu hết sử dụng dữ liệu bảng (Gupta, 2007); Bird and Vazquer, 2008; Castro and Ramírze, 2014). Tuy nhiên hạn chế của những nghiên cứu này là mẫu nghiên cứu bao gồm nhiều quốc gia trong những khu vực có vị trí địa lý khác nhau. Do đó, kết quả phân tích tác động của các nhân tố đến khoản thu thuế chƣa thực sự rõ ràng và đồng nhất. Các nƣớc đang phát triển trong khu vực châu Á muốn tăng nhanh tốc độ tăng trƣởng bắt kịp xu hƣớng toàn cầu hóa thì nguồn lực về kinh tế đang là mối quan tâm hàng đầu hiện nay, đặc biệt là nguồn lực tài chính từ bên trong nền kinh tế. Một nền tài chính quốc gia lành mạnh phải dựa chủ yếu vào nguồn thu nội bộ của nền kinh tế quốc dân (Đặng Văn Dân, 2015), vốn FDI cũng nhƣ mọi nguồn lực bên ngoài khác là rất quan trọng nhƣng nguồn lực đó không bền vững vì có thể vào và cũng có thể nhanh chóng đi ra khỏi nền kinh tế (Bùi Tất Thắng, 2016). Do đó các nƣớc đang phát triển cần phải dựa chủ yếu vào nguồn thu trong nƣớc. Đối với các nƣớc Châu Á hợp tác trong lĩnh vực thuế là cần thiết để đối phó với nạn trốn thuế và thiết kế việc đánh thuế doanh nghiệp. Về lâu dài, khu vực Châu Á cần có sự hợp tác rộng hơn tạo thành một diễn đàn đối thoại trao đổi học hỏi lẫn nhau trong lĩnh vực thu thuế (Bùi Thanh Sơn, 2014). Các nghiên cứu về khoản thu thuế trong cộng đồng các nƣớc châu Á hiện nay đang là vấn đề đƣợc quan tâm. Tuy nhiên các nghiên cứu hiện nay vẫn còn hạn chế. Số lƣợng mẫu thống kê chƣa đầy đủ và chƣa xác định tác động của các nhân tố LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 phi kinh tế nhƣ cấu trúc, thể chế. Để các nƣớc châu Á, trong đó có Việt Nam giảm sự phụ thuộc quá nhiều vào tài chính nƣớc ngoài, bằng cách tăng nguồn thu từ thuế, tác giả nghiên cứu đề tài “Các nhân tố tác động đến khoản thu thuế của các quốc gia châu Á” 1. Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát Xác định các nhân tố ảnh hƣởng và mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố đến khoản thu thuế của các quốc gia trong khu vực châu Á. Từ đó, luận văn đề xuất gợi ý các chính sách nhằm nâng cao khoản thu thuế ở các quốc gia châu Á. Mục tiêu cụ thể - Xác định các nhân tố và mức độ ảnh hƣởng đến khoản thu thuế tại các nƣớc châu Á - Đề xuất gợi ý các chính sách nhằm nâng cao khoản thu thuế ở các nƣớc châu Á. Câu hỏi nghiên cứu - Các nhân tố nào ảnh hƣởng và mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố đến khoản thu thuế tại các nƣớc châu Á?